۲-۲- ادبیات پژوهش و مرور مفهومی:
۲-۲-۱- مفهوم فرهنگ:
۲-۲-۱-۱- تعریف فرهنگ
لغتنامه دهخدا فرهنگ را چنین تعریف کرده است:
فرهنگ: [ ف َ هََ ] (اِ) (از: فر، پیشوند + هنگ از ریشه­ ثنگ اوستایی به معنی کشیدن وفرهختن و فرهنگ) هر دو مطابق است با ادوکات و اِدوره در لاتینی که به معنی کشیدن و نیز به معنی تعلیم و تربیت است .همچنین به معنی فرهنج است که علم و دانش و ادب باشد(دهخدا، ۱۳۷۷: ۱۷۱۳۲).
ادوارد بارنت تایلور^[۳۸]، مردم‌شناس انگلیسی فرهنگ را چنین تعریف کرده است: فرهنگ یا تمدن، در گسترده‌ترین معنای مردم‌شناختی خود، آن کل پیچیده‌ای است که شناخت‌ها، باورها، هنر، اخلاق، حقوق، آداب و رسوم و دیگر توانایی‌ها یا عاداتی را که به وسیله انسان، به عنوان عضو جامعه کسب می‌گردد شامل می‌شود… در نظر تایلور فرهنگ تعبیری از کل زندگی اجتماعی انسان است. ویژگی فرهنگ، در ابعاد جمعی آن است و سرانجام آن که، فرهنگ اکتسابی است و با میراث زیست‌شناختی انسان پیوندی ندارد. با این حال، گر چه فرهنگ اکتسابی است، اما ریشه و طبیعت آن، در بخش وسیع، حالتی ناخودآگاه دارد(کوش،۱۳۸۹: ۲۷).
فرهنگ عبارت است از ارزش­هایی که اعضای یک گروه معین دارند، هنجارهایی که از آن پیروی می‌کنند، و کالاهای مادی که تولید می‌کنند. ارزش­ها آرمان­های انتزاعی هستند، حال آنکه هنجارها اصول و قواعد معینی هستند که از مردم انتظار می‌رود آن­ها را رعایت کنند. هنجارها نشان دهنده بایدها و نبایدها در زندگی اجتماعی هستند… فرهنگ به مجموعه­ شیوه­ زندگی اعضای یک جامعه اطلاق می‌شود؛ چگونگی لباس پوشیدن آنها، رسم­های ازدواج و زندگی خانوادگی الگوهای کارشان، مراسم مذهبی و سرگرمی­های اوقات فراغت، همه را دربرمی‌گیرد. همچنین شامل کالاهایی می‌شود که تولید می‌کنند و برای آنها مهم است. مانند تیروکمان، خیش، کارخانه و ماشین، کامپیوتر، کتاب و مسکن(گیدنز، ۱۳۸۴: ۵۶).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

فلیپ اسمیت^[۳۹](۱۳۸۷) نویسنده­ی کتاب «درآمدی بر نظریه­ فرهنگی» با وام گرفتن از تعاریف متعدد، فرهنگ را متمایزتر و مجردتر از آن چیزی که ما آن را راه و رسم زندگی می­نامیم تعریف نموده و در ادامه فرهنگ را به­عنوان عرصه سازمان یافته باورها، ارزش­ها، نمادها، نشانه­ها و گفتمان­ها در نظر می­­گیرد. وی معتقد است فرهنگ امری مستقل است و نمی­ توان آن را بازتاب محض قدرت­های زیربنایی اقتصادی، تقسیم قدرت، یا نیازهای ساختاری اجتماعی توصیف نمود و فرهنگ محدود به هنر نیست بلکه بر تمامی جنبه­ها و سطوح زندگی اجتماعی تسّری دارد(اسمیت، ۱۳۸۷: ۲۳-۲۰).
فرهنگ به لحاظ تحلیل، غالباً به دو جزء مادی و غیرمادی تقسیم می­ شود. فرهنگ مادی، پدیده ­های جسمانی و ملموسی هستند که اعضای جامعه آن­­ها را می­آفرینند، به­کار می­برند و در آن شریکند. در واقع، فرهنگ مادی شامل ابزاری است که به­دست اعضای پیشین جامعه ساخته شده و برای اعضای حاضر به ارث مانده است و فرهنگ غیر مادی عبارت است از هنجارها، ارزش­ها، باورها، نگرش­ها و نمادها(قنادان و دیگران، ۱۳۸۸).
۲-۲-۱-۲- ویژگی­های فرهنگ:

1. 1. فرهنگ خاص انسان است، زیرا انسان برخلاف حیوان از توانایی پیش بینی و تعمیم برخوردار است.

1. 1. فرهنگ در خلال زمان انباشتگی می­یابد؛ پس قابل اعتلا و تکامل است.

1. 1. هر فرهنگ قابل انتقال و آموختنی است. از این رو میراث فرهنگی از نسلی به نسلی و از جامعه­ای به جامعه دیگر انتقال می­یابد.وقتی فرهنگی در جامعه­ای آموخته و کسب می­ شود، ثبات و دوام پیدا می­ کند. در واقع تا زمانی­که عوامل تغییر و دگرگونی فرهنگ، قوی و نیرومند نباشند افراد جامعه در برابر دگرگونی فرهنگ مخالفت و مقاومت از خود نشان می­ دهند.

1. 1. عناصر فرهنگ، با یکدیگر سخت پیوند خورده­اند. هر تغییری در عنصری، موجبات تغییر در عنصرهای دیگر را فراهم می ­آورد(قنادان و دیگران، ۱۳۸۸: ۷۲).

۲-۲-۲- مفهوم ارزش:
۲-۲-۲-۱ تعریف ارزش
در کلی­ترین کاربرد مراد از ارزش در علوم اجتماعی هر موضوعی است که مورد نیاز، نگرش یا آرزویی باشد. در علوم اجتماعی در اکثر نمونه­ها این واژه فقط در مواردی به کار برده شده است که یک ارتباط عملی متقابل بین نیازها، نگرش­ها و آرزوها از سویی و موضوعات از سوی دیگر برقرار باشد.لذا از نظر مشاهده­گر علمی که گروهی از مردم را تحت مشاهده قرار می­دهد، هدف­هایی که به نیازها، نگرش­ها و آرزوهای این مردم مربوط شود ارزش نیست مگر اینکه این ربط به­نحوی به ارتباط قابل مشاهده بین اندیشه­ها و کنش­های این مردم و موضوعات مورد مشاهده برگردانده شود…تعریف دیگری از ارزش هم وجود دارد که شاید در جامعه شناسی و روانشناسی بیشتر رایج باشد، در این حالت مراد از ارزش، معیارهای مشترک فرهنگی است که بر اساس آن ربط اخلاقی، زیبایی­شناسی و یا شناختی موضوعات نگرش­ها و آرزوها و نیازها را می­توان با هم مقایسه کرد. در بین کسانی که در مجموعه ­ای از چنین معیارهایی سهیم­اند، این باور وجود دارد که این معیارها معتبرند و باید در ارزش­گذاری هر موضوعی به­کار گرفته شوند. یعنی آن ­را به نیازها، آرزوها و نگرش­ها مرتبط می­سازد، به این معنا که ربط آن را با موضوع یا موضوعات دیگر مقایسه می­ کند. (گولد و کولب، ۱۳۷۶: ۴۸).
واژه ارزش یکی از واژگانی است که دارای غنی­ترین، پیچیده­ترین و مشکل­ترین معناهاست. در واقع ارزش میزان توانایی یک شیء(چیز، اندیشه، یا شخص) در ارضای یک میل، یک نیاز یا یک تمنای انسان است. پس اساس ارزش را باید در اندیشه­ های انسانی جستجو کرد که نفع(ارزش) یک شیء خارجی را مورد ارزیابی قرار می­دهد.(بیرو، ۱۳۶۶: ۴۴۵)
۲-۲-۲-۲- طبقه بندی ارزش­ها
پرویز صانعی(۱۳۷۲) در کتاب «جامعه ­شناسی ارزش­ها» چنین نوشته است: «برای رسیدن به اهداف‌ و مقاصد گوناگون که ما آن‌ها را ارزش‌ها می‌نامیم…افراد از وسایلی که در دسترس دارند استفاده می‌کنند، لیکن شکل و زمان‌ ارضای خواست‌ها یا تأمین ارزش‌ها تنها در چارچوب فرهنگ و سازمان اجتماعی و با شرایط و محدودیت‌هایی که در جامعه وجود دارد،صورت می‌گیرد»(صانعی،۱۳۷۲: ۳۹).
طبق تحقیقات صانعی، مک­روگال^[۴۰] و هارولدلاسول^[۴۱] ارزش‌ها را به‌ هشت موضوع قدرت، دانش، ثروت، احترام، سلامت، مهارت، محبت و تقوا طبقه بندی کرده ­اند. صانعی این تقسیم بندی را چنین توضیح داده است: تقسیم‌بندی ارزش‌ها به هشت موضوع، تقریبا با تقسیم‌بندی موضوع مطالعه در علوم‌ اجتماعی تطبیق می‌کند. قدرت، موضوع‌ مطالعه در علم سیاست، حقوق و روابط بین المللی است.ارزش ثروت، در علم‌ اقتصاد مطالعه می‌شود. علوم مختلف با ارزش دانش سروکار دارند. علم اخلاق‌، ارزش‌های احترام و تقوا را مورد بررسی قرار می‌دهد. سلامت روانی در روانشناسی‌­ و سلامت جسمانی در علم پزشکی، بهداشت‌ و انواع ارزش‌ها مطالعه می‌شود و بالاخره‌ جنبه‌های جسمانی محبت در زیست­شناسی و جنبه‌های روانی آن در روان مورد مطالعه قرار می‌گیرد. وی در ادامه یادآور می­ شود که افراد در فرهنگ­ها و جوامع مختلف به نسبت­های گوناگون در جستجوی بعضی ارزش­ها یا کلیه آن­ها هستند و به­ طور کلی هرچقدر فرهنگ غنی­تر و پیشرفته­تر و هرچه حکومت­هابه معنی واقعی به دموکراسی نزدیک­تر شده باشند، افراد بیشتری از مردم از تعداد ارزش­های بیشتری از ارزش­ها در سطح وسیع­تری برخوردار خواهند بود(همان:۴۲)
آلن بیرو^[۴۲](۱۳۶۶) نیز در فرهنگ علوم اجتماعی معتقد است؛ گونه­ های بسیاری از ارزش­ها را می­توان تمیز داد که اهم آنان چنین­اند:
ارزش­های اقتصادی
ارزش­های حقوقی که به­ طور کلی قانون مشخص کننده­ آنان است و شامل قواعدی است که در جهت سازمان و کنترل روابط بین انسان­ها تمهید گشته، پذیرفته شده ­اند.
ارزش­های اخلاقی یا مربوط به علم اخلاق در سطح شخصی و اجتماعی
ارزش­های سیاسی که با خدمت به جامعه در جهت تأمین رفاه مادی و شیوه ­های تحقق این هدف در ارتباطند.
ارزش­های دینی که با معنای تام هستی و والاترین اهداف آن ارتباط می­یابد و با اعمال بلند مرتبت­ترین قرایح اندیشه و در روابط بین انسان و خداوند شکل می­پذیرند.
ارزش­های فرهنگی.
۲-۲-۲-۳- تعریف ارزش­های فرهنگی
واقعه یا چیزی که مورد اعتنای جامعه قرار گیرد، ارزش فرهنگی نام دارد.ارزش­ها اندیشه­هایی است درباره آنچه درست یا نادرست تلقی می­ شود. ارزش­ها به طور ضمنی این مفهوم را می­رساند که شیوه های خاصی از عمل باید انجام شود. فرهنگ­های گوناگون دارای ارزش­های فرهنگی متمایز و حتی متضادی هستند. برای مثال در آمریکا ارزش­هایی چون فعال بودن، توجه به مادیات، خوش بینی، فردگرایی، اعتماد به نفس و اعتقاد به پیشرفت، از مفاهیم مسلط جامعه اند، در حالی که در بسیاری دیگر از کشورها این ارزش­ها چندان مورد اعتنا و پذیرش مردم نیستند، حتی در بعضی نقاط دنیا نسبت به تبلیغ و اشاعه آنها دشمنی و مخالفت می­ شود(قنادان و دیگران،۱۳۸۸: ۷۶).
درواقع ظرفیت و شدت ارزش­های فرهنگی از فرهنگی به فرهنگ دیگر متفاوت است. درحالی که ظرفیت به این نکته اشاره دارد که آیا یک ارزش فرهنگی به صورت منفی یا مثبت تلقی شده است، شدت، نشانگر توانایی یا اهمیت یک ارزش در درون یک فرهنگ است؛ مانند مثال‌هایی که در بالا آورده شد و مانند این مثال: در بعضی از فرهنگ­های آمریکایی، ارزش احترام برای بزرگسالان دارای ظرفیت منفی است و دارای میزان شدت متوسطی است. بسیاری از آمریکایی­ها به جای کهنسالی برای جوانی ارزش قائل هستند؛ اما در کشورهایی مانند کره، ژاپن و مکزیک، احترام به بزرگسالان دارای ظرفیت مثبت و شدت بسیار زیادی است» (چان و چنگ،۲۰۰۲: ۳۸۸).
ارزش­های فرهنگی، یعنی تمامی ارزش­هایی که ارزش­گذاری بر انسان­ها را در سطح و از دیدگاه فرهنگی تحقق می­بخشد. این ارزش­ها با تشکل حیات انسانی از جهات گوناگون، نظیر حیات ادبی، علمی، فنی و هنری ارتباط می­یابند(بیرو، ۱۳۶۶: ۴۴۵).
بنابراین، ارزش­های فرهنگی بخش مرکزی فرهنگ هر کشور را تشکیل می‏دهند و همان‌طور که ذکر شد مفهوم ارزش دارای معانی متعددی است. به گفته یون (۲۰۰۳) همه مظاهر فرهنگ در سطوح مختلف در تبلیغات منعکس شده است؛ بنابراین انتظار می­رود که تبلیغات تجاری به منزله شکلی از ارتباط اجتماعی منعکس­کننده­ فرهنگ یک جامعه باشد؛ علاوه بر این، تبلیغات نشان می­دهد که افراد چگونه می­اندیشند، چه چیزی آنها را به واکنش وا می­دارد، افراد با هم چه ارتباطی دارند؛ بنابراین نمادها، آیین­ها و ارزش­های یک فرهنگ در تبلیغات تجسم پیدا می­ کند.
۲-۲-۳- مفهوم تبلیغات:
۲-۲-۳-۱- تعریف تبلیغات
تبلیغات نوعی ارتباط است که در آن سعی می­ شود بر مخاطب تأثیر گذاشته شود تا ایشان نسبت به یک محصول، خدمت و یا ایده عکس­العمل مورد نظر تبلیغ دهنده را نشان دهند. در بسیاری مواقع نتیجه مورد توقع، تأثیرگذاری بر رفتار مصرف ­کننده یک کالا یا خدمت مدنظر تبلیغات است، در حالی­که اهداف سیاسی، اجتماعی و یا حتی مذهبی را می­توان از تبلیغات متوقع بود… تبلیغ­دهنده­های تجاری عمدتاً هدف افزایش مصرف محصولات یا خدمت خود را از طریق برندسازی و ایجاد تطابق میان تصویر و نام محصول با یک خصوصیت مثبت در ذهن مصرف ­کننده، دارند. تبلیغ دهنده­های غیر تجاری بودجه خود را بر روی یک مفهوم یا موضوع صرف می­ کنند و نه بر روی یک کالا یا خدمت. موضوعات مورد توجه تبلیغات غیرتجاری می ­تواند مسائل سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و حتی مذهبی باشد… هرچیزی که بتواند وسیله­ای برای ایجاد ارتباط فراهم سازد رسانه محسوب می­ شود. از این رو تبلیغات را می­توان یک نوع رسانه محسوب کرد که ارتباط بین تبلیغ­دهنده و مخاطب تبلیغ را ایجاد می­ کند(حایری و رستمی، ۱۳۹۰: ۴۰).
حمید مولانا در تعریفی از تبلیغات می­گوید:« تبلیغ عبارت است از نشر و پخش یک اصل و مقصود نهایی از طریق افزایش، یا گسترش و تکثیر طبیعی در شرایط زمانی و مکانی مخصوص»(اسدی طاری، ۱۳۷۲: ۵۴).
هارولد لاسول^[۴۳] تبلیغات را فن تحت تأثیر قراردادن افراد به­وسیله­ نمایش تلقی می­ کند. نمایشی که ممکن است شفاهی، کتبی، تصویری یا همراه با موسیقی باشد(باهنر و همایون، ۱۳۸۸: ۳۰).
جودیت ویلیامسون^[۴۴] می­نویسد: تبلیغات معنایی را پدید می ­آورد که با واقعیت هیچ ارتباط مستقیمی ندارد و هدف همه آگهی­ها تلاش در جهت ایجاد تمایز میان چیزهایی است که اساساً یکسان هستند و با هم تفاوتی ندارند. لذا تبلیغات ساختارهای خاص نشانه­ها هستند که با ایجاد پیوند بین اشیاء، عمل و ما را وادار به خرید محصولات و کالاها می­ کنند. از این رو تبلیغات صرفاً مؤلفه­ای اقتصادی نیست، بلکه دارای بعدی فرهنگی و ایدئولوژیک و حامل ارزش­ها و باورهایی است که سازنده­ی معناست و به «طبیعی­سازی» امور سیاسی، موقت و تاریخی می ­پردازد(مهدی­زاده،۱۳۸۷: ۶).
هر تبلیغ خود یک ارتباط محسوب می‌شود و همان‌طور که می‌دانیم ارتباط ویژگی‌ها و عناصر مشخصی دارد، که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم.
۲-۲-۳-۲- عناصر و ویژگی­های تبلیغ به­عنوان ارتباط:
آگهی­دهنده (فرستنده­ی پیام)
آگهی (پیام)
وسیله­ نشر آگهی(وسیله­ ارسال یا مجرای پیام)
مخاطب آگهی (گیرنده­ی پیام)
این چهار عنصر که در کنار یکدیگر پیام­رسانی را مفهوم می­بخشند، یک تبلیغ را شکل می­ دهند(خداداد حسینی، روستا و شجاعی،۱۳۸۹: ۸۶).
۲-۲-۳-۳- انواع تبلیغات:
تبلیغات از نظر محتوا به سه دسته کلی تبلیغات سیاسی، تبلیغات تجاری یا بازرگانی و تبلیغات فرهنگی- اجتماعی تقسیم می­ شود.
۲-۲-۳-۳- ۱- تبلیغات سیاسی
اغلب صاحب نظران علوم سیاسی و علوم ارتباطات، پروپاگاند یا تبلیغ را کوشش فرمانروایان برای متقاعد و معتقد ساختن فرمانبرداران به فرمانبرداری تعریف می­ کنند. در پروپاگاند به­جای اعمال فشار، ایجاد اعتقاد می­ شود. ولی در عمل، وسایل مورد استفاده برای جلب این اعتقاد، به یک نوع فشار غیر مستقیم منتهی می­گردد(معتمدنژاد، ۱۳۸۷: ۸۴).
اﺻﻄﻼح ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﻌﻨﺎی راﯾﺞ واژه پروپاگاندا ﺑﻪﺷﻤﺎر ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﺪه در ﺧﻼل ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ اول رواج ﯾﺎﻓﺖ. اﯾﻦ اﺻﻄﻼح ﺑﻪ ﻗﺮاﯾﻦ ﻣﺘﻌﺪدی در ذﻫﻦ ﻣـﺮدم ﺗـﺪاﻋﯽ ﮐﻨﻨـﺪه ﻧﺸﺮ دروغ، ﻧﯿﺮﻧﮓ و ﺷﺴﺘﺸﻮی ﻣﻐﺰی ﺑﻮده اﺳﺖ و ﻫﺪف آن را ﺳﺨﻦﭘﺮاﮐﻨﯽ و ﻧﺸﺮ اﻃﻼﻋﺎت و آرای ﻓﺮﯾﺒﻨﺪه، ﯾﮑﺴﻮﯾﻪ و ﻣﻐﺮﺿﺎﻧﻪ ﻣﯽداﻧﻨﺪ… ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻃﺮح ﯾﮏﻃﺮﻓﻪ ﻋﻘﺎﯾﺪ و دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎ، ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ را ﺑﻪﮔﻮﻧـﻪای داوﻃﻠﺒﺎﻧـﻪ و از روی اﺧﺘﯿﺎر ﺑﻪ ﭘﺬﯾﺮش آن وادار ﺳﺎزد، ﭼﻨﺎنﮐﻪ ﮔﻮﯾﯽ اﯾﻦ در اﺻﻞ ﻓﮑﺮ و ﻧﻈـﺮ ﺧـﻮد او
۲-۲-۳-۳- ۲- تبلیغات بازرگانی

۵-۳-راه‎های تقویت و پایداری سرمایه اجتماعی در مشهد
۵-۳-۱- برنامه‎ ریزی برای توسعه پایداری اجتماعی در محله‎ها و مجتمع های مسکونی

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

دولت‎ها، هم می‎توانند بعضی کارهای مثبت برای ایجاد سرمایه اجتماعی انجام دهند، و هم از دست زدن به کارهای دیگری که از موجودی سرمایه اجتماعی در جامعه می‎کاهد بپرهیزند. می‎توانیم چهار نظر را در این جا عنوان کنیم: «نخست، دولت‎ها اهرم‎های مشخصاً متعددی برای ایجاد بسیاری از اشکال سرمایه اجتماعی در ختیار ندارند. سرمایه اجتماعی در بسیاری موارد یکی از محصولات جنبی دین، سنت، تجربه مشترک تاریخی، و دیگر عواملی است که از کنترل هر دولتی خارج اند. سیاست بخش عمومی ]دولت[ می‎تواند مبتنی بر هنجارهای حی و حاضر سرمایه اجتماعی – مثلاً شبکه‎های اجتماعی مورد استفاده در تولید و تکمیل اطلاعات مورد استفاده در ]فرایند پرداخت[ وام‎های خود طراحی و اجرا شود، ولی نمی تواند اثرات دین را به عنوان یکی از منابع ارزش‎های مشترک کپی برداری کند. سیاستگذاران هم چنین نیاز بدان دارند تا آگاه باشند که سرمایه اجتماعی، خصوصا وقتی گروه هایی که شعاع اعتمادشان ناچیز است آن را تداعی می‎کنند می‎توانند آثار خارجی منفی تولید کند و برای جامعه محیط بر آن گروه‎ها زیان و صدمه به بار آورد.» (فوکویاما، ۱۳۸۹، صص ۱۹۳ – ۱۹۴)
دوم، عرصه‎ای که در آن دولت‎ها احتمالا بزرگ ترین قابلیت مستقیم در به وجود آوردن سرمایه اجتماعی را دارند، آموزش و پرورش است. «موسسات آموزشی، سرمایه انسانی را صرفا انتقال نمی دهند بلکه سرمایه اجتماعی را به شکل قواعد و هنجارهای اجتماعی نیز منتقل می‎سازند. این نکته نه فقط در آموزش ابتدایی و متوسطه بلکه در آموزش عالی نیز مصداق دارد. پزشکان تنها پزشکی نمی آموزند بلکه سوگند بقراط را نیز فرا می‎گیرند. یکی از بزرگ ترین راه‎های جلوگیری از فساد این است که کیفیت آموزش حرفه‎ای دیوان سالاران عالی رتبه را افزایش بدهند و روحیه ]همکاری[ گروهی در بین این نخبگانبه وجود آورند.» (فوکویاما، ۱۳۸۹، ص۱۹۴) سوم، دولت‎ها به طور غیر مستقیم ]فرایند[ ایجاد سرمایه اجتماعی را از طریق تامین کالاهای عمومی به شیوه‎ای کارآ و به اندازه کفایت، به ویژه از طریق تعریف و تثبیت حقوق مالکیت و امنیت عمومی ترویج و تحکیم کنند. «دیگوگامبتا نشان داده که مافیای سیسیلی را می‎توان همچون محافظ خصوصی حقوق مالکیت در بخشی از ایتالیا دانست که دولت به طور تاریخی در ایفای وظیفه تعریف و تثبیت حقوق مالکیت قصور ورزیده است.» (فوکومایا، ۱۳۸۹، ص۱۹۴) تمامی این مثال‎ها از نقش و تاثیر برنامه‎ ریزی برای توسعه پایداری اجتماعی در محله‎ها تاکید دارند.
۵-۳-۲-تقویت راه هایی برای ارتباط های شخصی ( ارتباط بصری ، گفتاری و دیداری)
غالباً طراحی صندلی ها و جاهایی برای نشستن بد است و با زندگی اجتماعی جور در نمی آید اما نبود صندلی کافی هم بیانگر تحمل اجباری زندگی اجتماعی غیر خلاق است. وجود صندلی های ردیفی بیانگر درک نکردن نیاز انسان برای صحبت کردن و گرد هم نشستن است. صندلی های ثابتی که به طرزی کاملاً هنری طراحی شده بیشتر تمایل برای تزیین فضا را نشان می دهد تا فراهم آوردن مکانی دوستانه. فقدان صندلی های راحت بی توجهی به بزرگسالان را نشان می دهد و حذف پله ها و سکوهای قابل نشستن بیانگر نابردباری در مورد جوانان است.
«چهره» گیراترین اندام انسانی است.اگر انسان نمی توانست بیان عواطف و احساسات را در چهره «دیگری » ببیند و آنرا درک کند چهره «دیگری» گیرایی خود را از دست می داد. چقدر جالب است که زندگی انسان ، منش او را می سازد، منشی که می توان آنرا در چهره او خواند و چقدر مهیج است که می توان با نگاهی سریع به صورت انسان دیگری ، پاسخ به یک رویداد اجتماعی را دریافت. این نوع ارتباط های ضعیف به صندلی هایی روبروی هم نیاز دارد و نه صندلی هایی دور از هم (‌یا در کنار هم).
در موفق ترین فضاهای عمومی ، می توان صندلی هایی را دید که فضایی را ایجاد کرده است که انواع ارتباط ها را میسر می سازد (درست مثل صحنه ای که خوب طراحی شده باشد) افراد می توانند از میان امکان های مختلف ، جای دنج و مطلوب خود را برای نشستن انتخاب کنند و به میل خود ، محل خود را تغییر دهند. مکان هایی برای نشستن ، این امکان را برای افراد تنها فراهم می آورد که سرانجام دوست یا آشنایی پیدا کنند. تاریخ نشان داده است که توجه و دقت در طراحی فضاهای عمومی ، مناسب کردن آنها برای جشن و سرور در کنار رویدادهای اجتماعی روزمره و فعالیت های شغلی در تمام ساکنان حس ” شهروند ” بودن را القا می کند. آنچه برای طراحی مورد نیاز است ، رهیافتی زیست بومی تر است ، رهیافتی که ارتباط نظام مند میان شکل های مختلف محیط و جریانات اجتماعی و نیاز به فعال کردن همه همسایگان در تصمیم گیری را مدنظر قرار دهد ، از متخصصان گرفته تا اعضای عادی جامعه.
گرد هم آوردن یا پراکندن
زمانی که ساختمان ها با فاصله زیاد نسبت به یکدیگر واقع شده و ورودی ها در جهاتی دور از یکدیگر قرار گرفته باشند، مردم وفعالیت ها پراکنده می شوند. بر عکس، اگر ساختمان ها و عملکرد ها به گونه ای قرار گیرند که فضاهای عمومی تا حد امکان متراکم شوند، به شکلی که فواصل موجود برای عبور عابر پیاده و تجارب حسی او تا حد امکان کوتاه باشد، مردم و فعالیت ها نیز مجتمع می شوند و روابط اجتماعی گسترش می یابد.
گرد آمدن مردم و وقایع در فضا و زمان، پیش نیاز وقایع است، اما اینکه چه فعالیت هایی امکان گسترش دارند، اهمیت بیشتری دارد. شرایط مطلوب برای حرکت در فضا، گردش و نیز شرکت در گستره وسیع فعالیت های گروهی و تفریحی باید وجود داشته باشد.
اگر فضاها برای انجام فعالیت های پیاده روی، ایستادن و نشستن، جذاب باشند (این مطلب به خودی خود کیفیت مهمی است) گستره وسیع دیگر فعالیت ها (بازی، ورزش، فعالیت های اجتماعی و غیره) زمینه خوبی برای رشد خواهند داشت.
عملکردها و فعالیت های منفرد باید مورد به مورد ارزیابی شوند و مطابق با ارزش آنها به عنوان جاذبه های فضا و اهمیت آنها برای عملکردشان در فضای خارجی مورد بررسی قرار گیرند. طراحی هر متر مربع فضا، بر اساس محدودیت های شعاع عملکرد افراد و نیز دامنه حسی طبیعی آنها حائز اهمیت فراوان است (گل، ۱۹۸۷).
مخلوط کردن یا جدا کردن
مخلوط کردن، یعنی به فعالیت های گوناگون و گروه های مختلف مردم (افرادی که از لحاظ شغل، سن یا جنس با یکدیگر متفاوت اند) امکان عملکردهای مختلف با یکدیگر یا در کنار هم داده شود و جدا کردن یعنی عملکردها و گروه های مختلف مردم از یکدیگر مجزا شوند. هدف از مخلوط کردن فعالیت ها، اختلاط وقایع و افراد گوناگون در مقیاس بسیار کوچک است.
دعوت کردن یا دفع کردن
جاذب یا دافع بودن فضای عمومی بستگی به شکل قرارگیری فضای عمومی در رابطه با فضای خصوصی و چگونگی طراحی مرز بین این دو دارد. مرزهای انعطاف پذیر، به شکل نواحی انتقالی ای که کاملا خصوصی یا کاملا عمومی نیستند، عملکرد ارتباط دهنده دارند و از نظر فیزیکی و روانی حرکت ساکنان و فعالیت ها را بین فضای عمومی و خصوصی و فضای خارج و داخل سهولت می بخشند.
گشودن یا بستن
تراکم پیاده رو
در فضای پیاده، تعداد افراد، ابعاد و میزان سطحی که در آن حد، فضا زنده است اهمیت دارد. نمی توان تصور کرد که افزایش تعداد افراد موجود در هر مترمربع موجب زنده بودن فضا می شود، عوامل دیگری چون فضاهای مجاور، نحوه جمع شدن مردم و نوع فعالیتی که انجام می دهند، تأثیر بسزایی در زنده بودن فضا دارد. با وجود این، فضای اشغال شده بر حسب متر مربع به ازای هر نفر، تخمین تقریبی و منطقی از فضای زنده به دست می دهد.
۵-۴-شاخصه‌های پایداری اجتماعی در محلات و مجتمع‎های سکونتی شهر مشهد
مدنی‌پور و نوریان (۱۳۸۷، صص ۱۲-۴۶) در خصوص فضاهای عمومی و خصوصی شهر، عرصه‎های گروهی و فضاهای مشترک موجود در آپارتمان‎ها و مجتمع‎های مسکونی، متغیرها و شاخص‎های متنوعی را مطرح می کنند. بررسی شاخصه‌های پایداری اجتماعی گامی در جهت تحلیل عملیاتی اهداف توسعه پایدار در ابعاد مختلف اجتماعی محسوب می‎شود. در مطالعات جنکز و همکارانش (۲۰۱۰) در ارتباط بین پایداری اجتماعی و شکل شهر، هشت شاخص مختلف برای ارزیابی جنبه‌های متفاوت پایداری اجتماعی مطرح شده که شامل موارد زیر می‌‌باشند:
صمیمت و تعاملات اجتماعی، که با میزان دیدار مکرر دوستان و خویشاوندان در محله، دیدار/صحبت/امانت گرفتن/شناختن برخی/تعداد بیشتری/ همه همسایگان با اسم و توافق بر اینکه اینجا مکانی است که همسایه‌ها از یکدیگر مراقبت کرده و یا صمیمی هستند، ارزیابی می‌شود.
حس غرور/ رضایت از محله، که با رضایت عمومی، ظاهر مناسب، و حس غرور، هویت و تعلق ارزیابی می‌شود.
رضایت از مسکن
امنیت، که با پاسخ‌های منفی به سوالات استاندارد در مورد امنیت پیاده‌روی تنها بعد از تاریکی، مشکلات جدی جرم و جنایت، مزاحمت توسط کودکان/جوان‌ها و یا ترافیک، و عدم حس راحتی/امنیت در منتظر ماندن برای وسیله نقلیه عمومی ارزیابی می‌شود.
محیط، که با نرخ منفی نور خیابان‌ها یا پارک‌ها/فضای باز، مشکلات جدی با همسایگان شلوغ، زباله/دیوارنویسی، فقدان پارکینگ یا میزان ترافیک.
جابه‌جایی، که با میزان زندگی کردن در مکانی کمتر از ۳ سال، یا اینکه در آینده نزدیک قصد جابه‌جا شدن به منطقه‌ای دیگر را به دلایل مربوط به سکونت و یا آن محیط دارند، ارزیابی می‌شود.
مشارکت در فعالیت‌های جمعی/گروهی
استفاده از امکانات/خدمات همسایگی
این جنبه‌ها زیر مجموعه ی ۲ بعد اصلی پایداری اجتماعی یعنی تساوی اجتماعی و پایداری اجتماع محلی هستند. با وجود اینکه تأکید این موارد بر جنبه پایداری اجتماع محلی است، «آخرین سرفصل کاملاً مرتبط با تساوی دسترسی است و می‌تواند به گونه‌های امکانات/خدمات، به عنوان مثال وسایل خدمات روزانه دربرابر خدمات فرهنگی و تفریحی، تقسیم شود. همچنین می‌توان این‌گونه بیان کرد که رضایت از مسکن و کیفیت محیط محلی جنبه‌هایی از تساوی‌اند» (Jenks & Jones, 2010: 113). از مجموع شاخص‌های مطرح شده که از بررسی تحقیقات و تجربیات گذشته به دست آمده است، می‌توان ویژگی‌های محله پایدار اجتماعی را به طور کلی مطرح کرد. اما همان‌طور که قبلاً هم گفته شد، نحوه بررسی و وزن این

چو خواهی ستایش پس از مرگ تو خرد باید ای تاجور ! ترگ تو
ج۸ب۲۴۵۵-۲۴۵۱
فردوسی در جای دیگری می گوید که انسان خردمند هیچ گاه غم نمی خورد ، چرا که جهان بر بزرگ و کوچک می گذرد :
جهان برکهان و مهان بگذرد خردمند مردم چرا غم خورد ؟
بسی مهتر و کهتر از من گذشت نخواهم من از خواب بیدار گشت
ج۹ب۳۷۱۹-۳۷۱۸
فردوسی در پایان داستان یزدگرد و زمانی که یزدگرد به دست خسروآسیابان کشته می شود می گوید :
اگر راه یابد کسی زین جهان بباشد ، ندارد خرد در نهان
ز پرورده سیرآید این هفت گرد شود کشته بر بی گنه یزدگرد
بر این گونه بر تاجداری نمرد که از لشکر او را سواری نمرد
خرد نیست با گردگردان سپهر نه پیدا بود رنج و خشمش ز مهر
همان به که گیتی نبینی به چشم نداری ز کردار او مهر و خشم
ج۹ب۵۵۱۴-۵۵۱۰

3. 3. اندرز به دادگـری

« رشن در اوستا رشنو آمده است . این کلمه صفت است یعنی عدل و به این معنی در اوستا بسیار استعمال شده است از آن جمله در ویسپرد کرده ی شانزده فقره ی یک . گذشته از این رشن اسم خاص فرشته ی عدالت است . رزیشته صفت خاص اوست یعنی راست تر ، درست تر و در پهلوی رزیستیک گفته اند . کلمه ی رشن از رز که به معنی مرتب ساختن و نظم دادن است ، می باشد و کلمه ی مذکور به این معنی در اوستا بسیار استعمال شده است . از آن جمله در مهریشت فقره ی چهارده .
این فرشته مخصوصاً بر ضد دزدان و راهزنان است و وجود او همیشه مایه ی بیم و هراس آنان است . فرشته ی عدل و انصاف بسیار منطقی است . این فرشته در همه جا موجود است . در سراسر هفت کشور ، روی زمین و در بالای کوهها و در میان اقیانوس موجود است از جهان خاکی گذشته عالم بالا نیز مثل کره ستارگان و فلک و ماه و خورشــــید و فـضای بی پایان تا به عرش اعظم از حضور او خالی نیست .
یعنی که در عالم زبرین و زیرین جایی نیست که از عدل و انصاف بی نیاز باشد . مرد پاکدین باید به واسطه ی عبادت و اطاعت خویش توجه این فرشته را در هر جایی که او باشد به طرف خود جلب کند . در بندهش بزرگ مندرج است « رشن فرشته ی دوستی است . اوست که از برای نجات و سعادت جهان خاکی دیوها و زشت کرداران را نابود می سازد و به حساب خوب و بد ارواح می رسد .» ( پورداوود ، ۱۳۷۷ : ۵۶۳ – ۵۶۱ )

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در آئوگمدئچا ، ارداویراف نامه و مینوی خرد از رشن فرشته ی عدالت سخن گفته شده است . در رشن یشت آمده است : « ای رشن پاک ای راست ترین یشن ، ای مقدس ترین یشن ، ای داناترین یشن ، ای رشنی که بهتر از همه تشخیص توانی داد ، ای رشنی که دور را بهتر از توانی دریافت ، ای رشنی که گله مند را بهتر از همه به فریاد رسی ، ای رشنی که دزد را بهتر از همه براندازی . » (همان۵۶۹،)
در رشن یشت در جملات پیاپی « رشن پاک » در همه جا که باشد به یــاری خوانـده می شود. «اگر هم توانی ای رشن پاک در آخر (حدود) این زمین باش ما ترا به یاری می خوانیم . (همان ۵۷۵)
اگر هم توانی رشن پاک در گرو زمان درخشان (عرش) باش ، ما ترا به یاری می خوانیم. (همان،۵۸۱)
می توان ادعّا کرد که فردوسی در بیان مباحث اخلاق در کتاب وزین خویش شاهنامه از باورهای ایرانیان درباره مسائل اخلاقی بسیار بهره مند شده است . با توجّه به آن که اصل منابع کتاب او مربوط به دوران اساطیری و روایات ملی مربوط به قبل از زمان خود اوست .
عصر فردوسی عصر تسلّط اعراب بر ایران و ظلم و ستم آنان و شکل گیری نهضت شعوبیه است و بیداد و ستم سلطانی خود کامه چون محمود غزنوی به اوج خود می رسد و این امر باعث تحریک نویسندگان و شاعران آگاه و حقیقت گو به بیان حقیقت می شود .
عصری که مسعود غزنوی به کوچکترین بهانه ها افرادی چون حسنک را به دار می کشید و کتابخانه های بزرگ را به آتش ، و به بهانه نشر اسلام به غارت اموال مردمان پرداخته و کشورهای دیگر را غارت می کرد .
فریاد دادگری و سفارش به رعایت حقوق دیگران و بر پایی قسط و پرهیز از آزار مردمان در جای جای شاهنامه از زبان شاهان ، پهلوانان ، وزراء و همچنین از زبان خود فردوسی به گوش می رسد . فریاد دادخواهی و عدالت جویی ملّتی که خود از پرچمداران تمدّن و فرهنگ در جهان اسلام بوده است .
توصیه به عدل و داد ریشه در منابع اسلامی چون قرآن ، حدیث و سخن بزرگان دین دارد و ریشه ی بیانات شاهنامه را می توان در این منابع جست و می توان گفت که عدالت در همه ی زمان ها مورد پسند همه ی مردمان از هر قشری بوده است . از آن جمله است در قرآن کریم سوره ی مائده آیه ی ۸ و سوره ی نساء آیه ی ۵۸ .
امیر المؤمنین علی (ع) در نامه خویش به مالک اشتر چنین می نویسد :
و هیچ چیز چون بنیاد ستم نهادن ، نعمت خدا را دگرگون ندارد ، و کیفر او را نزدیک نیارد، که خدا شنوای دعای ستمدیدگان است و کمین ستمکاران و باید از کارها آن را بیشتر دوست بداری که نه از حق بگذرد و نه فرو ماند و عدالت را فرا گیر تر بود و رعیت را دلپذیر تر . (سیدرضی ، ۱۳۷۱ : ۳۲۷)
سعدی در نکوهش زیردست آزاری می گوید :
ای زبردست زیردست آزار گرم تا کی بماند این بازار
به چه کار آیدت جهانداری مردنت به که مردم آزاری
(سعدی ، ۱۳۷۵ : ۱۹۰ )
حافظ نیز در دیوان ارزشمند شعرش می گوید :
شاه با داد به بود از طاعت صد ساله و زهد قدر یک ساعته عمری که درو داد کند
(حافظ،۱۳۷۸ : ۱۲۸)
مباش در پی آزار و هرچه خواهی کن که در شریعت ما غیر از این گناهی نیست
(حافظ،۱۳۷۸ : ۵۳)
فردوسی به عنوان شاعری متعهد در هر جایی که فرصت را مناسب دیده است به بیان ضرورت عدل و دادگری پرداخته است و همه ی افراد جامعه بالاخص حکّام و فرمانروایان را به عدل و داد فراخوانده است و از ظلم و تعدّی و آزار رساندن به دیگران بر حذر داشته است.
«در جامعه ای که عدالت رعایت نشود ، تشویش و پراکندگی برقرار می گردد و مردم به هم بدبین می شوند ، پس فردوسی تکلیف هر فرد را در اجتماع مراعات عدالت می داند و اجرای عدالت برای حکام و فرمانروایان اصلی ضروری است .» (ندوشن،۱۳۶۹: ۱۳۲)
ماندگاری نام فریدون به عدالت و دادگری بیانگر این جملات قابوسنامه است کـــه «خانه ی ملکان دادگر دیر بماند و قدیمی گردد و خانه ی بیدادگران زود پست شود زیرا که داد آبادانی بود و بیداد ویرانی . پس چون آبادانی دیرتر شاید کرد ، دیرتر بماند و ویرانی چون زودتر توان کرد ،‌ زود نیست گردد و حکیمان گفته اند سرچشمه ی عمارت و خرّمی عالم پادشاه دادگرست و سر چشمه ی ویرانی و خرابی عالم پادشاه بیدادگر است.»(عنصرالمعالی،۱۳۶۴: ۲۳۳)
اینجاست که پهلوانان و بزرگان ایران براساس بینش و جهان بینی فردوسی که ریشه در عناصر اعتقادی مزدایی ، اساطیر زردشتی و معتقدات کهن قوم ایرانی دارد و مهم تر از همه از اصول اعتقادی پنج گانه ی تشیّع ناشی می شود .
این امر که فردوسی به ستایش اغلب امیران و پهلوانان دوران اساطیری و پهلوانی پرداخته و بعضی از شاهان دوره ی تاریخی را به دادگری می ستاید نشانگر تمجید و تجلیل او از فرمانروایان خدا ترس ، دادگر و آرمانی بوده است که می توانند آرزوهای ملّت بزرگی را که برآنان حکم می راندند برآورده کنند . به رغم تصور نادرست عدّه ای که کتاب او را توصیف شاهان می دانند این کتاب توصیف شاهان خود کامه ای چون محمود نیست که عدّه ای در دوره ی حکومت او قوم خود را به نان می فروختند و به قول ناصر خسرو درّ لفظ دری را به پای خوکان می ریختند . فردوسی حاضر می شود که کتاب گرانمایه اش مورد پسند دربار غزنین واقع نشود ، اما عدالت و دادگستری را زیر پای نگذارد . کتابش مـورد پسند سـطان خود کامه واقع نمیشود اما به حقیقت او از نظم آن چنان کاخ بلندی می افکند که از هیچ باد و بارانی گزند نمی یابد .
و همه ی این ماندگاری و عظمت در سایه ی فریاد حق طلبانه ی او به عنوان شاعری متعهّد، درد آشنا ، مسلمان و حقیقت گوست که در سراسر شاهنامه به تحسین صفات والای انسانی می پردازد . بنابراین در سراسر دوران کیخسرو به توصیف او می پردازد که انسانی آرمانی ، کامل و پهلوانی دادگر و درد آموخته است و بارها از زبان او به پهلوانان و حکام بر دادگری سفارش می کند .
فردوسی در این جا می گوید که هرکس در گیتی داد و خرد و شرم دارد باید مورد ستایش قرار گیرد :
شهنشاه کو داد دارد خرد بکوشد که با شرم گرد آورد
دلیری به رزم اندر و زور دست همان پاکدینی و یزدان پرست
به گیتی نگر کاین هنرها که راست چو دیدی ستایش مر او را رواست
مجوی آن که چون مشتری روشن است جهانجوی با تیغ و با جوشن است
جهان بستد از مردم بت پرست ز دیبای دین بر دل آیین ببست
اگر بزم جوید همی گر نبرد جهانبخش را این بود کارکرد
ج۸ب۴۶۲۹-۴۶۲۴
و بر اسکندر به دلیل این که دلش با داد جفت است آفرین می خوانند :
چو اسکندر این نیکویی ها بگفت دل پادشا گشت با داد جفت
از ایوان برآمد یکی آفرین برآن دادگر شهریار زمین
وزآن پس پراگنده گشت انجمن جهاندار بنشست بارایزن
ج۷ب۱۲-۱۰

زیاد

۶

۵۴٫۵

۵۴٫۵

خیلی زیاد

۵

۴۵٫۵

۱۰۰٫۰

مجموع

۱۱

۱۰۰٫۰

منبع: نگارنده
۴-۵ آزمون فرضیات:
همانگونه که در طرح تحقیق مشخص شد، در این تحقیق سه فرضیه اصلی مورد توجه قرار گرفته است که عبارتند از:
۱- به نظر می رسد کمبود و ناکارآمدی تسهیلات و امکانات گردشگری منجر به تشدید تهدید میراث های طبیعی منطقه گردیده است.
۲- به نظر می رسد به علت عدم وجود رشد مناسب و هماهنگ گردشگری تلفیقی (شهری-روستایی) فشار زیادی بر محیط زیست شهرستان رامسر وارد می شود.
۳- به نظر می رسد رشد گردشگری در شهرستان رامسر منجر به تهدید توان اکولوژیکی منطقه شده است.
در اثبات تأیید یا رد این فرضیه ها ،در فرضیه اول علی رغم کیفی بودن متغیرها و رتبه ای بودن مقیاس آنها با توجه به تعداد زیاد پرسش شوندگان جایز است از آزمون های پارامتری استفاده گردد. در روند تأیید یا رد این فرضیه از آزمون تحلیل واریانس ANOVA استفاده شده است. پس از محاسبه این آزمون از طریق نرم افزار SPSS، چنانچه سطح معنی داری کوچکتر از ۰٫۰۵ باشد می توان قضاوت کرد که به احتمال ۹۵ درصد بین دو متغیر رابطه علی وجود دارد. در این صورت فرض صفر که بر عدم رابطه تاکید می کند رد می شود. اما اگر سطح معنی داری محاسبه شده کوچکتر از ۰٫۰۱ باشد در این صورت به احتمال ۹۹ درصد بین دو متغیر رابطه وجود دارد (کلانتری،۱۳۸۸،ص۱۰۰).
در روند تأیید یا رد فرضیه دوم و سوم با توجه به پرسشنامه های دلفی که در میان کارشناسان و افراد خبره توزیع گردیده بود و اینکه تعدادشان محدود بود و با توجه به طبقه بندی بودن سطح متغیرها و ناپارامتری بودن آنها از آزمون ناپارامتری Kruskal Wallis استفاده شده است. در این آزمون نیز چنانچه سطح معنی داری کوچکتر از ۰٫۰۵ باشد می توان قضاوت کرد که به احتمال ۹۵ درصد بین دو متغیر رابطه علی وجود دارد و اگر سطح معنی داری بالاتر از ۰٫۰۵ باشد دلیل بر رد شدن فرضیه مورد پژوهش دارد.
در نهایت و پس از تایید یا رد فرضیه ها، با بهره گرفتن از روش دلفی و بدست آوردن اتفاق نظر میان افراد خبره و کارشناسان مرتبط با موضوع، از روش تصمیم گیری چند معیاره(AHP) برای اتخاذ بهترین نوع رشد گردشگری جهت آسیب نرساندن به محیط زیست منطقه استفاده گردیده است .در این مدل پس از تشکیل ساختار سلسله مراتبی میان معیارها و گزینه های مورد نظر و تزریق ارزیابی های کارشناسان و مقایسات زوجی آنها ، داده ها وارد نرم افزار EXPERT CHOICE گشته و با اعمال تجزیه و تحلیل های خاص به نتیجه گیری نهایی منتج شده است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۴-۵-۱ فرضیه اول :
در رابطه با فرضیه اول پژوهش :
به نظر می رسد کمبود و ناکارامدی تسهیلات و امکانات گردشگری منجر به تشدید تهدید میراث های طبیعی منطقه گردیده است.
متغیر مستقل: کمبود و ناکارامدی امکانات گردشگری ، متغیر وابسته: تهدید میراث طبیعی منطقه، منبع: پرسشنامه گردشگران( تعداد ۳۲۲ نمونه)، آزمون: تحلیل واریانس یک طرفه آنوا.
در ارتباط با روند بررسی فرضیه اول با توجه به اینکه تعداد داده ها زیاد و داده ها از نوع طبقه بندی شده می باشند از آزمون تحلیل واریانس یک طرفه ANOVA به منظور بررسی تأیید یا رد فرضیه مذکور استفاده میکنیم. در این فرضیه متغیر مستقل از نوع چندسطحی و متغیر وابسته از نوع ترتیبی با توزیع نرمال می باشد. نتایج بررسی ها ی به عمل آمده در جداول زیر نشان داده شده است. با توجه به آزمون آنوا همانطور که در جدول زیر ملاحظه می کنید رابطه علی میان کمبود و ناکارامدی امکانات گردشگری در رابطه با تشدید آسیب رسانی به محیط زیست در سطح ۹۵ درصد اطمینان و با Sig=0.00 ، درجه آزادی(df)= 3 و F=37.049 به تایید می رسد و فرضیه H₀ که گویای عدم وجود رابطه معنی دار میان دو متغیر است رد می شود.. شایان ذکر است که در اینجا F بیانگر نسبت واریانس بین گروهی و درون گروهی می باشد و چون Sig به دست آمده کمتر از ۰٫۰۵ است آزمون در سطح ۹۵درصد اطمینان وجود رابطه معنی دار را میان دو متغیر مورد مطالعه را تأیید می کند.بنابر این نتایج این آزمون نشان می دهد که هر چه میزان تسهیلات و امکانات گردشگری کم باشد به همان میزان تشدید تهدید میراث طبیعی بیشتر می شود.
جدول۴- ۳۱-تاثیر کمبود امکانات گردشگری بر تهدید میراث طبیعی شهرستان رامسر بر اساس آزمون آنوای یک طرفه

Sum of squares

df

Mean square

F

sig

بین گروهی

شکل ۶-۲۴ شکل موج جریان در PCC به ازای رخداد خطای سه‌فاز متقارن در MV3 در زمان ۰۵/۰ ثانیه ۹۹
شکل ۶-۲۵ شکل موج ولتاژ در PCC به ازای رخداد خطای سه‌فاز متقارن در MV3 در زمان ۰۵/۰ ثانیه ۹۹
شکل ۶-۲۶ خروجی برنامه به ازای رخداد خطای سه‌فاز متقارن در MV3 در زمان ۰۵/۰ ثانیه ۹۹
شکل ۶-۲۷ شکل موج جریان در PCC به ازای رخداد جزیره‌ای ۱۰۰
شکل ۶-۲۸ شکل موج ولتاژ در PCC به ازای رخداد جزیره‌ای ۱۰۰
شکل ۶-۲۹ خروجی برنامه به ازای رخداد جزیره‌ای ۱۰۱
چکیده
تمایل به استفاده از منابع تولیدات پراکنده (DG) به دلیل مزایای متعدد آن‌ها، به طور روزافزونی در حال گسترش است. عدم تناسب میزان بار مصرفی و توان تولیدی موجب خواهد شد که سیستم‌های قدرت در نزدیکی ظرفیت اسمی مربوطه بهره‌برداری گردد که بکارگیری ادوات کنترلی FACTS با هدف به تعویق انداختن نیاز فوری به توسعه‌ی شبکه‌ی فعلی، این مسئله را به طور جدی تشدید خواهد کرد. در چنین شرایطی، بروز هر خطا می‌تواند سبب خروج‌های جزئی (Partial Outages)، حالت جزیره‌ای (Islanding) و حتی وقفه کامل (Blackout) گردد. از میان این حالت‌ها، بروز شرایط جزیره‌ای (Islanding) به گونه‌ای است که بخشی از شبکه به طور منفک از کل سیستم بهره‌برداری گردد. در این پایان‌نامه، به منظور تشخیص سریع جزیره‌ی ایجاد شده در حضور ادوات کنترلی STATCAM و SVC، روش جدیدی ارائه شده است که در صورت وقوع آن، جزیره‌ی ایجاد شده در کم‌ترین زمان ممکن آشکارسازی شده و منبع تولید پراکنده از مدار ایزوله گردد. روش پیشنهادی بر این اساس استوار است که حالات گذرای پارامترهای شبکه در حالت جزیره‌ای دارای ویژگی‌های خاص خود هستند. با توجه به اینکه ویژگی‌های سیگنال‌های گذرا ممکن است به‌ طور مستقیم قابل استخراج نباشد، بنابراین به فرآیندی برای تشخیص دقیق و سریع آنها نیاز خواهیم داشت که در این تحقیق، الگوریتم‌های تشخیص الگو(Pattern Recognition ) به کمک تبدیل موجک (Wavelet Transform) ابزاری مناسب برای رسیدن به این هدف مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج به دست آمده قابلیت روش پبشنهادی در تشخیص دقیق حالت جزیره‌ای را در شرایط مختلف نشان می‌دهد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

فصل اول
مقدمه
۱-۱ مقدمه
در دنیای امروز موضوع تامین توان مصرفی اهمیت بالایی دارد. در این میان استفاده از انرژی الکتریکی به ‌عنوان یک منبع پاک که به راحتی قابل تولید و انتقال باشد، مورد توجه بوده است. در بدو استفاده از این انرژی دیزل ژنراتورها و تاسیسات مشابه به صورت مجزا برای تامین توان استفاده می‌شد. ولی با افزایش توان مصرف‌کننده‌ها و لزوم استانداردسازی مقادیری از قبیل ولتاژ و فرکانس و همچنین بحث پایداری سیستم، گرایش به سمت ساخت نیروگاه‌های بزرگ و احداث شبکه‌های انتقال قدرت وسیع ایجاد کرد که از مزایای آن، ولتاژ و فرکانس نسبتاً ثابت و توان بالای قابل تحویل است. شکل ۱-۱ یک سیستم انتقال الکتریکی را نشان می‌دهد.
شکل۱-۱ دیاگرام تولید متمرکز
اما به دلیل رشد روزافزون مصرف کننده‌های صنعتی، کشاورزی و خانگی مشکلات زیادی در بخش‌های تولید، انتقال و توزیع ایجاد شد.
سیستم‌های قدرت الکتریکی با توجه به روند روزافزون میزان مصرف به طور مستمر در حال تغییر است. با توجه به تجدید ساختار صنعت برق و حرکت آن به سمت افزایش رقابت و خصوصی‌سازی و همچنین افزایش توجه به مسئله‌ی آلاینده‌های زیست‌محیطی، موانع و محدودیت‌های متعدد موجود در خصوص گسترش شبکه‌ها‌ از قبیل هزینه‌های سنگین توسعه و احداث سیستم‌های جدید و هوشمندسازی سیستم قدرت، فرصت‌هایی برای رشد و پیشرفت فناوری‌های تولید انرژی الکتریکی مانند سلول‌های خورشیدی، پیل‌های سوختی، سلول‌های فتوولتائیک، ریزتوربین‌ها، توربین‌های بادی و… فراهم آورد.
با پیشرفت همزمان تجهیزات الکترونیک قدرت از یک‌سو و تقاضای مصرف‌کنندگان برای کیفیت توان بهتر و قابلیت اطمینان بالاتر از سوی دیگر، باعث شد صنعت برق به سمت استفاده از تولیدات پراکنده سوق داده شود. از طرف دیگر، بحران انرژی و مشکلات زیست‌محیطی مربوط به انرژی‌های فسیلی در چند سال اخیر، استفاده از منابع تولیدات پراکنده^[۱] (DGs) را اجتناب‌ناپذیر ساخته است. همان‌طور که گفته شد منابع انرژی‌های نو^[۲] انواع مختلفی دارد که انرژی باد^[۳] یکی از مهمترین آن‌هاست [۱]. استفاده از انرژی باد در قالب مزارع بادی^[۴] صورت می‌گیرد.
استفاده از منابع تولید پراکنده (DG) دارای مزایای مختلفی است که چند مورد آن ها عبارت‌اند از [۲، ۳]:

• • کارکرد به عنوان پشتیبان ظرفیت شبکه در حالت اضطراری

• • استفاده به عنوان راه‌انداز از وقفه کامل^[۵] : تولید DG می‌تواند جزیره‌های کوچکی ایجاد نموده و راه اندازی شبکه را ساده‌تر نماید.

• • تولید هم زمان برق و گرما^[۶] (CHP): استفاده از حرارت تولید شده هنگام تولید انرژی الکتریکی

• • پیک سایی^[۷]: کمک به سیتسم در هنگام پیک بار

• • قابلیت اطمینان : مناسب برای تغذیه بار‌‌های حساس، افزایش قابلیت اطمینان سیستم

• • نزدیکی به مصرف‌کننده و کاهش تلفات انتقال

• • بالاتر بودن بازده نسبت به منابع تولید متمرکز

• • ذخیره چرخان^[۸]

• • بهبود کیفیت توان ( در برخی موارد )

• • به تأخیر انداختن سرمایه‌گذاری در سیستم انتقال

• • نصب و راه‌اندازی سریع

• • بهبود پروفیل ولتاژ

پیشرفت‌های چشمگیر تکنولوژی‌های الکترونیک قدرت موجب بکارگیری گسترده تجهیزات سیستم‌های انتقال انعطاف‌پذیر جریان متناوب (FACTS) در شبکه‌های قدرت شده است. بکارگیری این ادوات دارای مزایای مختلفی است که به تعویق افتادن نیاز فوری به توسعه و احداث شبکه‌های جدید به دلیل ضرورت تامین بارهای مصرفی یکی از مهمترین آنهاست. عملکرد سریع این تجهیزات قابل کنترل، مدیریت و پخش توان‌های اکتیو و راکتیو را در اختیار بهره‌بردارن شبکه قدرت قرار می‌دهد.
اگرچه بکارگیری منابع انرژی‌های نو در DGها و آلودگی کمتر محیط ‌‌زیست به وسیله‌ی آن‌ها نسبت به تولید متمرکز( در برخی از انواع مانند انرژی بادی و خورشیدی هیچ گونه آلایندگی محیط زیست وجود ندارد) و مزایایی که به آن‌ها اشاره شد، تمایل به استفاده از این منابع را افزایش داده است؛ اما باید با اختلالاتی که در اثر استفاده ازآن‌ها به وجود می آید مقابله کرد. با توجه به اینکه منابع تولید پراکنده (DG) به‌ طور مستقیم به شبکه توزیع متصل می‌گردد، این امر ساختار تغذیه از یک‌سو را به تغدیه از دو انتها تغییر داده که در نتیجه آن، سیستم توزیع از حالت غیرفعال^[۹] به فعال^[۱۰] تبدیل خواهد شد [۴]. این امر باعث می‌شود که در برخی نقاط، عبور توان در دو جهت امکان‌پذیر باشد که این نیز به نوبه‌ی خود موجب بروز مشکلاتی در نحوه‌ی بهره‌برداری از شبکه و مسائل حفاظتی به ویژه برای اپراتورهای شبکه توزیع خواهد شد. یکی از این مشکلات، ایجاد جزیره‌ی الکتریکی فعال در صورت وقوع خطا است. همچنین،‌ هنگام بروز خطا،‌ DG نیز به ‌نوبه‌‌ی خود مقدار توان اتصال کوتاه را بالا خواهد برد که در نتیجه‌ی آن، جریان اتصال کوتاه کلی افزایش خواهد یافت. موارد ذکر شده به عدم اعتبار تنظیمات تجهیزات حفاظتی منجر خواهد شد [۵]. برخی از اختلالات احتمالی به طور خلاصه عبارتند از [۶]:

• • دشواری کنترل (خصوصاً درحالت جزیره‌ای^[۱۱])

• • برهم زدن هماهنگی تجهیزات حفاظتی

• • افزایش جریان اتصال کوتاه کلی

• • دشواری سنکرون کردن با شبکه از حالت کارکرد جزیره‌ای به حالت متصل

• • حساسیت انتخاب محل مناسب نصب DG

اگرچه اختلالات ذکر شده بخش جدانشدنی استفاده از یک DG است؛ اما وجود این مشکلات توجیه مناسبی برای عدم بکارگیری آن‌ها نبوده و برای غلبه بر هریک راه‌ حل‌ هایی پیشنهاد شده است. وقوع حالت جزیره‌ در سیستم توزیع شامل DG در حضور ادوات جبران‌ساز توان راکتیو، موضوع مورد بررسی در این پایان‌نامه است.
وقوع حالت جزیره‌ای
یک جزیره فعال به شرایطی اطلاق می‌گردد که در آن، بخشی از سیستم توزیع شامل بار و منبع توزیع پراکنده (DG) در حالی که همچنان برق‌دار است از بقیه‌ی سیستم توزیع جدا گردد.
ایجاد جزیره در شبکه‌های توزیع می‌تواند عمدی^[۱۲] یا غیرعمدی^[۱۳] باشد. در جزیره‌ی عمدی ایجاد جزیره به طور کنترل‌شده و با اهدافی مشخص با در نظر گرفتن قیود بهره‌برداری از جمله توازن توان تولیدی و مصرفی صورت می‌گیرد. در جزیره‌ی غیرعمدی شرایط قابل کنترل نبوده و ممکن است جزیره‌ی ایجاد شده به دلایل مختلف از جمله عدم توازن توان‌‌های اکتیو و راکتیو تولیدی و مصرفی پایدار نبوده و پس از بروز خروج‌های پی‌درپی، دچار وقفه کامل گردد.
جزیره‌ای شدن، مستقل از نوع آن می‌تواند موجب بروز مشکلاتی از قبیل کیفیت توان تولید شده و به ویژه مسائل حفاظتی و ایمنی برای افرادی که با این شبکه سروکار دارند، گردد. به همین دلیل، استاندارد IEEE^[14]-1547-2003 هنگام تشکیل یک جزیره، جدا شدن فوری DG در کمتر از ۲ ثانیه را توصیه می‌کند [۹]. این کار از طریق حفاظت ضدجزیره‌ای^[۱۵] در قالب فرایند تشخیص جزیره^[۱۶] عملی می‌گردد که موضوعی تحت تحقیقات گسترده در جهان است.
شکل۱-۲ سیستم توزیع تجهیز شده به یک DG
شکل۱-۲ یک سیستم توزیع شعاعی ساده را نمایش می‌دهد. این سیستم شامل بار‌هایی از نوع خانگی و صنعتی است که به‌وسیله‌ی شبکه‌ی سراسری و همچنین DG متصل به ‌سیستم تغذیه می‌شوند. چنانچه در ناحیه‌ای ازسیستم توزیع خطا رخ دهد، کلید قدرت باز خواهد شد و یا با وقوع خطا خارج از این ناحیه، شبکه‌ی سراسری از دست خواهد رفت. در این صورت سیستم توزیع بدون اتصال به شبکه‌ی سراسری به ‌وسیله‌ی DG
بار‌های متصل به خود را همچنان تغذیه خواهد کرد که شرایط حاصل را حالت جزیره‌ای در سیستم توزیع می‌نامند. به جزیره‌‌ی تشکیل شده در این شرایط، حالت جزیره‌ی غیر‌عمدی گفته‌می‌شود [۷]. در چنین شرایطی احتمال آسیب رسیدن به المان‌های الکتریکی متصل به شبکه (بار‌ها، DG ،..) و یا خطر برق‌گرفتگی برای تکنسین تعمیراتی وجود خواهد داشت. برخی از خطراتی که جزیره‌ای شدن غیر‌عمدی در بر دارد به طور مختصر عبارت‌اند‌ از [۸]:

• • به وجود آمدن مشکلات کیفیت توان (دور شدن از ولتاژ و فرکانس نامی به دلیل عدم اتصال به شبکه‌ی سراسری)

• • اختلال در فرایند باز‌سازی سیستم به دلیل عملکرد خارج از سنکرون باز‌بست (از دست دان سنکرون بودن DG با شبکه‌ی سراسری در هنگام عملکرد باز بست برای خطاهای گذرا)

• • رخ دادن اضافه ولتاژ‌های گذرای شدید به دلیل خاصیت خازنی فیدر ایزوله شده و بانک‌های خازنی موجود در سیستم توزیع

• • احتمال وجود یک سیستم زمین نشده (باتوجه به نوع اتصالات ترانسفورماتور موجود) و خطر برق‌گرفتگی برای تکنسین های تعمیراتی که از حضور تولید پراکنده بی‌اطلاع‌اند.