• • • ارتفاع بوته: برای هر بوته در مرحلهی رزت، طول قامت گیاه از سطح زمین تا انتهای برگ اندازه‌گیری شد.

  (( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

• سطح برگ: در هر بوته به صورت میانگینی از ۵ برگ اندازه گیری و ثبت شد.

• طول برگ.

• متوسط عرض برگ.

• تعداد شاخه گل دهنده: برای این صفت در مرحله گلدهی برای هر بوته تعداد شاخه گلدهنده شمارش و ثبت شد.

• ارتفاع ساقه گلدهنده: برای هر بوته طول ساقهی گلدهنده به طور میانگینی از تمام ساقه های یک بوته،اندازه گیری شد.

• تعداد دانه در بوته: پس از رسیدگی کامل، تمام دانه ها در هر بوته به طور جداگانه برداشت و پس از بوجاری، به صورت دستی شمارش شد.

• عملکرد دانه در بوته: بذور مربوط به هر بوته به صورت جداگانه برداشت و وزن شد و به عنوان عملکرد دانه در بوته درنظر گرفته شد.

• طول ردیف گلدهی: برای این صفت در مرحله گلدهی در هر بوته ارتفاع آن قسمت از شاخه گلدهنده که شامل ردیفهای گل بود، به طور میانگینی از تمام ساقه های گلدهندهی یک بوته اندازه گیری شد.

• نسبت خودگشنی: برای به دست آوردن نسبت خودگشنی، در هر بوته این صفت به صورت نسبت تعداد بذر خودگشن (در گرزن های پاکت شده به تعداد ۲ تا در بوته) به تعداد بذر دگرگشن در هر گرزن محاسبه گردید.

• چربی

اندازه گیری چربی با دستگاه سوکسله صورت گرفت. ۲ گرم نمونه پودر شده بذر نوروزک درون یک کاغذ صافی به دقت وزن و به خوبی پیچیده شد. نمونه آماده شده درون لوله استخراج کننده قرار گرفت. در بالنهایی که قبلاً در آون خشک و به دقت وزن شده بود، حدود ۵۰۰ میلیلیتر پترولیوم اتر ریخته شد و پس از وصل شدن به دستگاه به مدت ۸ ساعت تحت حرارت ملایم قرار گرفت. پس از این مدت پترولیوم اتر تبخیر شد و سپس به مدت نیم ساعت در آون ۸۰ درجه سانتیگراد قرار داده شد و پس از سرد شدن، وزن شد. درصد چربی نمونه ها با بهره گرفتن از فرمول زیر محاسبه می‌شود [۴۸]:
۳-۱ ۱۰۰ × (وزن بذر / ( وزن فلاسک خالی - وزن فلاسک همراه با چربی)) = درصد چربی نمونه
جهت بررسی کیفیت روغن بذر، نمونه‌های روغن تهیه شده مورد آزمون کروماتوگرافی گازی در شرکت گلبهار سپاهان قرار گرفت و به این ترتیب نوع و درصد اسیدهای چرب نمونه‌ها بر اساس وزن مولکولی و سرعت حرکتشان در حلال بررسی و ثبت شد. دستگاه مورد استفاده در این آزمایش Yang Lin acme, Seri 6100 با ستون ۶۰ متری حاوی گاز هلیوم و دتکتور HID بود و حلال مورد استفاده جهت نمونه ها هگزان نرمال بود.

• اسانس

به منظور استخراج اسانس، برگهای گیاه در مرحله روزت از مزرعه جمعآوری گردید و در داخل پاکتهای کاغذی قرار داده شد. سپس به آزمایشگاه دانشکده انتقال یافتند. نمونه ها در سایه و در دمای آزمایشگاه خشک شدند. روش های مختلفی برای تعیین میزان اسانس وجود داردکه متداولترین روش منطبق بر استانداردهای جهانی، روش تقطیر با آب استفاده است [۵۱]. استخراج اسانس با بهره گرفتن از ۳۰ گرم برگ آسیاب شده به روش تقطیر با آب به کمک دستگاه کلونجر برای مدت ۴ ساعت انجام شد. پس از اتمام اسانسگیری جمعآوری اسانس از ستون کلونجر به وسیله سرنگ مخصوص انجام شد. در نهایت درصد اسانس نسبت به وزن خشک گیاه محاسبه گردید [۷۰].

• میزان رنگدانههای برگ

برای اندازه گیری محتوی کلروفیل از روش آرنون تغییر یافته [۶۰] و لیچتن تالر [۸۹] استفاده شد. در این روش صد میلی گرم از قسمت پهنک برگ با ازت مایع پودر شد و داخل میکروتیوب ریخته شد و سپس ۵۰۰ میکرولیتر استون ۸۰ درصد به آن اضافه و ورتکس شد. نمونه‌ها ۲۴ ساعت در دمای ۴ درجه سانتیگراد قرار گرفتند و بعد از آن دوباره نمونه ها ورتکس شدند. این کار آنقدر انجام شد تا بقایای گیاهی فاقد کلروفیل شدند. سپس ۱۰ دقیقه سانتریفیوژ با سرعت ۴۰۰۰ دور انجام شد. ۵۰ میکرولیتر از ترکیب حاصل از استخراج گیاهی با استون ۸۰ درصد در داخل کوت به حجم ۱ میلی لیتر رسانده شد. آنگاه میزان جذب نوری هر یک از عصارهها توسط دستگاه اسپکتروفتومتر در ۳ طول موج ۶۶۳، ۶۴۵ و ۴۷۰ نانومتر خوانده شد و ثبت گردید. از استون ۸۰ درصد به عنوان محلول شاهد استفاده شد. داده های حاصل جهت محاسبه غلظت کلروفیل b ,a، کلروفیل b+a و کاروتنوئید (میلی گرم در لیتر ) در فرمولهای زیر وارد گردید.
۳-۲ ) ( mg/l[(12/7×Abs663) - (2/69×Abs645)] =( (  mgg^-1
۳-۳ ) ( mg/l [(22/9×Abs645) - (4/68×Abs663)] =( (   mgg^-1
۳-۴ + =( (   mgg^-1
۳-۵ / ۲۲۷) (mg/l) [(1000×Abs470)-(3/27×ch a)-(104×ch b)] (=( (   mgg^-1[Kartenoeid]
همچنین با دستگاه Spad میزان سبزینگی کل به صورت میانگینی از ۵ برگ تصادفی در هر بوته در مزرعه اندازه گیری و ثبت شد.

• میزان کل ترکیبات فنولیک

برگ نوروزک آسیاب شده (یک گرم) در فالکون وزن شد، سپس ده میلیلیتر از محلول آبی متانول به آن اضافه گردید و سوسپانسیون حاصله به مدت ۱۲ ساعت روی شیکر هم زده شد. محلول بالای رسوب با کاغذ صافی جدا شد. محلول حاصله، عصاره برگ گیاه نوروزک بود.
مقدار کل ترکیبات فنولیک موجود در عصاره این گیاه توسط رنگ سنجی به روش فولین-سیوکالتو، مورد بررسی قرار گرفت. مقدار ۵/۰ میلیلیتر از عصاره استخراجی با ۵/۲ میلیلیتر از معرف فولین سیوکالتو که ۱۰ برابر رقیق شده بود (توسط آب مقطر) و ۲ میلی لیتر از محلول کربنات سدیم ۵/۷ درصد به خوبی مخلوط شد و در لوله آزمایش ریخته شد. لولههای آزمایش به مدت ۱۵ دقیقه در حمام آب گرم ۴۵ درجه سانتیگراد قرار داده شد. سپس مقدار جذب محلول توسط دستگاه اسپکتروفتومتر در طول موج ۷۶۵ نانومتر خوانده شد. مخلوطی از متانول ۸۰ درصد و واکنشگرها به عنوان شاهد استفاده شد. مقدار کل ترکیبات فنولیک از روی معادله خط رسم شده برای اسید گالیک، بر مبنای اسید گالیک و به صورت میلیگرم در گرم ماده خشک بیان گردید. برای رسم منحنی استاندارد اسید گالیک محلولهای اسید گالیک در غلظتهای ۵/۱۲، ۲۵، ۵۰ و ۱۰۰ قسمت در میلیون (در متانول ۸۰ درصد) تهیه شد و مقدار کل ظرفیت فنولیک موجود در آن به روشی که برای عصاره ذکر شد، تعیین گردید [۴۸].
تجزیه آماری داده‌ها
اندازه گیری همهی صفات بر روی تمام بوتههای موجود در زمان بررسی، انجام شد. با این حال به دلیل مرگ تدریجی بوته ها، تعداد بوته و در نتیجه درجه آزادی منبع مقایسه تاریخ های کشت در صفات مختلف متفاوت بود. تجزیه واریانس با بهره گرفتن از نرم افزار SAS انجام گرفت و طرح مورد استفاده کاملاً تصادفی بود. مقایسه میانگین تیمارها به روش LSD انجام گرفت.
فصل چهارم
فصل چهارم: نتایج و بحث
دامنه تغییرات و میانگین صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک
نتایج دامنه تغییرات و میانگین صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک در سه تاریخ کاشت نیمه اول فروردین، نیمه دوم فروردین و نیمه اول اردیبهشت در جدول ۴-۱ آمده است. تعداد بذر خودگشن در تاریخ کاشت اول بین ۰ تا ۲۳ بذر، در تاریخ کاشت دوم بین ۰ تا ۳۷ بذر و در تاریخ کاشت سوم بین ۰ تا ۳۴ بذر در بوته متغیر بود. تعداد بذر دگرگشن در تاریخ کاشت اول در بازه ۲۵/۲ تا ۴۶ بذر، در تاریخ کاشت دوم در بازه ۴۳/۲ تا ۶۹ بذر و در تاریخ کاشت آخر در بازه ۷۱/۶ تا ۱۴/۱۹ بذر در بوته قرار داشت. حداکثر وزن بذر خودگشن در سه تاریخ کاشت به ترتیب ۷۲/۰، ۲۱/۲ و ۶۰/۲ گرم در بوته بود که بیشترین وزن بذر خودگشن مربوط به تاریخ کاشت سوم می‌باشد. در بررسی وزن بذر دگرگشن، دامنه تغییرات در سه تاریخ کاشت به ترتیب ۱۳/۰ تا ۲۱/۳، ۱۹/۰ تا ۹۸/۳ و ۸۴/۰ تا ۲۳/۱ گرم در بوته بود.
بیشترین دامنه تغییرات مشاهده شده در صفات تعداد کل بذر در بوته و عملکرد دانه در بوته مربوط به تاریخ کاشت دوم بود. بیشترین تعداد شاخه گلدهنده در تاریخ کاشت دوم ثبت شد و بلندترین شاخه گلدهنده در تاریخ کاشت اول بود. طویل‌ترین گلآذین در تاریخ کاشت دوم مشاهده شد در حالی که میانگین طول گل‌آذین در تاریخ کاشت اول بیشتر از سایر تاریخ کاشت‌ها بود. دامنه تغییرات مربوط به صفت ارتفاع بوته در سه تاریخ کاشت به ترتیب از ۸ تا ۲۹، ۱۰ تا ۳۴ و ۱۶ تا ۲۹ بود. در صفت تعداد برگ در بوته، دامنه تغییرات مشاهده شده در تاریخ کاشت اول و دوم بسیار به هم نزدیک بود. تنوع مشاهده شده در قطر تاج‌پوش در تاریخ کاشت سوم کمتر از دو تاریخ کاشت دیگر بود.
میانگین صفت‌های طول برگ، سبزینگی، درصد روغن، قطر تاج‌پوش، ارتفاع بوته، تعداد شاخه گل‌دهنده، وزن بذر دگرگشن، وزن بذر خودگشن و تعداد بذر دگرگشن در تاریخ کاشت دوم بیشتر از دو تاریخ کاشت دیگر بود. بیشترین دامنه تغییرات در صفات سبزینگی، کلروفیل a، مجموع کلروفیل a و b، کاروتنوئید و میزان کل ترکیبات فنولیک مربوط به تاریخ کاشت اول بود. مقادیر مربوط به میانگین صفت‌های سطح برگ، متوسط عرض برگ، کلروفیل a، کلروفیل b، مجموع کلروفیل a و b، میزان کل ترکیبات فنولیک و درصد اسانس در تاریخ کاشت سوم بیشتر از دو تاریخ کاشت اولی بود. بیشترین دامنه تغییرات و تنوع صفات سطح برگ، متوسط عرض برگ و درصد روغن در تاریخ کاشت دوم مشاهده شد در حالی که در مورد صفت طول برگ بیشترین تنوع در تاریخ کاشت سوم مشاهده گردید.
به طور کلی کمتر بودن دامنه تغییرات برخی صفات در تاریخ کاشت سوم که بیانگر تنوع کم مشاهده شده است، احتمالا به علت از دست دادن درجه آزادی، کم بودن تعداد بوتههای به گل رفته و همچنین کم بودن تعداد کل شاخه های گلدهندهی موجود در هر بوته، در این تاریخ کاشت میباشد.

جدول ۴-۱ دامنه تغییرات و میانگین صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک نوروزک در سه تاریخ کاشت اول فروردین، پانزدهم فروردین و اول اردیبهشت

جنبه های آموزشی – پیشگیری مدل رفتاری- ارتباطی در شش حوزه اساسی مورد بحث قرار می گیرند: ۱)فهم رفتار،۲) عینیت گرایی،۳) تبادل رفتاری،۴) مصالحه، ۵) ارتباطات، ۶) آموزش حل مساله.
فهم رفتار:
در رفتار دو هدف را می توان جستجو کرد: ۱- رفتار ممکن است فقط رفتار صرف باشد( یعنی تظاهر عملکرد شخص)؛۲- رفتار ممکن است ارزش رابطه ای داشته باشد(یعنی در درون رابطه معنی پیدا کند).
در برنامههای پیشگیری، زوج ها باید یاد بگیرند تا رفتار را براساس رابطهای بودنش درک کنند و رفتارهای خود و همسرشان را در چهارچوب تعاملی مورد ارزیابی قرار دهند. بنابراین آنها ممکن است سوالات زیر را از خود بپرسند:

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۱- رفتار من بر رفتار همسرم چه اثری می تواند داشته باشد؟
۲- رفتار همسرم بر رفتار من چه اثری می تواند داشته باشد؟
۳- زمانیکه من رفتار (الف) را انجام دهم، همسرم با انجام دادن رفتار(ب) پاسخ می دهد. آیا آن نتیجهای است که من دوست دارم بدست آورم.
۴- زمانیکه رفتار (ج) را انجام می دهد من عموماً بطور مشابهی رفتار (د) را انجام می دهم. آیا شیوه های دیگری در دسترس من وجود دارد.
۵- اگر من رفتار (ه) را انجام می دادم، احتمالاً در پاسخ به آن همسرم چه کار می کرد؟
۶- اگر همسرم رفتار (و) را انجام می داد، احتمالاً من در پاسخ به آن چه کار میکردم؟
و وقتی زوج ها یاد گرفتند رفتار را در درون زمینه رابطه اش بفهمند، آنگاه آنها می توانند با روش بازتر و بطور مشارکتی درباره پیامدها بحث و بررسی کنند. این اساس پیشگیری است. یعنی با موضوعات قبل از اینکه به مشکل تبدیل شوند، برخورد می شود.
عینیت گرایی^[۶۲]:
این فرایند به زوج ها میآموزد تا چگونه اظهارات مبهم، کلی و تعمیم یافته مربوط به رضایتمندی از رابطه را به صورت توصیفهای ویژه رفتار خوشایند و ناخوشایند تبدیل کنند. بنابراین تسلط یک زوج بر این مهارت می تواند به آنها یاد دهد تا پیامهای کلامی غیر تسیل کننده را بصورت اطلاعات سازنده برای اهداف افزایش رابطه دوباره سازماندهی کنند.
تبادل رفتاری^[۶۳]:
همچنانکه قبلاً اشاره شد، تقابل رفتاری اصول مفهومی و عملی مدل رفتاری- ارتباطی می باشند. هم در برنامه های درمانی و هم در برنامه های پیشگیری زوج ها باید قدردانی از یکدیگر را یاد بگیرند. زمانیکه افراد رفتارهای مثبتی را برای یکدیگر فراهم کنند، آنها با قدردانی همسرشان مورد تقویت قرار می گیرند و متقابلاً خودشان هم از همسرشان قدردانی می کنند. در این صورت رفتارهای پاداش بخش دو طرفه افزایش می یابند و احتمال موفقیت در زندگی زناشویی بطور اساسی بالا می رود.
مصالحه^[۶۴]:
زوج درمانی رفتاری- ارتباطی بطور تجربی به زوج ها آموزش می دهد تا این اصل را یاد بگیرند که«به منظور بدست آوردن انچه که من می خواهم، باید چیزی را به همسرم بدهم». این اندیشه اساس حل تعارض و برنامه های پیشگیرانه حل مساله را تشکیل می دهد. با داشتن این توانایی، زوج ها می توانند مهارت هایی را برای کاهش مشکلات بکار ببرند.
ارتباطات^[۶۵]:
از همه عناصر مدل رفتاری- ارتباطی احتمال ارتباطات بیشترین کارکرد پیشگیرانه را دارد. مهارتهای ارتباطی اثربخش اساس ایجاد و حفظ رابطه زناشویی رضایتبخش می باشد. بنابراین آموزش ارتباطات بخش مهمی از برنامه های پیشگیری است.
آموزش حل مساله:
همچنانکه قبلاً اشاره شده است، تعارض چیزی است که در رابطه صمیمی و دراز مدت بوجود می آید. از طریق آموزش حل مساله، زوجها میتوانند ابزار مناسبی برای حل اختلافات خودشان داشته باشند. بعلاوه وقتی که فرایند حل مساله را یاد گرفتند میتوانند آنرا در کل موقعیتهای آسیبزا بکار ببرند. در اینجا نیز ارزش پیشگیری کننده حل مساله، کاملاً روشن است(قاسمزاده، ۱۳۷۸).
۲-۴- غنی سازی روابط(مدل به کار گرفته شده در این پژوهش)
این مدل چارچوب و شیوه اصلی به کار گرفته شده برای این پژوهش بوده است که به شرح آن پرداخته میشود.
۲-۴-۱- تاریخچه غنی سازی روابط
ریشه های غنی سازی روابط^[۶۶](R. E ) از اوایل۱۹۵۰ نشات میگیرد. زمانی که برنارد جورنی در یک برنامهی رواندرمانی کودکان به مشکلاتی با والدین برخورد کرده بود. او چنین می پنداشت که این برنامه می تواند منجر به حسادت والدین نسبت به نقش درمانی خاص درمانگر در ارتباط با کودک باشد، و یا عزت نفس والدین به خاطر احساس ایفای نامناسب نقش والدینی که باعث میشود فرزندشان سردرگم شود، آسیب ببیند. به نظر می رسید که احتمالاً بتوان با هر دوی این عوامل، از طریق به کمک گرفتن والدین به عنوان یار درمانگر یا نماینده(عامل) روان درمانی مقابله نمود. تصور می شود که اگر والدین آموزش ببینند که به شیوه ای درمانی با بچه ها کار کنند، این تغییر در سیستم خانواده میتواند تا حدود زیادی تاثیر روان درمانی بر کودک را افزایش دهد. این روند منجر به ایجاد کودک درمانی^[۶۷] شد، که هم اکنون خانواده درمانی R. E یا خانواده درمانی کودکان نامیده می شود که طی آن والدین یاد میگیرند که جلسات شبیه بازی درمانی کودک محور راجرزی با کودکانشان برگزار کنند. سپس یاد بگیرند که این مهارتها را در مواقع مناسب به زندگی روزمره انتقال داده و تعمیم دهند. همچنین آنها مهارت های اصلاح رفتار را برای استفاده در خانه یاد می گیرند. این روش ها قابل کاربرد با یک خانواده و یا گروهی از خانواده ها می باشد. اولین طرح پژوهشی سه ساله نشان داد که این رویکرد اثر بخشی عالی دارد(جورنی و سوکا،۲۰۰۴).
پایه درمان R. E بر اساس آموزش مهارتها بود و این گام عجیب و در عین حال خشنود کنندهای به نظر میرسید که مراجعان درخواست میکردند که برنامههایی برای تدریس مهارتها به زوجین و خانواده ها قبل از گرفتار شدن در مشکلات برگزار شود. این برنامه ها تبدیل به برنامههای غنی سازی و پیشگیری از مشکل شدند(گینزبرگ،۲۰۰۰).
۲-۴-۲- پایه های نظری
نظریهای که پایهی رویکرد R. E بر آن قرار دارد ترکیب منحصر به فردی از چهار مکتب عمدهی روان درمانی است: روان پویایی، رفتارگرایی، انسانگرایی و رویکرد بین فردی. بر اساس تجارب، تفسیر و برداشت جورنی از تحقیقات روانشناسی به ویژه در بخشی روان درمانی و اصلاح رفتار، تجارب بالینی و میدانی وی و مشاهدات بلند مدتش، عوامل و بخش های خاصی از هر مکتب انتخاب شده و بقیه کنار گذاشته شده است. آنچه باقی مانده در یک واحد با دورنمای نظری سیستم محور، بر پایه ی مهارتآموزی گرد آمده است. به صورت خیلی مختصر میتوان مولفههایی را که دربرگیرنده R. E می باشند بدین شرح توصیف نمود:
از نظریهی روان پویایی مفاهیمی از اهمیت ناهشیار و قدرت مکانیسم های دفاعی، همچنین مفاهیم ضرورت رشد روانشناختی از طریق رسیدن به شناخت و قدرت درمانی تخلیهی هیجانی یا تجربهی مجدد عواطف سرکوب شده یا پنهان شده را شامل می شود. از نظریه آدلر، مفهوم رفتار انسان که با اصطلاحات جستجوی اهداف و قدرت تسلطجویی که بهتر قابل فهمند اقتباس شده است. این حالت وقتی که فرد در جستجوی اهدافش است، فعال می شود. از مکتب انسان گرایی، به ویژه نظریه ی راجرز، مفهوم مکانیسمهای دفاعی(که از تحریف واقعیت ناشی میشود) که در آغاز از طریق تهدید خودپندارهی شخص شروع میشود، اقتباس شده است. همچنین مفهوم پذیرش دائم بیقید و شرط، احترام و همدلی که بهترین راه برای ایجاد را بطهی مثبت و قوی و کاهش نیازهای دیگران برای استفاده از مکانیسمهای دفاعی است، از این نظریه اقتباس شده است. بر این اساس روش موثرتر برای کمک به دیگری این است که اجازه بدهیم تا افکار و احساسات خود را صادقانه و صمیمانه ابراز کند و به تخلیهی هیجانی و شناخت دست یابد. از نظریه ی یادگیری همهی ابعاد آن -اجتماعی، شناختی و رفتاری- به ویژه مفاهیم مفید و رفتاری بهبود زندگی، که قابل آموزش از روش سیستماتیک است، اخذ شده است. تصور میشود که شرکت کنندگان در آموزش مهارتها عمدتاً بهبود مییابند و به سرعت به تغییرات اجتماعی مثبت و رو به رشد دست مییابند. روش های برگرفته از نظریهی یادگیری و روش های کاربردی در رفتاردرمانی، نه تنها برای متخصصان که مهارتهای R. E را تدریس میکنند، بلکه برای شرکتکنندگانی که خودشان برای تغییرات مطلوب در خود و شریکشان کمک دریافت می کنند، نیز مفید است. از نظریهی بین فردی که توسط سالیوان^[۶۸](۱۹۴۷) ارائه شده و توسط لری^[۶۹](۱۹۵۷) گسترش یافته، این مفهوم دریافت شده که افراد مهم اطراف ما چگونگی عملکرد مان را به ما می آموزند. تمام افراد به صورت ناهشیاری به روش خاصی(کلیشه های رفتاری) برای پاسخ به دیگران عمل میکنند که احساس میکنند راحت است و کمتری میزان اضطراب را به همراه دارد. بسیاری از روش های عادی رفتار که اغلب آنهایی هستندکه از اوایل زندگی مورد استفاده بودندهاند و چنان ناهشیار و خودکار ظاهر میشوند که لری به آنها واکنش^[۷۰] میگوید. همیشه ممکن است برخی پاسخ های نامطلوب نیز از دیگران کسب شود. نظریه ی R. E معتقد است که کسب دامنه ی وسیعی از رفتارهای بین فردی، به منظور قرار گرفتن درحیطهی انتخابهای هشیار، برای کفایت و بسندگی ضروری هستند. به همین منظور، R. E به شرکت کنندگان میآموزد که بدانند که هرکنش و یا عدم کنش افراد دیگر فرصتی را برای تاثیر هشیارانه بررفتار بعدی افراد فراهم میآورد و بعداً این پاسخ ها ادامه مییابد. بجز در روابط یک طرفه، و حتی در این روابط نیز فرد بیتاثیر نیست. همیشه میتوان به شیوهای رفتار نمود که پاسخ هایی که از دیگران دریافت میشوند بیشتر پاسخهای مطلوب باشند. درتمام حیطهی روابط بین فردی و بویژه روابط زناشویی و خانوادگی، هدف R. E این است که به شرکت کنندگان بیاموزد که چگونه هشیارانه چنین انتخاب هایی انجام دهند. نظریه ی بین فردی معتقد است که بهتر است شخصیت به عنوان الگوی داخلی تمایلات و واکنش های رفتاری بین فردی نگریسته شود. در نتیجه افزایش توانایی افراد برای انعطافپذیری و انتخاب آگاهانه، به منظور بدست آوردن اهداف فردی و اجتماعی مثبت، سریعترین و مطمئنترین راه افزایش سازگاری و رضایتمندی است. همچنین بهترین شیوه برای افزایش تاثیر و سودمندی درمان است. از دیدگاه R. E ، درمان پیشگیری و غنیسازی در نگاه اول نقاط متفاوت یک پیوستار دیده میشوند (سوکا،۲۰۰۵).
اهداف پیشگیری، درمان و غنی سازی( ارتقاء ) میتواند کمک به فرد باشد تا در جهت مسیر های سازنده حرکت کند. اینکه درمان باشد یا پیشگیری اغلب صرفاً یک کارکرد زبانی و زمانی است، برای مثال اگر به یک زوج در اوایل ازدواج مهارتها را نیاموزید میتوان بعداً هنگام ضعیفشدن رابطه، یا ناتوانی در حل تعارضات زناشویی این کار را انجام داد. اگر در ابتدا این کاررا انجام نشود، این امکان هست که اشکال مختلفی از آسیب پدید آید و آموزش الگوی جدید را سختتر و پیچیدهتر نماید. دراین حالت درمان بیشتر از پیشگیری به کار می رود، ولی اگر در ابتدا این کار انجام شود میتوان گفت، پیشگیری و غنیسازی صورت گرفته است(سیندر،۲۰۰۰).
۲-۴-۳- شیوه های مداخله
مهارتهای ایجاد شده در R. E مهارتهایی هستند که برای کمک به ارضای شدیدترین تمایلات خانواده ها، و تقریباً در همهی فرهنگها کاربرد دارند. این تمایلات شامل عشق، دلسوزی، تعلق، اعتماد، وفاداری، امنیت و لذت هستندکه در بین بقیه از اهمیت بیشتری برخودارند. اگر هر شرکت کننده این تمایلات رابرای همسرش و برای سایر اعضای خانواده ارضا کند، به عنوان یک کارکرد روانی-اجتماعی اساسی که در روابط رمانتیک صورت گرفته، تلقی می شود که با ایجاد یک جو مراقبتی پایدار، عشق و صمیمیت، عزت نفس و رشد روانی فردی هر یک از اعضا را تقویت می کند. پاسخهای دلسوزانه میتواند عامل بسیار مهمی در ارتقای امنیت و پایداری پیوند زناشویی، و ایجاد روابط صمیمانهی سازنده و پایداری برای رشد شخصی باشد. به عبارتی از دیدگاه R. E آنچه در بلند مدت مهم است و در دوره های R. E بدست میآید روابط زوجی سالم، توانایی حل مساله به روشی دو سونگر و منصفانه، توانایی حفظ جو مراقبتی در طول بحث و حل مساله، توانایی اتخاذ دیدگاه فرد دیگر، توانایی تعامل با دیگر شرکت کنندگان، توانایی به وضوح دیدن خود و دیگری( بدون سوگیری)، توانایی مانع شدن یا کاهش دادن چرخه ها ی تعامل منفی-منفی و خشم، توانایی تغییر در الگو های رفتاری مورد انتظار فرد، کمک به فرد جهت رسیدن به تغییرات مطلوب مورد انتظار خودش و کمک به شریک خود تا تغییراتی را که میخواهد انجام دهد. اینها هم تغییراتی هستند که از طریق تسلط بر مهارتهای برنامه R.E ایجاد می شوند. سایر جوانب ایجاد و تداوم روابط در نظر گرفتن تصویر کامل هنگام بحث بر سر یک تعارض یا مشکل را شامل میشود. در این شرایط جنبهی ناقص وخیلی رایج، از قلم انداختن افکار و احساسات مثبت در مورد طرف مقابل است. با ایجاد پنداشت مثبت، افکار و احساسات منفی زیر افکار و احساسات مثبت پوشانده میشود و رابطهای دوستانه ایجاد میشود. در یک رابطه دوستانه انگیزه برای تغییرخیلی افزایش مییابد(گینزبرگ، ۲۰۰۰).
یک اصلی اساسی که موجب تغییر ساختاری در رفتار و ارتباط می شود این است که احساسها و عواطف مهم صادقانه ابراز شوند، به طوری که عزت نفس طرف مقابل تهدید نشود. بدین سان فرد یاد میگیرد که خود را به روش دلسوزآنهای ابراز کند. این حالت نوعی از ابرازگری است که طی آن توانایی فرد برای فهم و پذیرش افکار و احساس گوینده بهبود می یابد و تفاهم دلسوزانهتر و پذیرش بالاتری را به گوینده انتقال می دهد، و این هم به نوبه ی خود گوینده را راحتتر میکند تا به صورت باز و صادقانه و دلسوزانه خودش را ابراز کند. در حقیقت صداقت و دلسوزی دو ارزشی هستند که از طریق R. E ارتقا یافته و تقویت میشوند. کاربرد صحیح اینها در روابط بین فردی، فرد را به ارتقای ارزش سوم یعنی منصفانه بودن هدایت می کند. در برنامه ها و درمان های R. E زوجها ۹ مهارت به هم پیوسته را یاد می گیرند که کیفیت روابط را افزایش میدهد. استفاده از این مهارتها تعاملات را به احترام، فهم، همکاری و مراقبت دو طرفهی بیشتری هدایت میکند. در ادامه تعریف کوتاهی از هر مهارت ارائه میشود. به دلیل کمبود جا در این بخش به شرح رهنمودهای خاصی که برای هر مهارت تعریف شده است و به شرکت کنندگان آموخته می شود میپردازیم، این مهارت ها در حکم قواعد بازی هستند. زمانی که قواعد پیگیری و دنبال شوند، رفتار ماهرانه ایجاد میشود. مهارت ابرازگری شرکتکنندگان را قادر به فهم بهتر منابع استرس، نیازها و تمایلاتشان میسازد و به طریقی که کمترین احتمال ایجاد و اکنش های دفاعی، اضطراب، خصومت و تعارض وجود داشته باشد و بیشترین احتمال فراخوانی فهم همدلانه، همکاری و حمایت وجود داشته باشد، قادر به ابراز گری در مقابل دیگران می شوند. مهارتهای تخصصی، افراد را در فرایند حل تعارض و حل مساله به صورت سریع و موفقیتآمیز و با اضطراب کمتر، یاری میکند. مهارت همدلانه، مشارکت کنندگان را برای فهم دلسوزانهی بیشتر از نیازهای مراجعان در زمینه های نیازهای هیجانی، روانشناختی و نیازهای بینفردی و تمایلات دیگران و فراخوانی رفتارهای باز، صادقانه، قابل احترام و اعتماد، مشترک، رفتارهای هم حسی، نظارتی و صمیمی با دیگران با سرعت و میزان بیشتر آماده می سازد. مهارت بحث و مذاکره به زوج ها برای حفظ فضای هیجانی( عاطفی) مثبت آموخته میشود، تا زمانی که از موضوعات مشکل بحث میشود، از این طریق از افزایش خشم جلوگیری شود. زیرا برای فهم احساسات عمیق و ریشهی موضوعات لازم است که موضوعات مشکل به صورت جامع تر و موفقیتآمیزتر حل شود(سوکا، ۲۰۰۵).
مهارت تسهیلکننده(آماده سازی) شرکتکنندهها را در خروج از مارپیچ ارتباط منفی- منفی توانمند میکند و آنها را قادر به استفاده از مهارتهایR. E میکند. مهارت حل مساله یا تعارض شرکت کننده را در ایجاد راه حل های خلاقانه برای مسایل قادر میسازد. یعنی راه حلهایی که بیشترین میزان ارضای نیازهای دو طرفه را دربر داشته باشند و عملی و قابل تداوم باشند. مهارت تغییر خود شرکتکنندهها را قادر میسازد رفتارهای نامطلوب خود را بر طرف کرده یا کاهش دهند و یا رفتار های مطلوب را افزایش دهند تا اینکه بتوانند در رسیدن به آنچه که شریکشان می خواهد و یا رسیدن به چیزی که برای خودشان تعیین کرده اند، به توافق برسند. از طریق مهارت کمک به تغییر دیگران شرکت کنندگان میتوانند به دیگران برای تغییر نگرشها و احساسات و رفتارهایشان کمک کنند، تا اهداف و توافقات فردی و بین فردی خودشان را محقق سازند. مهارت نگهداری یا تدوام شرکتکنندگان را برای حفظ سطوح بالای مهارتها در طول زمان آماده میسازد. ما معتقدیم که عامل عمده ی این تلقی ، روشی است که شرکت کنندگان به اظهار ات خود ابراز گرانه ی شریک خود فکر می کنند و پاسخ می دهند(جورنی و سوکا، ۲۰۰۴).

شکل(۸-۲) نشان می دهد که چگونه ۹ مهارت R. E می توانند برای ارتقای روابط زوج ها به کار روند و در صورتی که بدرستی آموخته شده و در موقعیت های مختلف در طول زمان به کار روند به خوبی می توانند سلامت جسمی و روانی مورد انتظار را ایجاد کنند. شکل(۲-۸) نشان می دهد که R. E سعی دارد تغییرات مثبت و یا در عواطف ، شخصیت و رفتار ایجاد کند که همگی با همدیگر تغییراتی را در یک مدل پیوسته ی منسجم نشان دهند. شکل این روند را با ترسیم موارد ذیل نشان می دهد. در صحبت های منزل، همچنان که زوجین بر روی موضوعی برای ارتقای روابطشان، یا حل مسالهای کار میکنند، مهارت همدلی، دلسوزی و ارتباط، اعتماد، صداقت و احترام بین آنها را افزایش می دهد. مهارت ابرازگری تخلیهی هیجانی و ابراز عواطف مثبت را افزایش می دهد. مهارت بحث و مذاکره به زوجین اجازه می دهد که بر تمرکز خود ادامه داده و به ریشهی مشکل دست یابند، حتی زمانی که بحث آنها انواع تعارضات سخت و رنجآور و اضطرابزا را به دنبال دارد. در حالت کلی شریکها به همدیگر کمک میکنند تا به استفاده از مهارت به صورت توافقی و مشترک ادامه دهند. تمام این عوامل و به ویژه همدلی و تخلیهی عاطفی ساختارمند و توانایی درک شریک در زمینه ی دوست داشتن(که در میان چیزهای دیگر پوشانده میشوند) تمایلی برای کمک به شریک برای برآوردهکردن نیازهایش ایجاد میکند. بعضی اوقات خود حرف زدن تمام آن چیزی است که برای حل تعارض یا مسئله نیاز است، زیرا حل مسئله چیزی نیست که نیاز به ایجاد الگو های جدید برای هر کدام یا هر دوی شرکت کنندگان داشته باشد. وقتی الگوی رفتاری جدیدی نیاز باشد، مهارت حل مسئله یا حل تعارض به زوجین کمک میکند تا به توافق صریحی برسند که حتی المقدور تمام نیازهای آنان را برآورده کند و اغلب در مورد اینکه چه چیزی و چه زمانی و چگونه انجام شود توافق صورت میگیرد. در چنین مواردی توافق بیشتر منجر به گسترش موثر مهارتهای خود تغییری و مهارت های کمک به تغییر دیگران برای رسیدن به تغییرات حقیقی و پایدار در زندگی میشود. در صورت تمایل، هر کدام از افراد میتوانند رفتارهای جدیدی را با سایر افراد و در موقعیت های دیگر از طریق مهارت تعمیم گسترش دهند. این انتقال و تعمیم فی نفسه برای کاربرد مهارتهای R. E در زندگی روزمره به کار می رود. در نتیجه هماهنگی، صمیمیت و رضایت ارتباطی بالاتری ایجاد میشود. به علاوه مشارکتکنندگان از طریق انتقال و تعمیم می توانند با حفظ تغییرات مثبت، سایر روابط مهم خود را نیز ارتقاء بخشند. این بدین دلیل است که آنها یادگرفتهاند که چگونه از این مهارتها به صورت یک طرفه استفاده کنند، حتی زمانی که شریکشان با این مهارتها آشنا نیست. به این ترتیب آنها یاد میگیرندکه چگونه روشی را که دیگران با آنها برخورد میکنند، تغییر دهند و منابع عمدهی استرس را حل کنند. شرکت در این مهارتها تغییرات شخصیتی عمدهای ایجاد میکند و در کل می تواند در ارتقای سلامت روانی و جسمی مفید باشد(جورنی و کاودو،۱۹۹۹).
در نهایت باید به این نکته توجه داشت که آر،ای شامل مهارتهایی است که از طریق اصلاح رفتار هدایت می شوند و مهارت هایی را بدان می افزایند تا شرکتکنندگان بهتر بتوانند به خودشان و به دیگران در تغییر رفتار کمک نمایند. بنابراین مهارت های R. E در زمینهی رفتارهایی مثل سیگارکشیدن یا مصرف مواد و الکل، نیز کاملاً کاربردی است (سوکا،۲۰۰۵).
۲-۴-۴- ترکیب و چارت زمانی برنامه های R. E
برنامههای غنیسازی، پیشگیری از مسئله و درمان R. E می تواند با افراد، یک زوج، یا یک خانواده و یا با گروهی از افراد و زوج ها و خانواده ها استفاده شود. قالب و چارت زمانی انعطافناپذی وجود ندارد. برنامه های غنیسازی و پیشگیری از مشکل می توانند به دو بخش یک روزه تقسیم شوند که در روز اول مهارت های اصلی و محوری و روز دوم برای مهارتهای پیشرفته میباشد و یا در دو روز متوالی مثل تعطیلات آخر هفته انجام شود. همچنین در یک سری نشستهای هفتگی نیز قابل اجرا میباشد. این نشست ها دو ساعت در هفته و به مدت ۱۰ الی ۱۵ هفته طول میکشد. موارد دیگر اشکال زمانی شکل نیم روزی است که از ۱ الی ۴ هفته به طول می انجامد. اگر چه قالب های یک روزهی بلند مدت برای بسیاری از زوجها راحتتر است، ولی برای یک برنامه اهمیت زیادی دارد که در طول چند هفته تداوم یابد. در این حالت فرصت بیشتری برای بررسی مهارت ها در خانه وجود دارد. و مهمتر اینکه به زوجین این امکان را می دهد که فرصت بیشتری داشته باشند تا این مهارت ها را برای حل مسئله و گسترش مهارتها در خانه به کار برند. به علاوه نتیجهی مستقیم مفیدی که بدست میآید این است که فضایی خارج از جلسات فراهم میکند و همچنین فرصتی برای استفادهی بیشتر از فرصتها و شکلهای دیگر کاربرد مهارتهای آموخته شده، فراهم میکند. مثلاً تکالیف منزل به دلیل این که در زندگی روزمره به کار میروند امکان بازبینی، نظارت و ارزشیابی فراهم میآورند(سوکا، ۲۰۰۵).
۲-۴-۵- قالبهای زمانی جلسات R. E
جلسات درمانی R. E دارای اشکال ذیل می باشد: ماراتون (۱ تا ۲ روز متوالی در هفته). مینی ماراتون(۳ تا ۴ ساعت)، جلسات هفتگی( معمولاً ۱ ساعت)، تک جلسه( ۵۰ دقیقه). جلسات ماراتون و مینی ماراتون به ویژه برای مراجعان حرفهای مفید است(که ممکن است ۲ روز تحت مراقبت بودن را نتیجه بخشتر و مفیدتر از کمتر ۲ روز بدانند). برای مراجعینی که از خارج شهر میآیند و مراجعینی که مسافت زیادی را طی میکنند، و نیز حل بحرآنها و تصمیمگیری در مورد چگونگی آشتی دادن بسیار خوب میباشد. درمان R. E از طریق تلفن نیز قابل اجرا است (سوکا،۲۰۰۵).
۲-۴-۶- سبک های درمان R. E:
روش حل بحران زمانی به کار می رود که بحرانی وجود دارد که باید در عرض ۵-۱ ساعت حل شود. به خاطر اینکه زمان محدودی برای درمان وجود دارد، و یا به دلیل اینکه مشکل باید قبل از تاریخ خاصی که تعیین شده است حل شود، یا به دلیل نیازهای یک یا چند تن از اعضای خانواده این روش برای حل یک تعارض، بسته به مهلت تعیین شده در یک تا ۵ ساعت طراحی شده است، که میتواند به شکل جلسات ماراتن یک یا دو هفتهای، یک روزه یا نیم روزه باشد. درمانگر نقش مراجع را در طولانی مدت در نظر می گیرد و از روش های درمانی خاص R. E استفاده مینماید که شدن (یا تبدیل شدن) و شستشو دادن نامیده میشوند و در بخشهای بعدی توضیح داده میشوند. این درست است که شروع مراجعان به کار روی مشکلات جدی خود بسیار سریعتر از زمانی است که منتظر بمانند تا اینکه کاملاً مسلط بر مهارتهای هستهای و محوری R. E شوند و باعث صرفهجویی در وقت می شود ولی این خطر را ایجاد می کند که مراجعان نتوانند به صورت کامل و مطمئن مثل روش زمانبندی شده مهارتها را یاد بگیرند. در سبک زمانبندی شده بر اساس اطلاعات بدست آمده در زمان پذیرش، از چگونگی مدت زمانی که صرف مراجعان برای حل مساله اصلی آنها می شود و آنها می توانند از مهارت ها در زندگی روزمره خود استفاده کنند برآوردی صورت میگیرد. سعی براین است که از آنها تعهدی برای یک بازهی زمانی مشخص گرفته شود. معمولاً این زمان بین ۲۰-۱۰ ساعت است، اما این زمان می تواند طولانیتر شود، بویژه اگر مشکلات با هم ترکیب شده باشد( مثلاً احتمال نیاز به تخلیهی هیجانی گسترده به خاطر آسیبهای زندگی، یک پیشامد با عواقب نامعلوم، ترک مکان قبلی و جابجاشدن، سوء استفاده از مواد و الکل). زوج میداند که این براورد با این فرض ایجاد شده که آنها خارج از جلسهی درمان بر روی یادگیری مهارتهای R. E کار کنند و هنگامی که بر این مهارتها تسلط یافتند، مسائل و تعارضهایشان را حل نمایند. در رابطه با پذیرش این روشها انعطاف وجود دارد. برای مثال شخصی ممکن است با روش زمانبندی شده شروع کند و به دلایل مختلف تصمیم بگیرد به روش حل بحران بپردازد و از این فرمت استفاده کند یا فردی ممکن است بعد از حل بحران اولیه، به روش زمانبندی شده بپردازد(جورنی و کاودو^[۷۱]، ۱۹۹۹، جورنی و سوکا،۲۰۰۴) .

۲-۴-۷- روش های مداخله
یکی از نشانه های مهم برای فهم فرایند R. E این است که زمانی که مهارتهای پایه آموخته میشوند و کار در مراحل اولیه است، هرگز به مراجعان اجازهی برخورد ناشیانه و بدون تجربه با مسائل داده نمیشوند. وقتی یکی یا هر دو نتواند ماهرانه برخورد کند درمانگر به عنوان مربی مهارتها، از روش های رفع ایراد، سرمشق دهی، شدن و شستشو دادن استفاده میکند( این مهارت ها در بخش های بعدی توضیح داده میشوند). همچنین مهم است که دانسته شود که بعد از آموختن مهارتهای پایه تعاملات تقریباً مخصوص بین شریکها میباشد. مهارت بحث و مذاکره تضمین میکند که هر دو شریک زمانی که خود را ابراز میکنند، همدلی دریافت مینماید. این هم به نوبهی خود باعث میشود که در تمام مدت صحبت، هر کدام از شریکها در مقابل دیگری یکی از دو سبک رفتاری را که قابل ادغام در همدیگر نیست، بکار برد. یعنی این که یا از روش همدلی یا از روش ابرازگری استفاده میکنند طوری که زمانی که یکی ابرازگر است، دیگری پاسخ همدلانه میدهد و برعکس. رهنمودهای بحث و مذاکره به آنها نشان می دهد که چگونه به روش سازنده و هماهنگ از یک حالت به حالتیی دیگر بروند، طوری که همزمان به نیازهای عاطفیشان هم پرداخته شود. وقتی به شرکتکنندگان یک مهارت R. E آموخته میشود، عموم مراحل زیر در قالبهایی به کار برده میشود که بیش از یک روز یاآخر هفته طول می کشد:
۱- ارائه دلیلی عقلانی برای یک مهارت و اینکه چگونه می تواند برای رسیدن به اهداف ارتباطی کمک کند.
۲- ارائه ی تکالیف خواندن برای مطالعه ی مهارت های پایه R. E شامل: الف)راهنمای برنامهی غنی سازی روابط( جورنی ، ۱۹۹۱)، یا راهنمای کمکی غنیسازی روابط(جورنی، ۱۹۹۱)؛ ب) برنامهی شنیداری غنیسازی روابط( جورنی ، ۱۹۹۴) و ج ) نوارهای سمعی غنی سازی روابط( جورنی و اگلسنگ^[۷۲]، ۱۹۸۱).
۳- استفاده از نوارهای ویدیویی یا نقش بازیکردن زنده در جلسه برای نشان دادن مهارت

1. 1. طراحی و پاسخ دادن به سوالاتی در مورد قسمتهای مختلف مهارت

1. 1. نظارت بر زوجین در تمرین مهارت، با کار بر روی موضوع خاصی که برای زوج اهمیت دارد.

1. ارائه تکالیف منزل برای تمرین هر مهارت، که کاربرد غنی سازی روابط را در خانه نشان میدهد

اسفناج ۶۰
پرتقال ۵۰
آب پرتقال ۴۰ تا ۵۰
لیمو ۵۰
نخود ۲۵
گوجه فرنگی ۲۰
سیب ۵
کاهو ۱۵
هویج ۶
شیر ۱/۲ تا ۷/۲
سیب زمینی ۳۰

۲-۳- سبزیجات مورد بررسی در پژوهش حاضر
۲-۳-۱- کدو سبز
کدو سبز نام علمی کوکوربیتا پپو^[۴۳] نوعی کدوی تابستانی است که می‌تواند تا حدود یک متر رشد کند، اما معمولاً در نصف این اندازه و یا کمتر، برداشت می‌شود و به همراه بسیاری از انواع دیگر کدوها، مانند کدو تنبل، در گونه کدو تخم پوست کاغذی دسته‌بندی می‌گردد. کدو سبز می‌تواند سبز تیره یا روشن باشد. پیوند مشابه آن، کدوی طلایی، ممکن است نارنجی یا زرد تیره باشد..کدوازنظرعلم گیاه شناسی یک میوه ی تابستانی است ویک سبزی استوانه ای شکل شبیه خیار می باشد که دارای طعم تند و تیز و شیرین باهم است. زمان مناسب برای کاشت اوایل فروردین تا نیمه اول اردیبهشت ماه میباشد. بذرها در ردیفهایی به فاصله ۱۰۰تا ۱۵۰سانتی متر کشت شود و فاصله بین دو بوته ۴۰ تا ۵۰سانتی متر است.(مولی^[۴۴]،۲۰۱۳)

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

غنی از مواد مغذی :منبع خوب ویتامین C،ویتامین Aبه دلیل داشتن سطوح بالای کاروتنوئیدها ومقدار قابل توجهی از ویتامین B1 و B6 مورد نیاز بدن را نیز تأمین می کند.(لوکاس^[۴۵]،۲۰۱۳)
۲-۳-۲- هویج
هویج با نام علمی داکوس کاروتا^[۴۶] گیاهی خوراکـی از خانواده چتریان دارای برگهای بریده و ریشه ضخیم، زرد یا بنفش رنگ است. وجود ویتامین های A، B،C و Dباعث شده تا هویج در ردیف مهمترین مواد خوراکی قرار گیرد. ویتامین C در ریشه و برگهای دندانه دار وجود دارد. هویج پخته نیز دارای مواد مشابه هویج خام است. البته با پخته شدن میزان ویتامین C آن کاهش می یابد. هویج ضد کم خونی است و تعداد گلبولهای قرمز خون و هموگلوبین را زیاد می کند و همچنین عامل رشد بدن است. از هویج انسولین گیاهی مخصوصی به دست می آورند که قند خون را کاهش می دهد (نظری، ۱۳۷۱).
۲-۳-۳- اسفناج
اسفناج با نام علمی اسپینیسیا اولراسه^[۴۷] از خانواده چنوپوداسیا^[۴۸] یک نوع گیاه یک ساله با ساق و برگ بسیار لطیف است.اسفناج سرشار لوتئین و گزانتین است که این کاروتنوئیدها، از بین برنده مولکول‌های بی ثباتی به نام رادیکال‌های آزاد در بدن هستند قبل از اینکه رادیکال‌های آزاد بتوانند به بدن آسیب برسانند. کاروتنوئیدها در اسفناج و سایر سبزی هایی که دارای برگ سبز پر رنگ هستند، وجود دارند،
برخی مطالعات نشان داده‌اند که که آنها می توانند با سرطان دهان، معده و مری مقابله کنند (مجله دانشمند،۱۳۸۵).
اسفناج گیاه گل های خوراکی در خانواده آمارانتسی^[۴۹] است. این گیاه بومی آسیای مرکزی و جنوب غربی است. این گیاه سالانه، که به ارتفاع تا ۳۰ سانتی متر رشد می کند. ممکن است در طول زمستان در مناطق معتدل زندگی کند (بوسل^[۵۰]،۱۹۴۹) .
۲-۳-۴- گوجه فرنگی
گوجه فرنگی با نام علمی)سولانوم لیکوپرسیکوم^[۵۱] از خانواده سولاناسه^[۵۲]، میوه‌ای سرخ‌رنگ و آبدار است. این گیاه بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است که طی دوره استعماری اسپانیا به سایر نقاط جهان منتقل شد. گوجه فرنگی به تیره سیب‌زمینیان تعلق دارد و از گیاهان چندساله است. انواع مختلف این گیاه امروزه در سراسر جهان پرورش داده می‌شود. گوجه فرنگی به علت دارا بودن مقدار زیادی املاح معدنی، یکی از بهترین و طبیعی ترین داروهای مفید برای معالجه رماتیسم، ورم مفاصل و تصفیه کننده خون است. مصرف آن برای افرادی که مبتلا به سنگ کلیه و مثانه و کبد هستند تجویز شده است.
این میوه بعد از لیموترش بیش از سایر میوه ها ویتامین دارد و مقدار زیاد آهن، سیلیس، چربی و پروتئین دارد (نظری، ۱۳۷۱). با وجود این که گوجه فرنگی در علم گیاه‌شناسی یک میوه تلقی می‌شود، اغلب به‌عنوان تره‌بار شناخته می‌شودخاستگاه گوجه فرنگی آمریکای جنوبی می‌باشد. مهم‌ترین مواد معدنی موجود در گوجه فرنگی که به نوع خاک و کود بستگی دارد شامل پتاسیم، کلر و فسفر است. گوجه فرنگی هم‌چنین دارای لیکوپن، یکی از قوی‌ترین انواع آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی، و چند نوع رنگ‌دانه از خانواده کاروتنوئیدها از جمله بتاکاروتن است (دیلاهات و همکاران^[۵۳]،۱۹۹۸).
۲-۳-۵- کرفس
کرفس گیاهی است با نام علمی آپیوم گراولنس^[۵۴] که با نام عمومی Celery و یا Wild Celery در جهان مشهور است. گیاه کرفس به خانواده جعفری^[۵۵] تعلق دارد. کرفس یکی از گیاهان دارویی است که بیشتر با مصارف غذایی‌اش شناخته می‌شود (کانتول^[۵۶]،۲۰۰۲). کرفس انواع مختلف دارد و بسته به محل رویش آن نام گذاری می‌شود، اما اکثر آنها حاوی مواد معدنی‌ای چون منیزیم، پتاسیم، کلسیم، ویتامین K و آنتی‌اکسیدان است. کرفس دارای مواد معدنی منیزیم و پتاسیم می‌باشد که برای آرامش اعصاب و بیماریهای روحی نظیر (Vertigo) مفید می‌باشند.
کرفس همچنین دارای مقدار زیادی ویتامینهایK و Cاست که آنتی اکسیدان بوده، موجب کاهش تورم یاخته‌های بدن، سم‌زدایی و مبارزه با روماتیسم و بیماری‌های سرطانی می‌گردند (ویلمورین و روگر^[۵۷]،۱۹۵۰(. منشا کشت کرفس از مدیترانه بوده است. یونانیان و رومیان ۲۰۰۰ سال پیش از آن بعنوان گیاهی در طب استفاده می کردند. بهترین فصل تولید کرفس در فصل سرد و مرطوب است. محصول اصلی از اواسط مرداد تا اواخر مهر ماه بسته به نوع اقلیم تولید می شود(لاسی وگرافیوس^[۵۸]،۱۹۸۰).
۲-۳-۶- بادمجان
بادمجان با نام علمی سولانوم ملانگنا^[۵۹] از خانواده سولانسه^[۶۰] ،این گیاه بومی هندوستان بوده است. خانواده آن شامل ۷۵ جنس و بیش از ۲۰۰۰ گونه است و پایه های آن (۲n = 24) کروموزوم است (چادهاری^[۶۱]، ۱۹۷۶). این گیاه در تمام مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری رشد می کند. ارتفاع آن به ۴۰ تا ۱۵۰ سانتی متر نیز می رسد. بادمجان گیاهی است یک ساله با برگ های بیضی شکل و متعلق به خانواده ای است که در آن، گوجه فرنگی، فلفل و سیب زمینی وجود دارند.(تسائو و لو^[۶۲]،۲۰۰۶). بادمجان خام دارای ویتامین A، فسفر و کلسیم است. بادمجان برای کسانی که مبتلا به سنگ کلیه هستند مفید است. خوردن آن منجر به دفع سنگ می شود. بادمجان نارس دارای ماده سمی سولانین می باشد که خوردن آن سبب مسمومیت می شود. تخم بادمجان برای زکام و تنگی نفس بسیار مفید است (نظری، ۱۳۷۱).
۲-۴- مروری بر پژوهش های پیشین
با وجود اهمیت بسیار زیادی که غلظت بیش از حد استاندارد نیترات و نیتریت بر سلامتی انسان دارد، مطالعات در این زمینه در کشور ما بسیار محدود است . در سایر کشورها در سال های اخیر تحقیقات زیادی در این زمینه صورت گرفته است.
فروزان و همکاران (۱۳۸۶) مطالعه ای را به منظور اندازه گیری فلزات سنگین، مقادیر نیتریت و نیترات و ویژگیهای میکروبی آبهای معدنی موجود در بازار استان آذربایجان غربی انجام دادند.دو مارک مختف آب معدنی برای این منظور تهیه و آنالیز شدند که برای آزمون های شیمیایی از دستگاه فتومتر پالین تست ۸۰۰۰ و اسپکتروفتومتری جذب اتمی با شعله و جهت آزمون های میکروبی از دستگاه فیلتراسیون استفاده شد به منظور ارزیابی داده ها از نرم افزار spss13 استفاده شد، به این ترتیب که برای تعیین وجود اختلاف معنی دار بین داده ها ،از آنالیز واریانس یک طرفه و برای مقایسه میانگین تیمار ها ،از آزمون توکی استفاده شد. با توجه به نتایج بدست آمده، میانگین میزان نیتریت در آبهای معدنی ۰٫۰۳، مجموع نسبت غلظت نیترات و نیتریت ۱٫۹۸ و نیتریت ۲۳٫۷۲ppm بود که میزان نیتریت و مجموع نسبت غلظت نیترات و نیتریت بالاتر از حد استاندارد می باشدکه برای سلامتی بشر مخاطره آمیز می باشد .همچنین دو مارک مختلف آب از نظر این دو شاخص در سطح معنی داری ۱% دارای اختلاف معنی دار بودند. در صورتی که غلظت فلزات سرب و کادمیوم در دو مارک مختلف آب در حد استاندارد بوده است و در سطح معنی داری ۵% دارای اختلاف معنی دار نبودند و نظر ویژگی های میکروبی در حد مجاز بوده اند.
لزینکا^[۶۳]و همکاران (۲۰۰۹) اثر فرایندهایی مثل بلانچینگ، جوشاندن و فریز کردن در دوره نگهداری را روی محتوای نیترات و نیتریت در انواع کلم ها مورد بررسی قرار دادند. نتابج نشان داد بالاترین میزان نیترات در کلم پیچ به میزان ۳۰۲ میلی گرم در کیلوگرم دیده شد. کمترین میزان نیترات ( mg/kg 61) در گل کلم سبز مشاهده شد. برای نیتریت بیشترین میزان در گل کلم سفید (mg/kg 49/3) و کمترین میزان در گل کلم سبز (mg/kg47/1) دیده شد. فرایند بلانچینگ و جوشاندن با هم میزان نیترات را به طرز چشمگیری کاهش داد. دوره نگهداری در فریزر تاثیر معنی داری در محتوای نیترات نداشت.
الماسی و همکارانش (۱۳۹۲) در انجماد یک ماه سبزیجات در دمای ۱۸- درجه سانتی گراد مشاهده کردند که نیتریت نمونه های پیازچه، اسفناج، گشنیز و جعفری به ترتیب بیش از ۲، ۵/۲، ۲ و ۵/۱ برابر افزایش و تره تا ۴ برابر کاهش پیدا کرد. همچنین نیترات اسفناج ۴۰ تا ۴۵ درصد افزایش داشته است. اما پیازچه و جعفری تا بیش از نصف و تره تا حدود ۲۳ برابر کاهش داشته است.
تیسیر^[۶۴] و همکاران (۱۹۸۵) میزان نیترات و نیتریت را در بعضی سبزیجات تازه و فراوری شده که به طور وسیعی در کشور مصر مورد استفاده قرار می گیرد بررسی کردند. بیشترین مقدار نیترات در سبزیجات برگی سپس ریشه ای و در آخر در حبوبات دیده شد. در میان سبزیجات برگی اسفناج و برگ چغندر بالاترین میزان نیترات را نشان دادند. در این تحقیق فرایند پختن نقش کاهشی در مقدار نیتریت و نیترات در تمام سبزیجات مورد بررسی داشت و فریز کردن سبزیجات برای ۶ ماه مقدار نیتریت و نیترات را کاهش داد.
شهباززادگان و همکاران(۱۳۸۹)دریافتند غلظت نیترات در سبزیهای برگی بیش از سبزیهای غده ای و ریشه ای است. میوه ها از نظر میزان نیترات نسبت به سبزیها در حد پایینی قرار دارند. بیشترین غلظت نیترات در بین نمونه های آزمایش شده در برگ پیازچه، کلم بنفش و اسفناج به ترتیب ۸/۱۵۵۵, ۸/۱۳۹۴, و ۱۰۲۱ میلی گرم بر کیلوگرم و کمترین میزان آن در سیب قرمز و زرد به ترتیب ۷/۲۹ و ۹/۲۹ میلی گرم بر کیلوگرم مشاهده شد.
چونگ^[۶۵] و همکاران (۲۰۰۴) تغییرات نیتریت و نیترات را در ۴ سبزی اسفناج، گل مروارید تاج و دو نوع کلم در دمای نگهداری ۵ و ۲۲ درجه سانتی گراد برای مدت نگهداری ۷ روز تعیین نمودند. نتایج نشان داد نگهداری در دمای ۲۲ درجه سانتی گراد میزان نیترات را کاهش ولی نیتریت از روز چهارم نگهداری افزایش پیدا کرد.
پراساد و چتی^[۶۶] (۲۰۰۸) طی تحقیقی که انجام دادند دریافتند مقدار نیترات سبزیجات برگ تازه در محدوده ۱۲۹۷ – ۵۶۵۸ میلی گرم برکیلوگرم قرار داشته و به کمک جوشاندن این میزان تا حدود ۴۷ تا ۵۶ درصد فزایش می یابد.
لزینسکا و همکاران^[۶۷] (۲۰۰۹) سبزیهای کلم پیچ، کلم بروکلی، کلم بروسل، گل کلم سبز و گل کلم سفید را مورد بررسی قرار دادند. و مشاهده کردند که کمترین مقدار نیترات در کلم بروسل و بیشترین مقدار آن در کلم پیچ می باشد. همچنین آنها مشاهده کردند که فرایند بلانچینگ در مقایسه با جوشاندن باعث کاهش بیشتر نیترات شد.
سوسین^[۶۸] و همکاران(۲۰۰۶) با اندازه گیری میزان نیترات در ۱۴نوع سبزی و میوه کشت شده در مزارع اسلوونی بین سال های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۲ نشان دادند که کاهو بالاترین مقدار نیترات را در بین سبزیجات مورد بررسی دارد و میانگین میزان نیترات در نمونه های کاهو ppm 1074گوجه فرنگی کمتر از ۶ و سیب زمینی ۱۵۸ گزارش شد.
دجون و استکبوات^[۶۹] در سال ۱۹۹۵میزان نیتریت در ۱۹ نوع سبزی و میوه موجود در بلژیک در دو فصل تابستان و زمستان را با HPLC اندازه گیری کردند. نتایج نشان داد که در بین سبزیجات مورد بررسی، کاهو بیشترین (۳۱۹۹ ppm) و گوجه فرنگی کمترین (۳۶ppm) میانگین تجمع نیترات را داشته اند.
اردکانی و همکار ان در سال ۱۳۸۴ میزان نیترات کاهو، گوجه فرنگی و سیب زمینی را به ترتیب ۳۲۸، ۱۴ و ۳۰ گزارش کردند.
پور مقیم و همکاران (۱۳۸۸)از کاهو، گوجه فرنگی و سیب زمینی عرضه شده در میدان مادر میوه و تره بار شهر تهران در دو فصل تابستان و زمستان به تعداد حداقل ۲۵ نوبت نمونه گیری ) در مجموع ۱۵۷نمونه (و در هر نوبت، حدود ۳ کیلوگرم از هر نوع سبزی نمونه تهیه کردند. آنها دریافتند میانگین نیترات اندازه گیری شده در نمونه های کاهو، سیب زمینی و گوجه فرنگی به ترتیب ، ppm 46 /1123 ،۴۱/۱۸۸و ۶۵/۱۵۵ به دست آمد. به عبارت دیگر، میزان نیترات در سبزیجات برگی بیشتر از غده ای و سبزیجات غده ای بیشتر از بوته ای بود. میانگین تجمع نیترات در کاهو در نمونه های تابستان ppm )57/1223 ) بیشتر از نمونه های زمستان ppm )82/1046( بود، ولی اثر فصل در مورد نمونه های گوجه فرنگی و سیب زمینی برعکس بود (به ترتیب ppm 25/210 و۲۴ /۲۶۴ در زمستان و ۱۱/۱۰۱و۴۵/۱۰۴ در تابستان) میانگین نیترات در نمونه های کاهو در هر دو فصل در محدوده مجاز بین المللی و در مورد گوجه فرنگی و سیب زمینی فصل زمستان بیشتر از حد مجاز بود.
پاولو^[۷۰]و همکاران (۲۰۰۷) میزان تجمع نیترات در کاهو در فصول مختلف (بهار، پاییز و زمستان) را در محدوده ۵۲۴ تا ۶۶۴ ppm گزارش کردند.
تحقیقات زمردی و خراسانی (۲۰۰۳) در مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان -غربی برای تعیین میزان نیترات و نیتریت گوجه فرنگی با روش اسپکتروفتومتری نشان داد که میانگین نیترات گوجه فرنگی رقم کورال ۳۸۰ ppm می باشد.

صحیحی در حداکثر کسر حجمی بارگذاری ذرات دارد همچنین این مدل ها اثر شکل ذرات اندازه ذرات و تجمع ذرات را لحاظ میکنند . [۳, ۲۴, ۲۵]
تمامی مدل های ذکر شده تماس بین ذرات معدنی و پلیمر را ایده آل تصور میکردند و در نتیجه تفاوت زیادی بین پیش بینی این مدل ها و داده های تجربی وجود داشت . ماهاجان برای حل این مشکل نواقص سطحی ایجاد شده را به عنوان یک شبه فاز در نظر گرفت و در پیش بینی تراوایی از آن استفاده کرد. و با توجه به این فرض مدل های دو فازی و سه فازی اصلاح شده مکسول را مطرح نمود. [۳, ۲۴]
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در همین رابطه فلسک^[۱۴] بیان دقیقی برای هدایت حرارتی کامپوزیت های دارای ذرات هسته-پوسته و ذرات هسته پوشش داده شده با لایه سطحی ارائه کرد و پال از این مدل برای محاسبه تراوایی درون غشاهای ماتریس آمیخته استفاده کرد .مدل ارائه شده توسط فلسک در واقع همان مدل مکسول است که علاوه بر ذرات پرکننده و فاز ماتریس شامل فاز میانی نیز میباشد. .[۲۶]
البته اعتبار مدل های ارائه شده برای پیش بینی تراوایی درون غشاهای ماتریس آمیخته تنها در مواردی که از پرکننده های میکروسایز درون ماتریس پلیمری استفاده شده است ثابت شده است و هیچ منبع معتبری وجود ندارد که بتواند در مواردی که از پرکننده های نانوسایز تراوا درون غشای ماتریس آمیخته استفاده می شود اعتبار این مدل ها را بررسی کند .
در این پژوهش ضمن بررسی تاثیر افزایش کسر حجم آزاد پلیمر مدل جدیدی را ارائه خواهیم داد تا بتواند تراوایی گازهای مختلف را در MMMs پرشده با نانوذرات معدنی تراوا به خوبی پیش بینی کند.
اهداف پژوهش
بررسی عملکرد غشاهای معدنی ، پلیمری و ماتریس آمیخته و پیش بینی تراوایی در غشاهای ماتریس آمیخته پرشده با نانوذرات معدنی تراوا در حالت ایده آل
تراوایی در غشاهای ماتریس آمیخته تابع تراوایی فاز پیوسته و پراکنده میباشد و برای پیش بینی آن نیاز به اطلاعات کاملی از تراوایی فاز پیوسته و پراکنده میباشد . پس از استخراج این اطلاعات از منابع معتبر به پیش بینی تراوایی در غشای ماتریس آمیخته در حالتی که تماس بین پلیمر و ذره ایده آل تصور شود میپردازیم و با بهره گرفتن از مدل های مکسول ، بروگمن ، لوییس نلسن و پال تراوایی ۹۴ نقطه داده ی متفاوت را که شامل ۴ غشای ماتریس آمیخته متفاوت میباشد میپردازیم.
بررسی تاثیر لایه میانی و کسر حجم ازاد پلیمر بر میزان تراوایی گازهای مختلف و عملکرد غشاهای پلیمری و ماتریس آمیخته شامل نانوذرات تراوا
افزودن ذرات نانو معدنی تراوا به پلیمر موجب شکل گیری لایه میانی بین پلیمر و ذرات میشود که خواص تراوایی در این لایه متفاوت با پلیمر و ذرات میباشد ، بنابراین برای پیش بینی تراوایی در غشاهای ماتریس آمیخته پر شده با نانوذرات معدنی تراوا نیاز به اطلاعات کاملی از نقش این لایه بر عملکرد غشاها داریم . بنابراین ضخامت این لایه در غشاهای مختلف ، تراوایی گازهای مختلف در این لایه و تاثیر آن بر عملکرد غشاهای ماتریس آمیخته را مطالعه و بررسی میکنیم.
پیش بینی تراوایی گازهای مختلف با در نظر گرفتن نقش لایه میانی و ارائه راهکاری نوین برای محاسبه تراوایی لایه میانی در غشاهای ماتریس آمیخته پر شده با نانو ذرات معدنی تراوا
برای نخستین بار مدل های تراوایی مکسول اصلاح شده ، بروگمن اصلاح شده ، فلسک و فلسک اصلاح شده را برای پیش بینی تراوایی گازهای مختلف زمانی که حجم آزاد قسمتی از پلیمر افزایش یابد بکار میبریم و سپس با بهره گیری از کسر حجم آزاد پلیمرهای مختلف راهکار جدیدی را برای محاسبه ی تراوایی گازهای مختلف در لایه میانی غشاهای ماتریس آمیخته پر شده با نانو ذرات معدنی تراوا ارائه میکنیم و سپس با بهره گرفتن از این راهکار یکبار دیگر از مدل فلسک برای پیش بینی استفاده میکنیم .
سنجش اعتبار و مقایسه ی عملکرد مدل های پیش بینی تراوایی گازهای مختلف در غشاهای ماتریس آمیخته پر شده با نانو ذرات معدنی تراوا استفاده شده در این پژوهش
در نهایت با ارائه نمودار و جداول مختلف و همچنین محاسبه میانگین مطلق انحراف از معیار هر نه مدل به مقایسه عملکرد آن ها میپردازیم که در میان مدل های که تماس بین نانوذرات و پلیمر را ایده آل فرض میکنند میانگین مطلق انحراف از معیار خطاها به شرح ذیل است:
مکسول > لوییس نلسن > پال > بروگمن
و با در نظر گرفتن تاثیر افزایش حجم آزاد قسمتی از پلیمر میانگین مطلق انحراف از معیار خطاهای مدل های موجود به شرح ذیل است:
مکسول اصلاح شده > فلسک اصلاح شده > بروگمن اصلا شده > فلسک > مدل جدید ارائه شده
مدل جدید ارائه شده بهترین عملکرد را در میان مدل های بکابرده شده در این پژوهش داراست که این بیانگر تاثیرگذاری و کارایی بالای این مدل نسبت به سایر مدل هاست .
فصل دوم
ادبیات و پیشینه پژوهش
تاثیر پرکننده های معدنی بر خواص غشاهای ماتریس آمیخته با توجه به ساختار شیمیایی آن ، شیمی سطح و نوع ذرات معدنی متفاوت است . به طور کلی پر کننده های معدنی مورد استفاده در غشاهای ماتریس آمیخته را میتوان به دو دسته ی پرکننده های معدنی تراوا (متخلخل) و پرکننده های نا تراوا(نا متخلخل) تقسیم بندی کرد که هر کدام اثرات متفاوتی را بر عملکرد این غشاها دارند. اگر پرکننده ها تراوا باشند باید تاثیرات الک مولکولی جداسازی گازها با اندازه و شکل آن ها مدنظر قرار گیرد . اگر اندازه منافذ به طور قابل ملاحظه ای بزرگتر از اندازه مولکول باشد مکانیزم جذب سطحی و جریان گزینشی سطحی مد نظر قرار میگیرد .پرکننده های بدون منفذ باعث کاهش تراوایی مولکول های بزرگتر و افزایش گزینش پذیری از طریق الگوی غیر مستقیم میشوند. حضور مواد آلی با اندازه چند نانومتر میتواند باعث ایجاد حفره در اطراف ذرات معدنی شده و با اختلال در زنجیرهای پلیمری باعث افزایش تراوایی شوند .[۲۷]
غشاهای ماتریس آمیخته پرشده با میکروذرات معدنی تراوا
خواص انتقال گاز از MMMs آلی-معدنی وابسته به نانومورفولوژی غشاهاست و مورفولوژی سطح مشترک پلیمر- مواد معدنی تعیین کننده خواص انتقال است . [۱۳] معمولا به دلیل تفاوت بین خواص پلیمر و فاز معدنی و تجمع پرکننده ها ساخت یک غشای ماتریس آمیخته ایده آل یک ماتریس پلیمری بدون هیچ گونه نقصی در سطح مشترک پلیمر-ذرات معدنی) بسیار دشوار است ، شکل گیری نواقص در سطح مشترک ذره و پلیمر به دلایل مختلف تقریبا اجتناب ناپذیر است. [۳]
نواقص موجود در سطح مشترک پلیمر-ذرات معدنی که بر عملکرد غشاها تاثیر گذار هستند را میتوان به سه دسته ی کلی تقسیم بندی کرد: [۳, ۱۳, ۲۸]
۱ – سفت شدن لایه ای از پلیمر^[۱۵] که در اطراف ذرات معدنی قرار گرفته است
۲ - ایجاد حفره در سطح مشترک پلیمر و فاز معدنی و اطراف ذرات معدنی^[۱۶]
۳ – انسداد جزئی منافذ پرکننده های معدنی^[۱۷]
شکل ۲-۳ این سه پدیده و مورفولوژی ایده آل پلیمر-ذرات معدنی را در غشاهای ماتریس آمیخته نشان میدهد .[۲۸] مورد اول به عنوان مورفولوژی ایده آل در نظر گرفته می شود در واقع نشان دهنده ی یک ترکیب همگن از ذرات معدنی و پلیمر است . مورد دوم مربوط به سفت شدن زنجیر پلیمری می باشد . مورد سوم نشان دهنده ی تشکیل حفره اطراف ذرات معدنی و مورد چهارم نشان دهنده ی انسداد جزئی منافذ پلیمر می باشد . برای تشکیل فاز میانی(یا همان نواقص سطح مشترک پلیمر و ذرات) به نظر میرسد دو عامل تعیین کننده هستند :طبیعت تعامل بین پلیمر و ذرات الک مولکولی و تنش در طول تشکیل غشا[۷]

شکل ۱-۲ نمایش مورفولوژی غیر ایده آل در غشای ماتریس آمیخته[۷]
جدول۱-۲ خلاصه ای از تاثیر پدیده های نواقص سطحی ایجاد شده بر عملکرد غشاهای ماتریس آمیخته

در اولین کنفرانس بین المللی شهر الکترونیک دراسفند ۱۳۸۶ در مرکز همایشهای برج میلاد در تهران، سرویس گرایی یکی از مباحث کلیدی در حوزه های شهر الکترونیک معرفی و مورد بررسی قرار گرفت و در آخر یکی از اصلی ترین دستاوردهای کارگروه سرویس های الکترونیکی ضرورت و کاربرد معماری سرویس گرا در شهر الکترونیک بود.
یافته‌های این فصل نشان می دهد که در عصر حاضر با توجه به تغییرات سریع در نیازمندی ها و بازار برای همپایی با تغییرات فناوری و هرز نرفتن سرمایه گذاری در سازمان ها نیاز به برنامه جامع فناوری اطلاعات احساس می شود. در فصل بعد نشان می دهیم با توجه به جدول مقایسه ویژگیهای معماری سرویس گرا با سایر رویکردها، از آنجا که معماری سرویس گرا فرصت هایی را در جهت بهبود چابکی و تسریع در تطبیق نیازمندی های کسب و کار با زیرساخت فناوری اطلاعات به وجود آورده است، بهترین گزینه برای این برنامه برگرفته از معماری سرویس گرا می باشد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

روش تحقیق
۳-۱- مقدمه
اکثر سازمانها در مواجه با فناوری اطلاعات غافلگیر شده، بنا به ضرورت و بدون برنامه ریزی دقیق به استقرار سیستمهای اطلاعاتی و فناوری اطلاعات پرداخته اند. به تدریج بخشهای مختلف به جزیره های اطلاعاتی که مستقیماً به طراحی، تجهیز، بهره برداری و پشتیبانی سیستمهای اطلاعاتی خود اقدام می نمایند تبدیل شده اند که موجب تعامل نامناسب بین بخشهای سازمان، افزایش دوباره کاری، عدم هماهنگی توسعه فناوری اطلاعات با اهداف کلان و استراتژی سازمان و … شده است. این مضرات سازمانها را به فکر واداشته که این جزایر سرگردان و پراکنده را تحت یک نظام واحد سازماندهی کرده و برای فناوری اطلاعات در سازمان خود برنامه جامعی تدوین و پیاده سازی نمایند.
انتخاب مدل مناسب برای تدوین طرح جامع فناوری اطلاعات یکی از مسائل اساسی است که کلیه کسانی که به تدوین این طرح اقدام می کنند با آن مواجه هستند. از آنجا که هیچ‌ روش‌منفردی ‌بهترین ‌روش ‌برای کلیه سازمان ها نیست، پس در این فصل ابتدا نحوه انتخاب رویکرد معماری سرویس گرا را مورد بررسی قرار داده، بعد از تشریح کامل معماری سرویس گرا و بررسی مدل های مختلف ارائه شده در آن، به نحوه انتخاب مدل پیشنهادی شرکت IBM از بین سه مدل مطرح توسط انجمن OASIS ، IBM و شرکت Oracle می پردازیم و سپس به کمک مدل پیشنهادی شرکت IBM و متد مدرن کردن سیستم های موروثی و توجه به عناصر به کار رفته در مدل پشنهادی ساختار معماری سرویس گرا توسط این شرکت، مدلی جهت پاسخگویی به سیستم های مورد نیاز سازمان های خدماتی پیشنهاد می دهیم.
۳-۲- مراحل انجام تحقیق
انتخاب موضوع یکی از مهم ترین قدم های هر تحقیق می باشد. ابتدا مطالعات کوتاهی برای انتخاب موضوع، ضرورت نیاز و دامنه کاربرد آن صورت گرفت، سپس از بین اساتیدی که در ارتباط با برنامه جامع فناوری اطلاعات بصورت عملیاتی یا پژوهشی تجاربی داشتند استاد راهنما انتخاب شد، آنگاه با مشورت و نظر ایشان استاد مشاور پیشنهاد گردید، بعد از تهیه و تصویب پروپوزال، مطالعات مقدماتی و گردآوری اطلاعات اولیه در زمینه موضوع حاضر شروع شد، سپس نقشه ذهنی خود را برای تهیه این پایان نامه با بهره گرفتن از مطالب گردآوری شده از ادبیات موضوع، پژوهش های علمی، سوابق قبلی در این زمینه و تحلیل آنها طراحی کرده. سپس گام های مورد نیاز برای پیاده سازی این تحقیق لیست شد و نقشه ذهنی خود برای انتخاب مدل برنامه جامع فناوری اطلاعات و بکارگیری آن در بخشی از اداره کل فناوری اطلاعات و ارتباطات کتابخانه ملی ایران اجرا گردید.
مراحل انجام تحقیق حاضر در شکل زیر نشان داده شده است:
تهیه طرح تحقیق و تصویب آن در گروه
مطالعات اولیه کلیات تحقیق و گردآوری اطلاعات ادبیات موضوع شامل:
مقدمه
برنامه های راهبردی
برنامه جامع فناوری اطلاعات
برنامه ریزی راهبردی فناوری اطلاعات در کتابخانه ها
پیشینه پژوهش و نتیجه گیری
یافته های تحقیق و بکارگیری مدل انتخابی در اداره کل فناوری اطلاعات و ارتباطات شامل:
مقدمه و جامعه آماری پیاده سازی پژوهش
یافته های تحقیق و معرفی کتابخانه ملی
مراحل طراحی سرویس ها
تجزیه و تحلیل اطلاعات پیاده سازی مدل
جمع بندی و پیشنهادات
مراحل روش تحقیق و یافته های آن شامل:
مقدمه
روش تحقیق
تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های تحقیق
روایی مصاحبه و اعتبار سنجی رویکرد و مدل انتخابی
مدل پیشنهادی طراحی سرویس ها سازمان های خدماتی
شکل ۳-۱: مراحل انجام تحقیق
۳-۳- روش تحقیق
در این تحقیق ابتدا اطلاعات لازم به روش مطالعه کتابخانه ای در مبانی نظری پژوهش و پیشینه پژوهش گردآوری شده و انواع رویکردهای برنامه جامع فناوری فهرست شده و پس از تجزیه تحلیل مقدماتی، مزایا و معایب هر یک تهیه و سپس برای تجزیه و تحلیل نهایی یافته ها از نظر کارشناسان و خبرگان به روش مصاحبه با خبرگان استفاده شد، بعد از بررسی نتایج بدست آمده معماری سرویس گرا به عنوان رویکرد برتر انتخاب گردید.
سپس در زمینه انواع مدل های معماری سرویس گرا مطالعه و بررسی صورت گرفت، که بر اساس مقالات، کتب و مطالب منتشره در اینترنت سه مدل مرجع SOA، مدل پیشنهادی شرکت IBM و مدل پیشنهادی شرکت اوراکل به عنوان مدل های مطرح انتخاب گردید. آنگاه متنی مشتمل بر مدل ها و ویژگی های آنها تهیه شد، سپس با تشکیل کارگاه آموزشی برای خبرگان و کارشناسان جهت تشریح کامل مدل ها و مزایایی هر کدام، چهار شاخص جامعیت، وجود مستندات فنی و کیفی، قابلیت اطمینان و پویایی و انعطاف پذیری در این مدل ها مورد ارزیابی قرار گرفت. بعد از جمع آوری پاسخ ۱۸ نفر خبرگان و کارشناسان داخل و بیرون سازمان نتیجه آن بررسی شده بر اساس فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP و به کمک نرم افزار Expert Choice تحلیل و جدولی از مدل ها و مقایسه زوجی این شاخص ها تهیه گردید و در نهایت بعد از پیاده سازی این روش مدل پیشنهادی شرکت IBM به عنوان مدل برتر ارائه شد.
سپس مدلی بر اساس معماری سرویس گرا برای طراحی سرویس ها ارائه گردید که از طریق مصاحبه با خبرگان و کارشناسان داخل و بیرون سازمان این مدل تایید گردید و در نهایت مراحل بکارگیری مدل در اداره کل فناوری اطلاعات و ارتباطات کتابخانه ملی شرح داده شد.
در این پژوهش با توجه به اینکه اکثر شاخص‌ها‌ی پژوهش از ادبیات تحقیق بدست آمده است و همچنین این شاخص‌ها با نظر مستقیم و تکاملی خبرگان اصلاح، تعدیل و بومی‌شده‌اند. در ضمن سؤالات برمبنای فرایند تحلیل سلسله مراتبی و ماتریس های تصمیم گیری تدوین شده‌اند، با توجه به وجود تحقیقات بسیار زیاد در این زمینه دارای روایی کافی می‌باشد. در مورد پایایی، با توجه به اینکه از تک تک خبرگان شرکت نظر سنجی شده است و تغییرات لازم بر روی پرسشنامه با توجه به نظرات خبرگان اعمال شده است، پژوهش دارای پایایی لازم نیز می‌باشد.
جهت رعایت موضوعات فوق و بکارگیری تکنیک های MADM از جمله AHP، به منظور تعیین اهمیت ویژگی های کیفی مختلف مدلهای برتر معماری سرویس گرا نسبت به هم از یک سو، و اهمیت هر ویژگی از نظر سه نوع مدلهای برتر معماری سرویس گرا ( جامعیت، وجود مستندات فنی، قابلیت اطمینان و پویایی و انعطاف پذیری) از سوی دیگر، با اساتید برجسته علم پژوهش عملیاتی مشورت گردید و نظرات این اساتید در طراحی پرسشنامه و اجرای مراحل عملی تحقیق لحاظ گردیده است.
تحقیق حاضر از بعد هدف، کاربردی است و از نظر ارزش از نوع “توصیفی و تحلیلی” است یعنی در واقع به دنبال توصیف و به دست آوردن اطلاعات از یک موضوع مشخص بوده و همچنین روابط علی و معلولی بین شاخص ­ها و اثر شاخص ­ها روی یکدیگر را مورد بررسی قرار می­دهد. از بعد فرایند، تحقیق “کمی” است یعنی با یک نگرش عینی به جمع­آوری و تحلیل داده ­های کمی می ­پردازد. از بعد منطق­، یک تحقیق “استقرایی” است یعنی درصدد طراحی یک مدل کلی بر اساس مشاهدات تجربی و جمع­آوری داده ­های کمی می­باشد.
نتیجه اینکه این مدل یک مدل عملی، مورد حمایت خبرگان، صریح و گام به گام، پویا، قابل اعتماد و در راستای ماموریت کتابخانه ملی می باشد.
۳-۳- ۱- نحوه انتخاب معماری سرویس گرا به عنوان رویکرد برتر طراحی معماری فناوری اطلاعات
همانگونه که در فصل قبل بررسی شد، در این تحقیق رویکرد های موجود برای طراحی فناوری اطلاعات مطالعه شده، این رویکرد ها به شرح زیر می باشند:
برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات(ITSP)
مدل های همترازی کسب و کار
مدل های معماری فناوری اطلاعات
معماری سازمانی
معماری سرویس گرا
معماری سازمانی سرویس گرا
ابتدا فهرست تمام رویکردها تهیه، مزایا و معایب هر کدام به شکل کامل زیر برای تعدادی از کارشناسان و خبرگان داخل سازمانی شرح داده شد:
برنامه‌ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات برای هر سازمان، سندی است که معماری اطلاعات سازمان را در پرتو ملاحظات استراتژیک مانند ماموریت، اهداف و اولویت های سازمان تعیین کرده و برنامه اجرایی لازم برای دستیابی به سیستم ها و پایگاه های اطلاعاتی را در سطح سازمان تعیین می کند. به عبارت دیگر، برنامه‌ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات منشور و برنامه کلان سازمان در زمینه سیستم‌های اطلاعاتی و به طور کلی، فناوری اطلاعات است. مهم ترین دست آورد استفاده از این رویکرد در یک سازمان ایجاد مزیت رقابتی می باشد.
همسویی کسب و کار و فناوری اطلاعات را، کاربرد فناوری اطلاعات به شیوه‌ای مناسب و به موقع و در هماهنگی با استراتژی‌ها، اهداف و نیازهای کسب و کار تعریف می کنند. استفاده از این رویکرد علاوه بر مزیت رقابتی تاثیر فراوانی در کاهش هزینه ها و افزایش سرعت پاسخگویی سازمان دارد.
در رویکرد معماری سازمانی کلیه فعالیتها و فناوریهای پشتیبان آن به صورت سلسله مراتبی و در لایه های کسب و کار اطلاعات سیستم های کاربردی و زیرساختها تدوین می شود. این رویکرد روش هایی برای تفکر سازماندهی شده درباره سیستم های پیچیده ارائه می کند و بسیار فراتر از متدولوژی های ایجاد سیستم های اطلاعاتی عمل کرده و دامنه آن کل منابع اطلاعاتی و فرایندهای کسب و کار سازمان را در بر می گیرد. استفاده از این رویکرد علاوه بر کاهش هزینه ها و افزایش سرعت پاسخگویی سازمان باعث گسترش هدفمند سیستم های فناوری اطلاعات و حذف افزونگی میان سامانه های اطلاعاتی می باشد.
معماری سرویس گرا چارچوبی استاندارد است که سرویس ها در آن ساخته، استقرار و مدیریت می شوند و هدفش افزایش چابکی فناوری اطلاعات در جهت واکنش سریع به تغییرات کسب و کار است. در این رویکرد خدمات مورد ‏نیاز جهت انجام فرآیندهای سازمان در قالب سرویس‌ها دسته‌بندی و پیاده‌سازی می‌شود.‏ از مزایای این رویکرد نگاه فرآیندی به سازمان و استفاده مشترک از ‏سرویس‌های تعریف شده، بکارگیری سرویس‌های کاهنده هزینه نگهداری سیستم ها، یکپارچگی آسان با شرکای داخلی و خارجی با بهره گرفتن از پرتکل ها و اعمال استانداردها و حاصل آن تعامل پذیری و قابلیت انعطاف بالای سازمان می باشد.
و اما رویکرد معماری سازمانی سرویس گرا که ترکیبی از معماری سازمانی و معماری سرویس گرا بوده و به عنوان جدیدترین رویکرد بکار می رود. واژه “معماری” در معماری سازمانی به معنای داشتن نقشه و مدلهای جامع قبل از اجرا یا پیاده سازی نقشه ها است، درحالیکه همین واژه در معماری سرویس گرا نشان دهنده سبک خاصی برای توسعه سیستم های اطلاعاتی است که بر اتصال سست، قابلیت استفاده مجدد، ترکیب پذیری، پنهان سازی پیاده سازی داخلی و .. تاکید داشته و شامل استانداردهای SOAP, WSDL, DPEL, UDDI و XML می شود. استفاده از این رویکرد باعث یکپارچه سازی اطلاعات و فرایندهای سازمانی، افزایش تعامل پذیری بین سازمانی در عین استقلال واحدهای کسب و کار، ارتقای چابکی فناوری اطلاعات در پاسخ به نیازهای کسب و کار، تامین زیر ساخت مطمئن، امن و انعطاف پذیر و در نهایت استقرار، اجرا و مدیریت سرویس ها می باشد.
سپس یادآوری و مروری بر ماموریت کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران به عنوان مؤسسه ای آموزشی، علمی، پژوهشی و خدماتی داشته و اینکه در این سازمان خدماتی، سرعت و دقت پاسخگویی و سرویس دهی بسیار مهم است از طرفی نیز به دلیل وجود منابع اطلاعاتی بسیار غنی و منحصر به فرد، سازمانی دانش محور می باشد که بحث تغییر و تحول و به روز بودن و حفاظت از مجموعه های اطلاعاتی در آن، بسیار ارزشمند است.
بعد از شرح کامل رویکردها و ماموریت سازمان، جدولی شامل پنج رویکرد برتر با میزان امتیاز مساوی بر اساس طیف لیکرت تهیه گردید و برای انتخاب رویکرد برتر از خبرگان و کارشناسان امر خواسته شد تا نظر خود را در این زمینه اعلام کنند. لازم به یادآوری است که متن مصاحبه برای تعدادی از خبرگان و کارشناسان امر در بیرون سازمان نیز ارسال گردید و از نظر آنان نیز استفاده شده است.