۲‐ مشتریان داخلی درتمام مراحل عملیات و فرایندهای سازمان همواره یک مشتری داخلی وجود دارد که محصول یا خدمتی را دریافت می کند و درعوض محصول یا خدمتی را ارائه می دهد(جعفری و فهیمی،۱۳۸۰، ۵۵-۵۴).

۲-۲-۳- جنبه های نیاز مشتریان

با توجه به گستردگی نیازها ،چهار جنبه از نیازهای مشتریان عبارتند از :
آگاهی از نتایج (اهداف استفاده از خدمات) و وسایل یا راه های رسیدن به نتایج؛
تعیین و تعریف دقیق احتیاجات مشتری؛
مشارکت مشتری در اولین زمان ممکن؛
تعیین انتظارات مصرف کننده(مشتری) از خدمات.
به نظر هاندرسن^[۶۰] اگر قرار باشد یک خدمت با کیفیت ارائه شود، توازن بین انتظارات مشتری و آنچه. را که می توان عرضه کرد، ضروری است (ماهانی، ۱۳۸۲)

۲-۲-۴-نیازها و توقعات مشتریان داخلی

به طورکلی نیازها و توقعات مشتریان داخلی بیشتر حول محورهای زیر است :
ارائه به موقع کارتوسط همکاران ؛
دریافت کار با کیفیت قابل قبول و بدون اشکال از همکاران ؛
انجام کارگروهی با کیفیت مطلوب ؛
وجود ساختار و تشکیلات سازمانی مناسب در شرکت (ماهانی، ۱۳۸۲(

۲-۲-۵- نیازها و توقعات مشتریان خارجی

برای برآوردن نیازهای مشتریان ضرورت دارد که این نیازها را به مشخصات محصول یا خدمت

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تبدیل وتفسیر کنیم)ماهانی،۱۳۸۲)، بخشی از نیازها وانتظارات مشتریان از خدمات ارائه شده
عبارتند از:
کیفیت قابل قبول ومورد اطمینان ؛
ارائه خدمات مطابق با نیاز مشتریان ؛
سهولت دسترسی ؛
صحت عملیات انجام شده ؛
امانت داری و صداقت ؛
رعایت حرمت مشتریان ؛
حمایت مشتریان و پاسخگوئی به نیاز آنان ؛
سرعت عمل در انجام در خواست های مشتری ؛
سرعت عمل به عنوان یکی از مهم ترین عوامل می تواند علاوه بر حفظ مشتریان در جذب مشتریان جدید موثر باشد که این امر نیز تابع چندین عامل است نظیر:
۱ ‐ وجود کارمندان فعال متخصص و کارآمد ؛
۲‐ وجود تجهیزات پیشرفته ؛
۳‐ نظارت دقیق بر عمکرد کارکنان ؛
۴‐ایجاد انگیزه های مختلف درکارکنان به منظورتحقق این هدف ازطریق پاداش و تشویق های مختلف ؛
۵‐آشنایی با انواع تکنولوژی های روز و استفاده مناسب و به جا از آنها ، سرعت و سهولت مبادله و رضایت مشتریان خدمات را افزایش خواهد داد (ونوس ، صفائیان ، ۱۳۸۱،۲۲۵-۲۲۴)
ارتباط مثبت بین رضایت مشتری خارجی وموارد زیر وجود دارد .
استرس پائین کارمندان ؛
فرصت آموزش و پیشرفت ؛
شرایط کاری ؛
وفاداری کارمندان(fesikova,2004) (
شکل ۲-۱۱: چرخه رضایت (fesikova,2004,59) (

۲-۲-۶- رویکرد های تعریف رضایت مشتری

رویکردهای متفاوتی جهت تعریف رضایت مشتری مطرح است .که دو دیدگاه یی و نهضت
کنترل کیفیت را مورد بررسی قرار می دهیم .

۲-۲-۶-۱- دیدگاه یی

یی معتقد است که رودیکردهای تعریف رضایت مشتری را می توان به دو دسته تقسیم نمود:
۱‐ رضایت حالتی است که پس ازمصرف محصول یا استفاده از خدمت برای مشتری حاصل می شود.
۲‐ رضایت به عنوان فرایند درک و ارزیابی مشتری از تجربه مصرف محصول یا استفاده از خدمات ، تعریف می شود (یی ، ۱۹۹۱)
با توجه به رویکرد دوم رضایت مندی ، واکنش احساسی مشتری است که از تعامل با سازمان
عرضه کننده یا مصرف محصول(خدمات) حاصل می گردد . رضایت از درک متفاوت مابین انتظارات مشتری و عملکرد واقعی محصول یاسازمان حاصل می شود.تجربیات قبلی مشتری ازمصرف محصول (خدمات) و همچنین تجربه او از تعامل با سازمان عرضه کننده ، درشکل دهی انتظارات وی ، نقشی اساسی ایفا می کند. رضایت مندی مشتریان، عکس العمل های آتی آنان را در قبال سازمان تحت تأثیر قرار خواهد داد (از جمله آمادگی و اشتیاق جهت استفاده مجدد ،تمایل برای توصیه به سایرین) (کاوسی، سقایی،۱۳۸۴،۶-۵).

۲-۲-۶-۲- دیدگاه نهضت کنترل کیفیت

نهضت کنترل کیفیت دو رویکرد دیگر برای تعریف رضایت مندی مشتری دارد :
الف‐ رویکرد انطباقی^[۶۱]

هر جامعه ای تقریباً دارای شکلی از ساختار طبقه اجتماعی است. طبقات اجتماعی از قسمت های منظم و نسبتاً پایداری در یک جامعه تشکیل شده اند که اعضای آن دارای ارزش ها، علایق و رفتار مشابه و مشترکی هستند. مطابق جدول ۵-۱، صاحبنظران اجتماعی در امریکا، هفت طبقه ی اجتماعی را شناسایی کرده اند.
نمی توان طبقه اجتماعی را به یک عامل منفرد، مثلاً درآمد، تعریف کرد بلکه طبقه اجتماعی با ترکیبی از عواملی همچون شغلی، درآمد، میزان تحصیلات، سطح دارای و سایر متغیرها تعیین می شود. در بعضی از نظام های اجتماعی، اعضای طبقات مختلف برای وظایف خاصی در نظر گرفته می شوند و قادر نیستند جایگاه اجتماعی خود را تغییر دهند. در ایالات متحده آمریکا مرزبندی بین طبقات اجتماعی از انعطاف لازم برخوردار است. مردم قادرند یا به طبقه بالاتر حرکت کنند یا به طبقه پایین تر انتقال یابند. بازاریابان به طبقه اجتماعی علاقمندند زیرا افراد متعلق به یک طبقه اجتماعی، رفتار و از جمله رفتار خرید یکسانی از خود بروز می دهند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

هر یک از طبقات اجتماعی در انتخاب کالا و مارک بخصوصی از آن، دارای رجحان های مخصوص به خود است. این تفاوت ها در حیطه کالاهایی نظیر پوشاک، اسباب و اثاثیه منزل، فعالیت های تفریحی و خرید اتومبیل مشهود است. طبقه اجتماعی که خانم جنیفر اسمیت به آن تعلق دارد می تواند بر تصمیم گیری او درباره خرید دوربین عکاسی تأثیر گذارد. او ممکن است متعلق به طبقه اجتماعی با زمینه بالا باشد که در این صورت خانواده او نیز دارای یک دوربین عکاسی گرانقیمت هستند و زمینه عکاسی در خانواده وجود دارد. این حقیقت که او درباره «حرفه ای شدن» می اندیشد نیز با زمینه طبقه اجتماعی بالا هماهنگی کامل دارد (فروزنده،۱۳۸۵ ،۱۸۱-۱۸۳).
عوامل اجتماعی
رفتار مصرف کننده تحت تأثیر عوامل اجتماعی نیز قرار می گیرد. این عوامل اجتماعی از گروه های کوچک، افراد فامیل و جایگاه و نقش اجتماعی مصرف کننده تشکیل می شوند. شرکت ها باید هنگام تدوین خط مشی های بازاریابی خود این عوامل را دقیقاً مد نظر قرار دهند، زیرا این عوامل بر واکنش های مصرف کننده شدیداً تأثیر می گذارند.
گروه ها
رفتار یک فرد تحت تأثیر گروه های کوچک بسیاری قرار می گیرد. گروه هایی که دارای تأثیری مستقیم بر شخص هستند و نیز آنهایی که شخص متعلق به آنها است گروه های عضویت نام دارند.
گروه هایی که دارای رابطه عادی و غیر مستقیم با شخص هستند گروه های اصلی نام دارند. از جمله این گروه ها می توان از فامیل، دوستان، همسایگان و همکاران نام برد. بعضی از این گروه ها ثانویه اند و رابطه آنها با شخص، رسمی است و فاقد ارتباط متقابل منظم است. این گروه ها شامل سازمان هایی نظیر گروه های مذهبی، انجمن های حرفه ای و اتحادیه های صنفی می شوند.
گروه های مرجع، گروه هایی هستند که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در شکل دادن به رفتار و عقاید یک شخص موثرند. مردم غالباً تحت تأثیر گروه های مرجعی که به آن تعلق ندارند، قرار می گیرند. برای مثال، یک گروه ایده آل، گروهی است که شخص علاقمند است بدان تعلق داشته باشد. همچون فوتبالیست کم سن و سالی که آرزو دارد روزی به عضویت یک تیم معروف فوتبال درآید و اگرچه او فاقد تماس رودررو با این تیم است، اما از طریق این تیم است که به خود هویت می بخشد.
بازاریابان کوشش می کنند گروه های مرجع بازارهای هدف خود را بشناسند. گروه های مرجع حداقل به سه طریق بر یک فرد تأثیر می گذارند، اول، شخص را با رفتار و سبک زندگی جدیدی مواجه می کنند. دوم، عقاید و تصور شخصی فرد از طریق علاقمندی وی به «همساز شدن» با گروه مرجع تأثیر می گذارند و سوم، گروه های مرجع برای انطباق شخص با گروه، شرایط جبری پدید می آورند که ممکن است بر انتخاب او در مورد کالا و مارک بخصوصی از آن تأثیر داشته باشد.
اهمیت تأثیر گروه بسته به کالا و مارک های مختلف متفاوت است. ولی به نظر می رسد که اهمیت در مورد خریدهای شاخص و برجسته به مراتب بیشتر باشد. یک کالا یا یک مارک بخصوص، به دو دلیل می تواند برجسته و شاخص باشد. اول اینکه خریدار چنین کالا یا مارک بخصوصی جزء معدود افرادی باشد که مالک چنین کالایی هستند. در این مورد می توان کالاهای تجملی را مثال زد که به دلیل معدود بودن تعداد افرادی که صاحب چنین کالاهایی هستند، می توان آنها را شاخص تر و برجسته تر از کالاها و اقلام ضروری تصور کرد. دوم اینکه یک کالا می تواند از آن رو برجسته باشد که به صورتی در ملأ عام و در جایی که همه قادرند ببینند مورد استفاده قرار گیرد. شکل ۳-۵ چگونگی نفوذ و تأثیر گروه های مرجع را بر انتخاب کالا و مارک بخصوصی برای چهار نوع کالای مختلف، شامل کالاهای تجملی عمومی و خصوصی و کالاهای ضروری و خصوصی نشان می دهد.
۲-۳۰ تأثیر گروه بر انتخاب مارک تجاری کالا
کالاهای تجملی خصوصی
تلویزیون، ویدئوگیم آشغال پرس کن
یخ ساز
کالاهای تجملی عمومی
باشگاه گلف
اسکی روی برف
قایق تفریحی
کالاهای ضروری عمومی
ساعت مچی
اتومبیل
پوشاک
کالاهای ضروری خصوصی
تشک
لامپ زمینی
یخچال
ضعیف شدید
شدید
ضعیف
تأثیر گروه بر انتخاب کالا
شکل ۲-۳: نفوذ و تأثیر گروه بر انتخاب کالا و مارک آن
شخصی که در نظر دارد کالای تجملی عمومی نظیر یک قایق تفریحی خریداری کند، شدیداً تحت تأثیر دیگران قرار می گیرد. بسیاری از مردم به قایق توجه می کنند زیرا معدود افرادی هستند که قادر به خرید آنند. آنها به مارک آن نیز توجه دارند. زیرا قایق تقریباً در ملأ عام مورد استفاده قرار می گیرد. بنابراین، کالا و مارک آن هر دو برجسته و شاخص خواهند شد و دیگران شدیداً بر تصمیم گیری در مورد خرید آن و مارک بخصوصی از آن تأثیر می گذارند. از سوی دیگر، تأثیرات و نفوذ گروه بر تصمیمات خرید اقلام ضروری خصوصی آنچنان قابل توجه نیست زیرا کالا و مارک آن هیچکدام مورد توجه و دید سایرین قرار نمی گیرند.
تولیدکنندگان کالا و مارک های بخصوصی که تقاضا برای محصولاتشان شدیداً تحت تأثیر نفوذ گروه قرار می گیرد باید برای دستیابی به رهبران فکری (Opinion Leaders) تلاش کنند. در درون یک گروه مرجع، رهبران فکری به دلیل دارا بودن مهارت، دانش، شخصیت یا سایر خصوصیات ویژه قادر به اعمال نفوذ بر دیگرانند. زمانی فروشندگان چنین تصور می کردند که رهبران فکری همان رهبران اجتماعی جامعه اند، کسانی که اکثریت بازار به صورت مرید از آنها تقلید می کنند ولی رهبران فکری در کلیه طبقات اجتماعی یافت می شوند. و کسی که ممکن است در محدوده مصرف کالاهای بخصوصی رهبر فکری باشد احتمالاً خود در محدوده های دیگری مقلد است. بازاریابان برای اشاعه ی کالاهای خود می کوشند به ویژگی های شخصی رهبران فکری پی ببرند، رسانه مورد استفاده آنان را شناسایی کنند و پیام ها را مستقیماً برای آنها ارسال نمایند.
اگر خانم جنیفر اسمیت اقدام به خرید یک دوربین عکاسی کند، دوربین و مارک آن در معرض دید کسانی قرار می گیرد که او آنان را محترم می شمارد و بر این اساس تصمیم او برای خرید دوربین و انتخاب مارک خاصی می تواند شدیداً تحت تأثیر نفوذ بعضی از این گروه ها قرار گیرد. دوستان خانم اسمیت که به انجمن عکاسان وابسته اند ممکن است در خرید یک دوربین خوب تأثیر گذارند.
فامیل
اعضای فامیل قادرند شدیداً رفتار خریدار را تحت تأثیر قرار دهند. دو تشکل فامیلی در زندگی خریدار از هم قابل تفکیک اند. والدین خریدار، فامیل راهنمای او را تشکیل می دهند. هرکس جهت گیری خود درباره ی دین، سیاست، اقتصاد، حس جاه طلبی، احساس ارزش کردن و عشق را از والدین خود می آموزد. حتی اگر خریدار دیگر هیچ گونه تماس و ارتباطی با آنها نداشته باشد آنها کماکان بر رفتار ناخودآگاه او نفوذ بسیاری دارند. در کشورهایی که والدین همچنان با فرزندان خود زندگی می کنند این تأثیر صدچندان خواهد بود.
فامیل تکوینی از همسر و فرزندان خریدار تشکیل می شود. این فامیل تأثیر مستقیم بیشتری بر رفتار روزمره خریدار دارد. خانواده، مهم ترین سازمان خرید مصرف کننده در جامعه به شمار می رود، و تحقیقات به عمل آمده در این زمینه نیز بسیار گسترده تر است. بازاریابان به نقش و نفوذ نسبی هر کدام از اعضای خانواده، شوهر، زن خانه و بچه ها بر خرید کالا و خدمات بسیار متنوع توجه زیادی دارند.
نقش زن و شوهر در خرید، بنا بر طبقه کالا و مرحله فرایند خرید، بسیار متفاوت است. نقش خرید نیز با چرخش سبک زندگی مصرف کننده تغییر می کند. خانم خانه به طور سنتی عامل اصلی خرید خانواده، به ویژه در مورد مواد غذایی، کالای خانگی و پوشاک بوده است. ولی این نقش با افزایش تعداد زنان شاغل و تمایل شوهران به قبول این مسئولیت در حال تغییر است. مثلاً هم اکنون خرید ۴۵ درصد اتومبیل ها توسط زنان و در حدود ۴۰ درصد خرید دلاری مواد غذایی توسط شوهران انجام می گردد.
در زمینه کالاها و خدمات گران قیمت، زن و شوهر غالباً مشترکاً تصمیم می گیرند و تصمیمات اشتراکی آنان نیز با تصمیمات انفرادی آنان متفاوت است. بازاریابان باید نحوه برخورد اعضای خانواده را در تصمیم گیری و چگونگی تأثیر و نفوذ هر کدام از ایشان را بر خرید کالا یا خدمات بدانند. داشتن درک صحیحی از روابط علت و معلولی تصمیمات زن و شوهر می تواند بازاریابان را در سوق دادن بهترین خط مشی های بازاریابی به طرف اعضای خانواده رهنمون باشد.
در مورد خرید دوربین عکاسی، شوهر خانم جنیفر اسمیت تأثیرگذار است. شوهر این خانم ممکن است در مورد خرید دوربین و نوع آن توسط همسر خود، صاحب فکر و نظری باشد علی رغم اینکه در اصل این خانم اسمیت است که تصمیم گیرنده، خریدار و استفاده کننده اصلی آن است (فروزنده،۱۳۸۵، ۱۸۳-۱۸۶)
نقش و منزلت اجتماعی
یک شخص به گروه های زیادی نظیر خانواده، باشگاه و سازمان و غیره تعلق و وابستگی دارد. جایگاه شخص در هر کدام از این گروه ها بر حسب نقش و منزلت او تعیین می شود. خانم اسمیت در کنار والدین خود دارای نقش دختر خانواده است، در خانواده خود، نقش همسر را به عهده دارد و در محل کار خود، نقش مدیریت مارک کالا بر عهده ی او است. یک نقش، مرکب از فعالیت هایی است که انتظار می رود مردم، با توجه به کسانی که دور و بر ایشان هستند، بدان ها اقدام کنند. هر کدام از نقش هایی که خانم اسمیت به عهده دارد بر اغلب رفتار خرید او تأثیر خواهد گذاشت.
هر نقشی دارای یک منزلت است. و منزلت همان احترامی است که اجتماع برای آن نقش قایل می شود. برای مثال، نقش مدیریت یک مارک کالا در یک شرکت در جامعه ما دارای منزلتی به مراتب بیش از منزلت یک دختر خانواده است. خانم اسمیت به عنوان مدیر مارک کالا، از لباس هایی استفاده خواهد کرد که گویای نقش و شأن او باشد. مردم غالباً کالاهایی را برای مصرف انتخاب می کنند که شأن و منزلت آنان را در اجتماع به رخ بکشد. یک مدیر شرکت ممکن است دارای یک اتومبیل مرسدس بنز یا کادیلاک باشد، لباس های گرانقیمت بر تن کند و تعطیلات خود را در اروپا سپری نماید. در حالی که یک کارمند ساده احتمالاً دارای یک دستگاه اتومبیل تاروس یا تویوتا است، لباس های نسبتاً ارزان تری به تن می کند و تعطیلات خود را در کمپینگ ها می گذراند (فروزنده،۱۳۸۵، ۱۸۷).
۲-۳۱ تورم و کاهش سطح تحقیق و توسعه(R&D):
یکی از مهم ترین منابع رشد بهره وری را می توان در رشد نوآوری ها و ابداعات جستجو نمود. رشد نوآوری نیز مستلزم گسترش تحقیق و توسعه (R&D) در کشور است. در نظریه های رشد به نقش تحقیق و توسعه به عنوان موتور رشد اقتصادی تاکید شده است. اثر سر ریزR&D مفهومی است که بیش از این توسط ارو (۱۹۶۲) که تحت ایده کلی “یادگیری به ضمن انجام کار” مطرح شده بود و توجهات زیادی را در قالب مدل های رشد درون زا به خود جلب نمود ارو بر این موضوع تاکید دارد که ابداعات صورت گرفته توسط بنگاهی، ممکن است به واسطه بنگاه های دیگری مورد استفاده قرار گیرد، بدون اینکه هزینه های اضافی را متحمل شوند و بنگاه ها تا اندازه ای می توانند از ابداعات سایر بنگاه ها تقلید کنند در صورتی که قیمتی برای آن پرداخت ننمایند. به بیان دیگر دانش همانند یک کالای عمومی است که با توجه به نوع آن، قابل استفاده برای همگان است. هزینه های تحقیق و توسعه خود را به شکل بهبود فناوری، ابداع و تغییرات فنی نمایان می سازد و افزایش بهره وری نهاده های تولید و ایجاد نهاده های جدید و نیز انتقال آن به سایر سبب افزایش بهره وری کل عوامل خواهد شد لذا رابطه مستقیمی بین تحقیق و توسعه و بهره وری وجود دارد. مطالعات بسیاری در رابطه با نقشR&D در رشد بهره وری وجود دارد که می توان به مطالعات خارجی: رومر (۱۹۹۰) گروسمنوهلپمن (۱۹۹۱)، اقیونوهوویت(۱۹۹۲)، کامرون ومولباتور(۱۹۹۴)، کووهلیمن(۱۹۹۵)، ژاکوبودیگران (۱۹۹۸)، مداوپیگا(۲۰۰۳)، یولکو(۲۰۰۴) و مطالعات داخلی : کمیجانی و معمارنژاد (۱۳۸۳)، کمیجانی و شاه آبادی(۱۳۸۰)، درگاهی و قدیری(۱۳۸۲)، اخلاصی(۱۳۸۴) اشاره نمود .
۲-۳۲ تورم، بنگاه و بهره وری:
افزایش نااطمینانی در مورد تورم می تواند از طریق افزایش فروش کالاهای ذخیره شده غیرمولد و در نتیجه کاهش هزینه های پرداختی بنگاه در تحقیق و توسعه، بهره وری را کاهش دهد (جرت و سلودی،۱۹۸۲). در شرایط نااطمینانی بنگاه سرمایه گذاری خود را کاهش دهد سرمایه گذاری کمتری درR&D انجام می دهد که موجب می شود بهره وری کاهش یابد .
علاوه بر این در شرایط تورمی مزمن که در اقتصاد ایران طی دهه های گذشته شاهد آن هستیم مدیران بنگاه ها می توانند عدم کارایی خود را بوسیله افزایش سطح قیمت ها بپوشانند، به این صورت که با فروش دارایی های شرکت مانند زمین، ساختمان، عملکرد به ظاهر خوبی را نشان دهند چرا که به طور خالص شرکت در پایان دوره سود خواهد داشت .ضمناً ممکن است بنگاه در کنار فعالیت اصلی خود به فعالیت های سوداگرانه مانند خرید و فروش دارایی ها روی آورد. در این حالت مدیران انگیزه ای برای سرمایه گذاری درR&D به منظور کاهش هزینه ها و بهبود فناوری تولید نخواهند داشت.
با وجود تورم و نااطمینانی حاصل از آن امکان شکل گیری بنگاه های بزرگ کاهش می یابد .بنگاه های بزرگ به طور کلی به علت استفاده از تکنولوژی، تجهیزات و سازماندهی پیشرفته دارای بهره وری بیشتری نسبت به بنگاه های کوچک هستند. در این رابطه می توان به مطالعات انجام شده توسط ایدسون و والتر (۱۹۹۶) و مولایی (۱۳۸۴) اشاره نمود .در هر صورت این تغییر تولید که ناشی از تورم است، بهره وری کل را کاهش خواهد داد .(شکل۲-۱)
تورم

در جوجه های جوان،اولین و شدیدترین آسیب از دست دادن فولیکول طبیعی زمینه ای می باشد. احتمالا چون بروس فابرسیسو در افزایش و انتخاب موجودی آنتی بادی های اساسی، آماده سازی برای ایجاد سلول هایی که IgM تولید می کنند و نقش قطعی در سوییچ پروتئین های وابسته به هم (مثل ایمنوگلوبولین ها) دارای اهمیت است، بهمین علت موجب افزایش و تشدید افزایش حساسیت ایجاد شده در جوجه های تلقیح شده با CIA شد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

جوجه هایی کهIBDV-CIA را در روز هچ دریافت کرده بودند به ویروس ILT که در سن ۴ هفتگی به آنها زده شد نسبت به گروه شاهد واکسینه شده با ILT مقاومت بیشتری نشان دادند.
پرندگان SPF تلقیح شده در سن دو هفتگی با CIA و یا IBDV مقاومت بیشتری علیه NDV، آبله طیور و ILT نسبت به گروهی که در روز هچ واکسینه شده بودند داشتند. رزنبرگر و کلود (۹۳) همچنین دریافتند که جوجه های گوشتی تجارتی که در معرض CIAو IBDV قرار گرفته بودند تیترهای آنتی بادی پایین تری در واکسیناسیون با NDV و IBDV نسبت به آنهایی که با CIA یا IBDV به تنهایی عفونی شده بودند داشتند. نشان داده شده است که CIA تخریب بورس ایجاد شده توسط IBDV را تقویت می کند. ویلسون و همکاران پیشنهاد کردند که سرکوب ایمنی ناشی از تغییرات پاتولوژیک بورس ممکن است در رابطه با تخریب زمینه بورس باشد که محیط لازم برای تمایز B-cellها را نابود می سازد.
در جوجه های جوان اولین و شدیدترین آسیب از دست دادن فولیکول طبیعی زمینه ای می باشد. احتمالا چون بورس فابرسیوس در افزایش و انتخاب موجودی آنتی بادی های اساسی، آماده سازی برای ایجاد سلول هایی که IgM تولید می کنند و نقش قطعی در سوییچ پروتئین های وابسته به هم (مثل ایمونوگلوبین ها) دارای اهمیت است، به همین علت موجب افزایش و تقویت سرکوب ایمنی می شود.
پیر و همکاران نشان دادند که مقادیر بالای آفلاتوکسین در جوجه ها موجب کاهش IgG می شود. (۸۳) مادرهای گوشتی که از آفلاتوسیکوزیس شدید کلینیکی رنج می برند، احتمالا مقادیر کمتری از IgG محافظت کننده به جوجه هایشان انتقال می دهد و میزان سرمی آن کاهش می یابد.
مایکوتوکسین های غذایی در غلظت های بالا ممکن است یک اثر مشابه داشته باشند. همچنین تریکوتسن و اوکراتوسین A برای طیور سرکوب کننده ایمنی می باشند.
۱-۱۱- ایمنی
۱-۱۱-۱- فعال
در جوجه های حساس یک روزه ای که با CIA تلقیح شدند، پاسخ آنتی بادی ضعیفی بوجود می آید، یعنی آنتی بادی های خنثی کننده تا سه هفته پس از تلقیح قابل شناسایی نیستند؛ حتی پس از آن تیترها پایین است (۸۰/۱) و تا هفته چهارم کمی افزایش می یابد. (۳۲۰/۱)، در حالی که پاسخ آنتی بادی در جوجه هایی که در سن ۶-۲ هفتگی بطور داخل عضلانی تلقیح شده بودند بطور قابل ملاحظه ای افزایش یافت که با خنثی سازی آنتی بادی های ضد CIA در روزهای ۷-۴ بعد از تلقیح قابل مشاهده بودند، ۱۴-۱۲ روز پس از تلقیح حداکثر تیترها (۵۱۲۰/۱ – ۱۲۸۰/۱) ایجاد شد. اگر جوجه ها به جای تلقیح عضلانی، از راه دهان (Oral) آلوده شوند، تشکیل آنتی بادی های خونی حدود یک هفته به تأخیر می افتد. یوآسا و همکارانش گزارش کرده اند که افزایش تولید آنتی بادی درست در زمانی که غلظت ویروسی در بافت های جوجه کاهش یافته است، می باشد. هنوز اطلاعاتی راجع به ایمنی سلولی در برابر CIA به دست نیامده است.
جوجه ها در تمام سنین به عفونت حساس هستند اما حساسیت به CIA از طریق راه های طبیعی ابتلا بعد از سن دو هفتگی به سرعت در جوجه هایی که نقص ایمنی ندارند، کاهش می یابد. آلودگی همزمان با ویروس بیمار عفونت بورس فابرسیوس و یا پرندگانی که بورس فابرسیوس آنها را برداشته اند باعث به تاخیر افتادن ایجاد مقاومت سنی می گردد. جوجه هایی که در دوران جنینی بورسشان برداشته شده بود، وقتی در سنین ۲۱ یا ۳۸ روزگی با CIA عفونی شدند، علائم مشخصه کم خونی عفونی جوجه ها را نشان دادند که در هر دومورد ۱۴ روز پس از تلقیح، مقادیر هماتوکریت جوجه ها کم بود و درصد سلول های CD₄⁺ و CD₈⁺ تیموس ۲۱ روز پس از تلقیح به طرو قابل ملاحظه ای کاهش یافته بود. در صورتی که در جوجه های سالمی که عفونی شده بودند، هرگز میزان هماتوکریت کاهش نیافت. این مطالب این فرضیه را که مقاومت سنی به CIA وابسته به آنتی بادی است و مربوط به از بین رفتن سلول های هدف CIA نمی باشد را تقویت می کند و نیز این داده ها بیان می کنند که سلول های CD₄⁺/CD₈⁺ هدف عفونت هستند. (۵۱)
۱-۱۱-۲- غیرفعال
آنتی بادی های مادری در محافظت جوجه های زیر دو هفته در برابر عفونت CIA دارای اهمیت می باشند و مانع به مخاطره افتادن ایمنی جوجه ها به وسیله سایر فاکتورها می گردد.
شیوع کم خونی در سطح گله در حقیقت با عدم حضور آنتی بادی ضد CIA در گله های مادر آنها مربوط می شود. آنتی بادی مادری جوجه هایی که از مادران ایمن با تیتر آنتی بادی VN 640-160 به دنیا آمده اند فقط تا سن دو هفتگی این آنتی بادی ها را نشان می دهند.
۱-۱۲- تشخیص
۱-۱۲-۱- جداسازی و شناسایی عامل مولد
عامل کم خونی جوجه ها را می توان از تمام بافت های جوجه های مبتلا جدا نمود. در جوجه هایی که در سن یک روزگی تلقیح شده اند، ۷ روز پس از عفونت حداکثر تیتر ویروسی قابل مشاهده است. عامل کم خونی در بافت ها و مدفوع تقریبا به طور دائم تا ۲۱ روز حضور دارد و پس از آن به سرعت کاهش می یابد اما پس از ۱۴ روز سرم آلودگی خود را از دست می دهد. بولو دریافت که عفونت خون کامل کمتر از ۱۴ روز طول می کشد.
جوجه هایی که در سن ۶-۴ هفتگی تلقیح شده اند اگرچه حداکثر تیتر ویروسی را در بافت های مختلف و مدفوع ۷ روز پس از عفونت نشان می دهند ولی در عرض ۲۱-۱۴ روز به سرعت تا مقادیر پایین تر کاهش می یابد و نکته دیگر اینکه عامل کم خونی جوجه ها هرگز در مغز یا سرم این پرندگان نشان داده نشده است. کبد را به عنوان مخزن عامل کم خونی جوجه ها عنوان کرده اند چون پیوسته مقادیر بالایی از عامل را در خود دارد. برای حذف یا غیرفعال کردن آلودگی های احتمالی قبل از تلقیح در کشت سلولی می توان کبد هموژنیزه شده را به مدت ۵ دقیقه در ۷۰ درجه سانتی گراد حرارت داد یا اینکه داخل کلروفرم قرار داده شود. تلقیح داخل عضلانی یا داخل صفاقی جوجه های حساس یکروزه اختصاصی ترین روش در دسترس برای جداسازی اولیه CIA می باشد، اما در این حالت عفونت زایی ۱۰۰ برابر کمتر از کشت سلولی است که می توان بوسیله تضعیف ایمنی جوجه های آزمایشگاهی میزان عفونت زایی را افزایش داد.
۱۶-۱۴ روز پس از تلقیح جوجه ها ربرای مشاهده کم خونی آزمایش می کنند که با مقادیر هماتوکریت زیر ۲۷ % مشخص می شوند. ضایعات ماکروسکوپیک حتی ممکن است در پرندگانی که کم خون نیستند نیز مشاهده شود. می توان آزمایشات آسیب شناسی بافتی از بافت های مشکوک به عمل آورد ولی این کار همیشه برای تشخیص قطعی لازم نمی باشد. از کشت سلولی نیز می توان برای جداسازی عامل مولد در محیط آزمایشگاه استفاده کرد. محیط کشت هایی که تازه درست شده اند (۱۰^۵x 3-2 سلول در هر سی سی در محیط کشت RPMI₁₆₄₀cm²/105) باید به وسیله ۱۰/۱ حجم خود از رقت ۲۰/۱ یا بیشتر و یا رقت های متوالی ۱۰ برابر از بافتهای مخصوص هموژنیزه تلقیح شوند. ضایعات شلولی پس از ۶-۱ بار کشت مجدد (۲۴-۷ روز) دلالت بر عفونت CIA می کند اما هیچ شکل خاصی از ضایعات سلولی که بتوان به وسیله میکروسکوپ نوری تشخیص داد وجود ندارد چون وقت گیر و گران است و به علاوه جداسازی عامل کم خونی عفونی جوجه ها باید توسط سرولوژی قطعی گردد.
۱-۱۲-۲ -سرولوژی
آنتی بادی ضد CIA در سرم جوجه ها یا کیسه زرده را می تواند به وسیله خنثی سازی ویروس VM (8،۱۲۴) یا تست فلورسانس آنتی بادی غیرمستقیم مشاهده کرد.
- VN (Virus Neutralization)
برای تست خنثی سازی ویروس، رقت های دوبرابر متوالی سرم را با هم حجم آن از سوسپانسیون CIAمخلوط می کنیم. (TCID₅₀ ۵۰۰-۲۰۰) و این مخلوط را در گرماخنه ۳۷ درجه سانتی گرادی وارد می سازیم. این مراحل ممکن است ۵ هفته طول بکشد زیرا گاهی ۹ کشت متوالی لازم است تا تیتر آنتی بادی های سرم مورد ارزیابی قرار گیرد. در تست خنثی سازی رقت ثابت سرم ۸۰/۱ -۲۰/۱ با هم حجم آن از سوسپانسیون CIA با حدود TCID₅₀ ۵/۱۰۵ مخلوط شد. با این روش عدم حضور آنتی بادی ضد CIA در سرم های مورد آزمایش پس از یک یا دو کشت متوالی و حضور آنتی بادی پس از ۳ یا ۴ کشت متوالی از سلول های تلقیح شده ردیابی می شوند. تیتر آنتی بادی های مربوطه را می توان به وسیله تعداد کشت های مجددی که سلول های تلقیح شده زنده ماندند تخمین زد. گاهی ممکن است سرم جوجه ها، حتی اگر تا ۵۰/۱ یا ۸۰/۱ رقیق شوند، اثر سمی روی سلول های محیط کشت MSB1 نشان دهند. بنابراین برای جلوگیری از پاسخ منفی کاذب لازم است سرم ها کنترل گردند.
- IFA (Indirect Fluorescent Antibody)
برای IFA، سلولهای MSB1 آلوده به CIAرا دست قبل از شروع لیز سلول ها یعنی ۴۲-۳۶ ساعت پس از تلقیح جمع آوری می کنند. سپس این سلول ها را روی لام های شیشه ای قرار داده و با استن فیکس می کنند و به عنوان آنتی ژن مورد استفاده قرار می دهند. سلول ها ابتدا تحت تأثیر سرم مورد آزمایش قرار می گیرند وسپس به وسیله آنتی سرم ضدگاماگلوبولین جوجه ها تهیه شده روی پستانداران که در فلورسئین تثبیت شده تحت تأثیر قرار می گیرند. دیدن گرانول های کوچک بدون شکل منظم در هسته سلول های بزرگ شده با رنگ آمیزی فلورسنت به عنوان دلیلی بر وجود آنتی بادی در سرم در نظر گرفته می شود. کنترل مثبت باید موجود بوده و حاوی این اشکال باشد ولی کنترل منفی استفاده چندانی ندارد.
تست IFA حساسیت و ویژگی کمتری نسبت به تست VN دارد (۱۵) اما تست VN دشوارتر بوده و مدت زیادی طول می کشد تا نتیجه به دست آید.
- IIP (Indirect Immunoperoxidase test)
تکنیک رنگ آمیزی ایمونوپراکسیداز غیرمستقیم بر اساس تشکیل سوبسترای غیرمحلول است که موجب قابل رویت شدن آنتی ژن یا آنتی بادی ها در سطح سلولار یا ساب سلولار می شود.
در این روش یک سوسپانسیون از سلول های MDCC-MSB1 شامل cc/ سلول ۱۰^۵x 5/2 با سویه CL₁ از CIA عفونی شده و مخلوط ویروس+ سلول در شرایط Co₂ ۷۰ % و حررارت ۴۱ درجه سانتی گراد گرمخانه گذاری می شود. پس از ۴۸-۳۶ ساعت، ۵۰-۳۰ % سلول ها CPE ناشی از عفونت CIA را نشان می دهد.یک کنترل شامل سلو های MDCC-MSB1 غیرآلوده هم تهیه می شود. سپس سوسپانسیون سلولی به مدت ده دقیقه در ۱۰۰۰ حرکت انتقالی در دقیقه به صورت توده های سلولی آهسته خالی می شوند.
هر توده سلولی دوباره با cc10 PBS مخلوط شده و داخل هر گوده از ۹۶ گوده ظروف کشت بافت ریخته می شود. (cc 0.1 در هر گوده( گوده ها قبلا با cc 0.1 از پلی-ال-لیزین mg/ml 1 به مدت ۳ ساعت در ۲۲ درجه سانتی گراد گرمخانه گذاری می شوند. س از گرمخانه گذاری، سلول ها مستقیما با اضافه کردن cc 0.1 استن سرد ۴۰ % فیکس می شوند و به مدت ۲۰ دقیقه در ۴ درجه سانتی گراد قرار می گیرند. رطوبت پلیت ها را گرفته و بعد در معرض هوا خشک می کنند و یک شب در گرمخانه ۳۷ درجه سانتی گرادی گذاشته و سپس تا زمان مصرف در ۲۰- درجه سانتی گراد نگهداری می کنند.
سرم کنترل و آزمایش به نسبت ۱۰۰/۱ در بافر رقیق کننده آنتی بادی رقیق می شوند و به میزان ۵۰ میکرولیتر به گوده هایی که حاوی سلول های سالم و آلوده به CIA فیکس شده هستند، اضافه می شوند. پس از یک ساعت، گوده ها را خشک کرده و سه بار به مدت ۳ دقیقه با PBS حاوی ۰.۵ % تواین ۲۰ شسته می شود. سپس گوده ها را با cc 0.05 سرم ضد IgG جوجه تهیه شده روی بز کانژوگه شده در μg/ml 5 پراکسید از هورس ردیش وارد عمل می شود. پس از یک ساعت گرمخانه گذاری پلیت خشک شده و گوده ها مثل بالا سه بار شسته می شوند. باند شدن آنتی بادی به وسیله اضافه کردن cc 0.1 از سوبسترای پراکسیداز یعنی ۳-آمینو ۹-اتیل کاربازول قابل رویت می شود. اجزاء سوبسترا با حل کردن جداگانه ۰.۰۲ % ۳آمینو۹اتیل کاربازول و ۰.۰۲ % H₂O₂ اوره در ۹۵ % الکل اتیلیک فراهم می شود.سوبسترای مورد مصرف قبل از شروع کار با مخلوط کردن به نسبت ۱/۱ اجزاء تهیه می شود. پلیت های مورد آزمایش ۲۰-۱۰ دقیقه در ۲۲ درجه سانتی گراد گرمخانه گذاری شده و واکنش با سه بار شستشو با محلول PBS متوقف می شود.
در یک مطالعه سه تست ELISA، IIP و IFA از نظر ردیابی آنتی بادی ضد CIA با هم مقایسه شدند. نتایج ممقایسه ای این سه روش روی ۱۸۵ نمونه سرم جوجه های بیمار در ۸۴ % موارد تطابق داشت اما در IFA و IIP به نسبت ELISA تست های کمتری مثبت شد. تطابق IFA و IIP در ۹۳ % موارد در مقایسه با تطابق ۹۱ درصدی بین IIP و ELISA با تطابق ۸۴ % IFA و ELISA مشخص شد.

فرضیه ۴: بین پرخاشگری و بروز آسیب‌های مکرر ورزشی رابطه معنی داری وجود ندارد
.(p>0/05)

متغیر

ضریب همبستگی

سطح معنا داری

رابطه پرخاشگری با بروز آسیب مکرر

۱۹۰/۰

۰۱۹/۰

جدول۸-۴: ارتباط بین پرخاشگری و بروز آسیب های مکرر در دانشجویان دختر رشته تربیت بدنی
نمودار۶-۴: پراکنش بین تعداد آسیب و پرخاشگری
با توجه به جدول ۱۳-۴ رابطه معنی داری بین پرخاشگری و بروز صدمات مکرر وجود دارد (P>0.05).

نتیجه: از آنجا که سطح معناداری در آزمون ضریب همبستگی پیرسن بین پرخاشگری و تعداد آسیب ، برابر است با ۰۱۹/۰ و از ۰۵/۰ کوچکتر است ، با اطمینان ۹۵ درصد ، بین تعداد آسیب و پرخاشگری رابطه معنادار و با شدت ضعیف ۱۹۰/۰ وجود داردو جهت رابطه مثبت است .

فصل پنجم
بحث و نتیجه گیری
در این فصل ابتدا خلاصه ای از نتایج تحقیق بیان می‌شود، سپس به بحث و بررسی در مورد نتایج به دست آمده در فرضیات تحقیق پرداخته می‌شود. در قسمت پایانی این فصل پیشنهاداتی در راستای نتایج بدست آمده به سایر محققین و مطالعات آینده ارائه خواهد شد.

خلاصه تحقیق :

از آنجائیکه بعضی از دانشجویان تربیت بدنی در طول تحصیل خود بیشتر از سایرین دچار آسیب دیدگی می شوند، در این تحقیق بر آن شدیم تا برخی ویژگی های شخصیتی موثر در بروز صدمات مکرر ورزشی را بررسی کنیم. لذا در تحقیق حاضر ارتباط بین ویژگی های شخصیتی و بروز صدمات مکرر ورزشی مورد مطالعه قرار گرفت. ابتدا از بین دانشجویان دختر تربیت بدنی دانشگاه فردوسی و آزاد اسلامی واحد مشهد که بیشتر از سه ترم از آغاز تحصیل آنها گذشته بود ۱۵۲ نفر به صورت هدفمند انتخاب شدند . سپس پس از توضیح در رابطه با اهداف تحقیق چک لیست ثبت آسیب های گذشته نگر مبنی بر تعداد و نواحی آسیب دیده در ترم های تحصیلی گذشته جهت ثبت آسیب ، پرسشنامه های شخصیت آیزنک ( برای تعیین میزان خطرپذیری، هیجان طلبی ، پرخاشگری) و پرسشنامه عزت نفس روزنبرگ توسط نمونه آماری تکمیل گردید. با تکمیل چک لیست ثبت آسیب گروه دانشجویانی که آسیب مکرر شامل ۸۵ نفر و تعداد افراد با آسیب کم شامل۶۷ نفر بوده اند.گروه با آسیب مکرر شامل دانشجویانی بودند که در طول دوران تحصیل حداقل یکبار در هر ترم دچار آسیب دیدگی شده باشند. گروه بدون آسیب شامل دانشجویانی بودند که در طول دوران تحصیل خیلی کم دچار آسیب دیدگی شده باشند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تجزیه و تحلیل داده ها با بهره گرفتن از نرم­افزارهای Excel-2013 و SPSS-21 انجام شد. پس از بررسی نرمال بودن داده‌ها با بهره گرفتن از آزمون کلموگروف - اسمیرنوف از روش آماری آزمون­ ضریب همبستگی پیرسون استفاده گردید. فرضیات در سطح معنا­داری (P≤۰/۰۵) مورد بررسی قرار گرفت و نتایج زیر به دست آمد.

یافته های تحقیق

۱ - بین بروز آسیب مکرر و عزت نفس در دانشجویان تربیت بدنی رابطه معناداری وجود ندارد (P>0.05) .
۲ - بین بروز آسیب مکرر و خطر پذیری در دانشجویان تربیت بدنی رابطه معناداری وجود ندارد(P>0.05).
۳ - بین بروز آسیب مکرر و هیجان طلبی در دانشجویان تربیت بدنی رابطه معناداری وجود ندارد(P>0.05).
۴ - بین بروز آسیب مکرر و پرخاشگری در دانشجویان تربیت بدنی رابطه معنا دار و با شدت ضعیف ۱۹/۰ وجود دارد. جهت رابطه مثبت است یعنی با افزایش پرخاشگری ، تعداد آسیب افزایش می یابد (P>0.05) .

بحث و تفسیر یافته ها

فراوانی آسیب ها در دانشجویان تربیت بدنی یکی از مباحث مورد بحث در پژوهش های شیوع شناسی آسیبها در ورزشکاران است. مطمئناً ورزشکاران باید از مهارتهای روانی لازم برای مقابله با آسیب ها برخوردار باشند. اخیراً پژوهشگران بیش از پیش تأکید دارند که ورزشکارانی که از تمرین مهارتهای روانی برخوردارند کمتر از سایر ورزشکاران دچار آسیب دیدگی میشوند (۸۱و ۸۰٫( با تو جه به اهمیت تاثیر عوامل روانی در بروز صدمات ورزشی ، مطالعه حاضر به بررسی ارتباط ویژگی های شخصیتی و میزان شیوع آسیبها در دانشجویان تربیت بدنی که دچار صدمات مکرر می شوند پرداخت.
یکی از ویژگیهای شخصیتی که در این تحقیق بررسی شده است، عزت نفس می باشد. عزت نفس عبارت است از احساس شایستگی، توانمندی، اطمینان استقلال و آزادی. چنانچه عزت نفسی توسط احساسات فرد ارضا گردد افراد احساس ارزشمندی، توانایی و مثمر ثمر بودن و اعتماد به خود می­ کنند و اگر ارضاء نشود به احساس حقارت و ضعف در فرد منجر می­گردد (۵۲). یعنی کم بودن میزان عزت نفس می تواند منجر به احساساتی شود که عملکرد را نیز مختل کند و منجر به صدمات مکرر ورزشی در فرد گردد.
اما نتایج تحقیق حاضر نشان داد که بین عزت نفس، هیجان طلبی و پرخاشگری با بروز صدمات مکرر ورزشی ارتباطی وجود ندارد(P>0.05).
نتایج تحقیق حاضر با تحقیق رضایی(۱۳۸۴)، که نشان داد بین عزت نفس با میزان شیوع آسیب ورزشکاران رابطه وجود ندارد، هم خوانی دارد (۷۱). اما با پژوهش برخواه (۱۳۸۸) هم خوانی ندارد (۷۴). علت عدم همخوانی تحقیق حاضر با تحقیق برخواه می تواند رشته ورزشی مورد بررسی باشد. در پژوهش بر خواه آزمودنیها فقط در رشته وزنه بردارای فعال بودند در حالیکه در این تحقیق، دانشجویان تربیت بدنی آزمودنی های این تحقیق بودند که این افراد در تمام رشته های ورزشی شرکت می کردند.
تحقیقی که از نظر خطر پذیری و هیجان طلبی هم سو با تحقیق ما باشد، یافت نشد، اما با تحقیق حق شناس و همکاران (۱۳۸۵) هم خوانی ندارد (۷۳). علت عدم هم خوانی تحقیق حق شناس با تحقیق حاضر را می توان تفاوت جنسیت و سطح رقابت مسابقات دانست. پژوهش حق شناس بر روی دانشجویان پسر شرکت کننده در مسابقات دانشجویی دو و میدانی صورت گرفته بود.
بطور کلی در هیچ یک از این تحقیقات بروز مکرر آسیب بررسی نشده است و فقط رخداد آسیب با ویژگی های شخصیتی عزت نفس، هیجان طلبی و خطرپذیری بررسی شده است. و این بدان معنی است که این متغیرها ممکن است باعث آسیب دیدگی شوند، ولی احتمالا نمی توانند عاملی برای بروز صدمات مکرر باشند.

• تحلیل و پردازش اطلاعات بدست آمده و تألیف و نتیجه گیری از آنها

۱-۸-۲- روش تجزیه و تحلیل داده ­ها
روش تحلیل داده­ ها تحلیلی و توصیفی می­باشد که محقق از طریق آن، یافته­ ها و اطلاعات خام بدست آمده از طریق مطالعه را براساس معیارهای معین و مورد قبول جوامع علمی مورد سنجش و پالایش قرار می­دهد و آنچه را که شایسته است برمی­گزیند تا فرضیۀ خود را براساس آنها به صورت مستدل و قابل قبول اثبات نماید.
فصل دوم
پیشینه حکم ارتداد
مسأله ارتداد سابقه ای به قدمّت تاریخ بشر و حضور او در این کرۀ خاکی دارد. و حکم آن نیز در ادیان الهی با اندک تفاوتی در غلظت و شدّت وجود داشته است و اختصاص به اسلام ندارد.(عیاشی، بی تا، ۱: ۳۰۹)
قرآن کریم با ذکر داستان هابیل و قابیل به انحراف قابیل از مسیر حقّ و گمراهی او اشاره کرده و در روایات نیز از او به عنوان اوّلین آتش پرست یاد شده است.(همان)
داستان ارتداد سامری از یاران حضرت موسی که مردم را به گوساله پرستی دعوت کرد و حکم بسیار سنگین علیه او و پیروانش که در قرآن به تفصیل بیان شده از همین قبیل است.(طه، ۹۷-۹۵)
موارد زیادی از ارتداد بنی اسرائیل و مجازاتهای سنگین علیه آنان در قرآن و تورات و عهد جدید ذکر شده است. برای تبیین بیشتر این نزاع، نگاهی هم به تاریخچه ارتداد و جریانات دین ستیز در دو قرن اخیرداریم.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲-۱- قتل مرتد در سایر ادیان
در آیه ۵۴ سوره بقره آمده است:
“وَ اِذ قالَ موسی لِقَومِهِ یا قَومِ اِنَّکُم ظَلَمتُم اَنفُسَکُم باتِّخاذِکُمُ العِجلَ فَتُوبُوا الی بارِئِکُم فاقتُلُوا انفُسَکُم ذالِکُم خیرُ لَکُم … “
و هنگامی که موسی به قوم خود گفت: شما بدلیل گوساله پرستی به خودتان ظلم کردید پس به پیشگاه خالق خود توبه کنید و یکدیگر را به قتل برسانید که این بهتر است برای شما در نزد خداوند …
علاوه بر اینکه قرآن گواهی می­دهد حکم ارتداد در آئین یهود وجود داشته و اجرا شده است در کتاب مقدّس موارد زیادی وجود دارد که این موضوع را تأئید می­ کند.
۱ - «هرگاه در میان خود مرد یا زنی را مشاهده کردید که در مقابل خداوند شرّی را انجام می­دهد و از عهدی که کرده تجاوز می­ کند و خدای دیگری را می ­پرستد و بر خدای دیگر مانند ماه یا خورشید سجده می­ کند و یا بر هر یک از اجرام و جنود آسمانی که خداوند به هیچ یک از آنها سفارش نکرده سجده می کند، بعد از این که خبردار شدی و شنیدی و به خوبی تفحص کردی و حقیقت امر برایت کشف شد و فهمیدی که در میان بنی اسرائیل چنین شرّی اتفاق افتاده است پس آن مرد یا آن زن مرتد انجام دهنده این شرّ را بیرون برده و در حضور دو یا سه شاهد سنگسار کن تا بمیرد، و نباید در حضور یک شاهد کشته شود. در مرحلۀ اول باید شاهدان از مرگ او اطلاع یابند و سپس این خبر به اطلاع جمیع مردم رسانده شود تا این که شرّ از میان شما کنده شود» (کتاب مقدس، تثنیه ۱۷، ۱-۷)
۲ - «به بنی اسرائیل بگو: هرکس خدای خود را لعنت کند و هرکه اسم پروردگار را کفر گوید هر آئینه کشته می­ شود.»(همان، لاویان۲۴: ۱۵- ۱۶ )
۳ - «اگر برادران یا پسر و دختر یا زن تو خدایان دیگری را عبادت کردند، تو نباید پنهان کنی، باید او را به قتل رسانی و در این جهت مردم می ­توانند تو را کمک کرده و او را سنگسار کنند.» (همان، تثنیه ۱۳: ۶- ۱۶)
در آئین مسیحیت نیز آمده است:
۱ - «چگونه ممکن است کسی که از ایمان برگشته بتواند بار دیگر توبه کند؟ کسی که یک بار با شنیدن پیغام انجیل، نور الهی در وجودش درخشیده و هم چنین ادراک کرده که کلام خدا چقدر عالی است… اگر با وجود تمام این برکات، از خدا رویگردان شود، محال است بتوان بار دیگر او را با خدا آشتی داد، پس آنان بر علیه خودشان مرتکب جرم شده اند… و مستحق لعن الهی خواهند بود و با آتش سوزانده خواهند شد.» (همان، رسالۀ پولس به عبرانیان ، ۶: ۴ – ۹)
۲ – در کتاب اعمال رسولان آمده است. سران قوم یهود یکی از حواریون عیسی (ع) به نام «استفان» که از دین یهود برگشته را کشان کشان از شهر بیرون بردند تا سنگسارش کنند و عده ­ای به ارتداد وی شهادت دادند.»
کشتار مسیحیان بدست یهودیان در آغاز ظهور مسیحیت به مدّت دو قرن از گسترده ترین نوع سوءاستفاده از حکم ارتداد در شرایع آسمانی است که در تاریخ رخ داده است.
ظهور پیامبران دروغین و مدعیان نبوّت و امامت و نیابت امام زمان (ع) و عده ای از مرتدین صدر اسلام و اجرای حکم ارتداد علیه آنان توسط شخص پیامبر عظیم الشأن اسلام و حضرت علی (ع) که در فصول پایانی به تفصیل آورده­ایم و نزاع بین کلامیون اهل سنّت در بحث حدوث و قدم قرآن و قتل عام عدّۀ زیادی از مردم با حکم ارتداد در دورۀ محنت، جریان مستمرّ ارتداد و اجرای آن حکم را به حقّ یا ناحق به نمایش می گذارد. تأسف بارترین نمونه اجرای این حکم، حکم به ارتداد و خروج حضرت اباعبدالله الحسین (ع) از دین، توسط شریح قاضی ملعون اُموی و شهادت شهید اوّل و شهید ثانی و شیخ اشراق بدستور علمای عامه( اهل سنت) می ­باشد.
۲-۲- نهضت های طغیانگر علیه حکم ارتداد
دوران سیاه قرون وسطی و حاکمیت هزار ساله دستگاه کلیسا با ظلمها و بیدادگری کشیشان و پادشاهانی که در پناه دین به سرکوبی مردم می پرداختند و دستگاه تفتیش عقاید کلیسا. که افرادی مانند گالیله را ملحد اعلام کردند.(تاتسا و تستا، ۱۳۸۰:۳۰) مقدمات نهضتی طغیانگر و ضدمذهبی را پدید آورد که فرقه پروتستان و مکاتب ضد دینی از درون آن پدید آمدند(لعل نهرو، بی تا، ۸۶)
از جمله آن مکاتب: مکتب لیبرالیسم بود که در قرن ۱۷ با تاکید بر آزادی عقیده و طغیان علیه دین و دیانت رسمی در اروپا شکل گرفت و پناهگاهی شد تا با تکیه بر آن مسأله ارتداد تئوریزه شود. در سده اخیر این موج به کشورهای اسلامی نیز رسیده است(ماله، ۱۳۶۶: ۲۸۰)
نگاهی گذرا به آراء و افکار فیلسوفان پیشگام این مکتب و مقایسه آن با مجادلات مدافعین ارتداد در فصل سوم علاوه بر نشان دادن پیشینه جریانات ضد دینی پرده از میزان نوآوری جریان روشنفکری در عرصه اعتقادات و افکار آنان نیز بر می دارد.

لیبرابیسم، کیش، فلسفه و جنبشی است ناظر بر آزادی به مثابۀ یک روش و سیاست در حکومت … لیبرالیسم از کلمه لیبرال مشتق شده است که به یک حزب سیاسی در اوایل قرن نوزدهم اطلاق می ­شد. از جنبۀ عقیدتی می ­توان هم گام با خود ایدۀ آزادی آن را تا دنیای ذهنی یهودی، مسیحی و یونانی دنبال کرد. در نخستین مراحل اروپای نوین، متفکران قرن هجدهم از قبیل دکارت، میلتون و اسپینوزا بمثابه کانالی که از طریق آن جریان فکر آزادیخواهی به تجربه اروپائی سرازیر می ­شد خدمت می ­کردند … میلتون هجومهای نیرومندی را بر علیه ماشین ­های سرکوب­گر سانسور، رهبری کرد … و آنها به اتفاق هم روش درهم کوبنده ­ای علیه مؤسسات نیرومند دولتی و مذهب اعمال کردند.(فرشید، ۱۳۶۸: ۱۵۲)

اسپینوزا (م ۱۶۳۲ در آمستردام هلند و یهودی است): از نظر اسپینوزا اعمال انسان از دو منبع ناشی می ­شود: ۱- نفسانیت که منشأ خودخواهی و اختلاف است. ۲- عقل که تنها نیروی آزاد و مختار است. بنظر ایشان فی الواقع فضیلت و رذیلت در نفس ­الاَمر حقیقت ندارد و امر نسبی و اعتباری است. از دیدگاه او ملاک خوبی و بدی سود و زیان است. او می ­گوید: مردم تکلیفی جز خودپرستی ندارند.(فروغی، ۱۳۶۸، ۲: ۵۴)
جان لاک (۱۶۳۲ م) از حکمای انگلیس می­گوید:

دیانت امری است مربوط به وجدان و روابط میان خدا و خلق و حکومت نباید برای مردم دین و مذهب تعیین کند … عقیده باید آزاد باشد و از جهت ایمان و عقیده متعرض کسی نباید شد و ارباب دیانت هم نباید در کارهای حکومت دخالت کنند.(همان)

ولتر متولد ۱۶۹۴ و از متفکران مشهور فرانسوی است او مندرجات تورات و انجیل را به استهزاء می­گرفت و اصرار می ­ورزید که وجدانیات باید آزاد باشد و متعرض عقاید مردم نباید شد و مردم باید براساس عقلشان عمل کنند.(همان)
اگوست کنت (۱۷۹۸ – ۱۸۵۷ م) جامعه ­شناس فرانسوی و بنیانگذار فلسفه عقلی و پوزیتویسم افراطی معتقد است که بر هیچ امر مطلقی نمی ­توانیم معرفت پیدا کنیم و تخیل و تعقلی که مبتنی بر مشاهده نباشد. معتبر نیست. هم تجربه و هم مشاهده قادر به ادراک امور مطلق نیستند و کلیات و مسائل ماوراء طبیعی به مشاهده و تجربه و آزمون درنمی­ آید. ایشان دینی را قابل قبول می­ داند که داده­ های آن با علوم تجربی روز سازگار باشد.(همان، ج۳: ۱۲۷ و ۱۱۳)