رفتار بهبود سایبر لوفینگ را راهی برای بهبود یافتن از فعالیت‌های کاری، قلمداد می‌کند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

رفتار منحرف، سایبرلوفینگ را مانعی بر سر راه فعالیت‏های کاری می‏داند.
آخرین رفتار، رفتار اعتیادی است که با استفاده اجباری از سایبرلوفینگ در ارتباط است.
سایبر لوفینگ
فعالیت‌ها
رفتار ها
اجتماعی
اطلاعاتی
اوقات فراغت
عواطف مجازی
توسعه‌ای
بهبود
رفتارهای انحرافی
اعتیاد

شکل ۲-۱)رابطه بین فعالیت‌ها و رفتارهای سایبرلوفینگ

منبع: ون دورن (۲۰۱۱)
در انتها این محقق فعالیت عواطف مجازی سایبر لوفینگ را غیر معتبر شناخته و از فعالیت‌های سایبرلوفینگ حذف شده است.
قبل از اینکه سایبرلوفینگ در عمل نقشی ایفا کند، فعالیت‏های دیگری غیر از اینترنت با پیامدهای واگرا ذکر شده است. (Whitty & Carr 2006) مثال‏ها عبارتند از: چت، آب خنک و یا وقت استراحت و یا سیگار. همچنین در آن زمان، سوال در مورد پیامدهای ناشی از این فعالیت‏ها مانند فعالیت‏های سایبرلوفینگ مطرح شد. کاهش بهره‏وری از یکسو و احتمال بالقوه‏ی توسعه و بهبود از سویی دیگر، از پیامدهای چنین رفتارهایی بود. (Van Doorn,2011)

۲-۲-۲-۳) نگرش های منفی نسبت به سایبرلوفینگ

پژوهشگران با توجه به سایبرلوفینگ به عنوان یک رفتار ناکارآمد، بر کاهش بهره‌وری، مسائل مربوط به آزار و اذیت و به طور کلی سوء استفاده از اینترنت تمرکز کردند و ادعا می‌کنند که استفاده از اینترنت می‌تواند نتایج نامطلوبی مانند از دست دادن مالکیت معنوی، پرونده های حقوقی آزار و اذیت جنسی، کاهش‌های بهره‌وری به دلیل گشت و گذار بیش از حد در وب، تهدیدات امنیتی و احتیاج به پهنای باند بیشتر برای شرکت‌ها را پدید آورد. (Simmers. 2002)
رفتار زیانبار هر گونه رفتاری عمدی است که توسط سازمان برای اجرای منافع مشروع خود مخالف تلقی می‌شود. (Vardi & Weitz, 2004)
جدول ۱ خلاصه ای از مطالعاتی که سایبرلوفینگ به عنوان یک مخرب رفتار استنباط می نماید را ارائه می‌کند. هر چند این لیست جامع نمی‌باشد اما به درک ماهیت منفی از این پدیده کمک می‌کند، عباراتی مانند سایبراسلکینگ (Blok,2001) و سوء استفاده از اینترنت (Armstrong, Philips, & Saling, 2000) به منظور ارزیابی تاثیر منفی سایبرلوفینگ استفاده می‌شود.
برخی مطالعات بر جنبه های منفی سایبرلوفینگ توجه داشته‌اند و از آن بعنوان اعتیاد به اینترنت یاد کرده‌اند. (Armstrong, Phillips, & Saling, 2000)
مطالعات موجود در انحراف در محل کار رفتار اعم از کیفر تخطی از قانون از قبیل نادرستی و شایعه اذهان عمومی به عنوان مثال، (Skarlicki &Folger,1997) ، به غیبت به عنوان مثال (Goldberg & Waldman, 2000) و دیگر تخلفات جدی تر مانند تجاوز در محل کار به عنوان مثال, (Greenberg &Barling 1998)و سرقت کارمند به عنوان مثال (Greenberg & Scott, 1996)
تخلفات جدی تر مانند پرخاشگری در محل کار بعنوان مثال، (Greenberg & Barling, 1998) و سرقت کارمندان بعنوان مثال، (Greenberg & Scott, 1996) غیبت بعنوان مثال، (Goldberg & Waldman, 2000)
یک بررسی نیز نشان داد که سایبرلوفینگ شایع ترین دلیل حواس پرتی در کار بوده است. (Malachowski, 2005)
اگر کارمندان درگیر فعالیت‌های غیر قانونی شوند، سایبرلوفینگ می‌تواند سازمان را در معرض خطر قرار دهد (به عنوان مثال، دانلود موسیقی) و یا اینکه اگر یک محیط اذیت و آزار را از طریق مشاهده یا ارسال مطالب توهین آمیز ایجاد کند. (Lichtash, 2004;Mills et al. , 2001; Panko & Beh, 2002;Scheuermann & Langford, ۱۹۹۷)
تخمین زده می‌شود که در ۲۰٪ تا ۳۰٪ از شرکت‌ها یک کارمند به دلیل سایبرلوفینگ از جمله دسترسی به سایت های هرزه‌نگاری، قمار آنلاین و خرید آنلاین از کار اخراج شده است. (AOM, 2003; Case & Young, 2002; Greenfield & Davis, 2002).
برخی از این سایبرلوفینگ‌ها می‌تواند بی ضرر در نظر گرفته شود، به خصوص اگر در مدت زمان محدود (به عنوان مثال ارسال و دریافت ایمیل شخصی و یا چک کردن تیترهای خبری در (CNN.com) باشد. (Blanchard &Henle,2008)

۲-۲-۲-۴) تاثیرات سایبرلوفینگ بر احساسات کارکنان

اگر چه سایبرلوفینگ ممکن است تاثیر مثبتی بر کارکنان داشته باشد، تمام فعالیت‌های سایبرلوفینگ همان نتایج عملکرد مثبت را در پی نخواهد داشت.
تحقیق در مورد ایمیل، تاثیرات منفی که بر روی کار و احساسات کارکنان بر جای می گذارد را نشان می‌دهد. (Macklem,2006)
دلیل این است که منابع شخصی مانند انرژی و توجه، در پاسخ به ایمیل مورد نیاز است که بخشی از منابع در دسترس را برای مطالبات دیگر کاری کاهش می‌دهد. (Goode,1960)
این کاهش از منابع شخصی احتمالا منجر به تاثیر منفی خواهد شد. علاوه بر این ایمیل، یکی از دلایل اصلی منحرف کردن اذهان کارمندان از کار خود است(Fallows 2002, Macklem,2006).
مطالعات نشان داده اند که ۲۸٪ از کارکنان بعد از بررسی ایمیل ها از کار خود منحرف می شوند(Fallows 2002) و ۴۰٪ به وظیفه اصلی خود را بعد از ارسال ایمیل بر نمی گردند. (Macklem,2006)
لیم و چن ۲۰۰۹ همگام با این یافته ها، استدلال می‌کنند که انحراف در مورد ایمیل باعث به ایجاد تاثیر منفی می‌شود.
این فعالیت‌ها (فعالیت‌های آنلاین مثل ارسال ایمیل، خواندن خبر، خرید، فعالیت‌های بانکی، شبکه های اجتماعی و . . . ) به طور بالقوه منجر به اتلاف وقت، از دست دادن بهره‌وری، مشکلات امنیتی و مسئولیت کارفرما می‌شود. (Oswalt, 2003; Woolnaugh, 2008)

۲-۲-۲-۵) نگرش مثبت به سایبرلوفینگ

سایبرلوفینگ هنگامی مخرب است که دارای تبعات منفی برای سازمان، مانند از دست دادن بهره‌وری و یا هزینه‌های بالاتر برای شرکت باشد. هنگامی که قصد کارمند شانه خالی کردن از کار و یا تلافی علیه شرکت به وسیله کاهش کارایی خود و یا آورده های خود باشد، پس از آن سایبرلوفینگ رفتار زیانباری خواهد بود. اما مواردی وجود دارد که سایبرلوفینگ می‌تواند باعث به وجود آمدن شرایطی شود که در نهایت به نفع سازمان تمام شود، به نحوی که بتوان در شرایط خاص و با قرار دادن اطلاعات کافی در مورد این پدیده تا حدودی به کارمندان آزادی عمل داد. در ادامه به تحقیقاتی که با دیدی مثبت به سایبرلوفینگ، به بررسی آن پرداخته اند اشاره می‌شود.
امروزه بسیاری از جوانان در مطالعات کالج خود اولین موردی که می آموزند استفاده از بازی های ویدئویی و معافیت های آنلاین است. (Oravec,2002) پس این امر که سایبرلوفینگ بتواند پیامدهای مثبتی برای سازمان داشته باشد دست نایافتنی نخواهد بود و می‌توان با آموزش کارکنان و لحاظ کردن اوقاتی برای فعالیت‌های آنلاین کارمندان این رفتار مخرب را به رفتار مثبتی تبدیل کرد که باعث به ارمغان آمدن فوایدی نیز برای سازمان شود.
اگر چه سایبرلوفینگ به عنوان یک رفتار مخرب مشاهده شده، اما تحت برخی شرایط ممکن است آن را عملی مثبت تلقی نمود. لیم و همکاران در سال ۲۰۰۲ با انجام یک مطالعه تجربی در سنگاپور که برای ارزیابی استفاده کارمندان از اینترنت طراحی شده بود، دریافتند که اکثر پاسخ دهندگان با این امر موافق بودند که استفاده از اینترنت برای فعالیتهای غیر‌کاری برای آنها قابل قبول است. بازی های رایانه ای ممکن است همیشه اثرات مضر بر بهره‌وری کارکنان نداشته باشد. آنها می‌توانند برای کاهش اضطراب و تشویق مورد استفاده قرار گیرند. (Ovarec,2002)
علاوه بر این محققانی مانند کیم و بویر (۲۰۰۶) و لیم و چن (۲۰۰۹) بر هر دو جنبه مثبت و منفی سایبر لوفینگ اشاره کرده‌اند.
کیم و بویر (۲۰۰۶( استدلال کرده‌اند که تحت برخی شرایط سایبرلوفینگ می‌تواند منجر به رفتارهای مخرب و در نتیجه ضرر شود، درعین حال به عنوان منفعت هم سایبرلوفینگ می‌تواند با بهره گرفتن از فرصت‌های تفریحی سازنده به یادگیری بهتر توسط این فناوری به کارکنان کمک کند.
با وجود اینکه امکان سوء استفاده از اینترنت در محل کار وجود دارد، اما در بسیاری از مطالعات نشان داده شده است اغلب کارکنان از اینترنت برای کارهای شخصی کوتاه مدت یا در حین استراحت استفاده می‌کنند که برای سازمان مخل نیست و این زمان‏ها، اگر اینترنت هم در دسترس نباشد با سایر فعالیت‏های غیرکاری تلف می‌شود. (Urbaczewski and Jessup, 2002)
لیم و چن (۲۰۰۹) با تحقیق بر روی ارسال و دریافت ایمیل توسط کارکنان و مرور وب در بین دانش آموختگان مدرسه کسب و کار محلی به این نتیجه رسیدند که اگر چه ارسال و دریافت ایمیل های غیر کاری در واقع ممکن است برای فعالیت های کارکنان مضر باشد اما مرور اینترنت ممکن است در حقیقت فعالیت مثبتی باشد. چن معتقد است که مدیران نباید بیش از حد شتابزده در رد تمام فعالیت‌های غیر مولد سایبرلوفینگ عمل کنند.
برخی بر این باورند که کارمندانی که از اینترنت استفاده می‌کنند، کمتر احتمال دارد که برای انجام ماموریت ها دفتر کار را ترک کنند، کمتر با تلفن صحبت می‌کنند، و وقت کمتری برای خواندن کتاب، مجلات و روزنامه ها در طول روز کاری اختصاص می‌دهند. آنها همچنین استدلال می‌کنند که اینترنت به کارمندان برای دست یافتن به تعادل در زندگی خود، اجازه می‌دهد برای مثال، زمانی که افراد مجاز به انجام کسب و کار شخصی در اینترنت در ساعات ناهار خود هستند، در واقع بهره‌وری کارمند افزایش می یابد. (Surmacz, 2002)

۲-۲-۲-۵-۱) تأثیر سایبرلوفینگ بر خلاقیت و دانش کارمندان سازمان

کارمندانی که در تجربه استفاده از اینترنت در محل کار را دارند، ممکن است این تجربه به توسعه مهارت های مهم و دانشی که می‌تواند آنها را برای سازمان با ارزش تر کند، کمک نماید. (Anandarajan et al. , 2004; Anandarajan & Simmers, 2004; Belanger & Van Slyke, 2002; Sunoo, 1996)
همچنین سایبرلوفینگ می‌تواند اثرات مثبت دیگری، مثل افزایش خلاقیت را نیز در پی داشته باشد. (Block, 2001)
محققان پیشنهاد کرده‌اند که سایبرلوفینگ ممکن است یک راه موثر برای فرار از مشکلات کار باشد، (Block, 2001; Lavoie and Pychyl, 2001) همچنین سایبرلوفینگ می‌تواند نتایج مثبت، از جمله تحریک خلاقیت و حل مسأله تولید، ساعات کار طولانی قابل تحمل و افزایش رفاه کارکنان را در پی داشته باشد. (Oravec,2002)
تفریح و سرگرمی آنلاین زمانی سازنده است که با مسئولیت های کاری در حال بررسی همگام باشد و به افراد اجازه دهد از زمان های غیر قابل استفاده در محل کار، در راه‌هایی که آنها را به رویارویی با وظایف آینده با انرژی بیشتر و چشم انداز گسترده تر مجهز کند، استفاده کنند.(Ovarec,2002a)
مقدار مشخصی از استفاده اهل تفریح ​​و بازی برنامه های کاربردی کامپیوتر در شرایط مناسب می‌تواند به یادگیری منجر شود که ممکن است موجب ایجاد ارزش برای سازمان نیز شود. (Belanger & Van Slyke,2002)

‌آزمایش‌های آماری غیر پارامتری

آزمایش Chi-square یک روش غیرپارامتری است که عدم مشابهت بین دو توزیع را به صورت زیر تعیین می‌کند:

واگرایی اطلاعات علمی

واگراییJeffrey,Kullback-leiblir دو معیار اطلاعات علمی هستند.

ایجاد معیار مشابهت جدید بر اساس ترکیب چندین معیار

در ]۲۶[ معیار مشابهی را بر اساس ترکیب خطی از فواصل Jeffries-Matusita(JM) بین توزیع‌های محلی مشخصه‌ ها که بر روی یک مجموعه نواحی تصویر به صورت اتوماتیک تعریف شده‌اند ارائه شد. به طوریکه نتایج آزمایش‌ها حاکی از دقت بالای عمل بازیابی داشت.
در ]۲۷[ معیار مشابهتی ارائه شد که در آن با بهره گرفتن از معیارهای مشابهت آماری در هیستوگرام، ارتباط اطلاعات ستون‌های همسایه در نظر گرفته و باعث بهبود قابل توجهی در نتایج بازیابی شد.
فصل چهارم
روش‌های پیشنهادی

۴

مراحل سیستم بازیابی تصویر پیشنهادی

پس از مطالعه و بررسی روش‌های بازیابی تصاویر و نیز روش‌های بازیابی مدل‌های سه‌بعدی، در این فصل روش‌های پیشنهادی خود را برای بازیابی تصاویر هواپیماهای جنگنده ارائه داده‌ایم.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نمودار بلوکی سیستم جستجو و بازیابی در شکل ۴-۱ نشان داده شده است. سیستم بازیابی پیشنهاد شده در این مقاله شامل این مراحل می‌باشد:
پیش‌پردازشی بر روی تمامی تصاویر و مدل‌های سه بعدی صورت می‌گیرد.
تمام مدل‌های سه‌بعدی هر کلاس، از نظر انتقال و دوران همتراز می‌شوند.
نماهای دوبعدی مرجع در زوایای گوناگون از مدل سه‌بعدی بدست می‌آیند.
جهت کاهش پیچیدگی محاسباتی، تعداد نماهای مرجع کاهش می‌یابد.
نماهای مرجع نهایی از نظرانتقال و مقیاس همتراز و ذخیره می‌گردند.
هر تصویر پایگاه‌داده، تبدیل به یک نما می‌شود، این نما نیز از نظر انتقال و مقیاس همانند نماهای مرجع همتراز می‌گردد.
با بهره گرفتن از ۳ روش استخراج ویژگی مساحت ناحیه نا‌همپوشان و روش هیستوگرام زاویه گرادیان و گشتاورهای زرنیک در هر بار آزمایش، از تمامی نماهای مرجع و نمای تصویر پایگاه‌داده ویژگی‌ها استخراج می‌شود.
با بهره گرفتن از فاصلۀ اقلیدسی، شباهت بین نماها اندازه‌گیری می‌شود و کلاس هر تصویر پایگاه‌داده بر اساس میزان شباهت تشخیص داده می‌شود.
تکرار مراحل ۶ تا ۸ برای تصویر پرس وجو انجام می‌شود.
بازیابی تصاویر مشابه تصویر پرس‌و‌جو با توجه به کلاس آن از بین کلاس‌های مرتب شده برای تصاویر پایگاه داده انجام می‌شود.

مفهوم شاخص: کلمه شاخص در فرهنگ لغت فارسی به معنای نماگر، نمایانگر، نمایه، نشانگر، شناسه، معرف، شناسانه، شناساگر و پیراسنجه آمده است که از آنها برای ارزیابی معیارها استفاده می­ شود. به سخنی دیگر شاخص ­ها، ابزارهایی هستند که کیفیت دید ما را در هنگام تماشای موضوع مورد مطالعه از دریچه معیارها، ارتقا می­ دهند؛ به عنوان مثال اگر موضوع مورد مطالعۀ ما، بررسی کیفیت زندگی جامعه شهری تهران باشد، برای این مطالعه، معیارهای چندی نظیر آلودگی هوا، رفاه مادی، امنیت اجتماعی و آزادی­های فردی را می­توان انتخاب کرد، آنگاه برای بررسی آلودگی هوا، می توان از شاخص­ های مشخصی نظیر غلظت منواکسیدکربن، ذرات معلق، سرب و… در هوا را مورد اندازه ­گیری قرار داد. لازم به ذکر است در فرایند ارزیابی عملکرد کارکنان این که «چه چیزی» اندازه ­گیری شود حیاتی­تر است از اینکه «چطور» اندازه گیری شود؛ زیرا انتخاب معیارها و به تبع آنها شاخص­ های اشتباهی می ­تواند موجب نتایج غیر کارکردی جدی شود(میانداری، ۱۳۸۲، ۵۳).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تشخیص عملکرد خوب و بد به وجود شاخص­ هایی بستگی دارد که بر مبنای اهداف نظام ارزیابی عملکرد کارکنان طراحی گردیده و عملکرد افراد به وسیله آنها مورد سنجش و اندازه ­گیری قرار می­گیرند. هر اندازه شاخص ­ها دقیق­تر و مرتبط با شاغل باشند، نتایج ارزشیابی مفیدتر و اثربخش­تر خواهد بود. بطور کلی شاخص ­ها را می­توان به چهار دسته اصلی تقسیم کرد.
۱- شاخص­ های ویژگی فردی ۲- شاخص­ های اخلاقی ۳- شاخص­ های ارزشی ۴- شاخص­ های کاری
۱- شاخص­ های ویژگی فردی: به شرایط انجام موفقیت آمیز وظایف و مسئولیت ­ها نظیر سن، سابقه، تحصیلات، جنسیت و… اطلاق می­ شود.
۲- شاخص­ های اخلاقی: صفات و خصوصیاتی را شامل می­گردد که مورد پذیرش جامعه باشد. مانند: ادب، صداقت، قابلیت اعتماد و نظایر اینها.
۳- شاخص­ های ارزشی: شاخص­ هایی هستند که در جهان­بینی انسان ریشه دارند. بینش­ها، نگرش­ها، طرز تلقی­ها و نظایر اینها، از شاخص­ های ارزشی به شمار می­روند.
۴- شاخص­ های کاری: به میزان کار، کیفیت کار و نظایر آنها اطلاق می­گردد.
بطور کلی، مهمترین عامل و عنصر یک نظام ارزشیابی عملکرد، شاخص­ هایی هستند که در مجموعه نظام برای سنجش میزان و کیفیت کار پیش ­بینی می­گردند، و ابزار موثر و واقعی ارزشیابی کننده برای ارزشیابی به شمار می­آیند(سبحان اللهی، ۱۳۷۹).
شاخص های ارزیابی عملکرد تدوین شده باید ویژگی یک سیستم هوشمند و پیشرفته را داشته باشند که عبارتند از:
- مخصوص، معین و مشخص باشد. یعنی شاخص جامع و مانع، شفاف و ساده، واضح، رسا و صریح باشد بطوریکه برداشت یکسانی از مفاهیم ایجاد نماید.
- قابل اندازه ­گیری باشد. سنجش آنها به سادگی مقدور باشد. یعنی علاوه بر عملکرد کمّی، قابلیت تعریف عملکرد کیفی شاخص در قالب های متغیر کمّی را نیز داشته باشد.
- قابل دستیابی باشد.
- واقع گرایانه باشد. یعنی با فعالیت ها، ماموریت ها ، خط مشی و راهبردهای واقعی سازمان و با حوزه ­های حساس و کلیدی عملکرد سازمان مرتبط باشد.
- چارچوب و محدودۀ زمانی، یعنی شاخص دوره ارزیابی معین داشته باشد.
- بانک اطلاعاتی، یعنی داده ها و اطلاعات لازم و مربوط به شاخص وجود داشته باشد (رحیمی، ۱۳۸۵).
۲-۶- رویکردهای ارزیابی عملکرد کارکنان
برای انجام ارزشیابی صحیح بایستی رویکردهای ارزیابی عملکرد کارکنان را شناسایی کرده و کاربرد هر کدام را در موقعیت‌های معین بدانیم. بطور کلی پنج رویکرد در خصوص ارزشیابی عملکرد معرفی شده است (نو^[۲۲] و دیگران، ۲۰۰۸، ۳۵۵ اسنل و بولندر^[۲۳] ، ۲۰۰۷، ۳۴۸) این رویکردها عبارتند از: ۱- رویکرد مقایسه‌ای ۲- رویکرد ویژگی‌ها ۳- رویکرد رفتاری ۴- رویکرد نتایج و ۵- رویکرد کیفیت.
الف) رویکرد مقایسه‌ای: رویکرد مقایسه‌ای به مدیریت عملکرد ، نیازمند این است که ارزیابی کننده، عملکرد افراد را با دیگران مقایسه کند. این رویکرد معمولاً از ارزیابی جامع یک عملکرد فردی یا ارزشی به منظور رتبه‌بندی افراد در یک گروه کاری استفاده می‌کند. حداقل سه تکنیک در این رویکرد مورد استفاده قرار می‌گیرد که شامل: رتبه‌بندی، توزیع اجباری، و مقایسه زوجی می‌شود.
ب) رویکرد ویژگیهای فردی: این رویکرد به مدیریت عملکرد، بر گسترش ویژگی­های معینی که برای موفقیت سازمان مطلوب تلقی می‌گردد، تأکید می‌کند. تکنیک­هایی که در این رویکرد مورد استفاده قرار می‌گیرند مجموعه‌ای از رفتارها و ویژگیها شامل: ابتکار، رهبری، خصلت رقابتی و ارزشیابی افراد را در بر می‌گیرد.
پ) رویکرد رفتاری: این رویکرد تلاش می‌کند رفتارهایی که یک کارمند بایستی انجام دهد تا در کارش مؤثر باشد را تعریف کند. تکنیک‌های متنوعی در این رویکرد تعریف شده است که مستلزم اینست که یک مدیر ارزیابی ‌کند کدام کارمند این رفتارها را از خود بروز می‌دهد. این تکنیک‌ها شامل ۵ تکنیک: وقایع حساس، مقیاس‌های درجه‌بندی رفتاری، مقیاس‌های مشاهده رفتاری، اصلاح رفتار سازمانی و مراکز سنجش می‌باشد.
ت) رویکرد نتایج: این رویکرد بر مدیریت اهداف، نتایج قابل اندازه‌گیری یک شغل و گروه ­های کاری تمرکز دارد. این رویکرد فرض را بر این می‌گذارد که می‌توان فردیت خود را از فرایند اندازه‌گیری جدا کرد که در این صورت نتایج بدست آمده نزدیک‌ترین شاخص‌های ویژگیهای فردی به اثربخشی سازمانی است. دو سیستم مدیریت عملکردی که در این رویکرد جای می‌گیرد شامل: مدیریت بر مبنای اهداف و سیستم ارزیابی و اندازه‌گیری بهره‌وری می‌باشد.
ث) رویکرد کیفیت: چهار رویکرد پیش گفته رویکردها سنتی به اندازه‌گیری و ارزیابی عملکرد کارکنان تلقی می‌شوند. دو ویژگی اصلی رویکرد کیفیت؛ مشتری‌گرایی و رویکرد پیشگیری از خطا هستند. ارتقاء رضایت مشتریان داخلی و خارجی از اهداف اولیه و اساسی رویکرد کیفیت است.
۲-۷- روش­ها و فنون ارزیابی عملکرد کارکنان
روش­های مختلفی برای ارزشیابی عملکرد کارکنان وجود دارد که در قالب هر یک از رویکردهای ذکر شده می‌توان آنها را دسته‌بندی نمود (بایرز و رو^[۲۴]، ۲۰۰۸ ، ۲۱۸) اما اینکه کدام روش، مناسبترین یا بهترین روش ارزیابی است به هدف سازمان از ارزیابی کارکنان بستگی دارد و معمولاً نیز ترکیبی از روش های مختلف برای ارزیابی کارکنان به کار گرفته می‌شود. اسنل و بولندر (۲۰۰۷ ، ۳۸۴) روش های ارزشیابی عملکرد را در سه دسته کلی به شرح زیر ارائه نموده‌اند.
الف) روش های مبتنی بر ویژگیهای فردی
- روش مقیاس رتبه‌بندی ترسیمی^[۲۵]
- روش مقیاس استانداردهای مختلط^[۲۶]
- روش انتخاب اجباری^[۲۷]
- روش توصیفی^[۲۸]
این روشها به منظور ارزیابی خصوصیات شخصی مورد استفاده قرار می­گیرد و بر خود شخص و صفات و روحیات وی تاکید دارد. در همین راستا نظریه­ های صفات رهبری مبنای ارزیابی عملکرد قرار می­گیرند، لذا موضوع سنجش شخصیت کارکنان شامل عادت­ها و شیوه ­های معمول و نیز توانایی­های او را در ایفای نقش نشان می­ دهند، اهمیت بسزایی دارد. گرچه در طراحی روش ارزیابی ویژگی­های مشخصی به روش­های ذهنی متوسل می­شوند و اصولا یکی از ضعف­های این نوع ارزیابی محسوب می­گردد اما با توجه پیشرفت مطالعات علمی در این زمینه نمی­ توان در ارزیابی عملکرد کارکنان به این ویژگی­ها توجه نکرد. لذا یکی از ابعاد ارزیابی “ویژگی­های فردی و شخصیتی” است(علیرضایی و همکاران، ۱۹۹۵).
ب) روش های مبتنی بر رفتار یا روش­های رفتاری
- روش ثبت وقایع حساس^[۲۹]
- روش چک لیست^[۳۰]
- روش مقیاس رتبه‌ای رفتاری^[۳۱]
- مقیاس مشاهده رفتار^[۳۲]
کانون توجه در این ارزیابی­ها خصوصیات رفتاری می­باشد. در همین راستا نظریه­ های رفتار رهبری مبنای ارزیابی عملکرد قرار می­گیرند. بنابراین هدف از این نظریه ­ها، شناسایی رفتارهایی است که با رهبری موثر همراه هستند و محققان تصور کردند، رفتارهای رهبران موثر به نوعی با رفتارهای رهبران غیر موثر تفاوت دارند. به مرور زمان این مطالعات توسعه یافته و جنبه اقتضایی به خود گرفتند، بطوریکه براساس نظریه­ های اقتضایی رهبری برای ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران بایستی به شیوه رفتار آنان براساس وضع و موقعیت توجه کرد. مطالعات نشان می­ دهند در این روش ارزیابی نیز به عوامل ذهنی توجه می­ شود. اما بنظر می­رسد با توجه به گستره عملیاتی این نوع روش های ارزیابی، نمی­ توان بطور کامل بر ذهنی بودن این روشها انگشت گذاشت، زیرا اهمیت این روش­ها موجب شده است که دانشمندان علوم رفتاری نسبت به غنی کردن روش­های ارزیابی براساس گرایش­های رفتاری همت بگمارند. از آن جمله می­توان به فعالیت­های ” مرکز مطالعات رهبری” در امریکا اشاره کرد که توسط بلانچارد و همکارن اداره می­شوند(کوپرز^[۳۳] و همکاران، ۲۰۰۰).
ج) روش­های مبتنی بر نتایج
- روش مدیریت بر مبنای اهداف^[۳۴]
- روش کارت امتیازی متوازن
به منظور اجتناب از مشکلات آمیخته با نظام­های ارزیابی مبتنی بر ویژگی­های فردی و رفتاری، در ارزیابی می­توان به جای رفتارها، نتایج حاصله از رفتارهای کاری را مورد اندازه ­گیری قرا داد. لذا برای ارزیابی عملکرد کارکنان به اندازه ­گیری نتایج کار کارکنان پرداخته و از شاخص­ هایی مانند میزان تولید، میزان ارائه خدمات، میزان ضایعات و… استفاده می­گردد. در همین راستا برای همسان کردن شاخص­ های مختلف و ناهمگون از نظریه­ های بهره­وری بهره می­گیرند و لذا مبنای ارزیابی عملکرد نظریه­ های بهره­وری قرار می­گیرند. گرچه یکی از مزیت های توجه به نتایج کاری، استفاده از روش­های عینی مثل روش اندازه ­گیری بهره­وری جزیی و کلی است اما بنظر می­رسد برای ارزیابی جامع کارکنان و مدیران نمی­ توان به آن بسنده کرد و باید آن را همراه با سایر روش­ها بکار برد(لویزر^[۳۵]، ۱۹۸۷).
سایر صاحبنظران، علاوه بر روش­های فوق الذکر روش­های دیگری را نیز معرفی کرده ­اند که در ادامه ضمن تعریف مهمترین روش­های مورد استفاده وارائه توضیحات لازم، نقاط قوت و ضعف آنها را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
۱- روش رتبه ­بندی
یکی از ساده­ترین روش­های درجه­بندی، رتبه بندی ترتیبی کارکنان برحسب شایستگی، در امتداد پیوستاری از بهترین تا بدترین است، بدون توجه به این موضوع که چقدر یکی از دیگری بهتر یا بدتر می­باشد. روش رتبه ­بندی ممکن است به دو طریق استفاده شود. کارکنان ممکن است برحسب کل عملکردشان(بدین معنا که برحسب کارایی کلی چه کسی نفر اول، دوم، و یا سوم است) ارزیابی شوند، یا بطور جداگانه برای عوامل عملکرد فردی درجه­بندی شوند(یعنی، چه کسی برای کیفیت کار نفر اول، دوم، یا سوم است، چه کسی برای اعتماد نفر اول،دوم، ویا سوم است وغیره).
سه مشکل اساسی ممکن است در استفاده از این روش به وجود آید: الف) این روش بسیار ذهنی است و ارزیابی کنندگان می توانند درگیر خطای هاله­ای شوند. ب) هر قدر تعداد کارکنان بیشتر باشد، فرایند ارزیابی مشکل­تر خواهد بود، در حالی که اکثر ارزیابی کنندگان می­توانند بهترین و بدترین مشاغل خود را شناسایی کنند، آنها در مجزا کردن کارکنان در وسط پیوستار با مشکل روبرو می­شوند. در این حالت ارزیابی کنندگان قادر به تعیین میزان تفاوت هر فرد از فرد دیگر نیست. ج) مشکل دیگر در روش رتبه ­بندی، مبانی مقایسه است. ماهیتا رتبه ­بندی مستلزم آن است که افراد با یکدیگر، و در مقابل کارکنان دیگر مقایسه شوند. در حالی که توصیه اکثر مقالات ارزیابی آن است که کارکنان بر مبنای معیارهای شغلی سنجیده شوند و از مقایسه کارکنان با یکدیگر خوداری شود. بطور کلی رتبه ­بندی در بهترین حالت خود، یک روش ناقص و اولیه ارزشیابی است. این روش را می­توان در شرایطی به کاربرد که: ۱٫ تعداد کمی از کارکنان درجه­بندی شوند. ۲٫ توجه درجه­بندی تنها به بهترین یا بدترین باشد و توجهی به مقدار بهتری یا بدتری نداشته باشد. ۳٫ کارکنان در میان گروه مقایسه نشوند.۴٫ ارائه بازخور به کارکنان، هدف اساسی فرایند ارزیابی نباشد(جزنی،۱۳۷۸، ۳۱۱).
۲- روش درجه بندی ترسیمی

- سوار محمد ،وحیدالدین ،النظریه العاقه الالتزام،پیشین ،ج۲،ص۵۸. ↑
-کاتوزیان، ناصر ،پیشین، ص ۲۹۶. ↑
- صفار، جواد ، شخصیت حقوقی،( تهران ، نشر دانا، چاپ اول ،۱۳۷۳)، ص ۱۳۳. ↑
- یزدانیان، علیرضا ، قلمرو مسؤولیت مدنی، تهران، نشر ادبستان، چاپ اول، ۱۳۷۹ ، ص ۱۳۶. ↑
- هاشمی،سید محمد، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران ، پیشین ، ص ۶۶۳. ↑
- یزدانیان ،علیرضا ، قلمرو مسؤولیت مدنی، تهران ، نشر ادبستان ، چاپ اول، ۱۳۷۹ ، ص ۱۳۶. ↑
-Partice Jourdion.Les Principes De La Responsablite Civile(1994).Dalloz.2ed.Paris.PP71. ↑
- برای مطالعه بیشتر ر.ک به مقاله «مسئولیت مدنی مؤسسات عمومی و بررسی لایحه دولت در این زمینه(با مطالعه تطبیقی) مجله حقوق تطبیقی ، ص۱۷ به بعد، دکتر حسین صفایی، و همچنین مسئولیت مدنی (الزامات خارج از قرارداد) دکتر حسین صفایی و دکتر حبیب اله رحیمی،ص۲۷۶به بعد. ↑
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

- صادقی، حسین -مسئولیت مدنی در ارتباطات الکترونیک(تهران،نشر میزان،زمستان۱۳۸۸)ص۱۱. ↑
- کاتوزیان، ناصر ، مسؤولیت مدنی، پیشین،ص ۳۴۲. ↑
- یزدانیان، علیرضا ، پیشین ، ص ۱۳۰. ↑
- کاتوزیان، ناصر ، مسؤولیت مدنی، ص ۳۴۲. ↑
- یزدانیان ،علیرضا ، قلمرو مسؤولیت مدنی ،(تهران ، نشر ادبستان، چاپ اول،۱۳۷۹) ، ص .۱۳۰. ↑
- معتمد نژاد، کاظم ،روزنامه نگاری(تهران،انتشارات دانشگاه علوم اجتماعی چاپ اول،۱۳۵۰)ص۱۸. ↑
- اف،استون،فردیناند ، نهاد های اساسی در حقوق ایالات متحده آمریکا ، ترجمه دکترحسین صفایی، تهران، مجموعه حقوق تطبیقی، چاپ اول، ۱۳۵۵ ، ص ۱۹۰ ↑
- Henry Blint et Autres ,Tratic de Droit de La Presse ,(1968) ,Librairites Techniques ,1 ed Paris.PP.196. ↑
- F.F.ston.op,cit.pp14. ↑
- امام خمینی (ره)،المکاسب المحرمه،جلد۲،ص۵۳. ↑
- حرعاملی ،محمدحسن،وسایل الشیعه،پیشین،جلد۸،ص۵۷۶. ↑
- خویی،سید ابوالقاسم،مصباح الفقاهه،ج۱،ص۷۶. ↑
- اسماعیلی، محسن ،حقوق تبلیغات بازرگانی در ایران و جهان،پیشین. ↑
- لوراسا، میشل، مسؤولیت مدنی، ترجمه محمد اشتری، (تهران، نشر دادگستر، چاپ اول، ۱۳۷۵ )، ص ۱۱. ↑
-Fausse Nouvelle ↑
-Fublicite Mensongere ↑
- Bernard Prevost Et Autre,Le Driot Dela Presse(1990) , Robbert,2ed,Paris.PP.39-41. ↑
- کاتوزیان، ناصر ، وقایع حقوقی، پیشین،ص ۳۰۲. ↑
- Marria Ruffini .Op.PP.181-182. ↑
- کاتوزیان، ناصر ، وقایع حقوقی، پیشین،ص ۴۰۴. ↑
- لوراسا، میشل ، مسؤولیت مدنی، پیشین، ص ۱۳۰. ↑
- کاتوزیان، ناصر ، وقایع حقوقی، پیشین،ص ۴۰۵. ↑
- Tort de Miscrepresetation. ↑
-A.l.Agus.Civil Liability For Injary Caused by the mass Media Cnotional Rapport England of the Ninth Congres of Comperative Law ,Tehran,1974)PP.5. ↑
- محمد ابراهیمی، زینت ، گفتمان تبلیغات، فصلنامه مطالعاتی و تحقیقاتی وسایل ارتباط جمعی، شماره دوم، تابستان، ۱۳۷۸ ، ص ۸۲ ↑
- The year Book of Media and Entertainment Low , op.cit. P247. ↑
-مسؤولیت مدنی رسانه های همگانی ،اداره ی کل پژوهش و اطلاع رسانی ،تهران، ریاست جمهوری ، معاونت پژوهش،تدوین و تنقیح قوانین ومقررات ، ۱۳۸۱ ، صص ۲۵۰ – ۲۴۹ . ↑
- اسماعیلی،محسن،حقوق تبلیغات بازرگانی در ایران و جهان،پیشین،ص۲۶. ↑
- Adverestising. ↑
- ملکی ،شادی ،نظر مخاطبین درباره تبلیغات تجاری سیما،(سروش،سال۲۱،ش۹۶۷،۲۷ آذر سال۸۷ )،ص۲۵. ↑
-Jean, Calai,Sauloy.Droit ,de La Consommation (1996) Dalloz.hed.paris)PP.109. ↑
- شکرخواه ،یونس ، تبلیغات تلویزیونی چه اهدافی را دنبال می کنند،) کیهان، شماره ۱۶۷۱۵، ۵/۱۱/۷۸ (، ص ۵. ↑
- کاتوزیان ،ناصر ،قواعد عمومی قراردادها،جلد ۵(تهران ،شرکت انتشار،چاپ دوم،۱۳۷۶)،ص۳۴۱. ↑
- Jean ,Calais,Auloy.Op.Cit.PP114. ↑
-Emmanual ,Derieux.Droit de La Communication (1994) L.G.D.2ed.paris)pp.379. ↑
-Jean Calais.Auloy.Op.Cit.PP107. ↑
- Steinberg,Op.Cit,P.512. ↑
- Durga Das Basu,Op.Cit.P.159. ↑
- Misrepresentation. ↑
- جعفری تبار، حسن ،مسئولیت مدنی سازندگان و فروشندگان کالا،(تهران،نشر دادگستر،چاپ اول۱۳۷۵)،ص۳۸-۴۰. ↑
- مسؤولیت مدنی رسانه های همگانی، ص ۲۵۳. ↑

طی سال های ۱۷۶۷-۱۷۵۴ در حمله فرانسوی ها به سرخپوستان بومی آمریکا نیروهای انگلستان با چهره ای ظاهراً بشر دوستانه به کمک سرخپوستان بومی برخاسته، با اهدای ملحفه، دستمال و پارچه های آغشته به ویروس آبله به آنان عده کثیری را به کام بیماری و مرگ ‌کشانند. طی جنگ جهانی اوّل، ارتش آلمان به آلوده کردن علوفه حیوانات و احشامی که برای متفقین ارسال می‌شده است، پرداخته است. ارتش مذکور گوسفندانی که از رومانی به روسیه ارسال می‌شده اند را با باسیل آنتراکس و بورخولدریا مالئی، آلوده می‌کند و دست به آلوده کردن ۴۵۰۰ رأس قاطر متعلق به سواره نظام فرانسه با بورخولدریا مالئی می‌زند. ژاپن در سال های ۱۹۴۵-۱۹۳۲ در شهر مَنچوری چین، اهداف مرتبط با جنگ های بیولوژیک خود را بر روی زندانیان این شهر به آزمون می‌گذارد و زندانیان را پس از آلوده کردن به باسیل آنتراکس، مننگوکوک، شیگلا، بورخولدریا مالئی، سالمونلا، ویبریو کلرا، یرسینیا پستیس، ویروس آبله و سایر عوامل عفونت زا مورد مطالعه قرار داده و همچنین تعدادی از شهرهای کشور چین را مورد حملات بیولوژیک، قرار می دهد و منابع آب و غذای آنان را با عامل سیاه زخم، شیگلا، سالمونلا، ویبریو کلرا و یرسینیا پستیس، می‌آلاید و محیط های کشت عوامل میکروبی را به سوی خانه های مسکونی، پرتاب نموده و یا بوسیله هواپیما های نظامی و به صورت افشانه به سوی آنها شلیک می کند و حتی در حملات هوایی خود هر بار حدود پانزده میلیون کک آلوده به باسیل طاعون را به سوی مردم آن کشور، رها می کند و گاهی شراره های این آتش افروزی، دامنگیر خود او نیز می‌شود، به طوری که در سال ۱۹۴۲ در اردوگاه چکیانگ، حدود ده هزار نفر از افراد ارتش ژاپن دچار وبا، اسهال خونی و طاعون شده حدود ۱۷۰۰ نفر آنان قربانی این بیماری ها گردیده و بعداً مشخص می‌شود که منبع این همه گیری ها را جنگ‌افزارهای بیولوژیکی تشکیل می‌دهد که به منظور استفاده در حملات بیولوژیکی به وسیله خود ژاپنی ها تهیه شده بوده است. دیگر اینکه ارتش آلمان در سال ۱۹۴۵ در شمال غربی بوهمیا^[۱۸۶] منابع عظیم آب آشامیدنی مردم را آلوده به فاضلاب می کند و نیروهای انگلیس و آمریکا نیز بارها به تولید و مصرف این سلاح ها پرداخته با بهره گیری از تکنولوژی جدید به مدرنیزه کردن این سلاح ها پرداخته اند.^[۱۸۷]

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در مجموع، اغلب کشورهای صنعتی جهان و در راس آنها روسیه، آمریکا، انگلستان، فرانسه، ژاپن و کانادا انواع سلاح های بیولوژیک را تولید و بعضاً مورد استفاده نیز قرار داده اند به طوری که از باسیل آنتراکس هر شش کشور، از کوکوباسیل بروسلا کشورهای روسیه، آمریکا، فرانسه و کانادا، از کلامیدیا پسیتاسی روسیه، از مایکوباکتریوم توبرکولوزیس فرانسه، آلمان، ژاپن، انگلستان و آمریکا، از بورخولدریا مالئی فرانسه، ژاپن، انگلستان و روسیه، از توکسین تتانوس آلمان، ژاپن، انگلستان و روسیه، از ویبریو کلرا، آلمان، ژاپن، انگلستان و روسیه، از یرسینیا پستیس فرانسه، انگلستان، آمریکا و روسیه، از ویروس ابولا ژاپن، از ویروس عامل تب خونریزی دهنده کره جنوبی، از توکسین بوتولینوم همــه این کشورها به جز آلمان، استفاده نموده یا به تولید آن اقدام کرده اند^[۱۸۸] و همه این وقایع، حاکی از قدمت افکار و اعمال بیوتروریستی است.

بند ج: عوامل جذب تروریست ها به بیو تروریسم

می توان به موارد زیر به عنوان عوامل مهمی که باعث شده دولت ها و نیز گروه ها و افراد، جذب سلاح های بیولوژیک و بکارگیری آن در عملیات خرابکارانه و بیوتروریستی گردند، اشاره نمود:
۱- برای تولید و بکارگیری سلاح های بیولوژیک داشتن علوم و مهارت های نسبی میکروب شناسی کافیست. به عبارت دیگر حتی در کشورهایی هم که از لحاظ علم میکروب شناسی خیلی پیشرفت نداشته اند ساخت این نوع سلاح ها عملی است. همینطور افراد و گروه هایی هم که روی این مسأله کار می کنند می توانند اقدام به ساخت سلاح های بیولوژیک برای عملیات خرابکارانه نمایند.^[۱۸۹]
۲- بزرگترین سد یا مانع برای مسلح شدن به اینگونه عوامل بیولوژیک شاید عدم دسترسی به اینگونه عوامل باشد که البته این مانع هم مانعی غیرقابل تفوق نیست و هر کشور، گروه یا فردی با سعی و تلاش می تواند به عوامل دلخواه دسترسی پیدا کند.
۳- تولید سلاح های بیولوژیک از لحاظ قیمت بسیار ارزان است و وسایل پخش کننده این عوامل هم که بصورت آئروسل است از طریق منابع تجارتی براحتی قابل تهیه است. بسیاری از دستگاه های پخش کننده مواد دیگر را می توان براحتی برای پخش عوامل بیولوژیک تغییر کاربری داد.^[۱۹۰]
۴- فعالیت های بیوتروریستی در محیط شهرها بدون اینکه جابجایی زیادی برای عوامل بکاررونده حادث شود براحتی و آسانی قابل انجام می باشد. لذا می توان از کشت های تازه عوامل میکروبی در اینگونه عملیات خرابکارانه یا بیوتروریستی استفاده نمود. این مسأله از این جهت مهم است که نگهداری و انبارکردن و همینطور جابجایی زیاد عوامل بیولوژیک باعث کاهش قدرت زنده ماندن و حدت بیماری زایی سوشهای میکروبی می گردد.^[۱۹۱]
به هر حال با گسترش تکنولوژی و روش های کشت و تکثیر پاتوژن های بیماری زا به نظر می رسد در آینده یکی از مهمترین نگرانی های دولت ها و ملت ها حملات بیوتروریستی باشد. مهندسی ژنتیک و پیشرفت های اخیر در علم کشت سلول نگرانی ها را افزایش داده است زیرا ممکن است تروریست ها با ایجاد تغییر در ساختمان سلولی عوامل خطرناک بیوتروریستی سبب پاتوژن تر شدن آنها و افزایش سرعت انتشار آن گردند.
البته با تمام تفاصیل فوق نباید این امر را فراموش کرد که با توسل به اقدامات پیشگیرانه وضعی می توان احتمال وقوع این گونه جرایم را تا حد زیادی کاهش داد. از این رو برنامه ریزی اصولی برای مقابله با این پدیده در ابعاد شهری، محلی و کشوری بسیار واجد اهمیت می باشد. از اینرو می بایست در قبال وقوع آن مهیا و آماده بود. با توجه به اینکه عملیات خرابکارانه بیولوژیک در چهار برهه زمانی یعنی قبل از بحران، شروع بحران، حین بحران و بعد از بحران یک شهر (و حتی یک کشور) را در بر می گیرد برنامه ریزی دقیق در هریک از برهه ها ضروریست.

گفتار سوم: تروریسم شیمیایی

سلاح های شیمیایی که به آن بمب اتمی فقرا نیز گفته می شود، می تواند به راحتی مورد استفاده تروریستها قرار گیرد. امروزه در تخاصمات بین کشورها نسبت به چند دهه اخیر کمتر از این سلاح ها استفاده می شود. زیرا در صورتی که دو جناح متخاصم طی نبرد از این سلاح ها استفاده نمایند، علی الاصول به دلیل فجایع بسیاری که حادث می شود، شکست یا پیروزی معنای خود را از دست می دهد. اما این قاعده در خصوص تروریسم صدق نمی کند زیرا معمولاً هر چقدر نتایج حاصل از عملیات تروریستی وخیم تر باشد تروریست ها به اهداف خود نزدیکتر می شوند.^[۱۹۲] در این گفتار سعی می شود به تبیین مفهوم تروریسم شیمیایی و تاریخچه استفاده از سلاح های شیمیایی و همچنین عوامل جذب تروریست ها به این شیوه خاص ارتکاب ترور، پرداخته شود.

بند الف: مفهوم تروریسم شیمیایی

تروریسم شیمیایی عبارت است از به کارگیری سلاح های شیمیایی علیه افراد جامعه برای ایجاد رعب و وحشت و به منظور دستیابی به مقاصد سیاسی. در این نوع از تروریسم از مواد و عوامل شیمیایی در بمب ها و یا موشک ها علیه اهداف غیر نظامی استفاده می شود. سلاح های شیمیایی عموماً سموم بسیار کشنده ای هستند که ممکن است به صورت افشانه، مایع یا گاز انتشار یابند.
یک حمله شیمیایی ساده در فضای باز که بدون برنامه ریزی وسیع و تنها با بهره گرفتن از یک بمب جاسازی شده در یک کامیون صورت گرفته باشد ممکن است باعث مرگ چند صد نفر شود. حمله شیمیایی به یک فضای شلوغ و بسته می تواند جان چند هزار نفر را بگیرد.^[۱۹۳]
سلاح های شیمیایی به پنج دسته عمده تقسیم می شوند:
۱- عوامل خفه کننده چون کلرین و فسژن که به بافت شش ها آسیب می رسانند.
۲- عوامل خونی مثل سیانید هیدروژن که مانع از انتقال و جذب اکسیژن می شوند.
۳- عوامل تاول زا مثل گاز خردل که بافت های بدن به خصوص پوست ، چشم ها و بافت های داخلی شش را می سوزانند و به آنها آسیب می رسانند.
۴- عوامل اعصاب چون تابون و سارین که با از کار انداختن یک آنزیم حیاتی در سیستم عصبی به مرگ انسان منجر می شوند.
۵ – عوامل تهوع آور مثل کلروپیکرین، آدامزیت و دی فنیل سیانو آرسین. ^[۱۹۴]

بند ب: پیشینه تروریسم شیمیایی

شاید بتوان گفت سابقه تاریخی استفاده از مواد شیمیایی برای از بین بردن انسانها به زمانی بر می گردد که افراد با آغشته کردن آب و غذای دشمنانشان به انواع سموم آنها را از پای در می آوردند. اما با امکاناتی که امروزه فن آوری های مختلف برای بشر پدید آورده دامنه استفاده از چنین حربه هایی بسیار گسترده گردیده است.
در ابتدای قرن حاضر، سلاح های شیمیایی به صورتی گسترده در جنگ جهانی اول مورد استفاده قرار گرفت. نقطه آغاز آن تهاجم نیروهای آلمانی در ۲۲ آوریل ۱۹۱۵ در نزدیکی ایپر^[۱۹۵] با بهره گرفتن از گاز کلرین بود. در خلال این جنگ، قریب به ۱۲۵ هزار تن گاز شیمیایی مورد استفاده قرار گرفت و آمار کشته شدگان به واسطه کاربرد سلاح های شیمیایی، بین ۵۳۰۰۰۰ تا ۱۳۰۰۰۰۰ نفر بود. به نظر می رسد در سال ۱۹۲۵نیروهای اسپانیایی نیز در مراکش از گاز خردل استفاده کرده بودند. حتی بعد از امضای پروتکل ژنو در سال ۱۹۲۵ مبنی بر ممنوعیت به کارگیری سلاح های شیمیایی، این سلاح ها در فاصله زمانی بین دو جنگ جهانی توسط ایتالیا در اتیوپی و توسط ژاپن در چین مورد استفاده قرار گرفت. همچنین بر اساس برخی از گزارشات، انگلستان نیز در فاصله زمانی بین دو جنگ جهانی از سلاحهای شیمیایی در منطقه خاور میانه استفاده کرده است.^[۱۹۶]
امریکا و اتحاد جماهیر شوروی در خلال جنگ جهانی دوم و جنگ سرد مقادیر بسیار زیادی از انواع سلاح های شیمیایی تولید کردند. آمریکا به انباشت قریب به سی هزار تن انواع عوامل شیمیایی مبادرت کرده بود که در حال حاضر مشغول به از بین بردن آنها در هشت نقطه در خاک خود و همچنین در منطقه در جزیره جانستون آتول^[۱۹۷] واقع در اقیانوس آرام می باشد. روسیه رسماً به داشتن چهل هزار تن انواع عوامل شیمیایی اعتراف کرده است، اما برخی میزان واقعی این عوامل را حدود دویست هزار تن می دانند. این کشور متعهد شده که تمام سلاح های شیمیایی را که از اتحاد جماهیر شوروی به ارث برده است را نابود کند، اما در برنامه های آن در عمل، به واسطه برخی مشکلات مالی، وقفه هایی ایجاد شده است. همچنین تمامی کشورهای دارنده این سلاح های مرگبار تعهد کرده اند که بر اساس کنوانسیون تسلیحات شیمیایی، تمامی رزادخانه های شیمیایی خود را نابود کنند. با این حال گمان می رود برخی کشورها با وجود پیوستن به این کنوانسیون برنامه های تسلیحات شیمیایی خود را به صورت پنهان ادامه می دهند. برخی از این کشورها عبارتند از لیبی، سوریه، مصر، چین، کره شمالی، تایوان، میانمار و ویتنام.^[۱۹۸]
پس از جنگ جهانی دوم نیز سلاح های شیمیایی مورد استفاده قرار گرفت که نمونه ی بارز آن استفاده گسترده عراق از این سلاح ها در جنگ ایران و عراق (۱۹۸۰-۱۹۹۸ برابر با ۱۳۵۹-۱۳۶۷ ه.ش) بود. از نمونه های اخیر به کارگیری سلاح های شیمیایی می توان به احتمال استفاده این سلاح ها در جنگ داخلی یمن، استفاده ی لیبی از سلاح های شیمیایی علیه قوای نظامی چاد در سال ۱۹۸۷ اشاره کرد.
سلاح های شیمیایی درعملیات تروریستی نیز به کرات مورد استفاده قرار گرفته اند. به عنوان یک نمونه از این نوع تروریسم می توان به حمله پنهانی فرقه ای بودایی با نام «آئوم شینریکیو»^[۱۹۹] اشاره کرد. این اقدام تروریستی در ماه ژوئن ۱۹۹۴ با بهره گرفتن از گاز عامل اعصاب در شهر ماسومرتو ژاپن توسط این گروه صورت گرفت و سپس در ماه مارس ۱۹۹۴ حمله ای مشابه با بهره گرفتن از گاز عامل اعصاب سارین به شبکه مترو توکیو انجام گرفت. از آنجا که شیوه ی انتشار این عامل توسط این فرقه مؤثر نبود، تلفات گسترده ای به بار نیاورد و فقط ۱۲ نفر کشته شدند. با این وجود این اقدام رعب وهراس گسترده ای را در کشور ژاپن به وجود آورد.^[۲۰۰]

بند ج: عوامل جذب تروریست ها به سلاح های شیمیایی

دستیابی به سلاح های شیمیایی در مقایسه با سلاح های هسته ای و بیولوژیکی آسانتر است. تقریباً تمامی کشورها می توانند با در اختیارگیری دانش فنی و منابع لازم حداقلی از قابلیت تسلیحاتی شیمیایی را در خود ایجاد کنند. بسیاری از عوامل غیر دولتی نیز می توانند به سلاح های شیمیایی هر چند از انواع ابتدایی آن دست یابند. دست یابی تروریست ها به سلاح های شیمیایی کار دشواری نمی باشد. زیرا ساخت یک بمب شیمیایی ساده اما مؤثر صرفاً به موارد ذیل نیازمند است:
۱- حداقل یک انسان باهوش و دارای آموزش های فنی لازم. برای مثال فردی که دارای تجربه عملی در زمینه شیمی یا مهندسی شیمی باشد.
۲- حداقل یک تکنیسین که قادر به ساخت دستگاه های ساده برای انتشار عامل شیمیایی باشد.
۳- یک آزمایشگاه با تجهیزات لازم.
۴- یک کارگاه کوچک.
یادآوری پنج نکته زیر ضروری بنظر می رسد:
۱_ بسیاری از مواد اولیه شیمیایی لازم برای تولید عوامل شیمیایی جنگی ساده اما کارامد –همانند عواملی که در جنگ جهانی اول مورد استفاده قرار گرفت- دارای کاربردهای قانونی صنعتی نیز بوده و در بازار موجود است.
۲_ تولید مقادیر زیادی از برخی عوامل شیمیایی ساده اما مؤثر از مواد اولیه شیمیایی مناسب مستلزم بهره مندی از دانش متوسطی از شیمی، تجهیزاتی که براحتی قابل دستیابی است و چندساعت یا چند روز کار می باشد.
۳_ با تولید انبوه عوامل شیمیایی مورد نظر ظرف چند روز و تقریباً به سادگی می توان یک سلاح شیمیایی کشتار جمعی تولید نمود.
۴_ گرچه برخی جوانب یک برنامه تسلیحاتی شیمیایی پنهان دارای ویژگی های بارزی است که ممکن است مورد مشاهده سازمانهای هشیار مجری قانون واقع شود اگر این برنامه ها با دقت طراحی شود و به اجرا درآید می توان این شواهد را از دید این سازمان ها پنهان نگه داشت.
۵_ گرچه کارایی حملات شیمیایی در فضای باز به گستردگی تأسیسات تولید سلاح شیمیایی و بزرگی و تعداد سلاح مورد استفاده بستگی دارد اما یک برنامه ساده تسلیحات شیمیایی می تواند سلاحی تولید کند که قادر است در صورت کاربرد در فضایی سربسته و پرجمعیت هزاران نفر را به کام مرگ بفرستد^[۲۰۱].
مطالب فوق الذکر به وضوح بیانگر این بود که این شیوه از ارتکاب عملیات تروریستی به دلیل سهولت ارتکاب و نتایج بسیار وخیمی که به دنبال دارد، یک خطر جدی علیه صلح و امنیت بشر محسوب می گردد. لذا اتخاذ فوری تدابیر پیشگیرانه در این خصوص از اهمیت بسیاری برخوردار است.

فصل سوم: راهکارهای پیشگیرانه وضعی از تروریسم

مقدمه:

هدف اصلی این فصل تبیین و بررسی نقش راهکارها و تکنیک های پیشگیری وضعی از جرم تروریسم با توجه به شیوه ها و ابزار ارتکاب آن می باشد.

ارزیابی میزان احتمالی خطر وقوع تروریسم برای پیشگیری وضعی از آن ضروری است. این امر مستلزم شناسایی آماج این جرم می باشد. آماج جرایم تروریستی می تواند تأسیسات، وسایل، فضاها، مواد و یا اشخاص باشد. موارد ذکر شده همانگونه که در تقسیم بندی فصل دوم نیز لحاظ شده بود، می تواند موضوع و یا وسیله ارتکاب جرایم تروریستی باشد. بنابراین قدم اول پیشگیری وضعی شناسایی آماجی است که میزان احتمال خطر بزه دیدگی آنها قابل توجه باشد.
بررسی اقدامات تروریستی واقع شده این ادعا را به اثبات می رساند که در اکثر قریب به اتفاق موارد تروریست ها اهداف خود را به طور تصادفی و اتفاقی انتخاب نمی کنند بلکه آماجی را مورد هدف قرار می دهند که دارای جذابیتی خاص باشد.^[۲۰۲]
در فصل دوم با بررسی مصادیق، شیوه ها و ابزارهای ارتکاب عملیات تروریستی مشخص گردید چه آماجی برخوردار از جذابیت برای ارتکاب عملیات تروریستی می باشد. در این خصوص می توان به آماج هایی از قبیل: شخصیت های برجسته سیاسی، تأسیسات هسته ای، مواد هسته ای، بیولوژیکی و شیمیایی که می توانند در ساخت بمب های با قدرت تخریبی زیاد مورد کاربرد قرار گیرند، فضاهای عمومی شلوغ، سایت ها ی امنیتی کشورها و… اشاره نمود.
به طور کلی تروریست ها تلاش می کنند عملیات خویش را به نحوی انجام دهند که این اقدامات به لحاظ اهمیت و خصوصیت آماج جرم یا نحوه ارتکاب انعکاس رسانه ای گسترده ای را در پی داشته باشد. برای مثال تأسیساتی را انتخاب می نمایند که از اهمیت خاص بر خوردار باشد یا اینکه اشخاصی را ترور می نمایند که دارای جایگاه ویژه ای در نظام سیاسی باشند یا موادی را به کار می برند که قدرت تخریبی زیادی داشته باشند.
از این رو بدیهی است اقدامات پیشگیرانه وضعی می بایست حول این آماج صورت پذیرد تا بتواند نقش بسزایی را در پیشگیری از این جرم ایفاء نماید. علاوه بر این می بایست این اقدامات به گونه ای منسجم و برنامه ریزی شده اعمال گردد.