۲ -۲-۲ روش­های افزایش پهنای باند آنتن­های تک­قطبی چاپی
در بخش قبلی دیدیم که به علت ساختار ذاتی آنتن­های تک قطبی چاپی، آنها قادر به ایجاد پهنای باند بسیار وسیعتری نسبت به آنتن­های پچ میکرواستریپی می­باشند. ولی این باند وسیع ممکن است که نتواند بعضی سیستم­ها از قبیل UWB را پوشش دهد. یا به معنای دیگر، این نوع آنتن­ها پهنای بسیار وسیعی را تولید می­ کنند ولی در بیشتر موارد نمی ­توانند پهنای مورد نیاز برای سیستم UWB (از ۱/۳ تا ۶/۱۰ گیگا هرتز) را ارائه کنند. البته این مورد بیشتر در حالتی صدق می­ کند که پچ تشعشعی دارای شکل مستطیلی یا مربعی باشد، زیراکه اشکال دیگر از جمله دایروی و بیضوی در ذات ساختاری خود چندین مود تشعشعی را پوشش داده و می­توانند همزمان آنها را تحریک کنند. اکثریت بخش­های جدیدی که در تحقیقات سال­های اخیر به منظور افزایش پهنای با­ند امپدانسی یا بهبود تطبیق امپدانسی به ساختار آنتن اضافه شده­ا­ند می­توانند در دو دیدگاه مختلف بررسی شده و یا به عبارتی به دو شیوه متفاوت مورد ارزیابی قرار بگیرند که عبارتند از]۲۲[:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

الف) کلیه تغییراتی که بر روی پچ تشعشعی انجام می­گیرند به نوعی امپدانس خط مربوط به انتقال جریان سطحی را از نقطه تغذیه (ابتدای خط میکرواستریپ که به کا­نکتور چسبیده است) تا انتهای پچ تشعشعی را دچار تغییر می­ کند. در این حالت، بجای دو تغییر در مشخصه امپدانسی در مسیر خط انتقال میکرواستریپی (در ابتدا و انتهای پچ تشعشعی)، تغییرات بیشتری را شاهد خواهیم بود و لذا مطمئناً ‌این امر باعث تشدید مودهای رزونانسی بیشتری خواهد شد. با طراحی دقیق­تر می­توان باعث همپوشانی این مودهای جدید شده و در نتیجه پهنای با­ند را بیش از پیش افزایش داده و حتی تطبیق امپدانسی را بسیار بهبود بخشید.
۴۳
ب) در دیدگاه دوم، کل ساختار آنتن تک قطبی چاپی به عنوان یک آنتن دو قطبی فرض می­ شود که در نتیجه هم پچ تشعشعی بهمراه خط میکرواستریپی متصل به آن و همچنین صفحه زمین هریک به عنوان یک قطب آنتن یا یک بخش تشعشعی مستقلفرض می­ شود. این دیدگاه نیز بیشتر در مواردی ارائه شده است که هدف تغییر در ساختار صفحه زمین به جهت افزایش پهنای باند باشد [۲۵] .
ساده­ترین و البته پر­کاربردترین شیوه که تا بحال برای افزایش پهنای با­ند امپدانسی برای آنتن­های تک قطبی در حالت چاپی استفاده شده است در شکل ۲-۱۲ دیده می­ شود. این روش بدین حالت در ابتدا درمرجع [۲۶] معرفی گردید.
شکل ۲-۱۲ : آنتن تک قطبی چاپی با پهنای باند افزایش یافته با بهره گرفتن از شکاف­هایی در پچ تشعشعی و صفحه زمین [۲۶].
همان طور که در شکل مشاهده می­ شود، آنتن پایه، یک آنتن تک ­قطبی چاپی با پچ تشعشعی مستطیلی شکل و با تغذیه میکرواستریپی می­باشد. دو تغییر عمده در ساختار آنتن در مقایسه با شکل ۲-۲ دیده می­ شود که عبارتند از الف) استفاده از دو شکاف (بریدگی) مستطیلی در دو طرف پچ تشعشعی و در لبه پایینی آن با ابعاد W₁ × L₁، ب) استفاده از یک بریدگی مستطیلی شکل در لبه بالایی صفحه زمین با ابعادW₂ × L₂ ، هر دو تغییر بکار برده شده از عوامل بسیار مهم در بهبود مشخصات امپدانسی آنتن محسوب می­ شود.
۴۴
در تغییر اول، با اضافه شدن دو بریدگی مستطیلی شکل به دو طرف پچ تشعشعی در لبه پایین،‌ در واقع یک تغییر امپدانسی در طول مسیر خط میکرواستریپی صورت می گیرد که باعث تولید مودهای تشعشعی بیشتری می شود که این خود عامل اصلی در افزایش پهنای باند است. در این حالت پارامتر اصلی طول L₁ می­باشد که در راستای محور y و طولانی­ترین مسیر جریان روی لبه­های پچ تشعشعی می­باشد. پارامتر W₁ تأثیرات کمتری دارد و می­توان اثر آنرا تقریباً نادیده گرفت. البته این پارامتر نیز باید بطور مناسبی بهینه شود. در شکل ۲-۱۳ نمودار S₁₁ (Return Loss) برای مقادیر مختلفی از پارامتر L₁ برای بررسی دقیق­تر ارائه شده است.
شکل ۲- ۱۳ : نمودار S₁₁ برای مقادیر مختلف L₁ ( = ۱ W₁ میلی­متر) [۲۶].
همان­طور که دیده می­ شود با افزایش مقدار این پارامتر، موقعیت رزونانس دوم عوض شده و افزایش می­یابد. در حالیکه مکان رزونانس اول تقریباً ثابت است. در واقع این پارامتر عامل اصلی در تعیین تطبیق امپدانسی باند بالاتر و همچنین لبه بالایی باند فرکانسی می­باشد. با توجه به شکل، با انتخاب ۲ = L₁ میلی متر و یا مقدار ۳ میلی­متر می­توان پهنای باند لازم برای باند UWB را پوشش داد البته با کمی اختلاف در میزان تطبیق امپدانسی در باند بالاتر. این پدیده بدین صورت نیز می تواند تشریح شود که وقتی دو بریدگی در دو طرف لبه پایین پچ به ساختار اضافه می­ شود آنگاه برخلاف حالت ساده، در این حالت خازنهای تزویجی مختلفی بین لبه بالایی زمین با لبه­های جدید ایجاد شده در بخش پایینی پچ تشعشعی شکل می­گیرند. در نتیجه انتظار داریم تا مود­های تشعشعی بیشتری ایجاد شده و رزونانس کنند. وضعیت گسترش یافته این روش به حالتی است که در آن دو لبه کناری پچ تشعشعی (در سمت راست و چپ) دارای چندین بریدگی با ابعاد و موقعیت­های مختلف باشد. در این حالت تغییر امپدانس­های بیشتری خواهیم داشت که مطمئناً با طراحی دقیق­تر شاهد افزایش باند بیشتری خواهیم بود. همچنین در این حالت میزان تغییر امپدانسی هم کاسته شده و در واقع تغییر ناگهانی امپدانسی نخواهیم داشت. این قضیه نیز از طرف دیگر باعث بهبود تطبیق امپدانسی خواهد شد.
۴۵
با توجه به شکل ۲-۱۲ بخش دیگری که به ساختار آنتن اضافه شده است، بریدگی مستطیلی شکل در لبه بالایی زمین می­باشد. در این حالت هر دو بعد این بریدگی (L₂ وW₂ ) پارامترهای مهم در افزایش پهنای باند، تعیین لبه بالایی باند و میزان تطبیق امپدانسی می­باشند. در این حالت، صفحه زمین تغییر شکل یافته در واقع به عنوان یک تطبیق دهنده امپدانسی عمل می­ کند تا بتواند خاصیت سلفی پچ تشعشعی را حدالامکان خنثی کرده و امپدانس آنتن را به مقدار حقیقی خالص نزدیک کند. در واقع این بریدگی به عنوان یک خازن تزویجی معادل بین لبه بالایی زمین با پچ تشعشعی به حساب می ­آید. با بهره گرفتن از این شیوه، با نزدیک شده امپدانس آنتن به مقدار حقیقی خالص خود می­توان پهنای باند آنتن را بطور چشمگیری افزایش داد. از طرف دیگر این مورد را نیز باید در نظر داشته باشیم که با افزایش مقدار پارامتر L₂ یا W₂، اصولاً باید طول مسیر جریان روی لبه پچ تشعشعی تا لبه زمین افزایش یابد که این خود باعث کاهش فرکانس لبه پایین باند خواهد شد. شکل ۲-۱۴ نمودار S₁₁ را برای مقادیر مختلفی از پارامتر L₂ نشان می­دهد.
شکل ۲-۱۴ : نمودار S₁₁ برای مقادیر مختلف L₂ ( = ۶ W₂ میلی­متر) [۲۶].
۴۶
از این نمودار مشخص است که برای مقادیر بالایی از این پارامتر، ‌پهنای باند پایینی بدست می ­آید و با انتخاب مناسب آن در مقادیر پایین هم می­توان پهنای باند بالا داشت و هم تطبیق مناسبی را در کل باند UWB (از ۱/۳ تا ۶/۱۰ گیگا هرتز) بدست آورد.
پارامتر مهم دیگر که نقش اساسی در عملکرد امپدانسی آنتن دارد، W₂ است که برای مقادیر مختلف آن، نمودار S₁₁ در شکل ۲-۱۵ ارائه شده است. از این نمودار مشاهده می­کنیم که تغییرات این پارامتر تأثیرات زیادی روی عملکرد آنتن به خصوص روی فرکا­نس لبه بالایی و پایینی با­ند، پهنای باند کلی و تطبیق امپدانسی دارد. مقدار بهینه این پارامتر نیز باید میزان بالایی داشته باشد. در کل می­توانیم بگوییم که با بهره گرفتن از این دو روش و با طراحی دقیق­تر در هر حالتی می­توان بهبود مشخصات امپدانسی را شاهد بود.
شکل ۲-۱۵ : نمودار S₁₁ برای مقادیر مختلف W₂ ( = ۱ L₂ میلی­متر) [۲۶]
۲– ۲-۳ روش­های بهبود مشخصات تشعشعی آنتن­های تک­قطبی چاپی
در بخش قبلی روش­های مختلف افزایش پهنای باند و بهبود تطبیق امپدانسی را مرور کردیم. برای این نوع آنتن­ها علاوه بر این موارد داشتن مشخصات تشعشعی مناسب از جمله پترن تشعشعی همه جهته بسیار مطلوب است. در ساختارهای معمولِ این نوع آنتن­ها، با افزایش فرکانس مقدار طول موج با ابعاد آنتن قابل مقایسه شده و در نتیجه باعث تخریب پترن تشعشعی می­ شود. در فرکا­نس­های بالا دو حا­لت تقریباً ‌همزمان بوجود می ­آید که عبارتند از ]۲۲[:
۴۷
۱) تخریب پترن تشعشعی، ‌به خصوص صفحه میدان مغناطیسی (H-plane) به صورتی که بیم­های فرعی بیشتری در بدنه پترن تولید می­شوند.
۲) جهت­دار­تر شدن پترن تشعشعی به خصوص H-plane در راستای عمود بر صفحه آنتن.
البته باید گفت که پترن تشعشعی صفحه میدان الکتریکی (E-plane) نیز همانند نوع دیگر آن دچار تخریب بسیار از جمله بوجود آمدن بیم­های فرعی در بدنه خود می­ شود [۲۷].
در کل باید گفت که با توجه به پیشرفت های تکنولوژی و نیاز سیستم های آینده برای استفاده از باندهای فرکانسی بالاتر، دستیابی به ساختارهایی که بتوانند در فرکانس های بالاتر نیز پترن تشعشعی مناسبی ارائه کنند از نیازهای بسیار مهم است.
یک آنتن تک ­قطبی چاپی در حالت عمومی از یک صفحه تشعشعی با اشکال مختلف و تغذیه میکرواستریپی متصل به آن و یک صفحه زمین ناقص در زیر زیر­لایه تشکیل شده است. در این حالت صفحه زمین چند برابر پچ تشعشعی در نظر گرفته می­ شود که عامل اصلی در افزایش ابعاد آنتن است. از طرف دیگر استفاده از این چنین ساختاری باعث می­ شود که راستای بیشینه مقدار پترن تشعشعی با تغییر فرکانس، بسیار عوض شود [۲۷]. برای بهبود عملکرد تشعشعی این نوع آنتن­ها روش­های مختلفی تاکنون ارائه شده است که فقط به دو نمونه اصلی و مهم آن اشاره می­کنیم. روش­های دیگر اشکالات مهمی از جمله پیچیدگی بسیار زیاد و ساختاری بزرگ پدید می­آورند. تحقیقات اخیر نشان داده است که استفاده از تغذیه میکرواستریپی با اتصالات چند شاخه­ای به پچ تشعشعی باعث بهبود مشخصات پلاریزاسیونی آنتن و در نتیجه پترن تشعشعی می­ شود. در شکل ۲-۱۵، یک نمونه اصلی از این ساختارها نشان داده شده است. در این ساختار از یک تغذیه سه شاخه­ای استفاده شده است و دارای عملکرد بسیار خوبی می­باشد. در آنتن­های تک قطبی چاپی با تغذیه تنها یک خط میکرواستریپ، اکثراً مود جریان افقی در راستای عمود بر خط تغذیه روی بدنه پچ وجود دارد [۲۷]. این موضوع چندین موضوع دیگر را نیز شامل می­ شود که عبارتند از عدم امکان تولید پلاریزاسیون دایروی، افزایش نیافتن بیش از اندازه پهنای باند و همچنین عدم ثبات و همه جهته ماندن پترن تشعشعی با افزایش فرکانس. با بهره گرفتن از تغذیه چند شاخه اقدام به تشدید بیشتر مودهای جریان عمودی روی پچ می­کنیم که در این صورت مشاهده می­کنیم که نه تنها پهنای باند امپدانسی بیشتر می­ شود بلکه پهنای باند تشعشعی آنتن نیز کاملاً‌ محسوس افزایش می­یابد. یا به معنای دیگر در فرکانس­های بالاتر نیز پایداری پترن تشعشعی باقی می­ماند. این قضیه با بهره گیری از ساختاری همسان با ساختار بخش شکل ۲-۱۶،‌ با درجه بالا قابل حصول است.
۴۸
این ساختار بجز استفاده از تغذیه سه شاخه­ای، ویژگی مهم دیگری نیز دارد که موجب بهبود هرچه بیشتر مشخصات تشعشعی و امپدانسی آنتن می­ شود. در این آنتن، عرض صفحه زمین با عرض پچ تشعشعی برابر است که باعث ایجاد یک نوع هماهنگی بین مودهای جریان عمودی و افقی بر روی این دو ناحیه می­ شود [۲۷].
شکل ۲- ۱۶: آنتن تک­قطبی چاپی با تغذیه سه شاخه­ای [۲۷].
نمودار­های ارائه شده در اشکال ۲-۱۷ و ۲-۱۸ نتایج اندازه ­گیری آنتن ارائه شده ساختار را نشان می­ دهند. شکل ۲-۱۷ نمودار VSWR آنتن مورد نظر را در شکل ۲-۱۶ نشان می­دهد که دارای پهنای باند بسیار وسیعی در حدود ۴۵/۱۳ گیگا هرتز می­باشد. این افزایش پهنای باند نشان دهنده اثر مثبت انتخاب این نوع ساختار و تغذیه می­باشد. از طرف دیگر از نمودارهای شکل ۲-۱۸ معین می­ شود که این نوع ساختار مشخصات تشعشعی مناسبی را حتی تا فرکانس ۱۵ گیگا هرتز ارائه می­ کند.
شکل ۲-۱۷: نتایج اندازه ­گیری و آنالیز رایانه­ای پارامتر VSWR برای آنتن تک­قطبی ارائه شده در [۲۷].
۴۹
شکل ۲- ۱۸: پترن­های تشعشعی اندازه ­گیری شده در H-plane برای آنتن تک قطبی ارائه شده در [۲۷]، برای فرکانس­های : الف) ۳ گیگا هرتز، ب) ۷ گیگا هرتز، ج) ۱۱ گیگا هرتز و د) ۱۵ گیگا هرتز.
از پترن­های اندازه ­گیری شده می­بینیم که پترن صفحه H این آنتن برخلاف اکثریت ساختارهای دیگر حتی در فرکانس ۱۵گیگا­هرتز نیز ویژگی همه جهته بودن خود را حفظ می­ کند. این در حالیست که در ساختارهای دیگر،‌ با توجه به ابعاد آنتن،‌ تقریباً ‌بعد از فرکانس ۹ الی ۱۰ گیگا هرتز، ‌پترن تشعشعی صفحه H آنتن نه تنها در راستای عمود بر آنتن جهت دارتر شده و ویژگی همه جهته بودن خود را از دست می­دهد بلکه همچنین دارای بیم­های فرعی زیادی نیز می­ شود. همچنین مشاهده می­کنیم که مقدار پلاریزاسیون متقاطع در هر فرکانسی پایین بوده و قابل قبول است. پس در حالت کلی می­توان نتیجه گرفت که استفاده از تغذیه­های چند شاخه­ای با طراحی دقیق، برای هر نوع آنتن تک­قطبی چاپی موجب بهبود مشخصات امپدانسی و تشعشعی آن خواهد شد.
۲-۳ نتیجه گیری
در این فصل بصورت خلاصه آنتن­های تک قطبی وآنتن­های اسلات مورد بررسی قرار گرفت. آنتن­های اسلات توانایی بالایی از نظر فشرده سازی و پهن باندی دارند. همچنین به روش­های مختلف تغذیه­ی این آنتن­ها و شیوه­ هایی که می­توان برای افزایش پهنای باند از آنها استفاده کرد،‌ مرور شد. اما ایده ای که ما از آن برای طراحی آنتن در این پروژه استفاده کرده­ایم استفاده از دو اسلات با اندازه های یکسان بر روی یک صفحه زمین می­باشد به طوریکه آنتن بتواند بصورت مالتی رزوناتور عمل کرده و خصوصیات پهن باندی از خود نشان دهد که در فصل بعدی کاملا با این آشنا خواهید شد.
۵۰
همچنین در این فصل آنتن­های تک­قطبی چاپی، معرفی، طراحی و بررسی شدند. روند تبدیل آنتن میکرواستریپی ساده با صفحه زمین کامل به یک آنتن تک­قطبی چاپی با صفحه زمین ناقص نیز ارائه شد. دیدیم که با بهره گرفتن از این تغییر، ضریب کیفیت سیستم بسیار پایین آمده و پهنای باند بسیار بالایی بدست آید. علاوه بر این، روش­های مختلف افزایش پهنای باند و بهبود تطبیق امپدانسی نیز مورد مطالعه قرار گرفت. مشاهده کردیم که با انجام تغییرات مختلفی در ساختار و شکل صفحه زمین و پچ تشعشعی می­توان پهنای باند را بطور دلخواه افزایش داد. در آخر این بخش مشخصات تشعشعی این نوع آنتن­ها مورد بحث قرار گرفت. در این مطالعه نتیجه گرفتیم که با بهره گرفتن از تغذیه­های چند شاخه ای و یا حتی انتخاب مناسب ابعاد پچ تشعشعی در مقابل اندازه صفحه زمین، می­توان پترن­های تشعشعی بسیار مطلوبی بدست آورد.
۵۱
فصل سوم
انواع آنتن­های ترکیبی تک­قطبی- ­شکافدار
(Monople-Slot Antennas)
۳-۱ مقدمه
با توجه به گرایش­های مدرن در سیستم­های مخابرات بیسیم امروز، نیاز به آنتن­هایی با پهنای باند بالا، قابلیت پیکرسازی جدید^[۳۹] و یا حتی تغییر در محدوده فرکانسی که در آن تشعشع می­ کند، بیش از پیش احساس می­گردد. در سال­های اخیر مطالعه بر روی آنتن­هایی با این مشخصات و قابلیت های مذکور بسیار زیاد شده است. البته اکثریت کارهای تحقیقاتی بر روی نوع ترکیب دو نوع آنتن پهن باند، آنتن تک قطبی و آنتن شکافدار انجام گرفته است تا در نهایت بتوان بهترین ساختار ترکیبی آنتن تک قطبی- شکافدار^[۴۰] را با بهره گرفتن از این دو نوع رزونانس کننده بدست آورد. در آنتن­های شکاف دار می­توان همانند ]۲۸[، از شکاف به صورت یک ساختار تشدیگر نیم طول موج استفاده نمود. اما با توجه به بزرگ بودن طول شکاف برای فرکانس­های پایین، آنتن حجم زیادی را اشغال خواهد کرد. اخیرا نشان داده شده است که با قراردادن شکاف در لبه­ی صفحه زمین، یک آنتن تک قطبی شکافدار حاصل می­ شود که به صورت یک ساختار تشدیدگر ربع طول موج عمل می­ کند. بدین ترتیب در یک فرکانس رزونانس ابعاد انتن کوچکتر خواهد بود. در این ساختارها بیشترین مطالعه بر روی ساختار، ابعاد و موقعیت شکاف تشعشعی و موقعیت خط تغذیه میکرواستریپی نسبت به شکاف تشعشعی صورت گرفته است. در این فصل به چندین نوع از این آنتن­های ترکیبی خواهیم پرداخت. ساختارهای مختلف هرکدام را مطالعه کرده، نتایج عملی آنها را همراه با ویژگی­ها و معایب هرکدام ارائه می­کنیم.
هدف از این فصل از پایان نامه، ارائه ساختارهای ممکن ترکیبی با این دو آنتن و نشان دادن روند تکمیلی و پیشرفت آنها می­باشد. ساختارهای معرفی شده در این فصل محدوده سال­های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۰ را پوشش می­دهد. در نهایت پس از مطالعه کامل آنتن پیشنهاد شده در فصل ۴، نتایج آن با نتایج ساختارهای ارائه شده در این فصل مقایسه می­گردد تا نقاط برتری و ضعف ساختار ارائه شده مشخص گردد.
۵۲
۳-۲ آنتن نوع اول [۲۹]
ساختار اول توسط دکتر لطف الله شفائی^[۴۱] در سال ۲۰۰۵ میلادی ارائه کرده و مورد مطالعه دقیق قرار داده است. البته بهتر است که بگوییم چندین ساختار مختلف را در قالب یک فرم از آنتن های ترکیبی تک قطبی- شکافدار ارائه کرده ­اند. این آنتن­های معرفی شده با توجه به نوع عملکردشان و بخصوص ابعاد آنها (۵۰ میلی متر در ۸۰ میلیمتر) بیشتر برای استفاده در کارت­های بیسیم روی برد کامپیوتر^[۴۲] کاربرد دارند. در این تحقیق، اشکال مختلفی برای شکاف تشعشعی از جمله: راست شکل مستطیلی، L­ شکل و Tشکل و همچنین ترکیبی از آن­ها در نظر گرفته شده است که به ترتیب به هرکدام از آن­ها خواهیم رسید.
شکل ۳-۱: آنتن تک قطبی- شکافدار با شکاف مستطیلی روی برد FR4: (الف) ساختار آنتن و (ب) نمودار تلفات برگشتی آن [۲۹].
۳-۲-۱ ساختار اول: شکاف مستطیلی
ساختار اول در شکل ۳-۱-الف نشان داده شده است. زیرلایه استفاده شده از نوع FR4 با ضخامت ۸/۰ میلیمتر و با همان ابعاد ۵۰ در ۸۰ میلیمتر مربع می­باشد. همانطور که مشخص است تغذیه با بهره گرفتن از کابل کواکسیال است که به ابتدای خط میکرواستریپ به عنوان رزونانس کننده تک قطبی بر روی شکاف تشعشعی، متصل شده است. بهترین پاسخ آن در بخش ۳-۱-ب نشان داده شده است.
۵۳

جدول شماره ۹-۴- آزمون رابطه متغیر مستقل بیگانگی اجتماعی با متغیر وابسته بی رمقی اجتماعی

متغیر مستقل	متغیروابسته	تعداد	همبستگی اسپیرمن	سطح معناداری
بیگانگی اجتماعی	بی رمقی اجتماعی	۲۷۳	۴۲۴/۰	۰۰/۰

با توجه به آزمون فوق چون مقدار سطح معنی داریدر جدول اسپیرمن برابر با ۰۰۰/۰ و این مقدار کوچکتر از ۰۵/۰ بنابراین فرضیه فوق تأیید می شود و می توان نتیجه گرفت که بین بیگانگی اجتماعی و بی رمقی اجتماعی معلمان رابطه معناداری وجود دارد مقدار ضریب اسپیرمن نیز برابر با ۴۲۴/۰که حاکی از شدت رابطه بین دو متغیرو مثبت آن نیز حاکی ازرابطۀ مستقیم آن که این رابطه را در نمودار خط رگرسیون نیز مشاهده می کنیم. بنابراین هرچه بیگانگی اجتماعی در افراد مورد مطالعه بیشتر باشد به تبع آن، گرایش به بیرمقی اجتماعی افزایش می یابد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

فرضیه۴: به نظر می رسد بین احساس عدالت اجتماعی و میزان بی رمقی اجتماعی معلمان رابطه معنادار ومنفی وجود دارد.آزمون رابطه متغیر مستقل عدالت اجتماعی با متغیر وابسته بی رمقی اجتماعیجدول شماره (۱۰-۴).

جدول شماره ۴-۱۰-آزمون رابطه متغیر مستقل عدالت اجتماعی با متغیر وابسته بی رمقی اجتماعی

متغیر مستقل	متغیروابسته	تعداد	همبستگی اسپیرمن	سطح معناداری
عدالت اجتماعی	بی رمقی اجتماعی	۲۷۳	۴۹۱/۰-	۰۰/۰

با توجه به آزمون فوق چون مقدارسطح معنی داری در جدول اسپیرمن برابر با ۰۰۰/۰ و این مقدار کوچکتر از ۰۵/۰ بنابراین فرضیه فوق تأیید می شود و می توان نتیجه گرفت که بین احساس عدالت اجتماعی و بی رمقی اجتماعی رابطه معناداری وجود دارد مقدار ضریب اسپیرمن نیز برابر با ۴۹۱/۰- که حاکی از رابطه بین دو متغیرو منفی آن نیز حاکی از رابطۀ معکوس آن که این رابطه را در نمودار خط رگرسیون نیز مشاهده می کنیم. بنابراین هرچه احساس عدالت اجتماعی در افراد بیشتر باشد به تبع آن بی رمقی اجتماعی کاهش می یابد و بالعکس.
فرضیه ۱-۴: به نظر می رسد بین احساس عدالت توزیعی و میزان بی رمقی اجتماعی معلمان رابطهمعنادار ومنفی وجود دارد.آزمون رابطه متغیر مستقل عدالت توزیعی با متغیر وابسته بی رمقی اجتماعی جدول شماره(۱۱-۴)

جدول شماره۴-۱۱- آزمون رابطه متغیر مستقل عدالت توزیعی با متغیر وابسته بی رمقی اجتماعی

متغیر مستقل

چون سوگند در واقع اثبات امور مادی به وسیله امور معنوی و توسل به اعتقادات درون انسان‌هاست، بنابراین کسی نمی‌تواند در مورد اعمالی که دیگران انجام داده‌اند و به انها منسوب نمی‌شود، سوگند بخورد؛ زیرا تنها خود فرد است که می‌تواند در مورد اقدامات خویش خدا را به شهادت بطلبد. قانون مدنی مقرر می‌دارد^[۳۰۴]:«مدعی یا مدعی علیه در مورد دو ماده قبل در صورتی می‌تواند تقاضای قسم از طرف دیگر نماید که عمل یا موضوع دعوی منتسب به شخص آن طرف باشد. بنابراین در دعاوی بر صغیر و مجنون نمی‌توان قسم را بر ولی یا وصی یا قیم متوجه کرد مگر نسبت به اعمال صادره از شخص آن‌ها، مادامی که به ولایت یا وصایت یا قیمومت باقی هستند و همچنین است در کلیه مواردی که امر منتسب به یک طرف باشد».

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

مطلبی که نویسندگان کمتر بدان توجه نموده‌اند این است که قانون‌گذار آگاهانه از عبارت «انتساب موضوع دعوا» به جای «انجام موضوع دعوا» استفاده کرده است. بدین ترتیب، تمییز مفهم این عبارت بسیار مهم است:
تقریباً تمام یا اغلب نویسندگان به هنگام ذکر این شرط و حکم ماده ۱۳۲۷ بلافاصله غیر قابل توکیل بودن ادای سوگند را مطرح می‌کنند و گویی مراد قانون گذار از عبارت مذکور صرفاً این بوده است که هر کس فقط در مورد عمل خود ادای سوگند می‌کند. نتیجه بلاواسطه چنین تفسیری باید این باشد که موکل در مورد اقداماتی که وکیل در چهارچوب اختیارات خود برای او انجام داده است حق سوگند ندارد و بالعکس وکیل حق دارد در مورد اقدامات خود به جای موکل و در چهارچوب وکالت انجام داده است، قسم یاد کند!!
در اینجا برداشت غالب تنها بخشی از واقعیت را به همراه دارد:
برای منتسب شدن موضوع دعوا به یک طرف لازم نیست حتما خود وی عمل یا ترک عمل را انجام داده باشد. اگر نماینده شخص نیز عمل یا ترک عمل را (در چهارچوب اختیار) انجام داده باشد، آن امر به منسوب عنه است، هر چند خودش انجام نداده است. با این برداشت، دایره و قلمروی توانایی قابلیت سوگند از اعمال شخصی به اعمال منسوب به شخص گسترش می‌یابد.
براساس همین فراز دوم ماده ۱۳۲۷ قانون مدنی که به صورت نتیجه بر قسمت اول بیان شده است، تنها در این برداشت تأییدپذیر است. در این قسمت، ضمن تأکید بر اینکه در مورد اقدامات شخص محجور نمی‌توان از ولی یا قیم او سوگند تقاضا نمود (زیرا این اقدامات نه متعلق به ولی یا قیم هستند نه منسوب به او). اضافه می‌شود در مورد اعمال صادره از شخص قیم یا ولی در زمان نمایندگی آن‌ها از ناحیه محجور، سوگند پذیرفتنی است. در این حالت طرف دعوا، محجوری است که نماینده قانونی وی با اختیارات قانونی در زمان وجود سمت در مورد اقدامات خود ادای سوگند می‌کند. به عبارت دیگر در این حالت، شخص ولی یا قیم در مورد اقدامات شخصی خود قسم می‌خورد و بدین ترتیب، قسم در مورد اعمال منسوب به محجور (که توسط نماینده قانونی وی انجام شده است) ادا شده است. با این تعبیر، نمایندگان قانونی می‌توانند در مورد اعمال خود که در چهارچوب نمایندگی برای محجور انجام داده‌اند، در زمانی که هنوز نمایندگی قانونی آن‌ها را در اختیار دارند، ادای سوگند نمایند. آثار این سوگند متوجه محجور می‌شود.
اگر برداشت معمول از ماده ۱۳۲۷ قانون مدنی (دایر بر انحصار سوگند به اعمال شخصی) صحیح باشد، جمله دوم ماده مذکور باید به شکل دیگری نوشته می‌شد و برای مثال اعلام می‌شد:«بنابراین در دعاوی بر صغیر و مجنون^[۳۰۵] نمی‌توان قسم را بر او متوجه کرد…». همچنین تأکید مجدد بر لزوم سمت ولی، قیم یا وصی در زمان توجه قسم و تصریح ماده ۱۳۳۰ قانون مدنی^[۳۰۶] مؤید آن است که ماده ۱۳۲۷ قانون مدنی مفهومی فراتر از برداشت معمول حقوق‌دانان دارد. این تفسیر چندین نتیجه مهم در بر دارد:
- موکل در مورد اقدامات وکیل خود که به وی منسوب هستند، حق قسم دارد در حالی که با تفسیر معمول با وجود انتساب این اعمال به موکل، وی نمی‌تواند بر این امور ادای قسم نمایند زیرا خود، آن اقدامات را انجام نداده است.
- پس از خروج از حجر می‌توان قسم را در مورد اعمال قیم یا وصی، که در زمان نمایندگی آن‌ها انجام شده است، به محجور سابق توجه داد.
- در دعوا علیه محجورین با توجه به حکم مواد ۱۳۲۹ و ۱۲۶۲ قانون مدنی^[۳۰۷] چون محجور خود نمی‌تواند ادای سوگند نماید، ولی یا قیم وی در مورد اقدامات خود سوگند می‌خورد و بدین ترتیب امکان استفاده از سوگند در دعاوی‌ای فراهم می‌گردد که به طرفیت محجور در جریان است.
- در مواردی که تشخیص انجام دهنده یک عمل به واسطه وجود اجزای متفاوت میسر نیست، مثل بیع صغیر ممیز، که توسط ولی تنفیذ شده است، این تشخیص با ضابطه «انتساب شخصی» که حق سوگند دارد، انجام‌پذیر می‌گردد و برای مثال هم محجور پس از خروج از حجر و هم ولی یا قیم در زمان بقای نمایندگی قانونی حق سوگند دارند.
- در مواردی که قانونی یا در عمل امری به شخصی منتسب نیست، تصور سوگند در مورد آن از طرف خود آن شخص یا نماینده وی منتفی است. بنابراین شخص حقوقی‌ای که به طور قانون اهلیت و صلاحیت ادای سوگند ندارد و سوگند به این شخص انتساب ‌پذیر نیست، از طریق مدیران یا نمایندگان حتی با تعبیر مدیران به عنوان رکن شخص حقوقی^[۳۰۸] نمی‌تواند ادای سوگند نماید. شخصیت حقوقی، یک وجود واقعی، ولی اعتباری است. اگر چه این شخص از تمامی حقوق و تکالیف اشخاص حقیقی بهره‌مند است^[۳۰۹]، ولی حق سوگند از حقوق استثنایی ویژه انسان است و اشخاص حقوقی از اساس فاقد آن هستند تا بتوان امکان ادای آن را از طرف مدیران و نمایندگان این اشخاص، پذیرفت. در قانون مدنی آورده شده است که:«وکالت باید در امری داده شود که خود موکل بتواند آن را به جا آورد…».^[۳۱۰] سوگند شخص حقوقی فاقد چنین وصفی است.

ب ـ نظریه توکیل‌پذیری سوگند

همانگونه که در توضیح نظریه توکیل‌ ناپذیری سوگند گذشت، گفته شده که از شرایط رد یمین، اصیل بودن مدعی در دعوی است. بنابراین اگر وکیل دست به استحلاف مدعی علیه بزند، خوانده حق ندارد رد یمین به وکیل نماید. بلکه باید خود سوگند را ادا نماید وگرنه ناکل محسوب شده و در نتیجه محکوم خواهد گردید. دلیل این مطلب دو استدلال است. نخست این که برای اثبات مال غیر شخص (وکیل) نمی‌تواند سوگند یاد کند و لذا وکیل نمی‌تواند یمین مردوده را پذیرا باشد. این استدلال همانگونه که در بحث پیشین ملاحظه گردد و مورد تصریح پاره‌ای از محققین قرار گرفته^[۳۱۱]، فاقد نص معتبر می‌باشد؛ زیرا نسبت به اجماع انتقاد وجود دارد و سایر ادله مصون از ایراد نیست. استدلال دوم که قوی‌تر از استدلال اول است، هر چند که طرفداران کمتری دارد، وجود پاره‌ای احادیث راجع به رد یمین می‌باشد که عموماً می‌گویند یمین باید به صاحب حق یعنی اصیل در دعوی رد شود. پس رد یمین به نمایندگان صاحب حق برخلاف این احادیث است.
با چنین استدلالی می توان توکیل در سوگند را پذیرفت و مانعی برای تحلیف وکیل نباشد. زیرا آن چه که در صحت سوگند شرط است، این است که یمین از روی علم حالف صورت گیرد. بنابراین اگر وکیل سوگند یاد کند، قاضی دادگاه مکلف است که منشأ علم او را نسبت به مقسم علیه جویا شود. این نظر مورد تمایل پاره‌ای از نویسندگان قرار گرفته است. چنان که فقیه یزدی می‌فرماید: اگر نمایندگان قانونی دعوی را به نمایندگی مطرح کرده‌اند و خواسته دعوی، مربوط به عملیات مورد تصدی خودشان باشد که در آن دست‌اندر کار بوده‌اند چون طبعاً علم و آگاهی کافی دارند، می‌توانند مورد رد یمین منکر قرار گرفته و قسم یاد کنند؛ زیرا هیچ دلیلی نداریم که ثابت کند نمایندگان قانونی مطلقاً حق ادای سوگند به صورت یمین مردوده را ندارند. متن عبارات ایشان چنین است:«اذا کان المدعی ولیاً اجباریاً فان کان له بینه فهوو… و ان رد المین علیه فان کان المدعی به مما یرجع الی تصرفه نفیاً أو اثباتاً فالظاهر ان له أن یحلف لانه حلف علی فعله او ترکه و ان کان نفعه للغیر… لما مرمن عدم عموم یدل علی عدم الجواز الحلف علی مال الغیر یشمل المقام…»^[۳۱۲]
همچنین این فقیه متبتع در جای دیگر می‌فرماید:«یظهر من جماعه عدم جریان الوکاله فی الظهار و اللعان و الایلاء … و الحلف، و الاظهر جوازها ان کان عاجزاً عن اجراء الصیغه بل و ان کان قادراً ان لم یکن اجماع علی المنع»^[۳۱۳] با این بیان به عقیده ایشان توکیل در سوگند در فرض عجز از اجرا صیغه جایز است و در صورت توانایی بر اجرای صیغه هم ممکن است، اگر اجماع مانع نباشد. از سوی دیگر باید به این حقیقت توجه نمود که مسئله یمین برای اثبات مال غیر، با مسئله دعوای غیرجزمی رابطه بسیار نزدیک دارد. به این معنی که گفته مشهور از آن جا سرچشمه می‌گیرد که تصور کرده‌اند هر سوگند که برای اثبات مال غیر باشد، حالف اگر مدعی دعوی بوده باشد دعوای او یک دعوای غیرجزمی است و حلف بر دعوای غیرجزمی، نافذ نیست؛ زیرا حالف باید نسبت به «مقسم علیه» علم داشته باشد.^[۳۱۴] بنابراین در مواردی که نماینده مدعی مثلا وکیل از جانب وی طرح دعوی می‌کند جازم در دعوی می‌باشد و می‌تواند قسم بتی یاد کند ولو آن که در نتیجه این قسم، مالی به سود مدعی ثابت شود. با ذکر یک مثال ساده می‌توان این مطلب را به خوبی ترسیم نمود و مورد تصدیق قرار داد. مثلا فردی به وکالت از جانب دیگری مالی را خریداری می‌کند و سپس از جانب مالک مأموریت می‌یابد تا آن را به نفع عده‌ای وقف نماید و متولی موقوفه باشد. بعداً عده‌ای موقوفه را به تصرف عدوانی در اختیار خویش قرار می‌دهند. حال این متولی علیه متصرفین عدوانی به نفع موقوف علیهم طرح دعوی می‌کند. او می‌تواند به عنوان شاهد واحد گواهی و یمین خود را دلیل دعوی قرار دهد. چنان که می‌تواند از عهده اتیان یمین مردوده بر آید زیرا خودش مال را خریداری و وقف نموده و در نتیجه علم به مقسم علیه دارد و اگر قسم یاد کند مالی به سود غیر (موقوف علیهم) اثبات نموده است. این امر فاقد هرگونه اشکالی است و هیچگونه مخالفتی با نصوص مربوط به بینه و یمین ندارد.
همچنین وکلا یا کسانی که از جانب غیر، طرح دعوی می‌کنند، ظاهر حالشان مانند هر مدعی دیگر، این است که آنان جازم در طرح دعوی هستند و جزم در دعوی عرفاً و عملاً شرط صحت دعوی است، مگر در مواردی که عرفاً مستثنی است، همچون دعوای تهمت. این ظاهر از نظر دادگاه برای قبول دعوی و ادامه رسیدگی، مانند اقامه بینه از طرف نماینده یا وکیل مدعی و مانند استحلاف خوانده از جانب وکیل کافی است. اما اگر نوبه سوگند (هرگونه سوگندی) به این نمایندگان که سمت وکالت را دارند برسد، دادگاه با توجه به این که علم حالف، شرط صحت حلف است، می‌تواند منشأ علم حالف را نسبت به «مقسم علیه» جویا شود و با احراز آن حکم به صحت حلف دهد. علاوه بر آن صحت استنابه در سوگند را می‌توان در عبارات پاره‌ای فقها یافت. مثلاً صاحب مناهل به ممکن بودن استنابه در سوگند اشاره دارد و می‌فرماید:«یمکن الاستنابه فی الحلف بعد توجه الیمین».^[۳۱۵]

۳-۲-۲- توکیل در قبول و رد سوگند یا تقاضای آن

در پاره‌ای موارد که وکیل در دعوی یا دفاع از آن شرکت دارد، ممکن است که دعوی منتهی به سوگند گردد. در این موارد آیا وکیل خواهان می‌تواند تقاضای سوگند از خوانده نماید یا وکیل خوانده سوگند را قبول یا رد نماید؟ از نقطه نظر فقهی مانعی در این مورد وجود دارد و هیچ مخالفتی در گفتار فقها دیده نمی‌شود.
قانون مدنی تصریح دارد^[۳۱۶] که تقاضای قسم قابل توکیل است و وکیل در دعوی می‌تواند طرف را قسم دهد. همچنین وکالت در قبول یا رد سوگند پذیرفته شده^[۳۱۷] و این امر باید جزء مصرحات وکالت‌ نامه باشد. ماده یاد شده تکرار ماده ۱۴ آیین‌نامه ترتیب اتیان سوگند مصوب سال ۱۳۲۱ می‌باشد:^[۳۱۸] «وکیل حق قبول یا رد سوگند ندارد مگر این که این اختیار از طرف موکل به او داده شده باشد.»

بخش سوّم

وکالت در سوگند در سایر کشورها

سوگند در حقوق کشورهای اسلامی و غیرلیبرال دارای ارزش بوده و به وسیله آن اکثر دعواهای حقوقی و بعضی از دعواهای کیفری به اثبات رسیده است. در تمامی ادوار و همچنین در بعضی از سیستم‌های حقوقی سوگند به عنوان یکی از ادله اثبات دعوی همواره مورد استفاده طرفین دعوی جهت اثبات ادعاهای آنان بوده است، حدود استفاده و درجه اعتبار آن از کشوری به کشور دیگر متفاوت است.
در کشورهای مصر، لیبی، لبنان و عراق سوگند به عنوان یکی از ادله اثبات دعوا می‌باشد و در کشور فرانسه به عنوان یک کشور لیبرال سوگند پذیرفته نیست. نکته قابل ذکر اینکه در تمام کشورهایی که سوگند را پذیرفته‌اند این امر قائم به شخص است و وکیل نمی‌تواند به جای موکل سوگند یاد کند.^[۳۱۹]

 

نتیجه گیری

با بررسی نظریات و دیدگاه‌های حقوقدانان این نتیجه به دست می‌آید که آن‌ها نیابت‌ پذیری هر عملی را که واجد آثار حقوقی باشد، خواه موجد حق باشد یا کاشف از آن را به عنوان یک اصل پذیرفته‌اند. حقوق‌دانان معتقدند که نیابت و توکیل در همه امور تجویز شده است، به جز آن چه که غرض مقنن از ایقاع آن، مباشرت شخص خاص باشد. بنابراین با تکیه بر اصل صحت توکیل، نیابت را جز در مواردی که دلیل قاطع بر ممنوعیت آن وجود دارد تجویز نموده‌اند. از استقرا در مواد قانون مدنی و ارتباط اعمال حقوقی با شخصیت اشخاص می‌توان به خوبی دریافت که به ندرت مسایلی وجود دارد که قانونگذار نیابت در آن را منع نموده باشد. پس، براساس غلبه، می‌توان گفت، برای انجام دادن همه اعمال حقوقی توکیل امکان‌پذیر می‌باشد، مگر جایی که قانون یا ضرورت‌های ناشی از اخلاق یا نظم عمومی آن را ممنوع کند.
برای اثبات نظریه عدم توکیل‌پذیری اقرار ادله‌ای مانند شرط اصیل بودن مقر، اصل نسبی بودن اقرار، اقرار وکیل اخبار به ضرر غیر است، اقرار وکیل علیه موکل خلاف مقتضای عقد وکالت است، قاعده اقرار «اقرار العقلاء علی انفسهم جائز»، اجماع، و تشبیه اقرار وکیل به شهادت؛ ارائه شده است.
نظریه توکیل ‌پذیری اقرار بر این مبناست که وکالت در اقرار قابل قبول می‌باشد؛ زیرا اقرار از اموری نیست که مباشرت شخص در آن از اهم امور تلقی گردد. ادله نظریه توکیل‌ پذیری اقرار بدین قرار است: قیاس اقرار به بیع، قاعده «من ملک شیئاً ملک الاقرار به»، قاعده استیمان، قاعده احسان، قاعده تصدیق‌الامین، دلیل ملازمه، نظریه تنزیل، و ظاهر حال.
قدر متقین از عبارات فقها، این است که در مورد وکیلی که وکالتش عام است اقرار صحیح می‌باشد چه اقرار به ضرر موکل باشد و چه به نفع موکل، مگر اقرار در جایی که مستلزم حد یا تعزیر است. در صحت اقرار وکیلی که دارای اختیار ویژه از سوی موکل در اقرار می‌باشد هیچ تردیدی نمی‌توان نمود. درخصوص اقرار وکیل دعاوی اختلاف‌ نظر وجود دارد، عده‌ای آن را اقرار ندانسته و در نتیجه معتقدند که اقرار وکیل در دعوا، الزام‌آور نمی‌باشد؛ زیرا اصل برائت ذمه است و در نتیجه موکل، به اخبار وکیل ملزم نمی‌گردد. اما برخی دیگر قایل به تفصیل شده و معتقدند اگر کسی دیگری را وکیل در خصومت قرار دهد، هر اخباری از ناحیه او صحیح می‌باشد به جز اخباری که مستلزم حد و تعزیر شود.
وکالت در اقرار واقعیتی است که در حقوق کشورهای اسلامی از جمله مصر، سوریه، لیبی، عراق، لبنان و کشورهایی که سیستم حقوقی مدونی دارند مانند فرانسه نیز مورد تأیید و پذیرش قرار گرفته است. توکیل در اقرار در کشورهای مذکور بلامانع است، اما نکته‌ای که باید بدان توجه داشت این است که صحت آن در این کشورها، منوط به بیان آن در وکالت نامه است. اگر این قید بدین شکل در قوانین ما پیش بینی شود بسیاری از اختلافات در این زمینه از بین خواهد رفت.

از دیر باز، صاحب‌ نظران به این نکته توجه داشته‌اند، که اگر شاهد نتواند یا نخواهد شخصاً آن چه را که دیده یا شنیده در محکمه بیان نماید، در این صورت فرد دیگری می‌تواند از جانب شاهد اصل، مشاهدات یا مسموعات او را بیان کند. اما این امر با محدودیت‌هایی همراه بوده، از جمله آن که شاهد اصل از حضور در محکمه معذور باشد و مشهود به غیر از آن چه که موجب حد است، بوده باشد. فقها این موضوع را در تألیفات خویش تحت عنوان شهادت بر شهادت یا شهادت فرعی مطرح کرده و بر آنند که توکیل در شهادت صحیح نیست، مگر به صورت شهادت بر شهادت. از عمده استدلال آن‌ها اجماع فقها ـ به این معنی که تمامی فقها بر عدم قبول نیابت در شهادت نظر داده‌اند ـ، اصل عدم ترتب اثر بر فعل دیگری، اگر توکیل در شهادت جایز می‌بود، هر آینه این امر شهرت می‌یافت و حال آن که چنین نیست، شهادت فرع، دلیل اثباتی شهادت اصل است به همین جهت تعداد بینه فرع را دو تن مشروط می‌دانند، و تصریح دارند که اثبات شهادت اصل با گواهی یک نفر که نصف بینه محسوب می‌گردد محقق نمی‌شود، اجبار از جانب شاهد اصل، اشهاد است نه توکیل، و… بنابراین در خصوص ماهیت این عمل که دیگری از جانب شاهد ادای گواهی نماید همان گونه که بیان شد فقها ماهیت این عمل را با اصطلاح اشهاد یا شهادت بر شهادت با بینه فرع، شناسایی نموده‌اند. یعنی آن چه که واقع شده شهادت است نه نیابت و توکیل و پاره‌ای نیز به بیان این ماهیت تصریح نموده و در نوشته‌های خویش صراحتاً اشاره دارند که شهادت بر شهادت، توکیل نیست بلکه شهادت است. بعضی از فقها نیز به نظریه توکیل تمایل داشته‌اند با ذکر این نکته که استنابه در شهادت جایز است ولی به صورت مخصوص واقع می‌گردد، به این نظریه توجه داشته‌اند و حتی پاره‌ای از آن‌ها تصریح دارند که اگر در تمسک به نظریه شهادت بر شهادت دلیل اجماع وجود نداشت، این تمسک نقدپذیر بود و می‌توان به نظریه توکیل در شهادت رو آورد.
در مورد اختیار وکیل در وکالت در استماع شهادت و استفاده از آن در مقررات موضوعه پیش بینی شده که در صورت عذر گواه یا عدم اقامت او در مقر دادگاه، کارمند محکمه یا دادگاه و قاضی دیگری به نیابت از قاضی محکمه می‌تواند گواهی گواه را استماع نماید. همچنین در مواردی که دلیل اثبات دعوی یا مؤثر در اثبات آن، گواهی گواهان باشد، وکیل در دادرسی می‌تواند نسبت به احضار شهود و استماع شهادت آنان از دادگاه درخواست نماید؛ بلکه همان گونه که بعضی از فقها تصریح دارند این امر از جمله وظایف وکیل محسوب می‌شود. زیرا هدف از انتخاب وکیل، تسهیل اثبات دعوی و مدد از اوست تا دعوی اثبات شود. گاه صلاحیت گواه از جانب طرف دعوی مورد تردید قرار می‌گیرد، در این صورت وکیل می‌تواند با معرفی شاهد به اثبات تعدیل گواه بپردازد. همچنین اگر شهودی از طرف دعوی معرفی شده‌اند، وکیل خواهان یا خوانده می‌تواند با ایراد جرح، صلاحیت شاهد را زیر سوال ببرد. استناد به شهادت شهود یکی از دلایل مورد قبول جهت اثبات دعاوی حقوقی در تمام سیستم‌های حقوقی می‌باشد و پذیرش آن به عنوان یکی از دلایل اثبات دعوی مورد اتفاق‌نظر همه رژیم‌های حقوقی است. وکالت در شهادت با همان نظریه «اشهاد» نیز در حقوق پاره‌ای از کشورها مورد پذیرش قرار گرفته است؛ برای نمونه، شهادت بر شهادت را نوعی گواهی دانسته و از آن به شهادت سماعیه یا غیرمباشره یا شهادت درجه دو نام برده‌اند.

نظریه عدم توکیل‌پذیری سوگند بر این مبناست که به صورت پراکنده در مباحث کتاب وکالت، قضا و شهادات و کتاب الایمان بیان شده است و همچنین در ماده ۱۳۳۰ قانون مدنی بدان تصریح شده است.
بر مبنای نظریه توکیل‌پذیری سوگند در فرض عجز از اجرای صیغه توکیل جایز است و در صورت توانایی بر اجرای صیغه هم ممکن است اگر اجماع مانع نباشد.
با بررسی نظریات و دیدگاه‌های حقوقی می‌توان به این نتیجه رسید که اصل بر این است که هر عملی نیابت‌ پذیر است مگر این که خلاف آن تصریح شده باشد یعنی باید گفته شود که عمل قابلیت نیابت ‌پذیری را ندارد و این تصریح توسط شخص موکل و قانون انجام شود.

فهرست منابع

1. 1. قرآن کریم

1. 1. ابن ادریس، محمد بن منصور، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین بقم المشرفه، چاپ دوم، ۱۴۱۰ ق. www.islamicdatabank.com

1. 1. ابن حزم، علی، المحلی، بیروت، دارالافاق الجدیده،چاپ دوم،۱۴۱۲ق، بی‌تا.

1. 1. ابن عابدین، محمدامین، العقود الدریه، بیروت، دارالمعرفه،چاپ اول،۱۴۱۰ق www.wikifeqh.ir

1. 1. ابن قدامه، عبدالله بن احمد، المغنی، بیروت، ۳۱۴۰ ق.www. wiki.islamicdoc.org/wiki/index.php

1. 1. ابو جیب، سعدی، القاموس الفقهی لغه و اصطلاحاً، دمشق ۱۴۰۲ ق ـ ۱۹۸۲ م. www.noorlib.ir/View/fa

1. 1. اداره کل برنامه ریزی و تدوین متون آموزشی، مشاوره قضایی تلفنی، قم، نشر قضاء، ۱۳۸۴ ش.

1. 1. اسماعیلی، مصطفی، مکتب بازگشت، قم، اشک یاس، چاپ چهارم،۱۳۸۶ ش.

1. 1. اصفهانی (فاضل هندی)، محمد بن حسن، کشف اللئام عن قواعد الاحکام، قم، موسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین بقم، ۱۳۸۵ش ،بی‌تا. www.wikifeqh.ir

1. 1. امامی، حسن، حقوق مدنی (در ادله اثبات دعوی، اقرار، اسناد، شهادت، امارات، قسم، اصول عملیه)، کتابفروشی اسلامیه، چاپ هفتم، تهران، ۱۳۷۵ ش.

1. 1. انصاری، مرتضی، مکاسب تبریز، ۱۳۷۵ ق.

1. بجنوردی، حسن، القواعد الفقهیه، قم، ۱۴۰۲. www.fakoury.blogfa.com

خوداثربخشی در حقیقت احساس افراد در توانایی انجام وظایفشان با مهارت بالاست. خودکارآمدی از نظریه شناخت اجتماعی˝ آلبرت باندورا (۱۹۹۷) روانشناس مشهور، مشتق شده است که به باورها یا
قضاوتهای فرد به توانائیهای خود در انجام وظایف و مسئولیت‌ها اشاره دارد. نظریه شناخت اجتماعی مبتنی بر الگوی علی سه حانبه رفتار، محیط و فرد است. این الگو به ارتباط متقابل بین رفتار، اثرات محیطی و عوامل فردی (عوامل شناختی، عاطفی و بیولوژیک) که به ادراک فرد برای توصیف کارکردهای روانشناختی اشاره دارد، تاکید می‌کند. براساس این نظریه، افراد در یک نظام علیت سه جانبه بر انگیزش و رفتار خود اثر می‌گذارند (باندورا، ۱۹۹۷).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

احساس داشتن حق انتخاب (خودسازمانی)
خودمختاری یا داشتن احساس حق انتخاب به معنی آزادی عمل و استقلال فرد در تعیین فعالیت‌‌های لازم برای انجام دادن وظایف شغلی اشاره دارد (توماس و ولتهاوس، ۱۹۹۰). پژوهش نشان می‌دهد که احساس دارا بودن حق انتخاب، با از خود بیگانگی کمتر در محیط کار، رضایت کاری بیشتر، سطوح عملکرد بالاتر، فعالیت کارآفرینانه خلاق بیشتر، سطوح درگیری شغلی بالاتر و فشار کاری کمتر همراه است (ابطحی و عابسی، ۱۳۸۶، ۸۸).
احساس موثر بودن (پذیرفتن شخصی نتیجه)
تاثیرگذاری یا به قول وتن و کمرون (۱۹۹۸) پذیرش پیامد شخصی درجه‌ای است که فرد می‌تواند بر نتایج راهبردی، اداری و عملیاتی شغل اثر بگذارد. تاثیرگذاری عکس ناتوانی در تاثیر‌گذاری است (اسپریتزر، ۱۹۹۵). گرین برگر^[۴] و همکارانش (۱۹۸۹) بیان می‌کنند افراد توانمند احساس کنترل شخصی بر نتایج دارند. آنان بر این باورند که می‌توانند با تحت تاثیر قرار دادن محیطی که در آن کار می‌کنند یا نتایجی که حاصل می‌شوند، تغییر ایجاد کنند. گرین معتقد است که احساس موثر بودن، عبارتست از اعتقادات فرد در یک مقطع مشخص از زمان در مورد توانایی‌اش برای ایجاد تغییر در جهت مطلوب (ابطحی و عابسی، ۱۳۸۶، ۸۸).
احساس معنی‌دار بودن (ارزشمند بودن)
معنی‌دار بودن فرصتی است که افراد احساس کنند اهداف شغلی مهم و باارزشی را دنبال می‌کنند، یعنی اینکه احساس می‌کنند در محیطی کار می‌کنند که وقت و نیروی آنان باارزش تلقی می‌شود (اپلبام و هانگر، ۱۹۹۸، ۳۴).
فعالیتهایی که معنی‌داری را القا می‌کنند، نوعی احساس هدفمند، هیجان یا ماموریت برای افراد ایجاد می‌کنند. به جای اینکه نیرو و اشتیاق افراد را هدر بدهند، منبعی از نیرو و اشتیاق برای آنان فراهم می‌آورند.
فقط دستیابی به حقوق، کمک به سازمان برای کسب درآمد یا دقیق انجام دادن یک شغل، برای بسیاری از
مردم احساس معنی‌دار بودن ایجاد نمی‌کند. بعضی چیزهای بنیادی‌تر، شخصی‌تر و ارزشمندتر باید با فعالیت پیوند یابند. در واقع کار باید با برخی چیزهای انسانی‌تر همراه باشد (وتن و کمرون، ۱۳۸۱).
احساس داشتن اعتماد به دیگران
سرانجام، افراد توانمند حسی به نام اعتماد دارند. اعتماد به روابط بین فرادستان و زیردستان (اعتماد مدیر به کارمند و بالعکس) اشاره دارد. اعتماد به علاقه‌مندی، شایستگی، گشودگی و اطمینان به دیگران مربوط می‌شود (اسپریتزر، ۱۹۹۸).
اعتماد کردن به دیگران به افراد اجازه می‌دهد که با اعتماد به نفس و با روشی درست بدون ضایع کردن نیرویی برای حفاظت از خود، برای برملا کردن روش‌‌های پنهان یا سیاست بازی تلاش کنند. به علت اینکه محیط‌‌های اعتماد کننده به افراد اجازه می‌دهند تا آنها فرهیخته شوند، توانمندسازی به شدت با احساس اعتماد به دیگران پیوند می‌خورد. داشتن این احساس که رفتار دیگران استوار، ثابت و قابل اعتماد است، اینکه اطلاعات را می‌توان با اطمینان تلقی کرد و اینکه به قول و قرارها عمل خواهد شد، همگی بخشی از شکل‌گیری و رشد احساس توانمندی در افراد هستند. خلاصه اینکه احساس اعتماد به دیگران، به افراد نیرویی می‌بخشد تا احساس امنیت کنند (اورعی یزدانی، ۱۳۸۱، ۳۳).
۲-۱-۱۰- اصول توانمندسازی کارکنان
اصول توانمندسازی، از دیدگاه کارشناسان به این ترتیب می‌باشد:
۱) برای اجرای توانمندسازی هیچ فرمول جادوئی یا دستورالعمل استاندارد وجود ندارد.
۲) توانمندسازی، وسیله‌ای برای رسیدن به هدف است نه اینکه خود هدف باشد. به کارکنان کمک می‌کند بتوانند کار را به طور مطلوب انجام دهد.
۳) توانمندسازی را باید مدیریت کرد، انجام داد و مطمئن بود که در حال اجراست.
۴) توانمندسازی وقتی خوب عمل می‌کند که مبتنی بر ارزش‌ها باشد.
۵) اعتماد و تعهد، دو نکته کلیدی محسوب می‌شود. با اهمیت به کارکنان می‌توان بر مشارکت، وفاداری و تلاش‌‌های آنان افزود.
۶) لازم است مدیران و سرپرستان، همانند کارکنان توانمند شوند.
۷) با تعریف مرزهای کاری می‌توان حدود اختیارات کارکنان را روشن کرد، با حذف موانع، این شرایط فراهم می‌شود.
۸) ارتباطات و اطلاعات دو ویژگی حیاتی برای توانمندسازی هستند.
۹) آموزش توانمندسازی، فراتر از اقدامات اصلاحی است.
۱۰) پیگیری و روانسازی، بیش از کنترل و نظارت موثر است.
۱۱) قدردانی از افراد برای موفقیت‌‌های آنی لازم است.
۱۲) اختصاص وقت کافی و صبورانه برای توانمندسازی. چون فرایند دشواری است و به سادگی نمی‌توان باورها، خط مشی‌ها، روش‌‌های کاری، ساختار سازمانی و رفتارها را تغییر داد (مصلحی و همکاران، ۱۳۹۱)
۲-۱-۹- ابزارهای توانمندسازی
به منظور توانمندسازی کارکنان سازمان‌‌های کسب و کار به بسترسازی اولیه و مناسب در محیط سازمان نیاز است. در سازمان‌هایی که در آن فاکتورهای تاثیرگذار در توانمندسازی به طور کامل و درست اجرا می‌شود، می‌توان اطمینان داشت که بهترین استفاده از منابع انسانی صورت می‌گیرد و در نتیجه سازمان به سوی سرآمدی حرکت می‌کند. ولی برای اجرای توانمندسازی از چه فنون و ابزاری می‌توان استفاده کرد؟ از سوی صاحبنظران و کارشناسان منابع انسانی ابزارهای مختلفی برای توانمندسازی افراد پیشنهاد شده است که در اینجا به اهم آنها اشاره می‌گردد:
۱)رهبری منابع انسانی
رهبری سازمان باید اطمینان حاصل کند که ارزش‌ها و سیستم‌‌های لازم را برای توانمندسازی موفق و پایدار منابع انسانی، مدنظر قرار داده است. زمانی که تغییر و بهبود در سازمان مورد نیاز است، مدیریت ارشد سازمان باید شخصاً از منابع در دسترس برای کمک به توانمندسازی، ترغیب و مشارکت منابع انسانی استفاده کند. رهبران سازمان باید از راه اقدام‌ها و رفتارهای خود از فرایندهای توانمندسازی منابع انسانی حمایت کرده و آن را تسریع و تسهیل کند .‌ساز و کارهای عملیاتی مدیریت منابع انسانی در این زمینه به شرح زیر است:
به وجود آوردن جو یادگیری
ایجاد خوداثربخشی در سرمایه‌‌های انسانی
رهبری خلاق سرمایه‌‌های انسانی
بوجود آوردن شرایط و بسترهای مناسب توانمندسازی
اعتمادسازی
ایجاد خودباوردی در کارکنان
تفویض اختیار به کارکنان
۲) خط مشی و استراتژی (راهبرد)
سازمانهای موفق، خط مشی و راهبرد خود را براساس تمرکز بر طرف‌‌های ذینفع و مبتنی بر توانمندی منابع انسانی خود اجرا می‌کنند و فرایندهای توانمندسازی منابع انسانی خود را برای اجرای خط مشی و راهبرد سازمان، بهبود داده و مدیریت می‌کنند.
۳) فرایندهای توانمندسازی
مدیریت منابع انسانی سازمان، منابع انسانی را در سطح فردی، تیمی و سازمانی برای دستیابی به هدف‌‌های راهبردی سازمان مدیریت می‌کند و فرایندهای مرتبط با توانمندسازی منابع انسانی را به نحوی طراحی، مدیریت و بهبود می‌بخشد که رضایت کامل ذینفعان را در پی داشته و ارزش افزوده برای آنان ایجاد کند. ابزارهای فرایند توان افزایی کارکنان عبارتند از:
لایه برداری مدیریتی^[۵]، لایه‌‌های مدیریت میانی موجود میان کارگران خط اول و مدیریت عالی – یعنی سرپرستان، بازرسان و کمک سرپرستان- را حذف می‌کند. این کار در عمل، گستره حوزه کنترلی مدیران ارشد را افزایش می‌دهد.
تمرکز زدایی سازمانی، کنترل را از مدیران سطوح بالای سازمانها به واحدهای خط اول منتقل می‌کند. این کار به معنای مدیریت مبتنی بر جایگاه^[۶] در درون یک سازمان است. به عنوان نمونه‌ای عالی از استفاده از این ابزار، می‌توانیم از فرماندهی جنگ‌‌های هوایی، یعنی سازمانی با بیش از ۳۰۰ اسکادران مستقل، نام ببریم.
درهم شکستن بخش‌‌های عملیاتی^[۷]، که می‌تواند واحدهای بوروکراتیک و فرایندهای کاری مبتنی بر تخصص عملیاتی را حذف کند و وظایف یاد شده را به گروه‌‌های کاری خط اول، که برای ارائه خدمت به مشتریان خود پاسخگو هستند، منتقل کند.
وجود گروه‌‌های کاری، که شامل گروه‌هایی از کارکنان است که به منظور کسب هدف‌‌های عملکردی مشترک با یکدیگر همکاری می‌کنند.
وجود گروه‌‌های کاری خودگردان^[۸]، به گروه‌‌های کاریی گفته می‌شود که خود نظارت بر کار خود را بر عهده دارند.
وجود همکاری میان مدیریت-کارگران^[۹]، که به شکل موافقت نامه‌‌های بسته شده میان مدیران و اتحادیه‌‌های کارگری، به منظور همکاری در بهبود عملکرد سازمانی و شرایط کار تحقق می‌یابد. این دو گروه از راه این موافقت نامه‌ها توافق می‌کنند تا به منظور حل مسائل با یکدیگر همکاری کنند.
وجود برنامه‌‌های اخذ پیشنهادهای کارکنان^[۱۰] ،‌ساز و کاری رسمی را در اختیار کارکنان قرار می‌دهد که در چارچوب آن می‌توانند عقاید خود را در مورد نحوه بهبود عملکردها با مدیران ارشد در میان گذارند. در این روش‌ها معمولاً بخشی از صرفه جویی‌‌های مالی ناشی از پیشنهاد کارکنان به آنها داده می‌شود.

وفاداری به برند (۹)

__

__

__

__

__

__

__

__

__

یکی از قوی ترین و مناسب ترین روش های تجزیه و تحلیل در تحقیقات علوم رفتاری، تجزیه و تحلیل چند متغیره است. زیرا ماهیت این گونه موضوعات چند متغیره بوده و نمی توان آنها را با شیوه دو متغیری (که هر بار تنها یک متغیر مستقل با یک متغیر وابسته در نظر گرفته می شود) حل نمود. از این رو در این تحقیق، در این قسمت با انجام آزمون های مناسب به بررسی وضعیت فرضیه ­های تحقیق خواهیم پرداخت. به عبارت دیگر در این قسمت به آزمون مجموعه روابطی پرداخته می شود که در چارچوب نظری پژوهش تعریف گردیدند. این هدف در مدل­یابی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر، با طراحی مدل ساختاری، عملیاتی می گردد. بدین ترتیب می­توان تاثیر متغیرهای مورد مطالعه را مورد آزمون قرار داد. آزمون مدل و فرضیه ها در این مرحله با بهره گرفتن از نرم افزار LISREL 8.5 صورت می­گیرد.
در این پژوهش نیز به منظور بررسی اثرات متغیرهای برون­زا و درون­زا یک مدل فرضی براساس پیشینه تحقیق، طراحی شده که در فصل اول ارائه شده است. فرضیه‌های فصل اول نیز بیانگر روابط علی میان متغیرهای موجود در مدل است. در این تحقیق بررسی همزمان فرضیه ­ها در قالب مدل اولیه صورت می‌گیرد. برای ارزیابی مدل فرضی این پژوهش ابتدا به برآورد پارامترها با بهره گرفتن از روش بیشینه احتمال می‌پردازیم. پارامترهای برآورد شده شامل “ضرایب تأثیر”^[۱۱۷] می‌باشد. در نهایت شاخص‌های ارزشیابی برازندگی مدل و شکل مدل برازش شده گزارش شده است. در ادامه مدل ساختاری تحقیق در حالت تخمین استاندارد و ضرایب معناداری مورد بحث قرار خواهد گرفت.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شکل ۴-۷ نشان دهنده مدل ساختاری، در حالت تخمین استاندارد، است که بر اساس چارچوب نظری پژوهش، روابط بین متغیرهای تحقیق را نمایان می سازد. این نگاره، ضرایب بتا را برای هر یک از مسیرهای مدل ساختاری نشان می دهد. رد یا تأیید هر یک از فرضیه ها منوط بر مقایسه ضریب بتای به دست آمده برای هر مسیر، در حالت تخمین استاندارد، با مقدار t محاسبه شده برای آن، در حالت ضرایب معناداری، می باشد. شکل ۴-۸ نیز نشان دهنده مدل ساختاری در حال ضرایب معناداری می باشد و مقادیر t محاسبه شده را برای هر یک از مسیرها مشخص می سازد.
شکل ۴-۷ مدل ساختاری در حالت تخمین استاندارد
شکل ۴-۸ مدل ساختاری در حالت ضرایب معناداری
همانگونه که از شکل­های ۴-۷ و ۴-۸ نمایان است، شاخص های برازندگی مدل در دامنه قابل قبول قرار گرفته اند. شاخص های برازندگی مدل نهایی در جدول ۴-۸ ارائه شده است. با توجه به خروجی نرم افزار لیزرل مقدار ۲χ محاسبه شده برابر با ۶۴/۱۵۲۸ است که مقدار تقریباً مناسبی می باشد. پایین بودن میزان این شاخص نشان دهنده تفاوت اندک میان مدل مفهومی پژوهش با داده های مشاهده شده تحقیق است. با توجه به نتایج به دست آمده و مقایسه آن با دامنه قابل قبول می توان اذعان نمود تمامی شاخص­ های برازندگی مدل فوق در دامنه قابل قبول قرار گرفته اند و لذا مدل مورد تأیید می­باشد.
جدول ۴-۸ شاخص های برازندگی مدل تحقیق

شاخص تناسب

RMSEA

GFI

AGFI

NFI

NNFI

CFI

دامنه مقبول

نتیجه