شکل ۴-۱۰ الف، طیف FTIR مربوط به VLLP-1

شکل ۴-۱۰ ب، طیف FTIR مربوط به VLLP-2

شکل ۴-۱۰ ج، طیف FTIR مربوط به VLLP-3

شکل ۴-۱۰ د، طیف FTIR مربوط به VLLP-4
۴-۸ بررسی خواص ضد اکسایشی پلی­ساکارید هفت­کول
فعالیت بیولوژیک پلی­ساکارید به چند عامل بستگی دارد. برخی از این فاکتور­ها ترکیب شیمیایی، وزن مولکولی، نوع ساختار و روش استخراج می­باشند (منگ و همکاران، ۲۰۱۵).
ارتباط شدیدی بین توانایی مهار رادیکال آزاد و ترکیب مونوساکاریدی پلی­ساکارید وجود دارد (دا، ۲۰۱۴؛ سان، ۲۰۱۴؛ منگ، ۲۰۱۵). مونوساکارید­ها در پلی­ساکارید عوامل کاهشی پرقدرتی هستند و می­توانند تأمین کننده هیدروژن لازم برای ترکیب با رادیکال آزاد و تشکیل یک ترکیب پایدار باشند (سان، ۲۰۱۴). در این راستا منگ (۲۰۱۵) اثر حضور مونوساکارید­های مختلف را به این صورت شرح داد که محتوای مانوز ارتباط شدیدی با فعالیت آنتی­اکسیدانی دارد، این در حالی است که حضور گلوکز ارتباطی معنی­دار و معکوس بر خاصیت آنتی­اکسیدانی نشان داده است. همچنین منگ (۲۰۱۵) تأثیر حضور گالاکتوز را غیر معنی­دار گزارش کرد. پژوهشگران عامل مؤثر دیگر بر خاصیت آنتی­اکسیدانی را وزن مولکولی پلی­ساکارید می­دانند به طوری که با کاهش آن، افزایش اثر آنتی­اکسیدانی دیده می­ شود (شنگ^[۱۵۷]، ۲۰۱۴). این در حالی­ است که منگ (۲۰۱۵) نتایج متفاوتی به دست آورده است. از سویی دیگر سان (۲۰۱۴) و لیو (۲۰۱۵) محتوای اورونیک اسید بیشتر در ساختار پلی­ساکارید را از عوامل مؤثر بر افزایش خاصیت آنتی­اکسیدانی دانسته ­اند. همچنین لازم به ذکر است، پلی­ساکارید خام به دلیل دارا بودن مقادیری پروتئین، ترکیبات پلی­فنولی و مواد معدنی در ساختمان خود، دارای خاصیت آنتی­اکسیدانی بیشتری نسبت به پلی­ساکارید خالص می­باشد (لیو، ۲۰۱۵).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۴-۸-۱ بررسی نتایج آزمون قدرت مهار رادیکال هیدروکسیل توسط پلی­ساکارید هفت­کول
رادیکال هیدروکسیل یکی از واکنش­پذیرترین رادیکال­های آزاد است که با تمام ماکرومولکول­ها در سلول­های زنده واکنش می­دهد (زیانگ، ۲۰۱۴). سه مکانیزم انتقال الکترون (^·OH + R → OH⁻+ R⁺)، جذب هیدروژن (RH + ^·OH → R^· + H₂O) و اتصال به حلقه آروماتیک (^·OH + R = R → HO-R-R^·) برای مهار رادیکال هیدروکسیل پیشنهاد شده ­اند و پیش ­بینی می­ شود که کربوهیدرات­ها، رادیکال­های آزاد را از طریق انتقال هیدروژن (آزاد کردن هیدروژن از (C-H، مهار می­ کنند (شنگ، ۲۰۱۴).

نمودار ۴-۴ مقایسه درصد مهار رادیکال هیدروکسیل توسط پلی­ساکارید خام (VLLP) و آسکوربیک اسید
در نمودار ۴-۴ شاهد مقایسه درصد مهار رادیکال هیدروکسیل توسط پلی­ساکارید خام هفت­کول و اسید آسکوربیک (شاهد) می­باشیم. در غلظت ۲ میلی­گرم بر میلی­لیتر درصد مهار رادیکال هیدروکسیل برای پلی­ساکارید خام و اسید آسکوربیک به ترتیب ۲۱% و ۸% می­باشد. اما در فاصله غلظت­های ۳ تا ۵ میلی­گرم بر میلی­لیتر آسکوربیک اسید بر پلی­ساکارید غلبه کرده و در بیش از این غلظت شاهد افزایش محسوس قدرت مهار رادیکال هیدروکسیل توسط پلی­ساکارید ­می­باشیم به طوری که در غلظت mg/ml10 درصد مهار رادیکال هیدروکسیل توسط پلی­ساکارید ۹۵% و برای آسکوربیک اسید ۷۷% می­باشد.
در جدول ۴-۵ مقایسه­ ای میان درصد رادیکال­های هیدروکسیل و DPPHمهار شده توسط فراکسیون­های خالص شده پلی­ساکارید صورت گرفت. همان طور که در جدول ۴-۵ دیده می­ شود با افزایش غلظت پلی­ساکارید، شاهد افزایش درصد مهار رادیکال هیدروکسیل هستیم و این افزایش در تمام فراکسیون­های پلی­ساکارید هفت­کول قابل مشاهده است. این نتیجه با نتایج به دست آمده با دیگر پژوهش­ها هم­خوانی دارد (دا، ۲۰۱۴؛ سان، ۲۰۱۴؛ زیانگ، ۲۰۱۴؛ منگ، ۲۰۱۵ و لیو، ۲۰۱۵). تنها در VLLP-1 بین غلظت­های ۱۶ و ۲۰ میلی­گرم بر میلی­لیتر شاهد روند آرام کاهش می­باشیم که می­توان آن را به اثر معکوس غلظت بر خاصیت آنتی­اکسیدانی در برخی آنتی­اکسیدان­ها و تبدیل آن­ها به پراکسیدان نسبت داد (کرکو و فریرا ، ۲۰۱۳).
در غلظت mg/ml 4، درصد مهار رادیکال هیدروکسیل برای VLLP-1، VLLP-2، VLLP-3، VLLP-4 به ترتیب ۶/۱۰، ۶/۱۱، ۶/۲۱ و ۷/۱۵ درصد می­باشد. همان­گونه که در نمودار ۴-۵ مشاهده می­ شود VLLP-3 پتانسیل بالاتری در مهار رادیکال هیدروکسیل دارد.

نمودار ۴-۵ مقایسه درصد مهار رادیکال هیدروکسیل توسط فراکسیون­های VLLP
با توجه به اینکه بر اساس آنالیز طیف FTIR به نظر می­رسد محتوای اورونیک اسید هر ۴ فراکسیون پلی­ساکارید هفت­کول یکسان باشد و با توجه به سطوح زیر پیک کروماتوگرام­های حاصل، بیشترین قند شرکت کننده در VLLP-3، گالاکتوز بوده و فاقد قند مانوز می­باشد، بنابراین این نتیجه با گزارش منگ و همکاران (۲۰۱۵) مبنی بر اثر حضور مانوز بر افزایش قدرت مهار رادیکال آزاد مطابقت ندارد.
۴-۸-۲ بررسی نتایج آزمون قدرت مهار رادیکال DPPH توسط پلی­ساکارید هفت­کول
رادیکال DPPH یک رادیکال پایدار نیتروژن محور است که جذب مشخصه آن در طول موج ۵۱۷ نانومتر صورت می­گیرد (شنگ، ۲۰۱۴). در این مورد نیز با افزایش غلظت، شاهد افزایش قدرت مهار رادیکال­های آزاد می­باشیم. در نمودار ۴-۶ مقایسه­ ای میان درصد مهار رادیکال DPPH توسط پلی­ساکارید خام و آنتی­اکسیدان BHT (شاهد) صورت گرفته است. در غلظت­ کم، پلی­ساکارید خام نسبت به BHT قدرت بیشتری در مهار رادیکال DPPH نشان داده است (در غلظت mg/ml 2 درصد مهار رادیکال DPPH توسط پلی­ساکارید خام و BHT به ترتیب ۲۴% و ۱۳% به دست آمد). اما با افزایش غلظت، توانایی BHT نسبت به پلی­ساکارید در مهار رادیکال DPPH افزایش یافت.
نمودار ۴-۶ مقایسه درصد مهار رادیکال DPPH توسط VLLP خام و BHT
نمودار ۴-۷ مقایسه درصد مهار رادیکال DPPH توسط فراکسیون­های VLLP
در غلظت mg/ml 4، درصد مهار رادیکال DPPH برای VLLP-1، VLLP-2، VLLP-3، VLLP-4 به ترتیب
۸/۱۲، ۷/۲۲، ۹/۲۴ و ۸/۱۰ درصد می­باشد. در غلظت mg/ml 8 درصد مهار رادیکال DPPH برای VLLP-
جدول ۴-۵ خاصیت ضد­اکسایشی VLLP-1، VLLP-2، VLLP-3، VLLP-4

هدف از این کار، آموزش ماهیت اصلی ذهن به فرد و زدودن فرضیات اشتباه در خصوص منابع شادمانی اوست؛ چنین تجاربی می‌توانند منجر به تغییر چشم‌انداز فرد درباره دیگران شود و احساس همدلی را در او برانگیزانند (دالایی لاما^[۱۴۹] و کاتلر^[۱۵۰]، ۱۹۹۸؛ به نقل از هافمن، ۲۰۰۷).
تاثیرات ذهن‌آگاهی
افراد ذهن‌آگاه تغییرات را کمتر تهدیده کننده درمی‌یابند، اگر زوجین تلاش کنند روابطشان همواره ثابت باقی بماند و از تغییراتی که خواه ناخواه در طول زندگی مشترک رخ خواهد داد چشم‌پوشی کنند، احتمال بروز تعارض و ناخشنودی افزایش خواهد یافت؛ حال آن که ذهن‌آگاهی سبب می‌شود فرد پذیرای تغییرات و جنبه‌های جدید و متفاوت زندگی باشد‌ (لانگر، ۱۹۸۹).
ذهن‌آگاهی به کاهش استرس (گاردینو^[۱۵۱] و همکاران، ۲۰۱۴؛ واروگلی و دارویری، ۲۰۱۱)، کاهش علائم افسردگی در زنان و افزایش بهزیستی در مردان (لارنت^[۱۵۲] و همکاران، ۲۰۱۳)، کاهش نشانه‌های درد (زیدان^[۱۵۳] و همکاران، ۲۰۱۰)، بهبود افسردگی (کورکیل^[۱۵۴] و همکاران، ۲۰۱۰)، کاهش اضطراب، افسردگی و عواطف منفی در زنان باردار (ویتن^[۱۵۵] و آستین^[۱۵۶]، ۲۰۰۸)، بهبود اختلال خواب (لاروش^[۱۵۷] و همکاران، ۲۰۱۴)، ارتقاء یادگیری هیجانی و اجتماعی در دانش‌آموزان (لالور^[۱۵۸]، ۲۰۱۴)، کاهش برانگیختگی فیزیولوژیکی و پریشانی روانشناختی بیماران مبتلا به پسوریازیس (داء الصدف)^[۱۵۹] (فوردهام^[۱۶۰] و همکاران، ۲۰۱۴) و بهبود و کنترل سردرد (سان و همکاران، ۲۰۰۲) منجر می‌شود.
نتایج پژوهش کوتز ورث^[۱۶۱] و همکارانش (۲۰۱۴) نشان داد آموزش ذهن‌آگاهی به والدین و نوجوانان با رویکرد خانواده مدار، تاثیر مثبتی بر روابط والد- فرزندی دارد. ذهن‌آگاهی همچنین موجب بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن و مغز می‌شود (دیویدسون^[۱۶۲] و همکاران، ۲۰۰۳)، بر عملکرد قشر مخ و آمیگدال اثر می‌گذارد و موجب تغییراتی در هیپوکامپ می‌شود (مرکند، ۲۰۱۴)، و احتمالا پاسخ‌های عصبی را در مراحل اولیه پردازش عاطفی تعدیل می‌کند (وارن براون^[۱۶۳] و همکاران، ۲۰۱۳).
افراد ذهن‌آگاه‌تر پاسخ‌های LPP^[164] (مولفه پتانسیل مرتبط با رویداد در نواحی قشر بینایی که با شدت هیجانی یک محرک تعدیل می‌شود) پایین‌تری نسبت به تصاویر ناخوشایند با برانگیختگی بالا دارند؛ ذهن‌آگاهی همچنین با پاسخ‌‌های LPP کمتری به تصاویر خوشایند با برانگیختگی بالا دارند؛ همچنین ذهن‌آگاهی احتمالا پاسخ‌های عصبی را در مراحل اولیه پردازش عاطفی تعدیل می‌کند (وارن براون و همکاران، ۲۰۱۳).
هربرت و فورمن (۲۰۱۱) برخی از اهداف مداخلات ذهن‌آگاهی را این چنین برمی‌شمارند :

• • ارتقاء هشیاری ذهنی

• • بهبود خدمات بهزیستی روانی

• • کاهش علایم ناشی از اختلالات روانی

• • تعمق بخشیدن به احساس سرزندگی

• • معنا بخشی به حیات فردی

• • احساس رضایت از زنده بودن و زندگی

برخی از نقاط اثر تکنیک‌های مبتنی بر ذهن‌آگاهی عبارتند از :

• • نظارت بر ارگانیسم خود و تحریکات درونی : شناخت، احساسات بدنی و وضعیت هیجانی

• • نظاره بر خود و تحریکات بیرونی : بینایی، شنوایی، بویایی، لامسه و چشایی

• • تسلط بر سیستم خودمختار (اتونوم) سیستم عصبی و منشاء رفتاری

حالات ذهن‌آگاهی
سالمون و همکاران (۲۰۱۱) سه حالت ذهن آگاهی را این طور توصیف می‌کنند :

1. 1. ذهن معقول : بخش منطقی ذهن به طور عقلانی فکر می‌کند. از حقایق مطلع است برنامه ریزی می‌کند و مشکلات را حل می‌کند.

1. 1. ذهن هیجانی : حالتی که هیجان افکار و رفتار را کنترل می‌کند. معقول و یا منطقی بودن درحالی که ذهن هیجان دارد مشکل است. مفهوم واقعیت احتمالا تغییر داده می‌شود تا باحالت هیجانی فعلی تطبیق یابد.

1. 1. ذهن عاقل : ترکیبی از ذهن معقول و ذهن هیجانی توصیف می‌شود. ذهن عاقل هر دو را متعادل و ترکیب می‌کند و دیالکتیک هیجان و دلیل را باهم تلفیق می‌کند. ذهن عاقل علم به حقیقت را شامل می‌شود.

طرحواره‌های هیجانی
تعریف طرحواره‌های هیجانی
طرحواره‌ها شامل دستورالعمل‌هایی برای هدایت تمرکز، جهت‌گیری و کیفیت زندگی روزانه و وقایع احتمالی بخصوص می‌شوند (لیهی، ۲۰۱۱). طرحواره‌ها از جمله طرحواره‌های هیجانی، تصمیم‌گیری، جسمانی و رابطه‌ای هر کدام مجموعه‌ای از قوانین هستند که فرد را در موقعیت‌های مشخص هدایت می‌کنند (بک و همکاران، ۲۰۰۴).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تفاوت‌های افراد در تفسیرها، ارزیابی‌ها، واکنش‌های عمل و راهبردهای رفتاری برای هیجاناتشان به عنوان طرحواره‌های هیجانی شناخته می‌شوند (لیهی، ۲۰۱۱). طرحواره‌های هیجانی مجموعه‌ای از باورهای مشخصی هستند که افراد از آنها برای پردازش، ارزیابی و واکنش نشان دادن به هیجاناتشان استفاده می‌کنند (هربرت و فورمن، ۲۰۱۱).
برخی از افراد باورهای منفی نسبت به هیجاناتشان دارند، مثلا این باور که هیجاناتشان اهمیتی ندارند، تا ابد ادامه خواهند داشت و سرانجام آنان را در هم می‌شکنند، شرم‌آور هستند، منحصر به آنها هستند و نه دیگران، ابراز شدنی نیستند و هرگز ارزیابی نخواهند شد؛ این افراد به احتمال زیاد سبک‌های مقابله‌ مشکل‌سازی مانند نشخوار، نگرانی، اجتناب، نوشیدن الکل، پرخوری یا تجزیه را به کار می‌برند (لیهی، ۲۰۱۱).
طرحواره‌های هیجانی فلسفه فرد درباره هیجاناتش و الگوها، روش‌ها و راهبردهایی هستند که در پاسخ به یک هیجان استفاده می‌شوند (لیهی، a2007؛ لیهی و همکاران، ۲۰۱۱). طرحواره‌های هیجانی در طول دوران کودکی از طریق تعامل با مراقبان و افراد مهم زندگی پرورش می‌یابند (پراسکو و همکاران، ۲۰۱۱). طرحواره‌های هیجانی ساختارهای روانی هستند که به شخصیت فرد شکل می‌دهند و بر روی تعامل با دیگران، تجارب هیجانی و تفسیر واکنش‌های وی اثر می‌گذارند (لیهی و همکاران، ۲۰۱۱).
هنگامی که هیجان‌ها در محدوده رابطه میان فردی روی می‌دهند، طرحواره‌های هیجانی از هیجان فرد آگاه می‌شوند و بر روشی که فرد هیجان درونی خود را اداره می‌کند تاثیر می‌گذارد (لیهی و همکاران، ۲۰۱۱). یکی از عواملی که باعث جلوگیری از تجربه‌های هیجانی در فرد می‌شود طرحواره‌های هیجانی یا چگونگی درک مفهوم هیجان‌ها‌ توسط فرد است (لیهی a2002).
طرحواره‌های هیجانی طرح‌ها مفاهیم و راهبردهایی برای پاسخ به هیجانات هستند (لیهی a2002). لیهی (a2002) این مفهوم را تکمیل کننده دیدگاه گرینبرگ (گرینبرگ و سافران، ۱۹۸۷) درباره طرحواره‌های هیجانی می‌داند که طرحواره‌های هیجانی را هیجاناتی معرفی می‌کند که دربرگیرنده شناخت‌ها هستند یا امکان دسترسی به شناخت‌ها را فراهم می‌کنند.
افراد در چگونگی مفهوم‌‌پردازی هیجاناتشان متفاوتند، در واقع طرحواره‌های هیجانی متفاوتی دارند؛ این طرحواره‌ها راه‌های تجربه کردن هیجان‌ها را منعکس می‌کنند و مشخص می‌کنند آیا افراد طرح مناسبی برای اجرا به هنگام برانیگخته شدن یک هیجان ناخوشایند دارند یا خیر (لیهی a2002). مدل طرحواره‌های هیجانی پیشنهاد می‌کند فرد به جای استفاده از اجتناب و نشخوار به عنوان راهبرد، می‌تواند از پذیرش، فعال‌سازی رفتاری و پرورش روابط حمایتگرانه معنادارتری برای مقابله با هیجاناتش استفاده کند (لیهی، ۲۰۱۱).
افراد در راهبردهایی که برای مقابله با هیجانات به کار می‌برند، با هم متفاوتند؛ برخی هیجان را می‌پذیرند و آن را به ارزش‌های والاتر مرتبط می‌کنند و در جستجوی اعتبار بخشیدن به آن هستند، حال آنکه برخی دیگر در برابر تجربیات هیجانی‌شان به سرکوب یا فرار دست می‌زنند (لیهی و همکاران، ۲۰۱۱).
مدل طرحواره‌های هیجانی
در مدل طرحواره‌های هیجانی تلاش شده است نقش هیجان‌ها و راهبردهای پردازش هیجانی برجسته شود (لیهی، ۲۰۰۲). مدل طرحواره‌های هیجانی، با این اصل بنیادین پایه‌گذاری شده است که هیجانی‌هایی مانند ترس، ناراحتی، اضطراب و تنهایی، تجاربی جهان‌شمول محسوب می‌شوند، اما تفاوت‌های فردی زیادی در زمینه مفهوم‌سازی هیجان‌ها و راهبردهای کنار آمدن با آنها وجود دارد؛ ممکن است برخی از این راهبردها و مفهوم‌سازی‌ها، خود مشکل ساز شده و فرد را دچار مشکل کنند (لیهی و همکاران، ۲۰۱۱). مدل شناختی اجتماعی (که هیجان‌ها را معلول شناخت یا تفکر می‌داند) درباره افکار ناخواسته و برانگیختگی هیجانی به ارائه مفهوم‌سازی‌های جدیدی پرداخته است (ولز^[۱۶۵]، ۲۰۰۹). به‌ عنوان ‌مثال، افراد مبتلا به اختلال وسواسی - اجباری، افکار ناخواسته را شاخصی از مسئولیت‌پذیری، آسیب‌شناسی فردی و کنترل‌ناپذیری تلقی می‌کنند؛ تلاش برای فرونشانی یا اجتناب از این افکار منجر به احساس شرمندگی بیشتر، از دست دادن کنترل، اضطراب و تشدید فکر اولیه می‌شود (لیهی، b2007). مدل فراشناختی نگرانی نیز بر این اصل بنا شده است که افراد اغلب معتقدند برای حل مشکلات یا جلوگیری از آنها باید نگران باشند (بتمز^[۱۶۶]، ۲۰۱۴). نکته جالب این که در ذهن افراد، علاوه بر باورهای مثبت درباره کارکرد نگرانی، باورهای منفی نیز راجع به پیامدهای نگرانی (مثل نگرانی، باورهای منفی نیز راجع به پیامدهای نگرانی مانند نگرانی منجر به از دست دادن کنترل یا آسیب شخصی - یا ذهنی - می‌شود) شکل گرفته است (ولز، ۲۰۰۸).
مدل طرحواره‌های هیجانی که لیهی ارائه کرده است بر اساس اصول زیر بنا شده است (لیهی، ۲۰۰۲) :

• • هیجان‌های ناخوشایند (مانند ناراحتی، تنهایی، ترس، اضطراب و خشم)، پدیده‌هایی جهان‌شمول هستند؛

• • تفاوت‌های فردی زیادی در اهمیت قائل شدن به این هیجان‌ها وجود دارد؛

• • تفسیرهای افراد درباره هیجان‌ها، نشانگر باورهای این افراد درباره طول مدت، کنترل‌پذیری، شدت، پیچیدگی، آسیب‌شناسی و اخلاقی بودن این هیجان‌هاست؛

• • طرحواره‌های هیجانی منفی باعث تفسیر و ارزیابی معیوب و مداوم هیجان‌های منفی و در نتیجه، اغراق در شدت و مدت آنها می‌شوند؛

• • تفسیرهای منفی می‌تواند مانع ابراز هیجان‌ها و نقص در پردازش هیجانی شوند.

یکی از ارزش‌های مشخص مدل طرحواره‌های هیجانی این است که مستقیما مفهوم‌پردازی و راهبرد بیمار برای هیجانات دشوار را خطاب قرار می‌دهد و مداخله‌های بالقوه سودمند را در اختیار درمانگر قرار می‌دهد (لیهی، b2007). پیامد استفاده از راهبردهای رفتاری مانند اجتناب و فرار به تقویت این باور در فرد می‌ انجامد که قادر به تحمل هیجاناتش نیست (هیز و همکاران، ۱۹۹۹؛ به نقل از لیهی، ۲۰۱۱).
شکل ۲-۱ : مدل طرحواره‌های هیجانی لیهی
ابعاد طرحواره‌های هیجانی

فرد در خلال مرحله شکل گیری هویت احتمال دارد شدیدتر از زمان دیگر چه در گذشته و چه در آینده از نوعی سردرگمی و آشفتگی نقشها یا همان چیزی که اریسکون همان آشفتگی هویت می نامد رنج ببرد این حالت سبب می شود وی احساس کند منزوی ، مضطرب و مردد شده است. احساس می کند که باید تصمیمهای مهمی بگیرد لیکن قادر به انجام دادن این کار نیست احساس می کند که جامعه به او فشار می آورد تا تصمیم هایی اتخاذ کند اما او مقاومت می کند در طی آشفتگی هویت ، فرد ممکن است اساس کند به جای آنکه در حال پیشرفت باشد دچار پس روی است ( شرفی ،۱۳۸۰).
بنیان های هویتی :
۱ ـ تاریخ : فرایند شکل گیری هویت فردی و جمعی در طول زمان نه در یک لحظه صورت می پذیرد به عبارتی مجموعه حوادث و اتفاقاتی که در طول زمان برای یک قومم یا ملت واقع شده و باعث ایجاد حافظه تاریخی معین در میان آنان گردیده باعث ایجاد هویت ملی قومی واحد میان افراد آن مجموعه می گردد .

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲ ـ زبان : طبیعی است که اگر زبان و تاریخ ملتی را از او بگیریم هویت آن ملت در مدت زمان کمی از بین خواهد رفت و فرد دچار از خود بیگانگی می شود زبان نه تنها وسیله انتقال از فردی به فرد دیگر و از نسلی به نسل دیگر است بلکه تاثیر اساسی در طرز اندیشیدن فرد و ساختار ذهنی او دارد .
۳ ـ بعد اجتماعی : تفاوت در هویت افراد و گروه ها تاثیر بسزایی در تعاملات اجتماعی آنان دارد به گونه ای که در صورت خلاف پارامتر هویت امکان شناسایی وجود نخواهد داشت . و اجتماع و ساختارهای جامعه از هم فرو خواهد پاشید نظام ارزشی ، هنجارها ، اصول اخلاقی و قوانین عرفی ما که با پیروی از آنان قوام اجتماعی میسر و زندگی فرد در جامعه مقدور می گردد نشات گرفته از لایه های مختلف هویتی از هویت فردی و خانوادگی و طبقاتی گرفته ، هویت شعری و ملی و قومی و منطقه ای و جهانی می باشد
۴ ـ بعد فلسفی هویت : همواره ذهن انسان سوالاتی از قبیل : من که هستم از کجا آمده ام به کجا خواهم رفت هدف از آفرینش من چیشت ؟ و مطرح است پاسخ دهی به کیستی و چیستی انسان و جایگاه او در جهان هستی و یافتن دلیل زیستی او به عنوان یک انسان بدون درک هویت و هستی معنوی و فرهنگی فرد و درک موقعیت او در جامعه و نسبت او با پیرامونش کاری تقریبا غیر ممکن است .
این مسئله چنان مهم است که در مکتب اگزیستا نسیالیسم ( اصالت وجود )
ابتدا موقعیت فرد هویت او در جامعه شناخته شده و سپس بر اساس هویت وجودی آن فرد و کیستی درک شرایط اهداف مطلوب برای او توسط خود او تعریف می گردد .
۵ ـ بعد سیاسی : با نگاه به اتحادیه های ایجاد شده در جهان از جمله اتحادیه کشورهای عرب زبان،اتحادیه اروپا ، اتحادیه کشورهای آمریکای لاتین و . . . مشاهده می کنیم که وجود هویت واحد عربی اروپایی یالاتین تاثیر بسزایی در ایجاد این اتحادیه های سیاسی داشته و یکی از مهم ترین پارامترها در روابط و تعاملات سیاسی ملل و کشورهای جهان می باشد .
وقوع جنگ های ملی قومی در جهان حرکت های استقلال طلبانه وجود تبعیض نژادی ایجاد جنبش های فاشیستی و . . . همه موید تاثیر اساسی پارامتر هویت در معاملات سیاسی جهان می باشد و گذرزمان و ورود به هزاره سوم نه تنها از اهمیت این مسئله نکاسته بلکه مشاهده مسائل و تنش های ملی قومی از کانادا ، و آمریکای شمالی و اروپای توسعه یافته گرفته تا آفریقای عقب مانده و آسیا همگی نشانگر این مسئله است که بی توجهی به هویت و نادیده گرفتن یا تکذیب و تخریب مرزهای هویتی می تواند آثار زیان باری در پی داشته باشد .
جنبش های آزادی خواهانه و هویت طلبانه ملل تحت ستم در خاورمیانه همه موید اهمیت بعد سیاسی مقوله هویت می باشد .
۶ ـ بعد فرهنگی : طبیعتا جوامع مختلف اعم از ملی یا قومی تا حدود زیادی تحت تاثیر همین مقوله فرهنگی و وجود مرزهای فرهنگی شان از هم متمایز گشته اند .
هویت طی زمان به شکل مداوم تحت تاثیر اتفاقات مختلف شکل می گیرد و آرام نیز تغییر می یابد و هرگز ثابت و راکد نمی باشند در حالت فرمان این تحولات آرام و قابل کنترلند و مشکل ایجاد نمی شود (مقدم فر ، ۱۳۸۸ ) .
نظریه رشد روانی ، اجتماعی اریسکون
یکی از معروف ترین نظریه های شخصیت در روانشناسی است اریکسون نیز همانند فروید اعتقاد داشت که شخصیت هر فرد طی مراحلی رشد می یابد یکی از عناصر اصلی در نظریه مراحل روانی ـ اجتماعی اریکسون رشد هویت خود egoidentity است .
هویت خود حس آگاهانه خود است که ما از طریق اجتماع رشد می دهیم . به گفته اریکسون هویت خود ما با هر تجربه جدیدی که در تعاملات روزانه خود با دیگران به دست می آوریم دائما تغییر می کند اریکسون همچنین عقیده داشت که علاوه بر هویت خود یک حس صلاحیت نیز انگیزه رفتار و اعمال ما را تشکیل می دهد هر مرحله در نظریه اریکسون به صلاحیت یافتن و شایسته شدن در یک محدوده ۱۰ مرحله ای زندگی مربوط است . اگر یک مرحله به خوبی پشت سر گذاشته شود شخص احساس تسلط خواهد کرد و اگر یک مرحله به طور ضعیفی مدیریت شود حس بی کفایتی در شخص پدید خواهد آمد . اریکسون عقیده داشت که افراد در هر مرحله با یک تضاد رو به رو می شود که نقطه عطفی در پروسه رشد خواهد بود . به عقیده اریکسون این تضادها بر به وجود آوردن یک کیفیت روانی یا ناکامی در به وجود آوردن آن کیفیت متمرکزند . در خلال این دوره هم زمینه برای رشد شخصی بسیار فراهم است و هم از سوی دیگر برای شکست و ناکامی .
مرحله ۱ رشد روانی ـ اجتماعی اعتقاد در برابر بی اعتمادی :
ـ نخستین مرحله نظریه رشد روانی اجتماعی اریکسون بین تولد تا یک سالگی پدید می آید و بنیادی ترین مرحله در زندگی است .
ـ به دلیل آن که نوزاد به طور وابسته است رشد اعتماد در او به کیفیت و قابلیت اطمینان کسی که از او پرستاری می کند بستگی دارد .
ـ اگر اعتماد به نحو موفقیت آمیزی در کودک رشد یابد او در دنیا احساس امنیت خواهد کرد اگر پرستار ناسازگار پس زننده یا از نظر عاطفی غیر قابل دسترسی باشد به رشد حس بی اعتمادی در کودک کمک می کند عدم توفیق در رشد اعتماد به ترس و باور این که دنیا ناسازگار و غیر قابل پیش بینی است منجر می گردد .
مرحله ۲ رشد روانی ـ اجتماعی : خودگردانی و اتکا به نفس در برابر شرم و شک
ـ دومین مرحله نظریه رشد روانی ـ اجتماعی اریکسون در دوران اولیه کودکی صورت می گیرد بر شکل گیری و رشد حس عمیق تری از کنترل شخصی در کودکان تمرکز دارد .
ـ اریکسون همانند فروید عقیده داشت که آموزش آداب دستشویی رفتن بخش حیاتی و ضروری این فرایند است اما استدلال اریکسون کاملا با فروید متفاوت بود اریکسون عقیده داشت که یادگیری کنترل کارکرد بدن به پیدایش حس کنترل و استقلال می انجامد .
ـ رویدادهای مهم دیگر در این مرحله شامل به دست آوردن کنترل بیشتر بر انتخاب غذا ، اسباب بازی و لباس است .
ـ کودکانی که این مرحله را با موفقیت پشت سر بگذارند احساس امنیت و اطمینان می کنند در غیر این صورت حس بی کفایتی و شک به خود در آنها باقی می ماند .
مرحله ۳ رشد روانی ـ اجتماعی : ابتکار در برابر گناه
ـ در خلال سال های قبل از مدرسه ، کودکان شروع به قدرت نمایی و اعمال کنترل بر دنیای خود از طریق برخی بازی ها و سایر تعاملات اجتماعی می کنند .
ـ کودکانی که این مرحله را با موفقیت بگذارنند حس توانایی شخصی و قابلیت رهبری دیگران را پیدا می کنند و آن هایی که در به دست آوردن این مهارتها ناکام می مانند حس گناه شک به خود و کمبود ابتکار در آنها باقی می ماند .
مرحله ۴ رشد روانی ـ اجتماعی : کوشایی در برابر حقارت :
ـ این مرحله سال های اول مدرسه ، تقریبا از ۵ سالگی تا ۱۱ سالگی را در بر می گیرد .
ـ کودکان از طریق تعاملات اجتماعی شروع به رشد حس غرور نسبت به دستاوردها و توانایی خود می کنند .
ـ کودکانی که توسط والدین یا معلمان تشویق و هدایت می شوند حس کفایت صلاحیت و اعتقاد به توانایی های خود در آنها به وجود می آید
ـ آنهایی که از سوی والدین ، معلمان یا هم سن و سال های خود به قدر کافی مورد تشویق قرار نمی گیرد به توانایی خود برای موفقیت شک خواهند کرد .
مرحله ۵ رشد روانی ـ اجتماعی : هویت در برابر گم گشتگی :
ـ در دوران نوجوانی ، کودکان به کشف استقلال خود می پردازند و به عبارت دیگر خود را حس می کنند .
ـ آن هایی که از طریق کاوش های شخصی تشویق و پشتیبانی مناسبی دریافت کنند این مرحله را با حس استقلال و کنترل و نیز حسی قوی نسبت به خود پشت سر می گذارند و کسانی که نسبت به باورها و تمایلات خود نامطمئن بمانند درباره خود و آینده نیز نامطمئن و گم گشته خواهند بود .
مرحله ۶ رشد روانی ـ اجتماعی : تعلق در برابر انزوا :
ـ در این مرحله دوران اولیه بزرگسالی یعنی زمانی که افراد به کشف روابط شخصی می پردازند را در بر می گیرد .
ـ اریکسون عقیده داشت که برقرار کردن روابط نزدیک و متعهدانه با دیگران ضرورت دارد کسانی که در این مرحله موفق باشند روابط مطمئن و متعهدانه ای را به وجود خواهند آورد .
ـ به یاد داشته باشید که هر مرحله بر پایه مهارت های یادگرفته شده در مراحل قبل بنا می شود اریکسون عقیده داشت که حس قوی هویت شخصی برای ایجاد روابط صمیمانه و همراه با تعلق خاطر اهمیت دارد مطالعات نشان داده اند که کسانی که حس ضعیفی نسبت به خود دارند در روابطشان نیز تمایل به تعهدپذیری کمتری دارند و بیشتر در معرض انزوای عاطفی تنهایی و افسردگی قرار دارند .
مرحله ۷ رشد روانی ـ اجتماعی : فعالیت در برابر رکود :
ـ در دوران بزرگسالی ما به ساختن زندگی خود ادامه می دهیم و تمرکزمان بر روی شغل و خانواده قرار دارد .
ـ کسانی که در این مرحله موفق باشند حس خواهند کرد که از طریق فعال بودن در خانه و اجتماع خود در کار جهان مشارکت دارند آنهایی که در به دست آوردن این مهارت ناموفق باشند حس غیرفعال بودن رکود و درگیر نبودن در کار دنیا را پیدا خواهند کرد .
مرحله ۸ رشد روانی ـ اجتماعی : یکپارچگی در برابر ناامیدی
ـ این مرحله مربوط به دوران کهنسالی است و بر بازتاب فعالیت های گذشته تمرکز دارد .
ـ آنهایی که در این مرحله ناموفق هستند حس خواهند کرد که زندگیشان تلف شده است و بر گذشته افسوس خواهند خورد .
در این حالت است که فرد با حس ناامیدی و ناخشنودی روبه رو خواهد شد .
ـ کسانی که از دستاوردهای گذشته خود در زندگی احساس غرور داشته باشند حس یکپارچگی درستی و تشخص خواهند کرد .
با موفقیت پشت سرگذاشتن این مرحله یعنی نگاه به گذشته با اندکی تاسف و احساس رضایت کلی . این افراد کسانی هستند که خردمندی به دست می آورند حتی در مواجهه با مرگ ( اریکسون،۱۹۶۸) .
دیدگاه لووینگر :
لووینگر^[۱۰۳] (۱۹۸۵ ) در نظریه خود از اصطلاح تحول من استفاده کرده است این واژه در نظریه او بر عوامل درگیر در تحول شخصیت نظیر انگیزش قضاوت اخلاقی پیچیدگی شناختی و شیوه های درک خود و دیگری دلالت دارد اصطلاح من در روان تحلیل گری به گونه های مختلفی مورد استفاده قرار گرفته است ولی لووینگر آن را در معنای متفاوتی به کار می گیرد زیرا او بر خلاف نظر اشپیتز تحول من را فقط محدود به دوره اولیه زندگی نمی داند و برمن^[۱۰۴] (۲۰۰۴ ) در این نظر که تحول من در یک فضای خالی از تعارض صورت می گیرد مخالف است به همین دلیل نظریه او در مورد من و تحول آن بیشتر با نظریه اریکسون قابل مقایسه می باشد ( کراگر^[۱۰۵] ۱۹۹۷ ، لووینگر^[۱۰۶] ،۱۹۸۵ به نقل از کراگر ۱۹۹۷ ).

مقدمه
عقل و عشق دو ساحت عمده و بنیادی از ساحت­های هستی انسان بوده­ ­و ماهیت انسان نیز به این دو بستگی دارد. رابطه­ عقل و عشق از مسائل پیچیده­ تاریخ اندیشه­ی بشر است، طبق عقیده­ی برخی، این رابطه، متعارض و جدال­آمیز بوده است به نحوی که نمی­ توان با مطالعه و بررسی عقل به محتوای عشق دست یافت و طبق نظر گروه دیگر بین این دو سازگاری و هماهنگی وجود دارد.
در این میان سعی بر این است که با وجود دیدگاه ­ها و مواضع مختلفی که پیرامون این مسأله وجود دارد به بررسی جایگاه و نسبت عقل و عشق در نظام فلسفی افلاطون و سهروردی بپردازیم. لذا نوشتار «بررسی جایگاه عقل و عشق در نظام فلسفی افلاطون و سهروردی» در حقیقت بررسی تطبیقی دیدگاه­ های این دو اندیشمند بزرگ غرب و شرق در این خصوص می­باشد تا در حد امکان زوایای موضوع روشن شود.
۱-۱- اهمیت و ضرورت تحقیق
از آن­جا که عقل و عشق در واقع دو ویژگی و دو امتیاز خاص انسان محسوب می­شوند و هر دو در به کمال رساندن آدمی نقش اساسی و محوری دارند، قطعاً شناخت ماهیت، قلمرو و عملکرد آن­ها در زندگی انسان حائز اهمیت است­، بخصوص که در رابطه و تعامل این دو، دیدگاه­ های مختلفی وجود دارد و برخی این دو را مکمل هم، برخی متعارض و… می­دانند. لذا بررسی دیدگاه دو متفکر بزرگ که در این عرصه صاحب رأی می­باشند ­و تطبیق دیدگاه آن­ها می ­تواند گامی در شناخت بیشتر این دو گوهر ارزنده و بی­بدیل وجود آدمی باشد.
۱-۲- هدف تحقیق
اهداف این تحقیق را می­توان چنین بر شمرد؛

1. 1. شناخت دو مکتب فکری افلاطون و سهروردی (درخصوص رابطه­ میان عقل و عشق)

1. 1. شناخت بیشتر مقوله­ی عقل و کارکرد آن در انسان (از دیدگاه دو متفکر مزبور)

1. 1. شناخت بیشتر مقوله­ی عشق و کارکرد آن در انسان (از دیدگاه دو متفکر مزبور)

ما با بیان حریم و ارتباط عقل با عشق، دیدگاه دو حکیم را مورد بحث و بررسی قرار خواهیم داد. در این تحقیق ابتدا به تعریف واژه و بیان انواع و آثار عقل و عشق پرداخته شده و سپس این دو پیشینه و تفسیر تاریخی این دو مقوله بیان شده است و آن­گاه ماهیت، قلمرو و عملکرد آن­ها از دیدگاه حکما، بویژه افلاطون و سهروردی مورد بررسی قرار گرفته است.
۱-۳- پیشینه تحقیق
هیچ دانسته نیست که بحث از تقابل عقل و عشق از چه زمانی آغاز شده است. به نظر می­رسد جستجوها برای تعیین زمان آغاز بحث راه به جایی نبرد ولی در بررسی اینکه عقل چیست و تعریف عشق کدامست و اینکه آیا بین این دو گوهر ارجمند اساساً نزاع و تقابلی هست یا نه، مطرح بوده است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در میان تحقیقات انجام شده در زمینه­ عقل و عشق، باید گفت به صورت خاص در این موضوع یعنی بررسی تطبیقی عقل و عشق در نظام فلسفی افلاطون و سهروردی کاری انجام نشده است. اما در زمینه ­های نزدیک به آن، مباحثی مورد بررسی قرار گرفته است. از جمله:
۱٫­ مقاله «عقل و عشق در بیان افلاطون حکیم و مولای رومی» نوشته­ی طوبی کرمانی که در حقیقت با نگاهی تطبیقی به دیدگاه­ های این دو فیلسوف بزرگ غرب و شرق پیرامون عقل و عشق می ­پردازد. این نوشتار در مجله­ی مقالات و بررسی­ها، دفتر ۷۸ در پاییز و زمستان ۱۳۸۴ به چاپ رسیده است.
۲٫­ مقاله «عشق از منظر شیخ اشراق» نوشته­ی مجید صادقی و مجید یاریان که به تبیین ماهیت عشق، لوازم و کارکردهای آن در تعالی انسان از منظر سهروردی و به توصیف مقوله عشق از نگاه چند تن از عارفان می ­پردازد. این نوشتار در مجله­ی علمی و پژوهشی دانشکده­ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان شماره ۵۱، زمستان ۱۳۸۶به چاپ رسید.
۳٫­ مقاله «کلام­محوری عشق در اندیشه فلسفی افلاطون» نوشته­ی شیده احمد زاده که هدف آن بررسی تعریف افلاطون از عشق و هم­چنین تبیین عنصر شناخت در سیر تکاملی عشق که در نهایت افلاطون آن را با بالاترین اصل دنیای مثل یعنی زیبایی مطلق یکی می­گیرد. این مقاله در پژوهشنامه علوم انسانی شماره (۳۹-۴۰) در پاییز و زمستان ۱۳۸۲ به چاپ رسیده است.
۴٫­ کتاب «جدال تاریخی عقل و عشق» نوشته­ی کاظم محمدی است. نویسنده در این کتاب ضمن بررسی دیدگاه‌های طرفداران عقل و طرفداران عشق، به بررسی نظر برخی اندیشمندانی برآمده که به آشتی این دو مفهوم رأی داده‌اند. وی پس از تعریفی از عقل و عشق، به آرای برخی علما، حکما، شاعران و عارفان ایرانی پیرامون رابطه­ این دو اشاره می‌کند. این کتاب توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال ۱۳۶۹ به چاپ رسیده است.
۵٫­ کتاب «حدیث عشق» به قلم علی محمد صابری با مقدمه­ی دکتر شهرام پازوکی است. نویسنده مفهوم عشق را از دیدگاه چهار متفکر بدین ترتیب افلاطون، سهروردی، ابوحامد غزالی و عراقی بررسی کرده است. به اعتقاد محقق این اثر، امکان هم‌سخنی میان دو سنت فکری فیلسوفان و عارفان وجود دارد و این دو گروه، سخنانی نزدیک به هم در باب عشق دارند. نویسنده­ی این اثر، برای بررسی مفهوم عشق در اندیشه­ی این چهار اندیشمند، رساله­ «مهمانی» افلاطون، «فی­حقیقه­العشق» سهروردی، «سوانح­العشاق» غزالی و «لمعات» فخرالدین عراقی را مورد بررسی قرار داده است. این کتاب توسط نشر علم در سال ۱۳۸۹ به چاپ رسید.

6. 6. مقاله «اشراق از نگاه افلاطون و سهروردی» نوشته­ی مهدی قوام صفری پیرامون تحصیل معرفت با نگاهی تطبیقی به مسأله­ اشراق به عنوان موضوعی مطرح نزد دو فیلسوف است. این نوشتار در مجله­ی خردنامه همشهری شماره ۳۱، پاییز ۱۳۸۶ به چاپ رسیده است.

6. 6. کتاب «بررسی تطبیقی اندیشه­ های افلاطون و مولوی»نوشته­ی دکتر ناصر رسولی بیرامی است که توسط انتشارات بهجت در سال ۱۳۸۷ به چاپ رسید. این کتاب در دو بخش تألیف و تدوین است. در بخش اول به صورت خلاصه، علم فلسفه تعریف شده و فلسفه­ی افلاطونی شرح داده شده است. در بخش دوم داستان­های دفتر اول و دوم مثنوی مورد بررسی قرار گرفته و تطابق آن­ها با فلسفه­ی افلاطونی به نمایش گذاشته شده است.

6. 6. هم­چنین به کتاب «دفتر عقل و آیت عشق» نوشته­ی دکتر غلامحسین ابراهیمی­دینانی که دو مقوله­ی عقل و عشق را از منظر بسیاری از بزرگان بررسی کرده، می­توان اشاره کرد. در این کتاب، نام بسیاری از شاعران پرآوازه در کنار فیلسوفان و عارفان قرار گرفته است که در کمتر اثری بدین صورت به چشم می‌خورد. کتاب دفتر عقل و آیت عشق در ۳ جلد توسط انتشارات طرح نو در تهران برای نخستین نوبت چاپ در سال ۱۳۸۳ به رشته تحریر درآمد و در مقدمه­ی جلد یک این کتاب، درباره سهروردی اشاراتی شده است.

۱-۴- روش تحقیق

این تحقیق به صورت کتابخانه­ای، جمع­آوری و با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده­ است. لازم به توضیح است که منظور از توصیف، تبیین و توضیح مسأله عقل و عشق و منظور از تحلیل، کشف جایگاه این دو و نسبت میان آن­هاست.

۱-۵- سؤالات تحقیق

۱- ماهیت عقل و عشق از دیدگاه افلاطون چیست؟
۲- ماهیت عقل و عشق از دیدگاه سهروردی چیست؟
۳- نسبت عقل و عشق از دیدگاه افلاطون چیست؟
۴- نسبت عقل و عشق از دیدگاه سهروردی چیست؟
۵- عشق در نگاه تطبیقی افلاطون و سهروردی چیست؟
۶- عقل در نگاه تطبیقی افلاطون و سهروردی چیست؟

۱-۶- فرضیه تحقیق

۱٫­ تعریف عشق در نظام فلسفی افلاطون عبارتند از:
الف) عشق به منزله­ی میل به تصاحب زیبایی برای همیشه است (افلاطون، ۱۳۸۰: ۳۳۱-۳۳۲).
ب) عشق به عنوان حرکتی به سوی مثال زیبایی مطلق، به منظور تماشای آن در حقیقی­ترین صورتش که روح پیش از پیوند با ماده و جهان حس، آن را سیر و تماشا کرده است، می­باشد.
ج) از نظر افلاطون عشق از تجلیات الهی است، که اساس هستی، شور حیات سرمدی و مایه­­ی آبادانی است (افلاطون، ۱۳۸۰: ۲۱۶-۳۱۲- ۱۳۳).
از دید افلاطون عشق (اروس) خصیصه­ای انسانی است؛ تمایلی است برای کسب آن چیزی که انسان ندارد. نتیجه­ چنین تحلیلی از عشق برخلاف تصویر اسطوره­ای آن کاملاً فلسفی است.
هم­چنین تعریف عقل در نظام فلسفی افلاطون با رویکردی معرفت­شناسانه به آن، به عنوان وسیله­ای برای شناخت ایده­ ها مورد تأکید است. هرچند که در نگاه هستی­شناسانه­ی او به مقوله­ی عقل، عالم معقول در برابر عالم محسوس بوده و حقیقی­ترین شناخت مربوط به این عالم است.
۲- شیخ اشراق در مونس­العشاق عشق را چنین تعریف می­ کند:
الف) «عشق را از ریشه­ عشقه گرفته­اند و عشقه گیاهی است که در بن درخت ریشه می­ کند و بر درخت پیچیده و بالا می­رود تا تمام درخت را فراگیرد و آن را چنان در شکنجه می­کشد که غذا و رطوبت را تماماً به تاراج می­برد تا آن­گاه که درخت خشک شود» (سهروردی، ۱۳۷۲، ج۳: ۲۸۷).
ب) هم­چنین تعریف دیگر عشق در این اثر سهروردی، محبتی مفرط است (العشق محبه مفرطه) (سهروردی، ۱۳۶۶: ۲۸).
ج) عشق، حاصل شناختی است که عقل به عنوان اولین آفریده­ی خداوند نسبت خود دارد که در توضیح آن، باید گفت، خداوند به این گوهر، سه صفت بخشیده که یکی شناخت حق و دیگری شناخت خود و سومی شناخت ممکن الوجود بود. که آن­ها را به ترتیب به نام­های حسن و عشق و حزن معرفی کرد، حزن و رنج را همواره ملازم عشق می­شمارد و رسیدن به حسن و کمال را جز از طریق عشق میسر نمی­داند (سهروردی، ۱۳۷۲، ج۳: ۲۶۸).
گفتنی است، انسان به هر اندازه که از هستی مادی و حیوانی خود منقطع گردد، ارتباط و اتصالش با عالم ملکوت بیشتر خواهد شد و بریدن از عالم ماده فقط به واسطه­ عشق ممکن است. عشق رطوبت حیوانی را به تاراج می­برد و هوای نفس را قربانی می­ کند و درخت ملکوتی انسان را شایسته می­گرداند تا در باغ حسن الهی جای گیرد و این عشق همان عشق حقیقی است. عشق حقیقی، عشق به نور است و عشق غیر حقیقی، عشق به ظلمت.
و اما جایگاه عقل از یک سو در نگاه معرفت شناسانه­ی سهروردی، شرط ورود به حکمت اشراق و ابزار برهانی ساختن شهودهاست. علاوه بر این، او به عقل به معنای عقل کلی­نگر در انسان نیز معتقد است و آن را عقل سرخ می­نامد و آن عقلی است متعالی و در قید امور جزئی و محدود نیست و با عشق و شهود تنافی ندارد (سهروردی، ۱۳۷۲، ج۳: ۲۹۷) و از سوی دیگر در نگاه هستی­شناختی او، اولین صادره از حق تعالی، هم­چنین مرتبه­ای از سه مراتب هستی (عقل، نفس، جسم) است (یزدان­پناه، ۱۳۸۹، ج۲: ۱۰۳).

با مطالعات صورت گرفته مشخص شد که رسالت مدیریت دانش عمدتاً در ارتباط با اطلاعات، دانش و توانا ساختن فرد چه از نظر روحی و چه از نظر فرهنگی برای به اشتراک گذاشتن دانش است(قربانیزاده و فرجینیا، ۱۳۸۸؛ پرویز و سالم، ۲۰۱۱). از آنجا که یکی از عوامل موثر بر توانمند سازی، خلق و تسهیم دانش، تغییر نگرش و… میباشد(بابایی و همکاران، ۱۳۸۱) با توجه به اهمیت مدیریت دانش در ذخیرهسازی و انتقال دانش کارکنان و مدیران در سازمان، میتواند به بهبود توانایی های کارکنان سازمان کمک شایانی نماید و به توانمندشدن آنها بیانجامد؛ لذا میتوان ادعا نمود که مدیریت دانش بر توانمندسازی کارکنان تاثیرگذار است(پرویز و سالم، ۲۰۱۱؛ حسنی، ۲۰۱۲؛ جده و ملهم، ۲۰۱۱ ) بنابراین مسئله‌ی اصلی این تحقیق بررسی ارتباط بین مدیریت دانش و توانمندسازی کارکنان سازمان میباشد. یعنی مسئله اینست که چگونه مدیریت دانش باعث توانمندسازی کارکنان سازمان میشود؟

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

هدف اصلی تحقیق این است که میزان ارتباط بین مدیریت دانش و مولفه های آن و توانمندسازی کارکنان را مورد بررسی قرار دهد. با مطالعات نظری که صورت گرفت مشخص شد که در مورد عوامل موثر و تشکیل دهنده توانمندسازی روانشناختی نظرات متفاوتی وجود دارد؛ در اکثر تحقیقات چهار بعد برای توانمندسازی روانشناختی به صورت مشترک و مشابه دیده می شود. مطالعات اسپریتزر (۱۹۹۴)نیز چهار بعد توانمندسازی روانشناختی را ارائه میکند. در این تحقیق برای بررسی فرضیات خود از مدل مدیریت دانش نوناکا و تاکوچی که شامل چهار بعد خلق دانش، تسهیم دانش، بکارگیری و ذخیرهسازی آن می باشد استفاده شد که در این تحقیق به نامهای زیرساختهای خلق دانش، فرهنگ/ساختار تسهیم دانش، بهرهبرداری از دانش و فرآیندهای ذخیرهسازی نامگذاری شدهاند. همچنین برای سنجش متغیر توانمندسازی کارکنان از مدل توانمندسازی روانشناختی توماس و ولتهوس(اسپریتز) بهره برده شده است که دربرگیرنده ۴ بعد احساس معنیداری در شغل، احساس شایستگی در شغل، احساس داشتن حق انتخاب، احساس مؤثر بودن و احساس مشارکت با دیگران میباشد استفاده میشود

روششناختی تحقیق:

این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی بوده و از لحاظ استراتژی از نوع تحقیق های کمی و به روش پیمایشی و از نوع مقطعی میباشد(داناییفرد و همکاران، ۱۳۸۳:ص۳۵)؛ همچنین برای بررسی توزیع ویژگیهای یک جامعه آماری از روش پیمایشی استفاده می شود.
تحقیق بدنبال بررسی ارتباط بین مدیریت دانش و توانمندسازی کارکنان میباشد که این موضوعات را از دید کارکنان دانشگاه تربیت مدرس مورد بررسی قرار میدهد. لذا جامعه آماری این تحقیق، کارکنان دانشگاه تربیت مدرس تهران با سطح تحصیلات کارشناسی و بالاتر میباشند که این مجموعه در برگیرنده کارکنان دانشگاه میباشد. با توجه اینکه حجم جامعه آماری تحقیق مورد نظر محدود میباشد، از میان ۲۳۹ نفر دارای مدرک کارشناسی و بالاتر، نمونه آماری در این تحقیق با بهره گرفتن از فرمول گرجسی و مورگان (۱۹۷۰) محاسبه شد و تعداد ۹۳ نفر انتخاب گردید. در این تحقیق از روش آماری توصیفی و روش آماری استنباطی استفاده میشود(آذر،مومنی،۱۳۸۳،ج۱،ص۵).

بحث و بررسی نتایج تحقیق

در این قسمت به بحث و بررسی نتایج حاصل از تحقیق، در دو بخش نتایج آمار توصیفی و نتایج آمار استنباطی پرداخته می شود.

بحث و بررسی نتایج آمار توصیفی

جنسیت :
نمونه آماری دربرگیرنده کارکنان با مدرک کارشناسی و بالاتر دانشگاه تربیت مدرس می باشد که شامل ۷۳ نفر مرد و ۲۵ نفر زن است. بررسی و تجزیه و تحلیل جدول فوق نشان می دهد که از نظر جنسیت بیشترین فراوانی (حدود ۷۴٫۵% درصد پاسخ دهندگان) را آقایان تشکیل میدهند این در حالی است که ۲۵٫۵% درصد مابقی پاسخدهندگان را خانمها تشکیل می دهند.
سن :
بیشترین فراوانی از نظر سن، به رده سنی میانسالان با حدود سن ۴۰-۳۰ سال با میزان ۱/۵۳% تعلق دارد. این در حالی است که گروه سنی بیشتر از ۵۰ سال با اختصاص ۸٫۲% درصد از پاسخ دهندگان به خود، از کمترین فراوانی برخوردار میباشد. این آمارها بیانگر جوان و فعال بودن نیروی انسانی دانشگاه میباشد چرا که تقریبا ۶۳% پاسخدهندگان سنی کمتر از ۴۰ سال دارند.
سطح تحصیلات :
بررسی نشان میدهد که پاسخ دهندگان با مدرک تحصیلی لیسانس با حدود ۶۱٫۲% درصد دارای بیشترین فراوانی و گروه با مدرک تحصیلی دکتری با ۸٫۲ % درصد دارای کمترین فراوانی می‌باشند. این آمارها نشان داده که از نظر سطح تحصیلات نیز این دانشگاه دارای شرایط مطلوب بوده و دارای نقطه قوت میباشند.
سابقه کار:
نتایج نشان داده که پاسخ دهندگان با سابقه کار بین ۱۰ تا ۲۰ سال با حدود ۵۲% درصد دارای بیشترین فراوانی و گروه با سابقه کار کمتر از ۵ سال با ۶٫۱ % درصد دارای کمترین فراوانی می‌باشند. تقریبا بیش از ۶۵% کارکنان دارای سابقه بیشتر از ده سال هستند. بالا بودن سابقه و تجربه کارکنان بیانگر مزیت رقابتی برتر و تجربه بالای آنها می باشد.
بررسی ابعاد مدیریت دانش

• • خلق دانش :

بررسی نشان میدهد که تقریبا ۵۰% پاسخ دهندگان معتقدند که خلق دانش در این سازمان بالاتر از متوسط میباشد. همچنین میزان شاخص مرکزی میانگین برای خلق دانش برابر ۳٫۳۸۱۴ است و انحراف معیار آن ۱٫۳۸۷۷ میباشد.

• • تسهیم دانش :

بررسی نشان میدهد که تقریبا ۶۱% پاسخدهندگان معتقدند که تسهیم دانش بالاتر از حد متوسط قرار دارد. همچنین میزان شاخص مرکزی میانگین برای تسهیم دانش برابر ۳٫۷۰۶۳ است و انحراف معیار آن ۱٫۲۴۷۵ میباشد.

• • بکارگیری دانش :

بررسی جدول و نمودار زیر نشان میدهد که تقریبا ۷۰% پاسخدهندگان معتقدند که بکارگیری دانش بالاتر از حد متوسط قرار دارد. همچنین میزان شاخص مرکزی میانگین برای بکارگیری دانش برابر ۴٫۰۱۰۳ است و انحراف معیار آن ۱٫۱۸۵ میباشد.

• • ذخیرهسازی دانش :

نتایج نشان میدهد که تقریبا ۸۵% پاسخدهندگان معتقدند که ذخیرهسازی دانش بالاتر از حد متوسط قرار دارد. همچنین میزان شاخص مرکزی میانگین برای ذخیره دانش برابر ۴٫۳۳۶۷ است و انحراف معیار آن ۰٫۸۹۶۰ میباشد.

• • اولویت ابعاد مدیریت دانش :

برای اولویت بندی ابعاد مدیریت دانش از دیدگاه پاسخدهندگان، از میانگین جوابهای داده شده استفاده شد. با توجه به نتایج تحقیق، مشخص شد که بُعد بکارگیری دانش از همه مهمتر است و سایر ابعاد به ترتیب اهمیت عبارتند از: ذخیرهسازی دانش، تسهیم دانش و خلق دانش.
توانمندسازی کارکنان :
نتایج نشان میدهد که تقریبا ۶۸% پاسخدهندگان معتقدند که توانمندسازی کارکنان بالاتر از حد متوسط قرار دارد. همچنین میزان شاخص مرکزی میانگین برای توانمندسازی کارکنان برابر ۳٫۹۳۸۱ است و انحراف معیار آن ۱٫۲۰۶ میباشد.

بحث و بررسی نتایج آمار استنباطی

این تحقیق میزان اهمیت و نقش مدیریت دانش را در توانمندسازی کارکنان مورد مطالعه قرار داده است. در این قسمت نتایج حاصله از تحقیق بیان می شود:
به منظور پی‌بردن به رابطه میان بین مدیریت دانش و ابعاد آن با توانمندشدن کارکنان از آزمون همبستگی استفاده شد. با توجه به نتایج تحقیق میتوان گفت که ضریب همبستگی میان متغیرهای زیرساخت‌ها/ تکنولوژی( ۵۸/۰)؛ فرهنگ/ ساختار سازمانی(تسهیم دانش=۵۸۲/۰)؛ بهره‌برداری از دانش(بکارگیری دانش=۳۵/۰)؛ فرآیندهای سازمانی مبتنی بر دانش( ذخیرهسازی دانش=۶۴۲/۰)؛ مدیریت دانش(۶۲۳/۰) و توانمندشدن کارکنان است که نشان داده که رابطه معناداری میان آنها با توانمندسازی کارکنان وجود دارد چرا که سطح معناداری کمتر از ۰۵/۰ بیانگر معناداری رابطه و تایید فرضیات تحقیق است.
یافته های حاصل از فرضیه اول نشان می دهد که ارتباط معناداری میان زیرساختها(خلق دانش) با توانمندسازی کارکنان وجود دارد. یعنی هر چه زیرساختهای خلق دانش در دانشگاه بیشتر فراهم باشد کارکنان توانمندتر خواهند شد.
نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشان می دهد که فرضیه دوم تحقیق تایید شده یعنی ارتباط معناداری میان فرهنگ/ ساختار سازمانی(تسهیم دانش) با توانمندسازی کارکنان وجود دارد.یعنی دانشگاه باید فرهنگ مشارکتی را فراهم کرده و ساختار سازمانی را به سوی کارهای تیمی سوق دهد چرا که با این عمل امکان تسهیم دانش بالاتر رفته و تجربیات آنها میان دیگر کارکنان به اشتراک گذاشته می شود و توانمندی آنها بیشتر می شود.
یافته های فرضیه سوم نشان می دهد که میان بهره‌برداری از دانش(بکارگیری دانش) با توانمندسازی کارکنان ارتباط معناداری وجود دارد. یعنی دانشگاه با فراهم سازی زمینه بکارگیری دانش و تجربیات کارکنان، به توانمندسازی آنها کمک نماید.
نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشان می دهد که فرضیه چهارم تحقیق تایید شده یعنی ارتباط معناداری میان فرآیندهای سازمانی مبتنی بر دانش( ذخیرهسازی دانش) با توانمندسازی کارکنان وجود دارد. در واقع با فراهم سازی زمینه و زیرساخت ذخیره سازی دانش و تجربه قبلی کارکنان و حفظ و بهینه سازی آنها، کارکنان توانمندتر می شوند و با و جود کارکنان توانمند می توان به دستیابی به اهداف سازمان و بهبود عملکرد آن امیدوار بود.
همچنین بر طبق پیشینه تحقیق نیز میتوان گفت که نتایج این تحقیق موید نتایج تحقیقات گذشته: حسنزاده(۱۳۸۳)، حسنی(۲۰۱۲)، جده و ملهم(۲۰۱۱)، کیتازاوا و سارکی(۲۰۰۰)، رابینز و همکاران(۲۰۰۲) و شورهوفر وپشل(۲۰۰۵) مبنی بر تاثیر مدیریت دانش و ابعاد آن بر توانمندشدن کارکنان است که به نوعی گویای همخوانی نتایج این تحقیق با آنها هستند.
همچنین از دیدگاه موسوی ۱۳۹۰، مهمترین عامل از میان عوامل کلیدی موفقیت بکارگیری مدیریت دانش، عوامل پشتیبانی و تعهد مدیریت عالی میباشد اما در تحقیق حاضر، بعد بکارگیری دانش دارای ارتباط متوسط با توانمندسازی است که درجهای از تفاوت را نشان میدهد البته شایان ذکر است که وجود ارتباط بین این عوامل تایید شده اما ارتباط چندان قوی نبود.

پیشنهادات تحقیق

پیشنهادات تحقیق شامل دو بخش پیشنهادات کاربردی و پیشنهادات تحقیقی می شود که در زیر به آنها پرداخته می شود.

پیشنهادات کاربردی