۵-۱- مقدمه
فصل پنجم این پژوهش به بحث و نتیجه گیری پیرامون نتایج حاصل از اجرای پژوهش اختصاص دارد. ازاین رو در این فصل ابتدا یافته های تحقیق مورد بحث و نتیجه گیری قرار گرفته اند. در ادامه محدودیت های تحقیق ارائه شده است و در نهایت نیز پیشنهادات تحقیق در قالب پیشنهادات کاربردی و پیشنهادات پژوهشی عنوان شده است.
۵-۲- یافته های تحقیق
فرضیه اصلی اول : بهزیستی روانشناختی در زنان دارای همسر بیمار روانی و عادی متفاوت است.
نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس چند متغیری در فرضیه اول تحقیق نشان داد که بین بهزیستی روانشناختی زنان دارای همسر بیمار روانی و زنان دارای همسر عادی تفاوت معناداری در سطح اطمینان ۹۹ درصد وجود دارد و زنان دارای همسر بیمار روانی سطح بهزیستی روانشناختی پایین تری نسبت به زنان دارای همسر عادی دارند. یافته ها در این پژوهش با نتایج حاصل از پژوهش های میشل و هاسر کرم (۲۰۰۸)، بهاری فرکیش (۱۳۸۸) و حاتملوی سعدآبادی و همکاران(۱۳۹۰) همخوانی دارد. گلداسمیت، وئوم و دارتی^[۳۱] (۱۹۹۷) ، بیان می دارند که بهزیستی روانی شامل دریافت های فرد از میزان هماهنگی بین هدف های معین و ترسیم شده با پیامدهای عملکردی است که در فرایند ارزیابی های مستمر بدست می آید و به رضایت درونی و نسبتاًپایدار در توالی زندگی منتهی می شود؛ بنابراین به نظر می رسد که زنان دارای همسر بیمار روانی به اهداف مورد نظر خود از زندگی مشترک دست نیافته اند و این باعث شده از سطح بهزیستی روانشناختی پایین تری نسبت به زنان دارای همسر عادی برخوردار باشند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

فرضیه اصلی دوم: شادکامی در زنان دارای همسر بیمار روانی و عادی متفاوت است.
نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس چند متغیری در فرضیه اصلی دوم و به عبارتی مقایسه شادکامی زنان دارای همسر بیمار روانی و زنان دارای همسر عادی نشان داد که تفاوت معناداری در سطح اطمینان ۹۹ درصد بین شادکامی آنان وجود دارد. نتایج در این مورد با پژوهش های بارلو^[۳۲] (۲۰۰۲)، دوندی وانی و ابود^[۳۳] (۲۰۰۵)، عظیم زاده پارسی و همکاران(۱۳۹۰) و صالحی و همکارانش(۱۳۹۰) همخوانی دارد.
فرضیه اصلی سوم: سازگاری اجتماعی در زنان دارای همسر بیمار روانی و عادی متفاوت است.
نتایج حاصل از آزمون فرضیه اصلی سوم نشان داد که بین سازگاری اجتماعی زنان دارای همسر بیمار روانی و زنان دارای همسر عادی تفاوت معناداری در سطح ۹۹ درصد وجود دارد. نتایج در این فرضیه با یافته های کوهسالی و همکارانش(۱۳۸۶)، عسگری و همکاران (۱۳۸۹) و اکبرزاده آرانی وهمکاران(۱۳۹۱) همخوانی دارد. سازگاری یک فرایند دو سویه است ، از یک طرف فرد به صورت مؤثر با اجتما ع تماس برقرار می کند و از طر ف دیگر اجتماع نیز ابزارهایی را تدارک می بیند که فرد از طریق آن ها توانایی های بالقوه ی خویش را واقعیت می بخشد. در این تعامل فرد و جامعه دستخوش تغییر و دگرگونی شده و سازشی نسبتاً پایدار به وجود می آید. به طور کلی سازگاری به تسلط فرد بر محیط و احساس کنار آمدن با خود اشار ه دارد (خدایاری فرد و همکاران، ۱۳۸۵). از آنجا که زنان دارای همسر بیمار روانی نمی توانند به طور مداوم با اجتماع در ارتباط باشند و به خاطر نگهداری و مراقبت از همسران خود ارتباط کمتری با اجتماع دارند نمی توانند تعامل دو سویه خود را نگه دارند و از این رو نیز سازگاری اجتماعی کمتری نسبت به زنان دارای همسر عادی دارند.
۵-۳- نتیجه گیری
در این پژوهش به مقایسه بهزیستی روانشناختی، شادکامی و سازگاری اجتماعی زنان دارای همسر بیمار روانی و زنان دارای همسر عادی پرداخته شد. زنان دارای همسر بیمار روانی با دغدغه ها و چالش های به مراتب بیشتری نسبت به زنان دارای همسر عادی هستند، از این رو در این پژوهش به مقایسه بهزیستی روانشناختی، شادکامی و سازگاری اجتماعی این زنان با زنان دارای همسر عادی پرداخته شده است. نتایج در این پژوهش نشان داد که در مورد بهزیستی روانشناختی تفاوت معناداری بین زنان دارای همسر بیمار روانی و زنان دارای همسر عادی وجود دارد. به گونه ای که زنان دارای همسر عادی در متغیر بهزیستی روانشناختی از وضعیت مناسب تری نسبت به زنان دارای همسر بیمار روانی هستند. در واقع یافته ها نشان داده است که زنانی که دارای همسر بیمار روانی هستند با درگیری هایی مواجه هستند که بر بهزیستی روانشناختی آنان اثر گذار بوده است. این افراد در تمامی مقیاس های بهزیستی روانشناختی با مشکل مواجه هستند. مواجهه با همسر بیمار روانی این زنان را به لحاظ پذیرش خود، رابطه مثبت، خودمختاری، تسلط بر محیط، زندگی هدفمند و رشد شخصی در وضعیت نامطلوبی نسبت به زنان دارای همسر عادی قرار داده است. تحقیقات گذشته نشان داده است که عدم وجود درد و مشکلات در زندگی افراد موجب بهزیستی آنان می شود، به طوری که جرمی بنتهام (۱۹۴۸) اعتقاد داشته است که وجود خوشی و لذت، و عدم حضور درد در زندگی فرد، به بهزیستی می انجامد. همسر بیمار روانی و درگیری با واکنش های غیرعادی این افراد در زندگی باعث ایجاد تنش های شخصی و خانوادگی در زنان می شود. نتایج تحقیقات مرادی (۱۳۸۸)، بهاری فرکیش (۱۳۸۸)، میشل و هاسر کرم (۲۰۰۸) و نریمانی و همکاران (۲۰۰۷) نیز نشان داده است که زندگی با افراد دارای مشکلات روانی بر بهزیستی روانشناختی آنان تأثیرگذار است و موجب کمتر شدن بهزیستی روانشناختی می شود.
شادکامی از دیگر متغیرهای این پژوهش بود که در مورد زنان دارای همسر بیمار روانی و زنان دارای همسر عادی مقایسه شد. نتایج در این مورد نشان داد که زنان دارای همسر بیمار روانی به طور معناداری در مقیاس های شادکامی با زنان دارای همسر عادی تفاوت دارند. یافته ها نشان داد که زنان دارای همسر بیمار روانی شادکامی کمتری نسبت به زنان دارای همسر عادی هستند. باید توجه داشت که شادکامی از شاخص هایی است که شرایط نرمال زندگی و نبود مشکلات مداوم در زندگی بر آن اثر مستقیم دارد، از این رو به نظر می رسد که زنان دارای همسر بیمار روانی با مشکلی در ارتباط هستند که سطح شادکامی آنان را نسبت به زنان دارای همسر عادی کاهش داده است. گووه و همکاران(۱۹۹۰) معتقد بودند که ازدواج نوعی حمایت اجتماعی برای افراد فراهم می کند که از آنها در مقابل فشارهای زندگی و افسردگی حمایت می کند و به عبارتی موجب شادمانی آنان می شود. در این پژوهش نتایج نشان داد که ازدواج با همسر دارای بیمار روانی شادکامی افراد در حالت عادی ازدواج را تأمین نمی کند.
نتایج در ادامه نیز نشان داد که بین سازگاری اجتماعی زنان دارای همسر بیمار روانی و زنان دارای همسر عادی تفاوت معناداری وجود دارد و سازگاری اجتماعی زنان دارای همسر بیمار روانی بیشتر از زنان دارای همسر عادی است. به نظر می رسد زنان دارای همسر بیمار روانی با شرایط خود کنار آمده اند و از این رو سازگاری و سازش بیشتری نسبت به زنان دارای همسر عادی هستند. خدایاری فرد و همکاران (۱۳۸۵) ، معتقدند که سازگاری تمایل ارگانیزم برای تغییر فعالیت خود در راستای انطباق با محیط است که در واقع پاسخی به تغییرات محیط پیرامون می باشد. این ویژگی تعامل و سازگاری فرد با دیگر افراد و ساختارهای ارزشی در واقع مهارت اجتماعی است که تعامل پیوندها و مناسبات او را با دیگران و جنبه های ارزشی جامعه ای که در آن زندگی می کند را تأمین می کند.
باید اذعان نمود که زنان دارای همسر بیمار روانی به لحاظ شرایط و اوضاع و احوالی که پیرامون آنان وجود دارد و اینکه ایده آل های آنان در زندگی مشترک تأمین نشده است، شرایطی متفاوت به لحاظ روانشناختی نسبت به زنان دارای همسر عادی دارند.
۵-۴- محدودیت های تحقیق
محدودیت های این پژوهش مطابق زیر است.
۱- جامعه مورد پژوهش زنان ساکن شهر بندرعباس بود و در واقع اطلاعات گردآوری شده تحقیق متناسب با فرهنگ و شرایط حاکم بر زنان در این شهر بوده است؛ بر این اساس تعمیم نتایج به دیگر جوامع باید با احتیاط صورت پذیرد.
۲- در این پژوهش از سه پرسشنامه که هر کدام نسبتاً طولانی هستند استفاده شد، هرچند که هر کدام از پرسشنامه ها در زمانبندی مشخص و برنامه ریزی شده پر شدند، اما به لحاظ مشغله ای و حوصله ای که زنان داشتند احتمال کم دقتی در پر کردن پرسشنامه ها وجود داشته است.
۳- این پژوهش به شیوه علی- مقایسه ای انجام گرفته است، بر این اساس نتایج آنان عینی تر از نتایج پژوهش هایی که با روش شبه آزمایشی است، نیست.
۵-۵- پیشنهادات تحقیق
متناسب با نتایج و بررسی های صورت گرفته در مورد مقایسه بهزیستی روانشناختی، شادکامی و سازگاری اجتماعی زنان دارای همسر بیمار روانی و زنان داری همسر عادی، پیشنهادات تحقیق در دو قالب پیشنهادات کاربردی و پیشنهادات پژوهشی ارائه می گردد.
۵-۵-۱- پیشنهادات کاربردی
۱- پیشنهاد می شود که با توجه به نقش بسیار مهم بهزیستی روانشناختی در زندگی افراد، این زنان تحت حمایت های مختلف فرهنگی، اجتماعی و آموزشی قرار گیرند. پیشنهاد می شود دوره ها مداوم آموزش های متناسب و برنامه های مداوم و متنوع فرهنگی و اجتماعی برای این زنان در نظر گرفته شود تا از این طریق حمایت و سطح بهزیستی آنان افزایش پیدا کند.
۲- پیشنهاد می شود زنان از طریق حمایت های مالی و معنوی سعی در جبران مشکلات پیش روی این زنان شود. می توان با قرار دادن یک روان پزشک یا روان شناس، همسران این زنان را مورد مداوا و بهبودی قرار داد تا زمینه های شادکامی این زنان فراهم شود.
۳- پیشنهاد می شود از ظرفیت های سازگاری این زنان استفاده بهینه شود. به طور مثال می توان با ظرفیت های سازگاری این زنان زمینه های بهبودی بیماران روانی را تسریع بخشید اما این موضوع مستلزم آموزش ها و همکاری های هدفمند برای این زنان است.
۵-۵-۲- پیشنهادات پژوهشی
۱- پیشنهاد می شود در تحقیقات بعدی شیوه های موثر بر افزایش بهزیستی روانشناختی، شادکامی و سازگاری اجتماعی زنان مورد بررسی قرار گیرد و در واقع زمینه های بهبود این شاخص ها در زنان مورد پژوهش واقع شود.
۲- پیشنهاد می شود در تحقیقات بعدی اقدامات و آموزش های مختلف به زنان در مورد بهبود بیماران روانی مورد آزمایش قرار گیرد و به عبارتی تأثیر آموزش ها و مهارت های مختلف به زنان دارای همسر بیمار روانی بر بهبود بیماری همسران آنان مورد ارزیابی قرار گیرد.
۳- پیشنهاد می شود در تحقیقات بعدی هر کدام از شاخص های مورد پژوهش در بین زنان دارای همسران با بیماری های مختلف و از جمله زنان دارای همسر بیمار روانی و زنان دارای سرطان مورد مقایسه قرار گیرد.
منابع
- آل علی، فرشته (۱۳۸۸). ناگفته های شادی ،نشریه سلامت،شماره۲۴۹.
- اسدالهی ق، عباسعلی زاده (۱۳۷۲). راهنمای خانواده های اسکیزوفرنیا. انتشارات معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان.
- اصفهانی اصل ، مریم (۱۳۸۱). مقایسه سازگاری فردی و اجتماعی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان شاهد و غیرشاهد هدایت شده به اولویت های پنج گانه طبق برنامه هدایت تحصیلی. طرح پژوهشی اجرا شده با همکاری اداره کل بنیاد شهید انقلاب اسلامی خوزستان.
- اکبرزاده ، حسین ؛ حقیقی ، فریبا (۱۳۸۶). مدیریت شادی در مدرسه ، کاشان : انتشارات مرسل.
- آذر ، ماهیار و همکاران (۱۳۸۸).روش های غلبه بر افسردگی و رموز شادزیستن ، چاپ ۱۱. تهران، انتشارات ما و شما.
- براتی سده ، فرید(۱۳۹۰). سلامت روانی و مؤلفه های آن، پایان نامه دکتری روان شناسی بالینی، دانشکده روان شناسی بالینی تهران .
- بیانی، علی اصغر؛ گودرزی، حسنیه؛ محمد کوچکی، عاشور(۱۳۸۶). رابطه ابعاد بهزیستی روان شناختی و سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزاد شهر، مجله دانش و پژوهش در روان شناسی ، شماره سی وپنجم و سی وششم.
- پروین ، لارنس . ای( ۱۳۷۲).روان شناسی شخصیت. ترجمه محمدجعفر جوادی و پروین کدیور، تهران :رسا.
- حسین نژاد، محمد (۱۳۷۵).« بررسی و مقایسه میزان فشارروانی و سازگاری زناشویی والدین کودکان عقب مانده ذهنی آموزش پذیر و کودکان معلول جسمی و حرکتی باوالدین کودکان عادی شهر تهران » . پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه علامه طباطبایی.
- خدایاری فرد، محمد(۱۳۸۵)، بررسی عوامل مؤثر بر سازگاری اجتماعی دانشجویان شاهد و غیرشاهد، طرح پژوهشی بنیاد شهید انقلاب اسلامی و دانشگاه تهران.
- خدایاری فرد، محمد؛ نصفت، مرتضی ؛ غباری بناب ، باقر؛ شکوهی یکتا، محسن و به پژوه ، احمد (۱۳۸۱). عوامل مرتبط با سازگاری اجتماعی فرزندا ن جانباز و غیرجانباز شهر تهر ن. گزارش نهایی طرح پژوهشی زیر نظر بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی.
- ذوالعدل ، محمد ؛ شریف، فرخنده؛ غفرانی پور،فضل الله؛ کاظم نژاد، انوشیروان، اشکانی،حمید(۱۳۸۴). بررسی پدیدار شناختی تجربه های مشترک خانواده های دارای بیمار روانی، مقاله جهت ارائه پایان نامه کارشناسی ارشد پرستاری ، دانشگاه تربیت مدرس تهران.
- رحمانی انارکی، حسین ؛ محمودی، غلام رضا ؛ آسایش، حمید؛ روحی، قنبر؛ نصیری، حسین؛ رخشانی ، حسین(۱۳۹۱). وضعیت سلامت عمومی مراقبین بیماران نرولوژیک و رابطه آن با برخی عوامل، مجله توسعه پژوهش در پرستاری و مامایی، دوره نهم، شماره دو.
- زنجانی طبسی ، ر(۱۳۸۳). ساخت و هنجاریابی مقدماتی آزمون بهزیستی روان شناختی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران.
- شولتز ، دوان(۱۳۶۴). روا ن شناسی کمال. ترجمه گیتی خوشدل ، تهران : نشرنو.
- صالحی ،مهدیه ؛ کوشکی، شیرین؛ حق دوست، نرگس (۱۳۹۰). مقایسه سلامت عمومی، سبکهای مقابله ای و شادکامی مادران کودکان معلول جسمی حرکتی و سالم،پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران.
- علی پور، محبوبه (۱۳۸۱). بررسی سازگاری اجتماعی کودکا ن شاهد از طریق آزمو ن ترسیم خانواده. پایان نامه کارشناسی دانشکده علوم اجتماعی و روان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی. با همکاری اداره کل تحقیقات بنیاد شهید انقلاب اسلامی.
- عسگری ، اکرم (۱۳۸۱) ،بررسی ازدواج مجدد همسران شهدا و تأثیر آن بر وضعیت روانی اجتماعی،سازگاری و مشکلا ت تحصیلی فرزندا ن شاهد. طرح پژوهشی با همکاری دفتر تحقیق وپژوهش بنیاد شهید انقلاب اسلامی ، اداره تحقیقات و مطالعات.
- علی محمدی ، کاظم ، آذربایجانی مسعود(۱۳۸۹). بررسی رابطه بین شادکامی اسلامی و شادکامی روان‌شناختی در دانشجویان دانشگاه قم، مجله دانش پژوه، سال دوم، شماره سوم.
- علی‌محمدی، کاظم و جان‌بزرگی، مسعود(۱۳۸۷).«بررسی رابطه بین شادکامی با جهت‌گیری مذهبی و شادکامی روان‌شناختی و افسردگی»، روان‌شناسی در تعامل با دین، ش ۲، سال اول.
- فرامرزی ،سالار ؛ همایی، رضا؛ ایزدی، راضیه(۱۳۹۰). اثربخشی آموزش گروهی شناختی- رفتاری مهار تهای زندگی بر سلامت روانی زنان دارای همسر معلول، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال یازدهم، شماره ۴۰.
- کارآمد، علی (۱۳۸۶). بهزیستی روانی  چیست  و از کجا می آید؟ هفته نامه - بهداشت و روان جامعه بخش جامعه.
- کارور، چارلز، اس . شی یر، مایکل ،اف(۱۳۷۵). نظریه های شخصیت. ترجمه احمد رضوانی ، مشهد:معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی.

رابطه بین هوش عاطفی و تعهد شغلی

همان­طور که پیش بینی می­شد یک رابطه مثبت بین هوش عاطفی و تعهد شغلی نمایان شد.

۱۷

اکبرزاده
( ۱۳۸۶ )

هوش هیجانی

از نظر دکترریون بارون هوش هیجا نی، آرایشی از
استعدادهای غیر شناختی، قابلیت­ها و مهارت­ هایی است که توانایی فرد در سازگاری با شرایط و فشارهای محیطی را افزایش می­دهد.

۱۸

روبلیر.م.ز
( ۲۰۰۸ )

” رابطه بین هوش هیجان و عملکرد گروه “

بین هوش هیجانی با عملکرد و کارایی گروه رابطه مثبت و معنادار وجود دار­د. همچنین بین هوش هیجانی با رضایت و یادگیری گروه رابطه مثبت و معنادار وجود دارد.

فصل سوم
روش پژوهش
۳-۱- مقدمه
آنچه که نتایج برآمده از یک تحقیق را ارزشمند و قابل استناد می­نماید روش تحقیق ساختارمند، هدفمند و علمی می­باشد. روش­شناسی تحقیق در واقع زیر­بنای مراحل اجرایی تحقیق را در
بر­می­گیرد. روش تحقیق مجموعه ­ای از قواعد، ابزارها و راه­های معتبر و قابل اطمینان و نظام یافته برای بررسی واقعیت­ها، کشف مجهولات و دستیابی به راه­حل مشکلات است. در این فصل روش پژوهش برای رسیدن به اهداف تشریح شده است، که بدین منظور نوع پژوهش، جامعه آماری، روش نمونه گیری، روش گردآوری اطلاعات، ابزار گردآوری اطلاعات، متغیرها، روایی و پایایی پرسشنامه، روش تجزیه و تحلیل داده ­ها و فرضیه ­های پژوهش تصریح شده است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۲- نوع تحقیق
نوع این تحقیق با توجه به موضوع و هدف آن، کاربردی می­باشد. این تحقیقات با بهره گرفتن از زمینه و بستر شناختی و معلوماتی که از طریق تحقیقات بنیادی فراهم شده برای رفع نیازمندی­های بشر و بهبود و بهینه­سازی زندگی انسان مورد استفاده قرار می­گیرند. در این تحقیق نیز محقق با بهره گرفتن از نتایج به­دست آمده از تحقیقات بنیادی در زمینه هوش هیجانی، به بررسی تأثیر آن بر استفاده از بیمه عمر پرداخته است.
۳-۳- روش تحقیق
این تحقیق بر اساس ماهیت و روش توصیفی، و از نوع پیمایشی و زمینه­یابی عمیق می­باشد. تحقیقات توصیفی به مطالعه ویژگی­ها و صفات افراد جامعه می ­پردازد و وضعیت فعلی جامعه آماری را در قالب چند صفت یا متغیر مانند نگرش­ها، علایق، سن، جنس، وزن، درآمد، وضع زندگی و … مورد بررسی قرار می­دهد. یکی از انواع تحقیقات توصیفی، تحقیق پیمایشی است که هدف آن شناخت صفات، ویژگی­ها، عقاید، نگرش­ها، رفتارها و سایر مسائل افراد یک جامعه از طریق مراجعه به
آن­هاست. این تحقیقات می ­تواند سطحی باشد یا عمق بیشتری داشته باشد. اصولاً پیمایش افکار عمومی بیشتر جنبه سطحی دارد.
اما در تحقیقات پیمایشی و زمینه­یابی­ای که عمیق­تر عمل می­ شود، هدف شناسایی رفتارها و انگیزه آنها در بین افراد جامعه یا گروه ­های تشکیل دهنده آن است که بر اساس اطلاعات و داده ­های پیمایشی و برقراری ارتباط بین متغیرهای مختلف و با سنجش رابطه متغیرها انجام می­ شود (حافظ نیا، ۱۳۸۹).
این تحقیق نیز همان­گونه که گفته شد از نوع تحقیق توصیفی – پیمایشی عمیق می­باشد، چرا که به بررسی یکی از دلایل و انگیزه­ های استفاده از بیمه عمر در میان مشتریان که همانا هوش هیجانی
می­باشد پرداخته و سعی دارد به بررسی ارتباط میان شاخص­ های این دو عامل بپردازد.
۳-۴- متغیرهای پژوهش
برای تعریف متغیرهای پژوهش باید بین تعریف عملیاتی اندازه‌پذیر و تعریف عملیاتی آزمایشی تفاوت قائل شد. در تعریف عملیاتی اندازه‌پذیر، عملیاتی که باید انجام پذیرد تا اندازه‌گیری مفهوم یا سازه میسر شود آشکار می‌شود. مثلاً هوش را می‌توان چنین تعریف کرد که عبارت است از نمره‌ای که در آزمون تراز شده استانفورد ـ بینه بدست می‌آید. در تعریف عملیاتی آزمایشی به بیان پرداخته می‌شود که پژوهشگر باید به اجرا درآورد تا اینکه شرایط آزمایشی ظاهر گردد. مثلاً برای تعریف عملیاتی آزمایشی ناکامی می‌توان ممانعت آزمودنی از نیل به مقصد معین را مورد نظر قرار داد (آذر، ۱۳۸۳).
متغیرها عبارتند از ویژگی­های افراد، اشیاء، واحدها و غیره که می‌توانند مقادیر کیفی یا کمّی اختیار کند. از جمله این مقادیر می‌توان قد، وزن، بهره هوشی و امثال آن را نام برد (سرمد، ۱۳۷۸).
مشخصه مربوط به یک عنصر، که می ­تواند برآمدهای مختلف را قبول کند متغیر نامیده می­ شود(هومن، ۱۳۷۳).
بنابراین با توجه به موضوع تحقیق حاضر (بررسی تأثیر هوش هیجانی بر استفاده از بیمه عمر) و مطالب فوق می­توان متغیرهای پژوهش را به دو دسته تقسیم ­بندی کرد:
الف) متغیرهای مستقل
در این پژوهش متغیر مستقل شامل هوش هیجانی می­باشد که خود مؤلفه­ های زیر را در بر­می­گیرد:
۱) حیطه درون فردی؛ شامل ۵ مولفه خودآگاهی هیجانی، قاطعیت، حرمت نفس، استقلال و خودشکوفایی.
۲) حیطه برون فردی؛ شامل ۳ مولفه همدلی، روابط میان فردی و مسئولیت‌پذیری.
۳) حیطه سازگاری؛ شامل ۳ مولفه حل مساله، واقعیت سنجی و انعطاف­پذیری.
۴) حیطه کنترل استرس؛ شامل ۲ مولفه تحمل فشار و کنترل تکانه.
۵) حیطه خلق کلی؛ شامل ۲ مولفه خرسندی و خوش‌بینی.
ب) متغیر وابسته
متغیر وابسته این تحقیق بیمه عمر می­باشد.
۳-۵- جامعه و نمونه آماری
جامعه آماری به کل گروه­، افراد­، وقایع و یا چیزهایی اشاره دارد که حداقل دارای یک صفت مشخص کننده بوده و محقق می­خواهد به تحقیق درباره آن­ها بپردازد(خاکی، ۱۳۷۸). با توجه به اینکه در این تحقیق به تحلیل اثر هوش هیجانی بر استفاده از بیمه عمر می­پردازیم، بنابراین کلیه مشتریان و افرادی که در سطح منطقه کیش به نحوی از خدمات بیمه عمر استفاده نموده بودند، جامعه آماری این تحقیق را تشکیل می دهند.
گروه نمونه مجموعه کوچکی از جامعه آماری است مشتمل بر برخی از اعضا که از جامعه آماری انتخاب شده ­اند (سکاران، ۱۳۸۱). به عبارت دیگر، تعدادی از جامعه آماری (اما نه همه) که گروه نمونه را تشکیل می­ دهند. بدین ترتیب گروه نمونه یک مجموعه فرعی از جامعه آماری است که با مطالعه آن محقق قادر است نتیجه را به کل جامعه تعمیم دهد.
دو نوع اصلی طرح نمونه گیری وجود دارد : نمونه گیری احتمالی و نمونه گیری غیر احتمالی. در نمونه گیری احتمالی، که به نمونه­های اتفاقی یا تصادفی نیز مشهورند، اعضای جامعه شانس برابر یا احتمال شناخته شده­ای دارند که به عنوان آزمودنی گروه انتخاب شوند­، همچنین نتایج این نمونه­ها قابلیت تعمیم به کل جامعه مورد نظر را دارد بنابراین دارای ارزش و اعتبار علمی است. در
نمونه گیری غیراحتمالی، عناصر با شانس برابر یا از پیش تعیین شده­ای به عنوان آزمودنی انتخاب نمی­شوند.
در این تحقیق از روش نمونه گیری احتمالی خوشه­ای استفاده شده است. نمونه گیری خوشه­ای هنگامی مورد استفاده قرار می­گیرد که جامعه مورد نظر نا­محدود است، فهرستی از افراد جامعه در دست نیست، و یا توزیع جغرافیایی افراد بگونه گسترده­ای پراکنده و وسیع است.

ارتباط، فرایندی است که وظایف برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت، رهبری وکنترل مدیریت توسط آن انجام می­ شود. ارتباط، فعالیتی است که مدیران جهت هماهنگ کردن و متناسب نمودن وقت خود از آن بهره می­گیرند. (رضاییان ،۱۳۶۹،ص۲۴۷).
در یک عبارت ساده ارتباطات را می­توان تبادل اطلاعات و انتقال معنی دانست (کتزوکان ،۱۹۶۹،ص ۲۲۳)
ارتباطات را انتقال مفاهیم و یا انتقال نشانه­ها و نیز انتقال و یا تبادل پیام­ها می­دانند )فرهنگی ۱۳۷۳، ص ۶).
برخی از تعاریف ارتباطات را می­توان به شرح زیر برشمرد:
۱-ارتباطات بیانگر فراگرد ایجاد معنی است (دین، بانلود ، ١٩۶٢). در این میان دو نکته نهفته است :
الف­- ­ ایجاد
ب- ­ معنی
٢- ارتباطات فراگرد تفهیم وتفاهم و تشریک مساعی است (نلسون و پیرسون ،١٩٨٣،ص ۵). در این تعریف سه نکته نهفته است :
الف­- ­ ارتباطات یک فراگرد است.
ب- ­ ارتباطات تفهیم معناست.
ج- ­ ارتباطات تشریک معناست.
٣ -­ ارتباطات به گونه ­ای وسیع و گسترده تجارب مشترک تعریف شده است (فرهنگی، ١٣٧٣،ص ۶).
ارتباطات از واژه لاتین کومیون برآمده که به معنای مشترک (عموم) است. به طورکلی می­توان چنین گفت که ارتباطات در بسیاری از فعالیت­های سازمان وجود دارد و مهمتر اینکه ارتباط، فرآیندی است که فعالیت­های فردی و گروهی و مراوده­ها برای افزایش اثر بخشی از طریق آن هماهنگ می­ شود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۲-۲ -­ فرایند ارتباطات
ارتباطات به عنوان یک فرایند، شامل اطلاعاتی است که از طریق علائم و نشانه­ها ارسال و یا دریافت می­ شود. این اطلاعات شامل کلمات، حرکات غیرکلامی، نگرش­ها و حالات می­باشد. به عبارت ساده چنین گفته می­ شود که ارتباطات در بردارنده این است که” کی چه می گوید؟ به چه طریقی می­گوید؟ برای چه کسی و با چه درجه­ای از تأثیر پیام می­فرستد (چ. لاسول ، ١٩۴٨،ص ۳۷-۵۱).
مدل ساده شده­ای از فرایند ارتباطات درشکل۲-۱۰ آمده است.

شکل (۲-۱۰) فرایند ارتباطات
منبع: (چ لاسول ،۱۹۴۸،ص ۵۲)
به هر حال باید گفته شود که افراد اطلاعات ارسالی و دریافتی و اطلاعات رک و بی پرده (صریح) کمی را تبادل می­ کنند. این به دلیل آن پرده ادراکی ما می­باشد.
ارتباطات بین شخصی (افراد) متضمن فرآیندی است که حداقل با چهار عامل تبیین می­ شود:
الف-­ احساس در مورد خود.
ب-­ احساس در مورد دیگری.
ج-­ احساسات در مورد محتوای آن چیزی که باید مورد بحث قرار گیرد.
د-­ احساسات در مورد موضوعی که مورد توجه قرار می­گیرد.
این چهار عامل نیز به عنوان پرده­های ادراکی به شکل زیر می ­تواند ترسیم گردد:

شکل(۲-۱۱) فرایندهای ارتباطی (همان منبع)
۲-۲-۳-­ رسانه­های ارتباطی و میزان غنای آن­ها
جدول شماره ی ۲-۶ رسانه­های مختلفی را که ازطریق آن­ها ما ایجاد ارتباط می­کنیم به صورت مقایسه­ ای نشان می­دهد
جدول (۲-۶) رسانه­های ارتباطی و میزان غنای آن­ها

این طبقه از دو زیر طبقه ۱) ثبات فیزیولوژیک و ۲) نجات اندام آسیب دیده تشکیل یافت. نجات از حادثه، پیشگیری از شوک، پیشگیری از خونریزی، درمان موضعی زخم­های سوختگی، توازن در الکترولیت­ها و کنترل عفونت از ویژگی­های ثبات فیزیولوژیک بود. همچنین ویژگی­هایی نظیر پانسمان زخم، حمام­دادن، دبرید­مان، فیزیوتراپی، جراحی، ترمیم بافت­های اسکار و جمع شدگی مفاصل زیر طبقه نجات اندام آسیب­دیده را توصیف می­کرد.
تعادل/ یکپارچگی جسمی/ ثبات فیزیولوژیک
تجربه سوختن برحسب شدت آسیب درمرحله اول تهدیدی هولناک، سریع وغیر قابل پیش ­بینی برای حیات جسمی بود، که مشارکت­کنندگان را با پاسخ­های غیر­ارادی و فیزیولوژیک مواجهه می­ساخت. مشارکت­کنندگان در این مرحله برای بازگشت به توازن محیط داخلی بدن از طریق پاسخ­های آگاهانه و ناگاهانه به ثبات فیزیولوژیک دست می­یافتند. ثبات فیزیولوژیک عموماً با خاموش کردن آتش، دور کردن فرد از محل حادثه و انتقال او به بیمارستان توسط دیگران، آغاز می­شد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

مشارکت­کننده ­ای می­گفت:
«شعله­های آتش به من رسید، دست­هام و صورتم سوخت، من دویدم در حالی که فقط جیغ می­زدم ای­ وای سوختم، ای­ وای سوختم(ش۶)».
این پاسخ­ها فرد مصدم را به سوی کمک­طلبی و افراد کنار او را به کمک­رسانی هدایت می­کرد.
«همه چی در عرض چند دقیقه اتفاق افتاد. تا اینکه یکی از فامیل من رو با پتو خاموش کرد (ش۱)».
با انتقال مصدوم به بیمارستان، برنامه درمان و مراقبت در جهت تداوم ثبات فیزیولوژیک با پیشگیری از شوک و خونریزی و رساندن آب و الکترولیت و پیشگیری از عفونت، ادامه می­یافت.
در این خصوص یکی از پرستاران مشارکت­کننده گفت:
«برای بیماری که شدیدا سوخته در صورتیکه مشکل تنفسی نداشته باشه اولین کاری که می­کنیم زدن سرم برای تعادل مایعات و الکترولیته در غیر اینصورت ممکنه مریض به شوک بره و بعد از اون هم حمام و پانسمان روزانه­ی زخم­ها­­­ست تا اینکه آماده گرفت بشوند(ش۱۱)».
تعادل/ یکپارچگی جسمی/ نجات اندام آسیب دیده
بر اساس یادداشتهای عرصه، بدنبال حفظ تعادل نسبی در عملکرد فیزیولوزیک و ارگان­های حیاتی؛ انجام جراحی­های متعدد شامل دبریدمان، گرفت و همچنین ترمیم جمع­شدگی مفاصل، بخشی از برنامه درمان پزشکان بود. انجام دستورات دارویی، حمام و پانسمان روزانه، کمک به تغذیه، دفع، کاهش درد و حفظ آسایش و فیزیوتراپی اندام­ها نیز بخشی از برنامه مراقبت در بخش­های تخصصی سوختگی بود.
یکی از پزشکان متخصص سوختگی بیان کرد: «جهت ترخیص زود­تر بیماران انجام دبریدمان و گرفت زود هنگام بسیار مهم است(ش۱۲)».
یادآور: درمان به بهای آسیب بافت­های سالم
یکی از روش­های رایج درمان سوختگی­های درجه سه برداشتن گرفت از نقاط سالم بدن به منظور پوشاندن زخم های عمیق و نجات اندام­هاست که با درد و رنج فراوانی برای بیماران همراه است.
«چی بگم، چهل درصد! اونهم درجه سه سوختم. بعد تو بیمارستان شروع کردند به گرفت. عمل که کردند بقیه جاهای سالمم رو پوستش رو کندند و انداختند این یکی (ش۱)».
تعادل/ اتصال به جریان زندگی
این طبقه بر اساس زیر طبقات ۱- توانایی مراقبت از خود،۲- عادت کردن و ۳- عادی شدن شکل گرفت. یافته های حاصل ازتجربه­ی مشارکت کنندگان از زندگی پس از سوختگی نشان داد، ورود به جریان زندگی و مراقبت ازخود یک امر اجتناب ناپذیر بود. آنها با ترخیص از بیمارستان و ورود به منزل با عادت کردن به جریان زندگی وارد شده و از طریق عادی شدن به این زندگی ادامه می­دادند.
تعادل/ اتصال به جریان زندگی/ توانایی مراقبت از خود
برای اغلب مشارکت کنندگان تجربه ورود به جریان زندگی، بازگشت به زندگی قبل ازسوختگی نبود، بلکه آغازی برای مواجه با نیازهای متفاوت خود مراقبتی بود. مراقبت از زخم ها و جراحات باقی مانده، تقویت و بهبود عملکرد­ها، انجام فعالیت­های روزانه، کسب آگاهی و کسب تجربه از ویژ­گی­های مراقبت از خود بود.
تجارب اغلب مشارکت­کنندگان در مورد مراقبت از خود نشان داد، درد یکی از عوامل جلوگیری کننده از راحتی بوده و محدودیت حرکتی ناشی از آن، یکی از موانع مهم بازگشت حرکات طبیعی اندام­ها، مراقبت از خود و درنتیجه وابستگی به دیگران بود. با بسته­شدن زخم­ها اگرچه از درد مشارکت­کنندگان تا حدود زیادی کاسته شده بود اما افرادی که سوختگی های وسیع تر و عمیق تری داشتند همچنان برای انجام نقش­ها و مراقبت از خود مشکلات عمده­ای داشتند. در این شرایط قدرت تحمل فرد و نقش خانواده برای بازگرداندن عملکرد اندام ها در فرد انکار ناپذیر بود. مشارکت­کننده ­ای در این خصوص بیان کرد:
«اون اوایل که هنوز فیزیوتراپی می­شدم، نمی­تونستم حتی یک خیار رو با چنگال به دهانم ببرم. خواهر بزرگترم می­اومد غذام رو می­داد. … خواهرم دومم همیشه پیشم بود، چون حتی تکان خوردنم نیاز به کمک داشت. تااینکه به تدریج توانستم(ش۱)».
بسیاری از مشارکت­کنندگان توانایی مراقبت از خود را تدریجی و با مرور زمان کسب کرده بودند:
«ذره ذره خیلی خوب شد. من از این رو به اون رو شدم، مثلادست هام که جمع شده بود. هیچ کاری نمیتونستم به کنم، اما بعد از مدتی دیدم یک بشقاب رو بر می­دارم، چقدر خوب شد! حالا دوتا بر می دارم، سه تا بر می دارم، خیلی خوب شده بودم و می­تونستم کار­­هام رو خودم انجام بدم(ش۷)».
برای تعدادی از مشارکت کنندگان مراقبت از خود با کسب آگاهی و تجربه درزمینه­هایی غیر از آسیب سوختگی نیز همراه بود:
«من در حدود ۱۳ سال دیابت داشتم و انواع و اقسام دکتر ها رو توی شهر ملاقات کردم. همشون دستوراتشون رو، دارو هاشون رو به من می دادند، ولی قند خونم کنترل نمی­شد. اما من بعد از ۱۳ سال یک تجربه کسب کردم، اونهم اینکه باید کم بخورم و به تعداد دفعات زیاد تا قند خونم کنترل بشه این تجربه رو وقتی توی بیمارستان تحت مراقبت سوختگی بودم یادگرفتم(ش۳)».
تعادل/ اتصال به جریان زندگی/ عادت کردن
بر اساس یافته­ ها مشخصه اصلی این زیر طبقه، خو گرفتن بود که در اثر گذر زمان و مواجه مکرر با محدودیت­های زندگی پس از سوختگی شکل می­گرفت. همچنین آگاهی از موقعیت، داشتن هدف برای بهتر کردن وضعیت خود در زندگی، دست­یابی به استقلال، تمایل به تلاش برای رشد بیشتر و توانایی اداره دنیای بیرونی از ویژ­گی­های عادت کردن بود.
آغاز تدریجی فعالیت­های روز­مره و انجام نقش­های قبلی، مشارکت­کنندگان را برای شروع یک زندگی تازه متقاعد می­ساخت. ویژگی­های درونی مثل اطمینان به خود و تلاش برای دست یابی به اهداف از یک سو و زمینه ­های مذهبی و معنوی از سوی دیگر، آنها را از ناامیدی به سوی امیدواری و پیوستن به جریان زندگی دعوت می­کرد. در این خصوص نقش حمایت­های خانوادگی برای ایجاد احساس توازن روحی-روانی و معنوی در زندگی جدید بسیار تأثیرگذار و مهم بود.
«بعد که یکم درد های جسمانی تخفیف پیدا می­کنه خوب اون یکی درد ها به سراغ آدم می یاد. ولی خوب اطرافیان هم خیلی مهم هستند. مثلا فرض کنید، من کسی رو نداشتم که اینقدر حمایتم کنه، مراقبت کنه، یا حمایت عاطفی بکنه، شاید نمی تونستم!(ش۱)».
«خوب امیدواری هم خیلی مهمه؛ خانواده ، معلم ها مخصوصا دوستانم خیکی کمکم کردند (ش۵)».
مشارکت­کنندگان به دنبال تحمل و شکیبایی برای بهبود نسبی زخم­ها و کم شدن درد و عذاب جسمی به یک تعادل درونی نسبی دست می­یافتند.
با مرور زمان و ورود به جمع، ضرورت زندگی جمعی فرد را به تلاشی ذهنی برای بازگشت به اجتماع ملزم می­ساخت. این تلاش از طریق فعالیت هایی چون پوشاندن اسکار­ها یا اعمال جراحی زیبایی برای مقابله با بدشکلی­ها و محدودیت­های جسمی و در جهت سهولت تعامل با دیگران صورت می­گرفت. به این ترتیب آنها برای کسب تعادل بین فردی آمادگی می­یافتند.
مشارکت کنندگان با پوشاندن بدشکلی­ها آهسته ­آهسته در میان جمع حاضر شده و به دنبال تکرار مواجه با واکنش های دیگران، به شرایط زندگی جدید عادت می­کردند.
مشارکت کنندگان در پاسخ به اینکه چگونه به شرایط عادت کردند توضیح دادند:
«مرور زمان، مثلا کسی که بار اول می­دید، می­پرسید، بار دوم دیگه نمی­پرسید. در واقع تکرار دیدنش باعث شد که برای همه عادی بشه، من هم عادت کردم(ش۸)».
«الان چه طوری بگم یه کم بی خیال شدم. یکی هم توکل بر خدا، من تا الان سالم زندگی کردم. سعی میکنم بعد از این هم همینطور باشم. راستش وقتی خیلی دلم می گیره و گریه می کنم و با خدای خودم راز و نیاز می­کنم به این نتیجه میرسم(ش۹)».
«احساس بدی داشتم، همه بهم یک جوری نگاه می­کردند. دیدن صورتم اول برام سخت بود. می رسیدم یک جایی با شال و این­ها می­بستم (اشاره به صورتش می کند)، بعد­ها یک جاش رو می­بستم یک جاش رو نه­، کم­کم دیگه عادت کردم اصلا نبستم همینطوری می­رفتم بیرون(ش۵)».
مشارکت­کننده دیگری با اسکار سوختگی در صورت و دستها در خصوص تلاش برای عادت کردن به شرایط جدید بیان کرد:
«دیگه به خودم آمدم. با خودم گفتم: چرا دست روی دست بگذارم و منتظر خونواده­ام باشم! برای همین هم یک کاری دست و پا کردم و بعد هم مغازه رو باز کردیم تا هم دست خودم تو جیبم باشه هم به دخترم برسم(ش۹)».
تعادل/ اتصال به جریان زندگی/ عادی شدن
یکنواختی و روزمره­گی در جریان زندگی مشخصه اصلی زیر طبقه عادی شدن بود. عدم احساس ناراحتی در جمع، توجه کمتر به آثار باقی مانده سوختگی، تلاش کمتر برای پوشاندن اسکارها یا تن دادن به جراحی­های زیبایی، یافتن راه حل مشکلات، یادآوری کمتر خاطرات سوختگی و توانایی کنترل دنیای درونی خود از ویژ­گی­های مهم عادی شدن بود. به این طریق جریان زندگی مشارکت­کنندگان از شکل عادت کردن(آگاهی و تلاش برای داشتن وضعیت بهتر) به طرف عادی شدن (پذیرش و قانع بودن به وضعیت جدید) شیفت پیدا می­کرد.
با گذشت بیشتر زمان، رفته­رفته آزار واکنش­های دیگران برای مشارکت­کنندگان کمتر می­شد. به همین دلیل بدشکلی­های باقی­مانده برای آنها کم اهمیت­تر و حضور در میان مردم با ناراحتی کمتری همراه بود. با عادی شدن شرایط جدید، آنها از تلاش برای مخفی سازی اسکار­ها دست می­کشیدند. داشتن توانایی مالی برای گذران زندگی و کسب موفقیتهایی که در سایه تلاش برای دست­یابی به بهبود شرایط زندگی بعد از سوختگی بدست آوردند برای پذیرش زندگی جدید کمک­کننده بود. در این مرحله مشارکت­کنندگان تلاش کمتری برای تغییر شرایطی که به آن خو گرفته بودند از خود نشان می­دادند.
«خیلی­ها به من می­گن که جراحی لیزر خیلی پیشرفت کرده، اما اصلاً برای من خیلی چیز­ها­ی دیگه توی اولویت هستند، تا اینکه حالا بیام ظاهرم رو ببرم جلو! اصلا برام اهمیتی نداره به اون صورت. نمی­دونم پیشرفت­های دیگه اونقدر مهم­تر بودند تا اینکه اینقدر در مورد زیبایی فکر کنم (ش۱)».
با مرور زمان و پذیرش واقعیت­های غیر قابل تغییر، انگیزه برای بازگشت به ظاهر فیزیکی قبل و یا برقراری ارتباطات عاطفی خاص نظیر ازدواج کمتر شده بود و همین امر به تدریج احساس روزمره­گی را به آنها تحمیل می­کرد .
یکی­از مشارکت­کنندگان که دختر جوانی با سوختگی صورت و دست بود در این خصوص گفت:
«هر روز صبح ساعت ۱۰ پا می­شم، بعد کار­های خونه را می­کنم، مامان و بابام می­روند سرکار، خواهر بزرگم هم که ازدواج کرده. من با خواهر کوچکم می­مونم، بعد نهار می­پزم، اگه حوصله داشتم یک کیک هم می­پزم بعد می­نشینم منتظر مامانم می­شوم، مامانم می­یاد نهار می­خوریم بعد می­نشینم جلو تلوزیون، بیرون اینها هم زیاد نمی­روم همینجور روزهام می­گذره دیگه!(ش۷)».

-حالا فرض کنیم که یکی زد و مرا کور کرد. چه می‌شود؟ اولا این سزای من است، تا چشمم کور شود که دیگر حرف حق نزنم، ثانیاً مگر ما چه چیز دیدنی داریم؟ قیافه و طرز رفتار کسانی که با ما سروکار پیدا می‌کنند، قطار بشکه‌های زباله کنار کوچه‌ها، وضع پیاده‌روها، چهره‌ی خیابان‌ها، فیلم‌های تهوع‌آور یا نمایشنامه‌هایی که اگر هم از آن انتقاد کنی می‌خواهند شکمت را بدرند. واقعاً کدام یک از این ها دیدنی است که وقتی کور شدیم از ندیدنش حسرت ببریم؟ همینطور اگر کسی پای مرا شکست و مرا به کلی از پا انداخت، تازه از دوندگی‌های بیجا و بیهوده خلاص می‌شوم^[۲۵۱].(در واقع از مشکلات و کمبودهای جامعه ابراز شکایت و گله مندی می کنداما ظاهر مطلب او طوری است که گویا از تصور عیوب جسمانی مثل کور شدن یا شکستن پایش نه تنها ناراحت نمی شود بلکه ابراز خوشحالی هم می کند.)
-آقایی وارد قصابی محله ما شد و نیم کیلو آشغال گوشت برای گربه‌ی خود خواست. قصاب با صدای بلند خندید و گفت: با این چرخ برقی که ما داریم دیگر آشغال گوشت برای گربه‌ی کسی باقی نمی‌ماند! خوب معلوم است که این گوشت‌فروش‌ها قصدشان تقلب نیست. فقط چون می‌بینند که جمعیت تهران زیاد شده، می‌خواهند که گوشت به همه برسد^[۲۵۲].(نحوه ی کار قصاب و تقلب کردن او را توجیه می کند و با کنایه این کار او را نوعی خدمت به مردم محسوب می کند.)

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

-اما تصادفاً همان روز اول متوجه شدم که نگرانی من بی‌جاست و خداوند تبارک و تعالی که همیشه الطاف بیکرانش شامل حال ضعفاست، وسیله‌ی سرگرمی مرا هم فراهم کرده و بیخ گوشم گذاشته و من از آن بی‌خبرم. دیدم صبح اول وقت که گوشی تلفن را برمی‌دارم و می‌خواهم به دو سه جا تلفن کنم کار تا ظهرم درآمده است^[۲۵۳].(مولف در ابتدای مقاله از باز نشسته شدن و بیکار ماندن اظهار ناراحتی کرده است اما در ادامه ظاهرا استفاده از تلفن را وسیله ی سرگرمی خود می داند ولی در واقع نحوه ی خدمت رسانی ضعیف مخابرات و مشکل بودن برقراری تماس تلفنی را بیان می کند.)
-مردم خیال می‌کنند کلاس تقویتی یعنی کلاسی که شاگردان را در بعضی از دروس تقویت کند. در صورتی که در واقع این کلاس‌های تقویتی فقط بنیه‌ی مالی گردانندگانش را تقویت می‌کند و بس^[۲۵۴].(بی فایده بودن کلاس های تقویتی علیرغم بالا بودن میزان شهریه ی این کلاس ها را بیان می کند. )
-زبان خارجی را هم باید خوب یاد بگیری که اولا در هر چهار لغت فارسی دو تا هم لغت فرنگی مخلوط کنی، ژستی بگیری و پزی بدهی. ثانیاً لااقل سالی یک بار مأموریت خارج برای خودت بتراشی و به بهانه‌‌ی مذاکره درباره‌ی فلان پروژه و فلان طرح به خرج بیت‌المال هفت شهر عشق را بگردی و بیشتر طرح‌هایی برای تفریح خودت بریزی^[۲۵۵].(در نصیحت به یک دانش آموز ظاهرا از محاسن یادگیری زبان خارجی صحبت می کند اما در واقع نوع استفاده ی افراد از این زبان را نقد کرده است.)
-سؤال بیستم هم که سؤال خیلی جالبی است. به درد دانشجویان همه ی رشته‌ها می‌خورد چون شامل این جمله بود: «توانگران مشتغلند» بعد از داوطلبان پرسیده شده بود که واژه «مشتغل» در جمله‌ی فوق دارای کدام یک از این چهار معنی است: منحرف، بی‌بند و بار، سرگرم، بی‌ایمان. تنها عیب کار در این بود که داوطلب می‌بایست، فقط یکی از این معانی را انتخاب کند نه هر چهار تا را^[۲۵۶].
(در کل این مقاله ظاهرا مولف در حال تعریف و تمجیداز نحوه ی برگزاری کنکور و مناسب بودن سوالات در این آزمون است اما هدف اصلی او در واقع نقد این مساله است و در این بند هم به شیوه ای کنایه آمیز و غیر مستقیم توانگران عصر خود را توصیف می کند.)
-میان قصاب و علاف و خیاط و پالان دوز و آهنگر و سبزی‌فروش و یخنی‌پز و سایر پیشه‌وران هم نابسامانی‌هایی وجود داشت. مقامات مربوطه رسیدگی کردند و نادرستی‌ها را از بین بردند. به طوری که امروز می‌بینیم بحمدالله والمنه هیچ خریداری از دست هیچ فروشنده‌ای شکایت ندارد. عدل و انصاف جای ظلم و اجحاف را گرفته است. دوره‌ای که فروشنده و خریدار آبشان از یک جو نمی‌رفت گذشته است. امروز گرگ و میش از یک جو آب می‌خورند^[۲۵۷]!(کلا لحن کلام و همچنین موضوع مقاله طوری است که مخاطب متوجه می شود که مولف درواقع نحوه ی برخورد فروشندگان با مردم را نقد می کنداگر چه ظاهر سخن او تعریف و تمجید است.)
-ایام عید چه روزهای خوشی بود، ولی افسوس که زود گذشت! کسانی که به مسافرت رفته بودند برگشتند و تهران دوباره به حال اول برگشت. هم تعداد ماشین‌ها زیاد شد، هم آلودگی هوا، هم سخنرانی‌های دور و دراز^[۲۵۸]!(مساله ترافیک و آلودگی هوا در تهران را یادآور می شود و در عین حال سخنرانی های بی فایده ی مسئولین را همچون ترافیک و آلودگی هوا معضل همیشگی شهر تهران می داند.)
-من معتقدم که تمام این کافه رستوران‌ها و چلوکبابی‌ها و جوجه‌کبابی‌ها و اغذیه‌فروشی‌ها برای مملکت لازم است. چون گردانندگان آنها باید نان بخورند. دکترها هم باید نان بخورند، دوافروش‌ها هم همینطور^[۲۵۹].(بی کیفیت و غیر بهداشتی بودن غذای رستوران ها را با کنایه بیان کرده است.)
-سال گذشته کتابی تحت عنوان «زائو و زایمان» نوشت و مبلغ هنگفتی نیز حق‌التألیف گرفت! این کتاب در همان روز اول انتشار بیش از هشت هزار نسخه در یک شهر به فروش رفت. علتش هم این بود که برخی از جوان‌های زن‌دار و کم‌حوصله مرتب آن را می‌خریدند و می‌سوزاندند^[۲۶۰]!(با ذکر میزان فروش کتاب،مخاطب ابتدا تصور می کند که قصد مولف تعریف و تمجید از کتاب است اما وقتی که علت را ذکر می کند کنایه و طنز سخن مشخص می شود.)
-من آدم‌هایی را می‌شناسم که صد برابر تو درآمد دارند و از صبح تا غروب یک دقیقه دست از تلاش و کوشش برنمی‌دارند. دوستی دارم که استاد دانشگاه است، مشاور حقوقی یک وزارتخانه است، عضو هیئت مدیره‌ی یک مؤسسه‌ی تهیه‌ی روغن نباتی است، جزء هیئت امنای یک کارخانه چیت‌سازی است، خزانه‌دار یک شرکت کشتیرانی است، سهامدار عمده‌ی یک بانک است، وکالت می‌کند، تجارت می‌کند، خلاصه یازده شغل دارد و تازه دنبال دوازدهمی‌اش می‌گردد… تو اگر فقط ماهی هفت هزار تومان کرایه می‌گیری او ماهی هفتصد هزار تومان کرایه‌ی ملک می‌گیرد. با این وضع در بیداری که هیچ، حتی در خواب هم خواب می‌بیند که مشغول جنب و جوش و پول درآوردن است. حالا بگو ببینم تو که بی‌سوادی عقلت بیشتر می‌رسد یا او که بیست سال درس خوانده؟ معصومعلی بلافاصله گفت: «البته، او!»^[۲۶۱](در این بخش مخاطب صحبت های مولف فرد ساده و کم سوادی است که شغل آزاد و درآمد نسبتاًخوبی دارد ولی در قید و بند کسب درآمد بیشتر نیست ودرواقع حاضر نیست که آرامش و استراحت خود را به خاطر بیشتر کار کردن از دست بدهد و به همین خاطر هم سفارش کار مولف را رد می کند و مولف ظاهراً از چند شغله بودن بعضی از افراد تعریف و تمجید می کند اما درواقع هدف اصلی اواین است که بگوید فعالیت های فراوان این افراد فقط به خاطر حرص و طمع زیاد آنهاست نه چیز دیگر.)
۳ـ۲ـ۲ـ تشبیه
یکی دیگر از صنایع ادبی که در این آثار زیاد به کار گرفته شده است صنعت تشبیه است. اما در اکثر این تشبیهات اموری در طرفین تشبیه قرار گرفته که هیچ سنخیت و شباهتی به یکدیگر ندارند و همین بی‌شباهتی و به اصطلاح بی‌ربطی این امور نسبت به یکدیگر باعث ایجاد طنز و خلق لبخند بر لبان مخاطب می‌شود. البته مؤلف با این روش در بسیاری از موارد مشکل مورد بحث خود را هر چه پررنگ‌تر و مهم‌تر جلوه می‌دهد. گاهی هم این تشبیهات به گونه‌ای است که در آن واحد دو مشکل کاملاً متفاوت را ذکر می‌کند و بین آنها پیوند شباهت برقرار می‌کند و در حالی که جنبه‌ی نقد مسأله را گسترده‌تر می‌کند باعث ایجاد طنز هم می‌شود. ذکر این نکته هم لازم است که در تشبیهات هم از عنصر اغراق و غلو بهره گرفته شده است.
نمونه‌های زیر را می‌توان برای مثال ذکر کرد:
-دیدم همان گدای دست و پا چلفتی دارد صحیح و سالم راه می‌رود و از شیر ژیان و ببر دمان هم فرزتر جست و خیز می‌کند^[۲۶۲].(شخص گدا رابه شیر وببر تشبیه کرده است .)
-(در بیان تعجب کتابدار از شنیدن نام کتاب تاریخ فرشته می گوید:)شاید در نظرش رابطه‌ی فرشته با تاریخ به همان نسبت عجیب می‌نمود که رابطه‌ی آش رشته با میخ طویله^[۲۶۳].
-و بعد مثل کسی که می‌خواهد مغز استخوان آبگوشت را بتکاند آن را (قلم خودنویس را) با ضربه‌ی شدیدی به طرف پایین تکان داد،به طوری که تمام جوهر های قلم بیرون ریخت ^[۲۶۴](خودنویس را به استخوان و حرکت دادن آن را هم به ضربه زدن به استخوان برای بیرون آوردن مغز تشبیه کرده است.)
-با صدایی چندش‌آور که به عربده بیشتر شباهت داشت^[۲۶۵].(تشبیه صدای بد خواننده ی آواز به عربده)
- به همان سرعت که اشخاص تسبیح به دست دانه‌های تسبیح را از زیر انگشتان خود رد می‌کنند از زیردست او (پزشک) هم بیمار رد می‌شود^[۲۶۶].(تشبیه ورود و خروج سریع بیماران در مطب پزشک به حرکت دانه های تسبیح،که ضمن این تشبیه بی دقتی پزشک در معالجه ی بیماران هم به ذهن متبادر می شود.)
-و مرا چنان با خشم روی صندلی نشاند (آرایشگر) که گفتی میرغضب محکوم بیچاره‌ای را روی سفره‌ی چرمین می‌نشاند تا سرش را ببرد.^[۲۶۷]
ـ دو سیر تخمه می‌دهد که از کله‌ی من و تو پوک‌تر است.^[۲۶۸]
ـ هنگامی که عازم شرکت در کنکور است خیال می‌کند حکم امیر ارسلان نامدار را دارد که به جنگ الهاک دیو می‌رود^[۲۶۹].
-انگار تریاک دود کردن هنر است، یا مردانگی است، یا فتح قلعه‌ی خیبر یا پیدا کردن اطاق خالی یا گیر آوردن تاکسی تلفنی است^[۲۷۰]!(ضمن تشبیه امور کاملا متفاوت به یکدیگر به کمبودهای مختلف جامعه هم اشاره کرده است.)
ـ گاهی هوا چنان گرم می‌شود که خیال می‌کنید دارید از وسط جهنم رد می‌شوید مثل سیاوش که از میان آتش عبور کرد. با این تفاوت که او به حکم کیکاووس اجباراً به چنان خطری تن در داد ولی شما به اختیار خود چنین عذابی را پذیرفته‌اید.^[۲۷۱](تشبیه جاده ی گرم به آتش و تشبیه خود مولف به سیاوش وتجسم گرمای شدید هوا برای مخاطب.)
-در توصیف آواز‌های پخش شده از رادیو می‌گوید: تا پایان صفحه نمی‌توانید تشخیص دهید که آن آواز صدای مردی است که دارند شکنجه‌اش می‌کنند یا صدای زن زائویی است که چار دردش گرفته و در شُرف وضع حمل است.^[۲۷۲]
- سیلاب به بعضی از خانه‌های جنوب شهر هم سری زد و مثل عشق که خانه‌ی دل را ویران می‌کند خرابی‌هایی به بار آورد.^[۲۷۳](تشبیه سیلاب حاصل از باران شدید به عشق و تشبیه خانه های آسیب دیده از باران به خانه ی دل!)
ـ این ماشین خریدن هم حکم زن گرفتن را پیدا کرده است یک مشکل آدم را حل می‌کند و هزار مشکل دیگر به بار می‌آورد^[۲۷۴].
-از بدشانسی هر چه بیشتر او (بچه) را تکان می‌داد مثل جغجغه صدایش هم بیشتر می‌شد^[۲۷۵].(تشبیه بچه به جغجغه)
-برخی از مطالب اگر روپوش طنز نداشته باشد قابل هضم نیست چنان که بعضی از داروها اگر در قالب کپسول نباشد خوردنش آسان نیست.^[۲۷۶]
-در توصیف چهره و ظاهر پیشخدمتی که نام او خورشید است چنین می گوید: صورتی داشت بیضی شکل به رنگ قهوه‌ای سیر، پر از آبله شبیه کندوی زنبور عسل با مسدس‌‌های غیرمنتظم… لبهای کت و کلفت و رنگ پریده و به هم پیچیده‌ی او درست مثل این بود که یک تکه روده را پیچیده حلقه کنند و دور دهان کسی شیرازه‌بندی نمایند…روی هم رفته خورشید خانم به خورشیدی شباهت داشت که از صبح ازل تا شام ابد در کسوف مانده باشد^[۲۷۷]!
ـ یا سیم برق پاره می‌شود و مثل تازیانه‌ی عزرائیل به بدنش می‌خورد.^[۲۷۸](تشبیه سیم برق به تازیانه ی عزرائیل ،چون به خاطر بی مبالاتی شهرداری سیم برق به طور ناگهانی و مرگ باری به عابرین پیاده برخورد می کند.)
ـ شیرهایی هم که معمار باشی در خانه‌ی ما کار گذاشته، همیشه مثل چشم‌زن‌های عزادار چکه می‌کند.^[۲۷۹](تشبیه شیرهای آب به چشم زنان و تشبیه ضمنی چکه ی آب به اشک)
ـ خطرناک‌تر از اعتمادی که دختری به پسری دارد، اعتماد بعضی از ماشین‌داران به بعضی از تعمیرگاه‌هاست^[۲۸۰].(تشبیه امور کاملا متفاوت به یکدیگر و بیان هم زمان خطرات اعتماد و دوستی های بین دختران وپسران و بی مسئولیت بودن تعمیرکاران اتومبیل)
ـبرای بیان قطع شدن آب لوله کشی چنین میگوید: شیرآب را باز کردیم و دیدیم از کاسه‌ی چشم لئیمان خشک‌تر است^[۲۸۱].
ـ یک کامیون غول‌آسا که ده تن بار برمی‌دارد به اندازه‌ی این جاروبرقی فسقلی سر و صدا راه نمی‌اندازد که می‌خواهد یک پرکاه از زمین بردارد^[۲۸۲].
ـ یک دسته‌ی هشت نفری مهمان ناخوانده در خانه می‌ریزند و مثل هشت‌ پای دریایی زن و شوهر را احاطه می‌کنند^[۲۸۳].
ـ باید مثل پاندول ساعت بین خانه‌ی خود و اداره‌ی این آقا تاب بخوری و بی‌تابی هم نشان ندهی^[۲۸۴].(تشبیه رفت و آمدهای پی در پی ارباب رجوع به ادارات دولتی به حرکت متداوم پاندول ساعت)
ـ راستی که لوله‌کشی گاز حاشیه‌ی خیابان‌ها را مثل جگر زلیخا چاک چاک کرده^[۲۸۵].
-مولف ضعیفی و کوچکی جثه ی خود و طرز نشستنش در تاکسی میان دو شخص چاق را به این صورت توصیف کرده است:بنده هم با وجودی که از مو باریک‌ترم به زحمت روی صندلی نشستم… من که با جثه‌ی لاغر خود میان دو نفر خیکی افتاده بودم درست حکم ساندویچ امروزی را داشتم که یک ورقه‌ی کالباس است به نازکی فیلم لای دو قطعه نان به کلفتی متکا^[۲۸۶]!
۳ـ۲ـ۳ـ جناس و سجع
دو صنعت جناس و سجع هم جزء صنایع پرکاربرد در این اثار محسوب می‌شوند. در سراسر این آثار و تقریباً در تمام مقالات و داستان‌ها نمونه‌هایی از این دو صنعت به چشم می‌خورد. واضح است که این صنایع هم با هدف جذاب‌تر کردن طنز، توسط مؤلف به کار گرفته شده است. در این جا هم می‌توان توانایی‌های فراوان مؤلف در شاعری را از دلایل استفاده‌ی فراوان او از این دو صنعت به خصوص سجع، به شمار آورد. استفاده از سجع در جملات متوالی در بسیاری از موارد باعث ایجاد طنزی هر چه قوی‌تر و جذاب‌تر می‌شود و از نظر روانی هم در مخاطب حالتی خوشایند به وجود می‌آورد. همچنین با بهره گرفتن از صنعت جناس در بعضی از موارد، با هدف نقد مسأله‌ای خاص واژگانی که از نظر ساختمان بسیار شبیه به یکدیگر ولی از نظر معنا کاملاً متفاوت هستند در مقابل یکدیگر قرار داده می‌شوند و علاوه بر ایجاد خنده تفاوت موجود میان وضع فعلی با وضع ایده‌آل را به بارزترین نحوی آشکار می‌کنند. برای مثال: اما امروز اجناسش آن قدر خراب شده که آنچه دارد لبنیات نیست لجنیات است^[۲۸۷].
برای صنایع ذکر شده که بسیار زیاد هم در این آثار به کار رفته‌اند مثال‌های زیر برای نمونه ذکر می‌شود:
□ سجع
- از آن جا که هر دردی درمانی و هر مصیبتی پایانی دارد^[۲۸۸]…
ـ دختری داشت فرشته خصال و صاحب کمال که زیباتر از او چشم روزگار ندیده و فریباتر از او گوش فلک نشنیده بود. هزاران عاشق‌ زار و دلداده‌ی بیقرار داشت^[۲۸۹].
ـ هم تمول باید داشته باشید هم تملق باید بگویید^[۲۹۰].
-تحویل گرفتن یک مشت جنس بنجل مثل پارچه‌ی پوسیده و شیرینی خشکیده و آجیل پوکیده و میوه‌ی لهیده و جنس‌های فاسد و گندیده^[۲۹۱]
ـ وای بر وقتی که این دو عاشق صادق و این دو یار موافق در تلفن چهره‌ی دلپسند و روی دلبند یکدیگر را هم ببینند^[۲۹۲].
-عید میوه‌فروش‌هاست که هر چه سیب پلاسیده و موز لهیده و پرتقال ترشیده و نارنگی گندیده در گوشه‌ی انبار دارند^[۲۹۳] …
ـ شاگرد او هر چه مهارتش کم است جسارتش زیاد است^[۲۹۴].
ـ او هِی از تحصیل در اروپا حرف می‌زد و من هی‌ به تفریح در اروپا فکر می‌کردم^[۲۹۵].
ـ دست به دعا بلند می‌کنند و از خداوند بخشنده‌ی مهربان برای عموم مؤمنین و مؤمنات و مسلمین و مسلمات گشایش کار و آسایش بسیار و فراوانی روزی و حصول پیروزی مسئلت می‌نمایند…چون سهل‌انگاری حضرات باعث زیاد شدن حشرات است و این هم برای ما دارای بهترین اثرات است… خدایا امثال سال پلنگ است پلنگ هم اهل جنگ است و هزار جور دنگ و فنگ است که در خانه‌ی من دبنگ است از سماجت مادرم و لجاجت همسرم پاک درمانده و منترم به کجا پناه برم؟ یا به آنها نیروی عقل و تمیز بده یا به من پای گریز وگرنه یک روز آنها روانه‌ی بیمارستان می‌شوند و من روانه‌ی تیمارستان^[۲۹۶]!
ـ ضمن تقدیر از قلم حقیر فقیر نوشته است که خدا قلم شما را تیزتر و نوشته‌های شما را شورانگیزتر کند^[۲۹۷].
ـ ترا به خدا و هر دین و مذهبی که داری این قلم را غلاف و ما را از خواندن آثارت معاف کن^[۲۹۸].
□ جناس
-می‌ترسم تمام رستوران‌ها تعطیل شوند و ما جایی برای رجوع و غذایی برای سد جوع پیدا نکنیم.^[۲۹۹]