اعتبار اسنادی قابل برگشت یا قابل مراجعه[۷۸] به اعتباری می گن که بانک گشاینده و یا خود درخواست کننده اعتبار بتونن پس از گشایش اعتبار اونو باطل و یا اصلاح کنن. البته این تا وقتی که اسناد نامبرده در اعتبار به بانک کارگزار ارائه نشده باشه ممکن نیس. در حالت عادی هیچ فروشنده ای اعتبار قابل برگشت رو نخواد قبول کرد چون که هدف فروشنده از درخواست ارسال اعتبار، جلوگیری از باطل شدن سفارش و اطمینان از پرداخت وجه کالاییه که با زحمت بسیار، تولید و حمل کرده و اعتبار برگشت پذیر اصلا راه حل مناسبی واسه فروشنده نیس. اعتبار اسنادی برگشت پذیر در مواردی استفاده کرده می شه که فروشنده لزومی به به کار گیری اعتبار اسنادی نمی بینه اما خریدار طبق مقتضیاتی که مقامات کشور متبوعش جهت کنترل واردات پیش بینی کردن مجبور به به کار گیری اون هستش. هم اینکه در مواردی خریدار فقطً جهت دریافت تسهیلات از بانک خود مبادرت به به کار گیری این نوع اعتبار می کنه. اعتبارات برگشت پذیر در معاملات میان شرکتایای مشترک المنافع هم کاربرد داره. در این جوری موارد ارزش اعتبار هیچ اهمیتی نداره و فروشنده و خریدار فقطً اونو سازوکاری واسه پرداخت و مدیریت هستش.[۷۹]
اعتبار اسنادی برگشت ناپذیر[۸۰] اعتباریه که درخواست کننده اعتبار نمی تونه بدون جلب رضایت فروشنده اونو باطل کنه و یا تغییراتی در مفاد و شرایط اعتبار به وجود آورد. بانک گشاینده هم به همین ترتیب نمی تونه مبادرت به باطل شدن اعتبار کنه حتی اگه خریدار ورشکسته شده باشه یا به هر دلیلی قادر یا مایل به اجرای تعهد پرداخت نباشه. طبق ماده ۳ مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی(یو سی پی ۶۰۰) کلیه اعتبارات اسنادی گشایش شده تحت حاکمیت مقررات مزبور،برگشت ناپذیر تلقی می شن حتی اگه در متن اعتبار اشاره ای به این موضوع نشده باشه. نیاز به توضیحه که بیشتر خریدار یا بانک ایشون تعیین کننده نوع اعتبار هستن اما خریدار نباید از فروشنده توقع داشته باشه که اعتبار برگشت پذیر رو قبول کنه.[۸۱]
- اعتباراسنادی تأیید شده و تأیید نشده
پس از گشایش اعتبار به درخواست خریدار، بانک گشاینده باید اعتبار اسنادی گشایش شده رو به ذینفع ابلاغ کنه. ابلاغ اعتبار می تونه به وسیله بانک کارگزار که عموماً در شهر و کشور ذینفع قرار داره انجام بشه یا به وسیله یه بانک سوم. این بانک کارگزار ویا سوم که حالا بانک ابلاغ کننده نامیده می شه فقطً وظیفه ابلاغ و گرفتن اصالت ظاهری اعتبار رو رو دوش داره و باید با اعمال دقت معمولی، صحت ظاهری اعتباری راکه ابلاغ می کنه مورد بررسی بذاره و اطمینان حاصل کنه که اعتبار از بانک گفته شده ارسال گردیده. اگه خریدار و یا بانک ایشون از پرداخت مبلغ اعتبار به هر دلیلی دوری کنن، مسئولیتی بر دوش بانک ابلاغ کننده نیس. به این نوع اعتبار، اعتبار اسنادی تأیید نشده می گن. طبق مقررات یو سی پی ۶۰۰، اعتبار اسنادی تأیید نشده تلقی می شه مگه خلاف اون مقرر شده باشه. حال اگه ذینفع، وضعیت بانک گشاینده و و جایگاه سیاسی و تجاری کشور خریدار رو مورد ارزشیابی بذاره و اعتبار اونو در حد کفایت بخش نبیند، از خریدار می خواد که بانک دیگری به جز بانک خریدار پرداخت اعتبار رو مورد تأیید بذاره. یعنی اگه بانک گشاینده از پرداخت مبلغ اعتبار دوری کرد ذینفع بتونه واسه گرفتن مبلغ اعتبار به بانک تأیید کننده مراجعه کنه. به این نوع اعتبار، اعتبار اسنادی تأیید شده[۸۲] می گن. باید توجه داشت با اینکه تأیید اعتبار اطمینان لازم و کافی رو به ذینفع واسه پوشش خطر وصول ارز حاصل از صادراتش میده اما موجب زیاد شدن قیمت تموم شده اعتبار واسه درخواست کننده و قیمت کالا واسه مصرف کنندگان پایانی می شه. براین پایه صادرکنندگان فقط در موارد استثنایی باید از واردکنندگان درخواست اعتبار اسنادی برگشت ناپذیر تأیید شده بکنن.[۸۳] در مواردی ذینفع تمایل به به کار گیری اعتبار اسنادی برگشت ناپذیر تأیید شده داره ولی خریدار و بانک گشاینده لزومی به تأیید اعتبار نمی بینه چون بنا به باور اونا بانک گشاینده و کشورش از اونقدر وجهه ای برخورداند که تأیید اعتبار اقدامی بیخوده و این کار رو یه جور توهین و آسیب به آبرو بین المللی خود می دونن. در مواردی که ذینفع با این جواب از طرف خریدار مواجه می شه، قصد ناراحتی خاطر خریدار و یا بانک گشاینده و خراب شدن رابطه تجاری خود با ایشون رو نداره پس از بانک کارگزار و یا بانک سوم درخواست تأیید اعتبار رو می کنه.این تأیید که بیشتر بدون اطلاع خریدار و بانک گشاینده صورت میگیره به نام تأیید مسکوت[۸۴] یا نهفته معروفه. باید اینم بگیم که هرچند اصطلاح تأیید مسکوت ً کاربرد داره اما به معنی فنی کلمه تأیید به حساب نمیاد و بانکی هم که به ارسال تأیید مسکوت مبادرت می کنه از پشتوانه مقررات یو سی پی بهره مند نیس.
( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )
- اعتبار اسنادی دیداری، اعتبار اسنادی مدت دار و قبولی
اعتبار اسنادی دیداری[۸۵] به اعتباری می گن که در اون ذینفع می تونه بدون این دست اون دست کردن بعد از ارائه اسناد حمل برابر اعتبار به بانک کارگزار مبلغ اعتبار رو دریافت کنه. البته در مورد قید «بدون این دست اون دست کردن بعد از ارائه اسناد حمل» باید گفت که چند روزی زمان میبره تا بانک کارگزار اسناد رو به رؤیت بانک گشاینده برسونه و وجه اعتبار رو از بانک گشاینده دریافت کنه.[۸۶] اعتبار اسنادی مدت دار[۸۷] اعتباریه که ذینفع جنسا رو تولید می کنه و اسناد حمل رو از راه بانک کارگزار به دست بانک گشاینده میرسونه و بانک گشاینده هم بعداً اسناد رو تحویل خریدار می کنه. ولی خریدار تا مدت معینی که قبلاً با فروشنده توافق شده مجبور به پرداخت وجه اعتبار نیس. در این حالت فروشنده فرصتی در اختیار خریدار قرار داده تا ایشون بتونه جنسا رو به فروش رسونده و کل مبلغ اونو جمع آوری کنه. این روش یه جور تأمین مالی و فاینانس تلقی می شه که با عنوان یوزانس[۸۸] معروفه. باید توجه داشت که بانک گشاینده، پرداخت در رسید رو که به موجب اعتبار مشخص شده تعهد می کنه. پس تنها هدف اعتبار یوزانس عقب انداختن تاریخ پرداخته بدون اینکه در چارچوب تعهد پرداخت اعتبار تغییری به وجود بیاد. در اعتبار مدت دار ذینفع به جای وصول وجه نقد، تعهدنامه ای مبنی بر پرداخت وجه در رسید دریافت می داره. معمولا دوره وقتی در پرداخت مدت دار ۳۰ تا ۱۸۰ روزه س. اما هیچ مانعی واسه به کار گیری دوره های طولانی تر مثل یه ساله یا چند ساله وجود نداره. اما از اونجا که اعتبارات بیشترً واسه جنسای مصرفی کاربرد دارن دوره وقتی متجاوز از یه سال با احتمال خیلی کم پیش میاد.[۸۹] این مدت باید به روشنی در اعتبار مشخص شه و اگه مدت مقرر نشه اعتبار اسنادی دیداری حساب می شه. معمولاً خریدار تلاش می کنه زمان سر رسید برات رو از مراحل پایانی ترخیص کالا بذاره (مثلاً زمان ارائه پروانه سبز گمرکی) تامهلت بیشتری واسه تأمین وجه داشته باشه. ً ۱۸۰ روز بعد از ارائه پروانه سبز گمرکی از ۱۸۰ روز بعد از تاریخ بارنامه مهلت بیشتری به خریدار میده. اعتبار اسنادی قبولی[۹۰] یا اعتبار قابل استفاده در مقابل پذیره نویسی از نظر زمان پرداخت مثل اعتبار مدت داره فرقش اینه که ذینفع باید همراه اسناد حمل، برات مدت داری ارائه دهد. در این حالت براتکش همون ذینفع و برات گیر ممکنه بانک کارگزار یا بانک گشاینده و یا بانک تأیید کننده(در صورت وجود) باشه. درخواست برات از طرف ذینفع هرچند لازمه پرداخت هزینه تمبر مالیاتیه اما واسه ذینفع این مزیت رو داره که اگه قبل از سررسید برات نیاز به وجه نقد پیدا کنه می تونه برات رو در بازار تنزیل[۹۱] کنه و به پول خود برسه. اگه برات فرستاده شده از طرف ذینفع به وسیله بانک کارگزار پذیره نویسی(قبول) شه ولی بانک کارگزار نسبت به پرداخت وجه در رسید اقدام نکنه بانک گشاینده باید نسبت به تأمین وجه برات و اجرای تعهد اقدام کنه. در واقع در اعتبار اسنادی قبولی اگه برات گیر بانکی غیر از بانک گشاینده باشه طبق بند الف ماده ۷ (یو سی پی ۶۰۰) اجرای تعهد بانک گشاینده به قوت خود باقیه. به کار گیری برات در کشورای غربی کهنه و بی اعتبار گردیده و کم و بیش در کشورای آسیایی مورد استفاده س. به طور مثال تا همین چند سال گذشته کشور هند از شرکتای پتروشیمی ایران درخواست برات می کرد.
- اعتبار اسنادی گردان
اعتبار اسنادی گردان[۹۲] یا تنخواه یا چرخشی یا تجدید شونده معمولاً وقتی استفاده می شه که یه رابطه دائمی تجاری بین خریدار و فروشنده برقراره و واسه دو طرف این رابطه تجاری چه از دید وقتی وچه از دید هزینه به صرفه نیس که واسه هر کدوم از معاملات فی ما بین یه اعتبار اسنادی جداگونه گشایش کنن. پس با گشایش یه اعتبار اسنادی گردان به نفع ذینفع، ایشون می تونه چندین مرتبه ازآن استفاده کنه. بدین صورت که بانک گشاینده اعتبار گردان معتقد می شه که هرزمان اسناد حمل بدون مغایرت با متن اعتبار از طرف ذینفع ارائه شه این بانک مبلغ اعتبار برابر با اسناد رو به ذینفع پرداخت کنه بدون اینکه نیاز باشه واسه معامله بعدی اعتبار دیگری گشایش شه. البته چون این نوع اعتبار اسنادی بار ارزی زیاد ونامحدودی رو واسه بانک گشاینده اعتبار داره به خاطر محدود کردن اون دفعات مجاز واسه استفاده درج می شه. مثلاً ۱۰ مرتبه تو یه سال از تاریخ گشایش اعتبار اسنادی. در این صورت ذینفع اعتبار گردان ظرف ۱سال می تونه ۱۰ بار با ارائه اسناد به بانک کارگزار یا گشاینده نسبت به اخذ وجه اقدام کنه و بانک موظفه مبلغ کسر شده از اعتبار رو دوبارهً تا سقف مبلغ اولیه شارژ کنه. طبیعت این نوع اعتبار اسنادی لازم میکنه که شامل ترم پرداخت دیداری باشه. این نوع اعتبار اسنادی به واسطه فایده هایی که داره در عرف بانکی متداوله ولی در مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی(یو سی پی۶۰۰) اشاره ای به اون نشده.[۹۳] شعب ارزی بانکای ایران طبق آخرین مقررات ارزی جاری ابلاغ شده مجاز به گشایش اعتبار اسنادی تنخواه هستن و احتیاجی به اخذ مجوز از بانک مرکزی ندارن.[۹۴]
- اعتبار اسنادی قابل انتقال،اعتبار اسنادی غیر قابل انتقال
اعتبارات اسنادی ممکنه توانایی انتقال داشته باشن. پس اعتبارات اسنادی از جهت توانایی انتقال به غیر به اعتبار اسنادی قابل انتقال[۹۵] و اعتبار اسنادی غیر قابل انتقال[۹۶] تقسیم می شن. یعنی ذینفع اعتبار می تونه اعتبار اسنادی رو به شخص یا افراد دیگه به صورت جزیی یا کلی منتقل کنه. در این شرایط ذینفع می تونه اعتبار رو فقط تو یه مرحله منتقل کرده مگه اینکه در اعتبار بیشتر از یه مرحله مجاز باشه. دلایل به کار گیری اعتبار اسنادی قابل انتقال ممکنه این موارد باشه: ۱٫ یه تیکه از کالا به وسیله تولید کننده دیگری ساخته شه. ۲٫ فروشنده به صورت واسطه باشه و شرکت دیگری کالا رو تولید کنه. در مقررات متحد الشکل اعتبارات اسنادی قید شده که اعتبار اسنادی غیر قابل انتقاله مگه خلاف اون به روشنی گفته شده باشه.[۹۷]
- اعتبار اسنادی اتکایی
اعتبار اسنادی اتکایی[۹۸] به اعتباری میگن که ذینفع اونو به بانک کارگزار به عنوان وثیقه ارائه داده و اون بانک هم با اتکای اعتبار اسنادی ارائه شده، اعتبار دومی رو به درخواست ذینفع می گشاید. اعتبار اسنادی اتکایی در شرایطی استفاده میشن که امکان گشایش اعتبار اسنادی قابل انتقال وجود نداشته و یا ذینفع نمی خواد که خریدار، سازندگان اصلی رو شناسایی کنه. قوانین و شرایط اعتبار اسنادی اتکایی هم مثل اعتبار اسنادی قابل انتقال شامل نکات مهمیه که در فصل سوم تشریح می شه.
- اعتبار اسنادی سبد خرید[۹۹]
اعتبار اسنادی قابل انتقال و گردانیه که معمولاً شرکتای خریدار تو یه کشور به نفع نمایندگان فروش خود در کشور فروشنده کالا گشایش می کنن. توجه به اینکه خریدار مایل به خرید شکلای جور واجور و اقسام جنسای لازم بوده و از طرفی مایل نیس کل مبلغ اعتبار رو در اختیار نماینده خود بذاره به نفع نماینده خود اعتبار قابل انتقال و گردونی رو گشایش می کنه تا ایشون در کشور فروشنده بتونه اعتبار نامبرده رو به نفع فروشندگان کالا منتقل کرده و کالای لازم رو بخره.[۱۰۰]
- اعتبار اسنادی پوششی[۱۰۱]
وقتی که قرار باشه بانکی اسناد یه اعتبار اسنادی رو که به وسیله بانک دیگه صادر شده معامله یا قبول و یا پرداخت کنه ولی بانک گشاینده اعتبار پیش بانک پرداخت کننده حساب نداشته باشه و ً بانک پرداخت کننده پیش بانک گشاینده دارای حساب نباشه یعنی این دو بانک قبل از این هیچ گونه رابطه بانکی با همدیگه نداشتن، باید بانکی که هر دوی اونا پیش اون دارای حساب هستن نقل و انتقال مالی بین دو بانک گشاینده و پرداخت کننده رو پوشش دهد. پس بانک ثالثی که این پوشش رو بکنه بانک پوشش دهنده اسمشه. قبل از نشریه شماره ۲۹۰ اتاق بازرگانی بین المللی روال این جور بود که بانک پرداخت کننده به هنگام درخواست پوشش اسناد معامله شده از بانک پوشش دهنده یه گواهی به همراه درخواست پوشش خود ارسال داره مبنی بر این که اسناد برابر شرایط اعتبار ارائه شده و معامله گردیده و بانک پوشش دهنده بر اون مبنی پوشش رو بکنه. به این گواهی یکی بودن[۱۰۲] می گن. اما در نشریه شماره ۶۰۰ طبق بند ب ماده ۱۳ بانکا از درخواست اینجور گواهی بر حذر شدن و پس معمولاً درخواست پوشش به صورت ساده براساس درخواست کتبی یا تلگرافی بانک معامله کننده اسناد از بانک پوشش دهنده انجام قبول می کنه.[۱۰۳]
- اعتبار اسنادی فعال، اعتبار اسنادی غیر فعال
اعتبار اسنادی فعال[۱۰۴] که به اون «پادار» هم می گن اعتباریه که در اون بانک گشاینده معتقد به پرداخت وجه اعتبار در مقابل ارائه اسناد حملِ بدون مغایرت میشه. اعتبار اسنادی غیر فعال[۱۰۵] یا «غیر پادار» اعتباریه که به موجب اون واسه بانک گشاینده هیچ گونه تعهدی ایجاد نمی شه و فقطً از این جهت کاربرد داره که ذینفع از متن اعتبار اسنادی خبردار شه و اطمینان حاصل کنه که خریدار یه اعتبار اسنادی به نفع اون باز کرده. اما خریدار شروطی رو واسه فعال شدن اعتبار قرار میده یعنی اول ذینفع باید اون شروط رو محقق سازه تا اعتبار اسنادی به اصطلاح فعال شه. مثلاً ذینفع باید یه ضمانت نامه حسن انجام کار ارائه دهد که متن ضمانت نامه مورد تأیید درخواست کننده اعتبار باشه. به محض تأیید ضمانت نامه ذینفع، بانک گشاینده نسبت به پادار کردن این اعتبار اقدام می کنه. باید توجه داشت که کلیه اعتبارات اسنادی گشایش شده تحت حاکمیت مقررات یو سی پی ۶۰۰ فعال یا پادار هستن و احتیاجی به تصریح این موضوع که اعتبار اسنادی فعاله نیس. پس اگه قصد خریدار اول اخذ ضمانت نامه بانکی از فروشنده س باید غیر فعال بودن اعتبار رو حتماً در متن اون درج کنه وگرنه اعتبار خود به خود فعال تلقی شده و از تاریخ ارسال بانک گشاینده در قبال ذینفع معتقد می شه.
- اعتبار اسنادی با عبارت قرمز
اعتبار اسنادی با عبارت قرمز یا شرط قرمز[۱۰۶] که به اون اعتبار یه دو یا چند مرحله ای هم می گن اعتباریه که در اون بانک گشاینده اعتبار معتقد می شه قبل از ارائه اسناد حمل از طرف ذینفع، کل یا بخشی از مبلغ اعتبار اسنادی رو بهش پرداخت کنه. پرداخت بانک گشاینده گاه در قبال دریافت یه رسید ساده از طرف ذینفع میشه که به اون اعتبار اسنادی قرمز ساده[۱۰۷] می گن و گاه در مقابل دریافت وثایق و تضمینات لازم که به نام اعتبار اسنادی با عبارت قرمز اسنادی یا چند مرحله ای معروفه. اعتبار اسنادی با عبارت قرمز این امکان رو به ذینفع میده که واسه تأمین سرمایه در گردش مورد نیازش قبل از جفت و جور و حمل کالا بخشی یا حتی تموم مبلغ اعتبار رو پیش دریافت کنه. اعتباری با این نام در مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی(یو سی پی ۶۰۰) دید نشده. دلیل نام گذاری این نوع اعتبار به «عبارت قرمز» این بوده که این شرط به طور سنتی به رنگ قرمز نوشته می شده.
- اعتبار اسنادی قابل معامله پیش هر بانکی[۱۰۸]
در این نوع اعتبار اسنادی همونجوریکه از نام اون مستفاد می شه معامله اسناد محدود به بانک معینی نشده و ذینفع مجبور نیس اسناد خود رو واسه معامله به همون بانکی که بانگ گشاینده مشخص کرده ارائه دهد چون که بانک گشاینده دست ذینفع رو در انتخاب بانک تعیین شده باز گذاشته و ذینفع اسنادش رو به هر بانکی می تونه ارائه دهد.[۱۰۹] اعتبار اسنادی قابل معامله پیش هر بانکی در بند الف ماده ۶ مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی(یو سی پی ۶۰۰) دید شده.
- اعتبار اسنادی ترکیبی
تا اینجا به بررسی شکلای جور واجور اعتبارات اسنادی پرداختیم که هریک با در نظر گرفتن کاربردی که دارندو بسته به نیاز دو طرفِ
یه معامله به صورت جدا از هم استفاده میشن. حال می خوایم بگیم که گاه تجار و شرکتا دو نوع از شکلای جور واجور اعتبارات اسنادی رو با هم ترکیب کرده و واسه پرداخت وجه یه معامله باهم مورد استفاده قرار میدن تا به چیزی که مد نظرشونه برسن.[۱۱۰] به طور مثال در جایی که خریدار قادر به پرداخت تموم مبلغ معامله به صورت با هم نیس و از طرفی فروشنده هم به وجه نقد نیاز داره، ۲۵درصد مبلغ اعتبار به صورت دیداری و ۷۵درصد مابقی فرضاً به صورت معوق ۱۲۰ روزه پرداخت می شه.[۱۱۱] به این نوع روش پرداخت از راه اعتبار اسنادی پرداخت مرکب یا ترکیبی[۱۱۲] یا ترکیبی می گن. روش پرداخت ترکیبی در یو سی پی ۶۰۰ تعریف نشده اما در بانکداری بین المللی ازش استفاده می شه.[۱۱۳]
بخش دوم: دسته بندی اعتبارات اسنادی به تجاری و تضمینی
