۱-۸-۲-۲ انعطاف پذیری فناوری اطلاعات
سیستم­های اطلاعاتی شرکت ما به نیازهای اطلاعاتی در حال تغییر شرکت به سرعت پاسخ می­دهد.
سیستم­های اطلاعاتی شرکت ما به نیازهای اطلاعاتی در حال تغییر کارکنان و مدیران ارشد به طور اثربخش پاسخ می­دهد.
سیستم­های اطلاعاتی شرکت ما به استراتژی­ های اطلاعاتی در حال تغییر شرکت به سرعت پاسخ می­دهد.
۱-۸-۲-۳ یکپارچگی زنجیره تأمین
مشتریان شرکت با اعتماد بیشتری در فعالیت­های زنجیره­ی تأمین به لحاظ افزایش جریان اطلاعات، مشارکت می­ کنند.
یکپارچگی به شرکت ما کمک می­ کند تا از مزیت رقابتی خود و حوزه­ تخصص خود برای همسوشدن با دیگر اعضای زنجیره­ی تأمین برای داشتن منایع مختلف و دانش فنی، بهره­مند شود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

یکپارچگی در شرکت ما باعث بهبود تسهیم اطلاعات از طریق به وجود آمدن روابط مبتنی بر اعتماد، می­ شود.
۱-۸-۲-۴ انعطاف­پذیری زنجیره تأمین
ما به سرعت به نیازهای گوناگون هم مشتریان و هم عرضه­کنندگان پاسخ می­دهد.
ما بطور دوره­ای برای اطمینان از همسویی با خواسته­ های مشتریان، در محصولات خود بازنگری می­کنیم.
ما هنگامی که از نارضایتی مشتریان از محصولات خود مطلع می­شویم، آن را بررسی می­کنیم و اقدام اصلاحی را انجام می­دهیم.
۱-۸-۲-۵ نقش مدیریت ارشد
مدیران ارشد ما برطرف کردن رفع نیازهای مشتریان زنجیره تأمین را هدف خود می­دانند.
از نظر مدیران ارشد ما فعالیت­های مبتنی بر چابکی زنجیره تأمین شرکت مهم هستند.
از نظر مدیران ارشد شرکت ما، سرمایه ­گذاری در چابکی زنجیره تأمین با ارزش است و منافع زیادی دارد.
۱-۸-۲-۶ توانایی کارکنان
کارکنان واحدهای مختلف شرکت ما برای تحقق چابکی در زنجیره تأمین به انواع قابلیت­ها و توانایی­ها مجهز هستند.
در کارکنان شرکت ما توانایی­هایی وجود دارد که آنها را از رقبای­مان متمایز می­ کند.
کارکنان شرکت ما توانایی­ها و قابلیت ­های زیادی برای دنبال کردن و اجرا کردن استراتژی­ها و برنامه ­های مبتنی بر چابکی زنجیره تأمین از سوی مدیران ارشد دارند.
۱-۸-۲-۷ چابکی زنجیره تأمین
در شرکت ما زمان تولید و معرفی یک محصول جدید به شدت پایین است.
در شرکت ما هزینه­ تولید و معرفی یک محصول جدید به شدت پایین است.
شرکت ما به سرعت می ­تواند کیفیت محصولات خود را تغییر دهد و آن را مطابق با توقع مشتریان کند.
۱-۸-۲-۸ عملکرد شرکت
در شرکت ما بهای تمام­شده ضایعات زنجیره­ی تأمین در هر سال نسبت به رقبا، بیشتر کاهش می­یابد.
در شرکت ما مدت زمان چرخه نقد به نقد زنجیره­ی تأمین در هر سال نسبت به رقبا، بیشتر کاهش می­یابد. در شرکت ما سهم بازار در هر سال نسبت به رقبا، رشد بیشتری می­یابد.
در شرکت ما سهم بازار در هر سال نسبت به رقبا، رشد بیشتری می­یابد.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه­ی پژوهش
۱-۱ مقدمه
با آغاز قرن بیست و یکم چهره جهان تقریباً در همه ابعاد، بویژه از بعد رقابت بازار، ابداعات تکنولوژیکی و تقاضای مشتری تغییر کرده است. بازارهای تولید انبوه هنگامیکه تقاضا و انتظارات مشتریان رو به افزایش و بالا رفتن است، تنها بصورت یک اثر بکار خود ادامه می­ دهند(براون و همکاران، ۱۳۸۱). پیشرفت­ها باعث ایجاد بازنگری کلی در مورد مقدمات تجارت و دید استراتژیک شده است(رامش و دیویدسن^[۱۱]، ۲۰۰۷). شرکت­ها دریافته­اند که چابکی برای حفظ بقا و رقابت­پذیری­شان اصلی اساسی است؛ همچنین هیچ شرکتی کلیه منابع مورد نیاز برای مواجه با هر فرصتی را ندارد، لذا برای رسیدن به عرصه رقابت در بازار جهانی شرکت­ها باید برای به­جریان انداختن عملیات­های­شان با تأمین­کنندگان و مشتریان در یک ردیف قرارگیرند و برای رسیدن به سطحی از چابکی که ماورای دسترس شرکت­های منفرد است، بخوبی با یکدیگر کار کنند، این یکپارچه سازی “زنجیره عرضه چابک” نامیده می­ شود(جولی و هازرخنی، ۲۰۰۶). در زنجیره عرضه چابک، شرکت­ها یعنی تأمین­کنندگان، طراحان، تولیدکنندگان، سرویس­های توزیع و … از لحاظ قانونی و حقوقی جدا هستند اما از لحاظ عملیاتی به یکدیگر وابسته­اند؛ همچنین در زنجیره عرضه چابک، شرکت­ها از طریق جریان پیش­رونده­ای از مواد و جریان پس رونده­ای از اطلاعات با یکدیگر پیوند یافته­اند. زنجیره تأمین چابک روی ارتقاء انطباق و انعطاف­پذیری متمرکز است و توانایی پاسخ­گویی و واکنش سریع و مؤثر به بازارهای در حال تغییر را دارد. زنجیره تأمین چابک بعنوان الگوی عرضه قرن بیست و یکم مورد حمایت قرار گرفته شده است، و به­عنوان یک استراتژی برد برای شرکت­هایی که آرزو دارند که رهبران ملی و بین ­المللی باشند، قلمداد می­ شود(ریچارد^[۱۲]، ۱۹۹۶).
با اینحال، در بطن “زنجیره تأمین چابک” انبوه سوالات مهمی راجع به چابکی وجود دارد که باید پاسخ داده شوند؛ اینکه، واقعاً چابکی چه چیزی است و چگونه می­توان آن را اندازه ­گیری کرد؟ چگونه شرکت­ها خواهند فهمید که چه زمانی چابک هستند، هنگامیکه هیچ معیار یا شاخص ساده­ای در دسترس نیست؟ اگر شرکتی بخواهد که چابکی­اش را بهبود دهد، چگونه می ­تواند موانع اصلی بهبود را تشخیص دهد؟ این مطالعه، در تلاش است تا با تمرکز ویژه روی سنجش چابکی و تشخیص موانع اصلی افزایش چابکی تا حدودی به این سوالات پاسخ دهد(هیورک^[۱۳]، ۲۰۰۵).
۲-۲ مبانی نظری پژوهش
۲-۲-۱ مدیریت زنجیره تأمین
مدیریت زنجیره­ی تأمین نتیجه تکاملی مدیریت انبارداری است. در دهه ۶۰ کارشناسان با مطالعه بر روی رابطه داخلی بین انبارداری و حمل و نقل و یکپارچه­سازی آنها قادر به کاهش موجودی خود شدند که حاصل این مطالعات مدیریت توزیع نام گرفت. در مسیر تکامل با اضافه شدن مباحث مدیریت ساخت، تدارکات و سفارش­ها به مدیریت توزیع مفهوم لجستیک پدید آمد و وضعیت کنونی یعنی زنجیره تأمین نتیجه به هم پیوستن حلقه­های عملیاتی مختلف است که در ابتدای آن عــرضه­کنندگان و در انتهای آن مشتریان قرار دارند(ضامن میلانی، ۱۳۸۴). یک زنجیره تأمین به جریان مواد، اطلاعات، وجوه و خدمات از تأمین کنندگان مواد خام طی کارگاه­ها و انبارها تا مشتریان پایانی اشاره دارد و شامل سازمان­ها و فرایندهایی می­ شود که کالاها، اطلاعات و خدمات را ایجاد و به مصرف کنندگان تحویل می­ دهند. این زنجیره شامل خیلی از وظایف از قبیل خرید، جریان وجـــوه، باربری مواد، برنامه­ ریزی و کنترل تولید، کنترل موجودی و لجستیکی و توزیع و تحویل می­گردد(اشتدلر و همکاران^[۱۴]، ۲۰۰۶).
اهداف نرم­افزار مدیریت زنجیره­ی تأمین مدرن کاهش عدم اطمینان و ریسک در زنجیره تأمین است. با وجود آن، به طور مثبتی بر سطوح موجودی، زمان چرخه، فرایندهای تجاری و سرویس­های خدماتی به مشتری اثر می­ گذارد. این زنجیره فرایندی پویا است که فعالیت­های همزمان، ارزیابی­های مستمر از طرفین درگیر، فناوری­های به کار رفته در آن و ساختار سازمانی را شامل می­ شود(رامش و دیویدسن، ۲۰۰۷). این فناوری برای مشتریان امکاناتی را فراهم می ­آورد تا حق انتخاب فراوانی را داشته باشند و به صورت فزاینده­ای به اطلاعات دسترسی پیدا کنند و هدف در آن ایجاد ارزش برای مصرف ­کننده است. همه این عوامل بر افزایش سودآوری و رقابتی بودن کمک می­ کنند(جولی و هازرخنی، ۲۰۰۶).
زنجیره تأمین بالادست: این بخش شامل تأمین­کنندگان اولیه(که خودشان می­توانند مونتاژکننده و یا سازنده باشند) و تأمین­کنندگانشان هستند که همه این مسیرها از مواد سرچشمه می­گیرد. فعالیت­های اصلی این قسمت خرید و حمل است(ضامن میلانی، ۱۳۸۴).
۲-۲-۱-۱ زنجیره تأمین داخلی:
این بخش شامل همه پردازش­های استفاده شده به وسیله یک سازمان در تبدیل داده ­های حمل شـــــده به سازمان به وسیله تأمین­کنندگان به خروجی­هاست، از زمانی که مواد وارد سازمان می­ شود تا زمانی که محصول نهایی برای توزیع به خارج سازمان حرکت می­ کند. فعالیت­ها اینجا شامل حمل مواد، مدیریت موجودی، ساخت وکنترل کیفیت است(شفیع زاده، ۱۳۸۳).
۲-۲-۱-۲ زنجیره تأمین پایین­دست:
این بخش شامل همه فرایندهای درگیر در توزیع و تحویل محصولات به مشتریان نهایی است. خیلی زیاد مشاهده می­ شود که زنجیره تأمین وقتی محصــول واگذار یا مصرف می­گردد، پایان می­پذیرد. اینجا فعالیت­ها شامل بسته­بندی، انبار و حمل است. این فعالیت­ها ممکن است با بهره گرفتن از چندین توزیع­کننده انجام شود مثل کل­فروشان و خرده­فروشان. ایـــن قسمت می ­تواند به سمت راست به همین ترتیب گسترش یابد(شفیع زاده، ۱۳۸۳).
زنجیره تأمین درهمه شکل­ها و اندازه­ها وجود دارد و ممکن است بسیار پیچیده باشد. زنجیره تأمین برای یک ماشین شامل صدها عرضه­کننده، هزاران کارگاه ساخت و کارگاه مونتاژ، انبارها، دلال­ها، فروشندگان تجاری مستقیم، عمده­فروشان، مشتریان و وظایف پشتیبانی ازقبیل مهندسی محصول، آژانس­های خرید، بانک­ها و شرکت­های نقل و انتقال است و می­توان گفت در این مورد زنجیره تأمین خطی نبوده و دارای حلقه است(اشتدلر و همکاران، ۲۰۰۶).
ذکر این نکته نیز مهم است که جریان کالا نیز می ­تواند درجهت عکس اتفاق بیفتد مثل جریان کالاهای برگشتی. لجستیک معکوس شامل فرایند کالاهای عودتی و برگشتی و نحوه برخورد مناسب با این نوع اقلام و تمام عملیات مرتبط با مصرف مجدد کالا و مواد به منظور افزایش بهره­وری، سوددهی و کارآمدی بیشتر سازمان لجستیکی است. لجستیک معکوس تمام فعالیت­های زنجیره تأمین که به صورت معکوس اتفاق می­افتد را شامل می­ شود. به طورکلی لجستیک معکوس را می­توان این گونه تعریف کرد «انتقال دقیق، به موقع و درست مواد، اقلام و کالاهای قابل استفاده و غیرقابل استفاده از انتهایی­ترین نقطه و آخرین مصرف ­کننده ازطریق زنجیره تأمین به واحد مناسب و موردنظر» و به عبارت دیگر لجستیک معکوس فرایند حرکت و انتقال برای کالاها و تولیداتی است که در زنجیره تأمین دارای قابلیت بازگشت هستند(ریچارد، ۱۹۹۶).
نباید فراموش کرد که لجستیک معکوس نیازمند اشتراک مساعی خوب و نزدیک تولید، بازاریابی، امورمالی، سیستم­های اطلاعاتی و منابع انسانی برای جلوگیری از تضادها و برخوردهای ناهمگون احتمالی در زنجیره تأمین است. در لجستیک معکوس بهبود مستمر از طرق مختلفی صورت می­گیرد که عبارتند از: مصرف مجدد مستقیم که کالاها پس از تمیز شدن بدون هیچ تغییری به مشتریان بازگردانده می­شوند؛ بازیافت مواد که کاربری مواد و کالاها تغییر داده شده و به مشتریان عرضه می­گردد؛ تعمیرات؛ به روز کـــردن مجدد؛ بازسازی و بهینه­سازی که می ­تواند شامل تمامی موارد بازیافت مواد، تعمیرات و به روز کردن مجدد باشد(شانکار و تایوری، ۲۰۰۷).
فشارهای بی­سابقه­ای مانند فشار ناشی از محصولات خارجی، معرفی محصولات جدید توسط رقبا، افول عمر محصول، تغییرات پیش ­بینی­نشده در رابطه با مشتریان، پیشرفت­هایی در زمینه تولید و تکنولوژی اطلاعات، خصوصی­سازی شرکت­های دولتی، رکودهای اقتصادی و فشارهای ذینفعان برای بازگشت سرمایه، بر شرکت­ها وارد می­ شود. با توجه به این فشارها، مهم ترین چالشی که تولیدکنندگان با آن رو برو هستند، یکپارچه­سازی کارکردهای برون­سپاری بالادستی و کارکردهای تحویل پایین­دستی است. یکی از مهم­ترین تغییرات پارادایمی در مدیریت کسب وکار مدرن، تغییر واحد رقابت از بنگاه به زنجیره تأمین می­باشد. امروزه به جای اینکه یک نام تجاری با نام تجاری دیگر رقابت کند و یا یک فروشگاه با فروشگاهی دیگر به رقابت بپردازد، تأمین­کنندگان نام تجاری فروشگاه با تأمین­کنندگان نام تجاری فروشگاه دیگر رقابت می­ کند. یا به عبارت دیگر یک زنجیره تأمین با زنجیره تأمین دیگر در مقالات معدودی برای چابکی زنجیره تأمین تعریف رسمی ارائه شده است و لذا توافق بر روی اجزای اصلی چابکی زنجیره تأمین وجود ندارد(ریچارد، ۱۹۹۶). در رابطه با مدل مفهومی هم، از آنجایی که درک درستی از اجزای زنجیره تأمین وجود ندارد، مدل­های مفهومی متعددی برای توصیف ویژگی­های زنجیره تأمین چابک به کار گرفته شده است. مفهوم چابکی از دو عامل اصلی تشکیل شده است؛ پاسخ­گویی به تغییرات (پیش ­بینی­شده یا غیرمنتظره) به صورتی مناسب و در زمان مناسب، بهره ­برداری از این تغییرات و تبدیل نمودن آنها به فرص به این ترتیب، چابکی، پاسخی در سطح کل بنگاه به محیط متغیر و بسیار رقابتی است که از چهار اصل اساسی پیروی می­نماید: اغنای مشتری، کنترل تغییر و عدم قطعیت، بالا بردن توانایی منابع انسانی و مشارکت برای رقابت. تعریف دیگری از چابکی به صورت قابلیت یک بنگاه در انجام عملیات سودآور در بازار بخش­بندی­شده و دائماً در حال تغییر با بهره گرفتن از تولید با کیفیت بالا، عملکرد بالا، کالاها و خدمات منطبق با خواست مشتری، ارائه شده است(رامش و دیویدسن، ۲۰۰۷). از نظر لو و دیگران^[۱۵] توانایی پاسخ­گویی سریع به تغییرات بازار چابکی خوانده می­ شود، که بعنوان جزء کلیدی در موفقیت و بقای بنگاه­ها در بازار تعریف شده است. سوافورد و دیگران^[۱۶] چابکی زنجیره تأمین را قابلیت زنجیره تأمین در انطباق یا پاسخ­گویی سریع به محیط متغیر بازار تعریف نموده ­اند(ریچارد، ۱۹۹۶). چارچوب در نظر گرفته شده توسط سوافورد و دیگران، رویکردی فرآیندمحور، نسبت به زنجیره تأمین سازمان دارد که از سه فرایند کلیدی منبع­یابی/ تدارکات، ساخت و توزیع/ لجستیک تشکیل شده است. کریستوفر^[۱۷] معتقد است که یک زنجیره تأمین چابک باید ویژگی­های متمایزکننده­ای را دارا باشد، این ویژگی­ها را می­توان در شکل۲-۱ مشاهده نمود. لین و دیگران^[۱۸] با بررسی ادبیات زنجیره تأمین چابک مدل مفهومی ارائه شده در شکل۲-۲ را پیشنهاد نموده ­اند(شفیع زاده، ۱۳۸۳).

شکل ۲-۱ مدل زنجیره تأمین چابک(منبع: شفیع زاده، ۱۳۸۳)

شکل ۲-۲ مدل زنجیره تأمین چابک(منبع: شفیع زاده، ۱۳۸۳)
به این ترتیب چابکی را می­توان “مفهومی مدیریتی در رابطه با پاسخ­گویی به بازارهای متلاطم و پویا و تقاضاهای مشتریان” توصیف نمود. در واقع، چابکی نه تنها در رابطه با پاسخ­گویی به مشتری است که با بهره ­برداری و کسب مزیت از تغییرات، نیز مرتبط می­باشد. برای پاسخ­گویی شرکت­ها باید در چندین حوزه مثل، توسعه محصول، ساخت و لجستیک دارای قابلیت ­های منعطف باشند(براون و همکاران، ۲۰۰۶). زنجیره تأمین چابک شامل شرکت­هایی می­ شود که از نظر قانونی از یکدیگر جدا هستند ولی از نظر عملیاتی به یکدیگر وابسته­اند. از جمله این شرکت­ها، تأمین­کنندگان، طراحان، تولیدکنندگان و مراکز توزیع را می­توان نام برد. این شرکت­ها توسط جریان رو به جلوی مواد و جریان بازخوردی اطلاعات به یکدیگر پیوند می­یابند؛ زنجیره تأمین چابک بر ارتقای انطباق­پذیری وانعطاف­پذیری تأکید دارد و دارای قابلیت پاسخ­گویی و عکس­العمل سریع و موثر به بازارهای متغیر است(ریچارد، ۱۹۹۶). زنجیره تأمین چابک ساختار سازمانی خطی سنتی را کنار می­ گذارد و با بهره گرفتن از تکنولوژی شبکه­ ای، گروهی از بنگاه­ها را شکل می­دهد. با این کار فاصله زمانی تحویل به بازار کاهش می­یابد(رامش و دیویدسن، ۲۰۰۷). چابکی زنجیره تأمین سازمان امکان ایجاد موقعیتی رقابتی­تر برای بنگاه را بوجود می ­آورد و از همین رو آن را قادر می­سازد با سرعت بیشتر و اثربخش­تر به تغییرات بازار و سایر عدم قطعیت­ها واکنش نشان دهد. بعلاوه، بنگاه­هایی که دارای فرآیندهای زنجیره تأمین چابک هستند نسبت به بازار حساس­تر بوده، قابلیت بیشتری برای همسازکردن عرضه با تقاضا دارند و قادر به رسیدن به چرخه­های زمانی کوتاه­تری نیز می­باشند. با در نظر داشتن این امر که چابکی در زنجیره تأمین سازمان مستقیماً بر تولید محصولاتی نوآورانه و تحویل آنها به مشتریان اثر می­ گذارد، می­توان به این نتیجه رسید که چابکی زنجیره تأمین عاملی حیاتی است که بر رقابت­پذیری کل مؤثر می­باشد(ابوفاضلی و همکاران، ۱۳۸۵).
۲-۲-۲ انواع زنجیره تأمین

یگانگی

L
حفظ الگوها

جدول ۲-۷:کارکردهای چهار گانه نظام اجتماعی پارسونز(روشه ،۱۳۷۶)

G
تعهد سازمانی

A
نوآوری

I
رضایت شغلی

L
سلامت سازمانی (روحیه )

۲-۴-۳)دام‌های اثربخشی
دام اول: عدم شناخت محیط
هیچ کس استراتژی را بدون شناخت محیط طراحی نمی‌کند، ولی به ندرت این شناخت، یک شناخت واقعی است. شناخت انسانی از محیط، به واسطه الگوهای ذهنی او انجام می‌گیرد و این الگوها یکی از محدودیت‌های شناخت واقعی است. چنانچه شناخت سازمان از رقبای اصلی، نیاز مشتری، روند تکنولوژی و سایر عوامل مؤثر محیطی با واقعیت‌ها مغایر باشد، استراتژی محکوم به شکست است. شناخت از محیط میبایست عینی و بر پایه واقعیت‌ها باشد.اولین گام برای دستیابی به استراتژی اثربخش ، دوری جستن از برداشت‌های ذهنی است. استفاده از برداشت‌های ذهنی به جای واقعیت‌های عینی، مؤثرترین روش برای کشتن اثربخشی است.(غفاریان،۱۳۸۵)

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

دام دوم: استراتژی ستادی
تدوین استراتژی کار عناصر ستادی نیست،کار مشاورین هم نیست، تداوم استراتژی سازمان اصلی‌ترین کار مدیر ارشد است. استراتژی اثربخش یک بازی تک نفره نیست، ولی رهبری دقیق آن توسط مدیر ارشد، یک عامل حیاتی است.
دام سوم : استراتژی کاغذی
پیاده‌سازی استراتژی مستلزم عزم و پایمردی کلیه افراد درگیر است و این مسئله نمی‌تواند از طریق ابلاغیه و مکاتبات اداری ایجاد شود. عزم استراتژی صرفاً با اعتقاد راسخ به استراتژی شکل می‌گیرد. امروزه برخی نظیر گری هامل ایده استراتژی گروهی را پیشنهاد میکنند. استراتژی گروهی کاری پرهزینه و زمان‌بر است، اما هزینه آن کمتر از یک استراتژی شکست‌خورده خواهد بود. (غفاریان،۱۳۸۵)
دام چهارم: فقدان یکپارچگی
یک الگوی پذیرفته‌شده پنج محورِ استراتژی، کار آنان ، همکاری بین سازمانی، فرآیندها و رهبری را برنامه‌های اصلی دستیابی به کیفیت کسب‌وکار می‌داند. استراتژی‌ها باید محور همه برنامه‌های اصلی سازمان با یکدیگر باشد. اگر این نقش از استراتژی گرفته شود تأثیرگذاری آن در حد هیچ خواهد بود.
دام پنجم: تعدد اهداف استراتژیک
اگر در فهرست موضوعات استراتژیک سازمان شما بیش از یکی دو موضوع وجود دارد، بهتر است در انتظار اثربخشی نباشید. استراتژی قدرت خود را از تمرکز منابع ارزشمند و محدود سازمان بر روی مهم‌ترین فرصت استراتژیک می‌گیرد و تعدد اهداف این کارکرد را خنثی خواهد کرد. در نهایت اینکه استراتژی اثربخش تنها با نگرش به جوهره استراتژی شکل می‌گیرد. بدون این شناخت، استراتژی چیزی بیش از یک دل مشغولی پر پرستیژ نخواهد بود. (غفاریان،۱۳۸۵)
۲-۵) مروری بر نحوه شکل گیری شهرداری
مشارکت شهروندان در اداره امور شهرها براساس قوانین مختلف به ویژه قانون شوراهای اسلامی مصوب ۱۳۵۷ مجلس محترم شورای اسلامی اهمیت زیادی پیدا کرده است . بهمین جهت با انتخاب اعضای ش ورای اسلامی شهر و انتخاب شهردار توسط منتخبین مردم ،مشارکت هر چه بیشتر را در مدیریت شهری به وضوح متجلی نموده است و با یک نگاه کوتاه به وضعیت عمومی هر شهر می توان به مشکلات و تنگناهای متعددی که بطور جدی زندگی سالم هر شهروند را تحت تاثیر خود قرار داده را مشا هده کرد . بطور حتم بسیاری از این مشکلات عدم همکاری مردم، دولت و ضعف مدیریت های مختلف شهرداری و عدم پیش بینی بسیاری از واقعیت ها و نیازهای زندگی شهری بخصوص کمبود اعتبارات چند دهه گذشته بوده است .خوشبختانه در دوره سوم شوراهای اسلامی شهر و دلسوزی منتخبین مردم و استفاده از مدیران لایق و دلسوز چهره شهر دگرگون شده و اعمال مدیریت درست شهری می رود که شهر مشهد را به یکی از کلان شهرهای بزرگ دنیا با مبلمان زیبای شهری تبدیل نماید.
مدیریت ترویج و آموزش فرهنگی شهروندی براساس رسالت خود و با درک ضرورت جلب مشارکت شهروندان و آموزش های مختلف بخصوص شفاف سازی وظایف شهرداری و قوانین و مقررات ،اقدامات اساسی را در این زمینه طراحی و به مورد اجرا گذاشته است که یکی از این اقدامات تدوین این مجموعه برای آزموش شهروندی می باشد.( روموری،۱۳۸۲)
۲-۵-۱)شهر
از نظر بوم شناسی ، پیدایش شهر در دور دوم دوره تولید خوراک ، صورت گرفته است . دراین دوره در ناحیه های بار خیز و غنی شهرها قد می افزایند . اجتماعات شهری پهناورند و از ابزارهای فراوان تر و کارامدتر برخوردارند . پس در شهرها تولید آفزایش می یابد . بین شهرها دادوستد روی می دهد ، زندگی گسترده تر و توام با آسایش می شود که بر پهناوری و پیچیدگی شبکه اجتماعی می افزاید.
سپس انسان در عرصه اجت ماعات شهری پیش رفته و عرصه های جدیدی را بوجود می آ ورد:
دستگاه های ماشینی به جای ابزارهای ساده جایگزین می شود و در نتیجه دوره تولید ماشینی آغاز می گردد. شهر کانون بسته می شود وزیستگاه بزرگان جام ع ه و سازمان های اجتماعی از روستاها به شهرها انتقال یابد. شهر مخصوصا شهر بزرگ اجتماعی بی آرام است که گروه کثیری به صورتی انبوه در آن گرد آمده اند و به وساطت سازمانهای اجتماعی پیچیده گوناگون ، مخصوصا سازمان های رسمی با یکدیگر همکاری می کنند . روابط شهر نشینان با یکدیگر معمولا رسمی یا غیر خصوصی است . در میان شهر نشینان از لحاظ شغل و تخصص تفاوت های اساسی وجود دارد . با وجود آن که شهرها کیفی تهای مشترکی دارند ، همه از یک نوع نیستند ، بسیاری از شهرها در جریان زمان از لحاظ تخصص های معین نام دار شده اند . از این رو می توان شهرها را به شهربازرگانی ، شهر صنتعی ، شهر فرهنگی ، شهر دینی ، شهر سیاسی ، شهر تفریحی، شهر ورزشی و جز اینها تقسیم کرد.
- شهر ها همچنین از نظرجمعیت ووسعت یکسان نیستند ، برخی از انواع شهرها عبارتند از :
شهرک : اجتماعی است محدودو متراکم که جمعیت آن از حد معینی کمتر نباشد . در بعضی ازکشور ها این حد بین ۵۰۰ و ۲۵۰۰ نفر است.
- شهر : اجتماعات محدود و متراکم که وسعت و جمعیت آن از شهرک بیشتر است.
- ابر شهر( کلان شهر ) : شهری است وسیع تر و پر جمعیت تر از اکثر شهر ها. ( روموری،۱۳۸۲)
۲-۵-۲)تعریف شهر
۱-بر اساس ماده ۴ قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب( ۱۵/۴/۱۳۶۲) :
شهر محلی است با حدود قانونی که در محدوده جغرافیایی بخش واقع شده و ا ز نظر بافت ساختمانی ، اشتغال و سایر عوامل ، دارای سیمائی با ویژگی های خاص خود بوده ، بطوری که اکثریت ساکنان دائمی آن در مشاغل کسب ، تجارت ، صنعت ،کشاورزی ، خدمات و فعالیت های اداری اشتغال داشته و در زمینه خدمات شهری از خود کفایی نسبی برخوردار و کانون مبادلات اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی و سیاسی حوزه جذب و نفو ذ خود بوده و حداقل دارای۱۰۰۰۰ نفر جمعیت باشد.

PSV

شیر فشار شکن

PT

ترانسمیتر فشار

PV

شیر کنترل فشار

RO

اسموز معکوس

T

مخزن

TI

هشداردهنده دما

XV

شیر کنترل جریان

پیشگفتار:
امروزه ایجاد محیطی ایمن که در آن تمامی عوامل آسیب‌رسان شناسایی، ارزیابی، حذف یا کنترل گردیده تا سلامت افراد و تأسیسات را تضمین نماید از اولویت‌های مدیریت‌های صنعتی می‌باشد، علم ایمنی نیز همانند نگرش سنتی به ایمنی عکس‌العملی بوده است یعنی تا هنگامی که حوادث رخ نمی‌داد مدیران به فکر یافتن اشکالات و رفع آنها بر نمی‌آمدند. در دهه‌ های اخیر ملاحظات وجدانی و اخلاقی صاحبان صنایع در کنار الزامات قانونی و تعهدات بیمه‌ای، توجه به علم ایمنی را در جایگاهی ویژه قرار داده است. در این میان از تأثیر زیاد ایمنی بر سود‌آوری و افزایش رقابت با همکاران نیز نباید غافل شد. بنابراین توجه به ایمنی با نگرش پیشگیرانه نسبت به حوادث به ‌خصوص در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی که پتانسیل بالایی جهت ایجاد سوانح انسانی و زیست‌محیطی دارند، محور توجه قرار گرفته است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

صنعت گاز در ایران به دلیل وجود ذخایر عظیم گازی در این کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پالایشگاه‌های گاز یکی از مهم‌ترین قسمت‌های این صنعت به شمار می‌روند و لزوم افزایش ایمنی در این بخش‌ها از مهم‌ترین موارد مورد توجه همه می‌باشد زیرا کوچک‌ترین مشکلی در این صنعت علاوه بر فجایع عظیم زیست‌محیطی و انسانی ممکن است مسایل اقتصادی جبران‌ناپذیری را به کشور تحمیل نماید.
روش‌های متعددی جهت افزایش فرایندهای جاری در صنایع گازی مورد استفاده قرار می‌گیرند که مطالعه مخاطرات و راهبری فرایند^[۱] یکی از بهترین این روش‌ها است. استفاده از این روش در کشورهای صنعتی به صورت یک الزام مطرح می‌شود اجرای این سیستم در کشورهای رو به توسعه شدیداً توصیه شده و در بسیاری از صنایع نفت، گاز و پتروشیمی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اجرای سیستم HAZOP در پالایشگاه‌های ایران به منظور افزایش ایمنی سیستم‌ها به یکی از مهم‌ترین کارهای قابل انجام در این کارخانجات تبدیل شده و تاکنون در بسیاری از صنایع مرتبط با نفت، گاز و پتروشیمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
از کارهای انجام شده در این صنایع می‌توان به مطالعه HAZOP و ارزیابی ریسک برای واحد اوره مجتمع پتروشیمی شیراز، واحدهای شیرین‌سازی مجتمع پتروشیمی رازی، واحد تولید اکسید اتلین مجتمع پتروشیمی اراک، واحد تولید فلور- UCF اصفهان واحد‌های بی‌کربنات‌سدیم مجتمع پتروشیمی شیراز، واحد بازیافت LPG پالایشگاه گاز کنگان، واحد تولید پلی‌استایرن پتروشیمی تبریز، واحد‌‌های بالادستی منطقه دهران و دانان، واحد آبگیری از دریا در پتروشیمی مبین و واحد آیزوماکس شرکت پالایش نفت بندرعباس اشاره نمود. البته فعالیت‌های انجام شده در این زمینه بسیار زیاد و رو به پیشرفت است و هر روز واحدهای بیشتری از مجتمع پتروشیمی تحت این مطالعه قرار می‌گیرند[۱].
دلایل ضرورت و توجیه اجرای پروژه در واحد Utility پالایشگاه پنجم مجتمع گاز پارس جنوبی:

• با توجه به اینکه بیش از ۵ سال از زمان نصب و راه‌اندازی این واحد می‌گذرد و این در حالی است که در واحد Utility هیچ‌گونه مطالعات HAZOP موجود و در دسترس ‌نمی‌باشد و پس از بهره‌برداری واحد، مطالعات شناسایی مخاطرات از طریق مطالعات HAZOP انجام نگردیده است.

• حجم سرمایه‌گذاری بالا به همراه اهمیت بعد استراتژیک تأمین سوخت و انرژی مستمر و مداوم ایجاب می‌کند عوامل مخاطره‌آمیز و عواملی که باعث کاهش نرخ تولید و یا برهم زننده کیفیت محصول می‌گردد، شناسایی و تدابیر لازم برای حذف آن‌ها اتخاذ گردد.

• مراکز دولتی و افراد همیشه در مقابل تغییرات مقاومت نشان می‌دهند. ارائه‌ راهکار‌های علمی، مدون و مستدل از طریق گروهی متخصص و زبده با کمک تجربیات پرسنل خود مجتمع، راه را برای بهبود هر چه سریع‌تر سطح ایمنی و عملیاتی سیستم هموارتر می کند.

هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم ناشی از حوادث هر ساله صدمات مالی و جانی قابل توجهی را متوجه صنایع کشور و علی‌الخصوص صنعت پالایش گاز به دلیل ماهیت فعالیت‌های این صنعت به عنوان یکی از صنایع پرمخاطره کشور می‌سازد، لذا برای جلوگیری از وقوع چنین حوادثی، استفاده از یک روش سیستماتیک برای شناسایی مخاطرات پنهان موجود در واحدهای صنعتی و بازبینی مستمر آن ضروری است.
بسیاری از مدیران و کارشناسان توجه به مسائل ایمنی را صرفه‌جویی در وقت و سرمایه قلمداد می‌کنند. پیاده‌سازی برنامه‌های ایمنی در واحدهای صنعتی، شناسایی پتانسیل‌های خطر و ارائه راهکارهای اجرایی برای پیشگیری و کاهش صدمات ناشی از حوادث، می‌تواند مزایای بسیاری را به لحاظ اقتصادی و استفاده بهینه از زمان در برداشته باشد. از جمله این مزایا می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
کاهش هزینه‌های مربوط به:
تخریب تجهیزات
وقفه در کار
راه‌اندازی مجدد و رسیدن به حالت یکنواختی در فرآیندهای پیوسته
اتلاف مواد

توضیحات:
منطق الطیر: سلیمان گفت: ای مردمان، ما را سخن مرغان در آموختند و ملک جهان و همه چیز ما را بدادند (نمل آیه ۱۶) و این از فضل پروردگار است. در اخبار آمده است که سلیمان روزی در مجلس نشسته بود و مرغان زبر سر وی پر درهم پیوسته و مانند چتر ایستاده بودند و هر کدام از مرغان بانگی می‌کرد و سلیمان به مردمان می‌گفت: که چه می‌گویند. (یا حقی، ۱۳۷۵: ۲۵۶)
نگین جم: سلیمان را انگشتری بود که نام بزرگ خدای تعالی (اسم اعظم) بر آن نبشته بود. و چهار نگین در آن تعبیه، دو تا آهنین و دو تا برنجین، با برنجین بر پریان و با آهنین بر دیوان و شیاطین حکم می‌راند و معجز سلیمان و ملک و جهانگیری وی در نگین همین انگشتری (خاتم) بود که از بهشت آورده بودند و ارمغان روضه‌ی رضوان بود. (همان، ۲۵۳)
۲۳ - قلـعه‌ی گلستان شـه، قلّـه‌ی بوقبیـس دان
حصـن شمـاخی‌اش حرم، کعبه سرای تازه بیـن
واژگان: بوقبیس: نام کوهی در غرب و جوار مکّه‌ی معظّمه. (غیاث)
معنی و مفهوم: قلعه و دژی که در اطراف باغ پادشاه سر برافراشته است در رفعت و استواری، همچون قلّه‌ی کوه بوقبیس است. حرمسرای سلطان در شهر شماخی مانند حرم است و سرای او همچون کعبه باشکوه می‌باشد.
آرایه‌های ادبی: قلعه‌ی گلستان شاه را به کوه بوقبیس مانند کرده و حرم او را در زیبایی به شهر شماخی و خانه‌ی او را به کعبه مانند کرده است.
توضیحات :
بوقبیس: کوهی است در جانب شرقی مکّه و مشرف به آن، مقابل کوه قیقعان، این کوه را پیش از اسلام امین می‌گفتند و می‌پنداشتند که حجرالاسود هنگام طوفان، آن جا به امانت نهاده شده … این کوه به استواری و بزرگی مثل است. (فرهنگ لغات)
شماخی: شهری معروف در بلاد شروان در اطراف ارّان و صاحب آن شروان شاه و لقب آن دارالسلطنه بود. این شهر در دامنه‌ی کوه‌های قفقاز قرار دارد و محصول عمده‌اش شراب است و ظاهراً در دوره‌ی اسلامی بنا شده است و تأسیس آن را به شماخ بن شجاع، حکمران شروان و معاصر هارون الرشید نسبت داده‌اند و نام اوّلیه‌ی آن شماخیّه بوده است. در دوره‌ی شروان شاهان مدّتی پایتخت شروان بوده است. (دزفولیان، ۱۳۸۷: ۸۸۷)
۲۴ - رستـم کیقـباد فر، حیدر مصـطفی ظـفر
همره رخش و دلدلش، فتح و غزای راستین
واژگان: کیقباد: نخستین پادشاه کیانی که از اخلاف منوچهر بود و بعد از گرشاسب به پادشاهی رسید. (فرهنگ لغات) فر: شأن و شوکت، رفعت و شکوه. (برهان) رخش: رنگی است میانه‌ی سیاه و بور، اسم اسب رستم را به این اعتبار رخش می‌نامیدند.(ناظم) توضیحات دلدل: ماده استری شهباء که از آن پیامبر اسلام بوده است. (دهخدا)توضیحات.
معنی و مفهوم: شاه در شجاعت و دلاوری همچون رستم است و شکوهی مانند فرّ کیقباد دارد. او در دلاوری مانند حضرت علی(ع) است که پیروزمندی پیامبر (ص) را دارد. اسب نیرومندش که همچون رخش (اسب رستم) و دلدل (اسب حضرت علی(ع))، می‌باشد پیوسته با فتح و پیروزی حقیقی همراه است.
آرایه‌های ادبی: ممدوح در داشتن فرّ ایزدی به کیقباد تشبیه شده است و در شجاعت و پیروزمندی به حضرت علی(ع) و حضرت محمد(ص). اسب او نیز در بزرگی و نیرومندی به رخش و دلدل مانند شده است. رخش با رستم ودلدل با حیدر تناسب ایجاد کرده است.
توضیحات:
کیقباد: نخستین پادشاه کیانی، که برخی او را پسر زاو (زاب) و برخی از خاندان نوذر دانسته اند. در اوستا بارها از کیقباد نام برده شده؛ امّا در روایات مذهبی زردتشتی پدر کیقباد مشخص نیست. مورّخین اسلامی با چند نسل، نژاد او را به منوچهر رسانیده‌اند… در دینکرت هست که فر مدّتی به کیقباد تعلق داشت و در پرتو آن پادشاهی ایران رونق گرفت، بلعمی پنج و شاهنامه چهار پسر به او نسبت داده و مدّت سلطنت او را صد سال نوشته‌اند. او مردی نیکو خصال بود که سلطنتش مایه‌ی رفاه و سعادت خلق شد. (یاحقی، ۱۳۷۵: ۳۵۸)
فرّ (فرّه، خرّه، خوره): در اصطلاح اوستایی حقیقتی الهی و کیفیتی معنوی است که چون برای کسی حاصل شود او را به شکوه و جلال و مرحله‌ی تقدّس و عظمت معنوی می‌رساند و به عبارت دیگر، صاحب قدرت و نبوغ و خرّمی و سعادت می‌کند. در اوستا از دوگونه فر سخن رفته است؛ نخست فرّ ایرانی، که عبارت است از قدرت و شکوه و به ویژه نیروی فوق العاده و مزدا آفریده‌ای که ایران زمین را همواره در برابر دشمنان و غیر ایرانیان نگاهبانی می‌کند و دیگر فرّ کیانی (پادشاهی) که موجب پادشاهی و کامیابی سران کشور و شوکت و اقتدار آنان به شمار می‌رفت. (همان: ۳۱۸)

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

رخش: رخش اصلاً در فرهنگ‌ها به معنی سرخ و سپید به یکدیگر آمیخته و نیز قوس و قزح یا کمان رستم و نیز مطلق اسب آمده است. بور ابرش را هم به اعتبار این که رنگ سرخ و سپید درهم است رخش نامیده‌اند. امّا رخش بالخصوص نام اسب شگفت آور رستم است که با یک آزمون دشوار از میان گله‌های فراوان اسب، برگزیده شده است و عمری به درازای عمر خود رستم دارد و همراه با خود او به چاه غدر نابرادر، شغاد می افتد و با سوار خویش جان می‌دهد. (همان: ۲۱۰)
دُلدُل: دلدل نام ماده استری سپید مایل به سیاه (شهبا) که مُقَوقِس، حاکم اسکندریه یا به روایتی فروه بن عمروخُدامی به حضرت رسول اهدا کرد. در روایات شیعی آمده است که حضرت آن را با چند اسب دیگر و الاغ مخصوص خود به نام یعفور به امیرالمؤمنین علی- علیه السلام- بخشید که در جنگ ها بر آن سوار می‌شد. (همان: ۱۹۵)
بند سوم:
کلمات قافیه: نوای ، صفای، قفای و …
حروف اصلی قافیه: ا
حرف روی: ا
حروف الحاقی: ی
ردیف: نو زند
۲۵ - بر ره قـول کاسـه‌گـر، کـوس نـوای نو زنــد
بر سـر خوانـچه‌ی طـرب، مـرغ صلای نـو زنـد
واژگان: کاسه‌گر: نام نوا و آهنگی از موسیقی. (فرهنگ لغات) خوانچه: سفره‌ی کوچک. (ناظم) صلا: آواز دادن برای طعام خورانیدن یا چیزی دادن به کسی. (فرهنگ لغات)
معنی و مفهوم: طبل به تناسب، با پرده‌ی کاسه‌گر نوایی نو سر داده است و جام شراب مرغ شکل نیز، بر بساط شادی و باده نوشی صلای تازه‌ای در داده است و باده خوران را به صبوح دعوت می‌کند.
آرایه‌های ادبی: خوانچه‌ی طرب اضافه‌ی استعاری. مرغ استعاره از جام شراب .
۲۶ - مرغ قنینه چون زبـان، در دهن قــدح کـند
جـان قـدح بـه صـد زبـان، لاف صفـای نو زنـد
واژگان: لاف: سخن زیاده از حد و دعوی بی اصل. (آنندراج)
معنی و مفهوم: هنگامی که قنینه‌ی مرغ سان، زبان در دهانه‌ی قدح می‌گذارد و در دهانه‌ی آن شراب می‌ریزد، جان و دل قدح با صد زبان، لاف صفا و درخشندگی تازه‌ای را که قنینه به او مبذول داشته می‌زند.
آرایه‌های ادبی: مرغ قنینه اضافه‌ی تشبیهی. دهن قدح اضافه‌ی تشبیهی. جان قدح اضافه‌ی استعاری از نوع تشخیص.
۲۷ - طاس چو بحر بصره بین، جذر و مدش به جرعه‌ای
سـاحـل خـاک را ز دُر، مـوج عطـای نـو زنــد
واژگان: طاس: ظرف شراب، پیاله، تشت. (منتهی الارب).
معنی و مفهوم: طاس به شط العرب می‌ماند و با قطره‌‌ای افزون یا کم شدن دچار جذر و مد می‌شود.این دریای شراب طاس، از درون برای بخشش جرعه‌ای برای خاک به سمت بیرون موج می‌زند.
آرایه‌های ادبی: طاس را به شط العرب مانند کرده است. موج عطا اضافه‌ی تشبیهی است. بحر بصره، جذر و مد و ساحل با هم تناسب دارند. جذر به معنی نوعی از جام و قدح با طاس ایهام تناسب می‌سازد.
۲۸ - بزم چو هشـت باغ بین، باده چهار جوی دان
خـاصّـه که سـاز عاشقـان، حورلقـای نو زنـد
واژگان: حور لقا: حور چهره، حور دیدار. (فرهنگ لغات) چهارجوی: چهار جوی بهشت مقصود است که جوی آب، شیر، شراب و عسل است. (آنندراج)
معنی و مفهوم: مجلس بزم به هشت باغ بهشت می‌ماند و باده‌ای که در آن به گردش افتاده، همانند چهار جوی بهشت، گوارا و دلنشین است. شباهت این بزم به بهشت مخصوصاً زمانی افزون می‌شود که خنیاگری حور سرشت و زیبارو برای عاشقان ساز می‌نوازد.
آرایه‌های ادبی: بزم شراب به هشت بهشت و باده با تشبیه مجمل به چهار جوی بهشت مانند شده است. حور لقا استعاره از مطرب و رامشگر می‌باشد. هشت باغ، چهار جوی و حور با هم تناسب دارند . بیت تلمیح به آیه‌ی ۱۵ سوره‌ی محمد(ص) دارد: «… فیها اَنهارٌ مِن ماءٍ غَیرِ آسِنٍ وَ اَنهارٌ مِن لَبَنٍ لَم یَتَغَیَّرَ طَعمُهُ وَ اَنهارٌ مِن خَمرٍ لَذَّهٍ لِلشارِبینَ وَ اَنهارٌ مِن عَسَلٍ مُصَفیً…»
توضیحات:
هشت باغ: هشت باب و هشت باغ بهشت که به ترتیب عبارتند از: ۱- خلد ۲- دارالسّلام ۳- دارالقرار ۴- جنت عدن ۵- جنت المأوی ۶- جنت نعیم ۷- علیین ۸- فردوس. (فرهنگ لغات)
۲۹ - سنگ به لشـکر افکند، منهی عقـل و آخـرش
قــاضـی لشـکر مغـان، حــدّ جفـای نـو زنـد
واژگان: منهی: خبررسان، خبرگزار. (معین) مغان: طایفه‌ای از پارسیان که پیرو زرتشت هستند، باده فروشان. (آنندراج) حد زدن: اصطلاح شرعی، سیاست و مجازات در برابر ارتکاب جرم است. (فرهنگ لغات)

PSV

شیر فشار شکن

PT

ترانسمیتر فشار

PV

شیر کنترل فشار

RO

اسموز معکوس

T

مخزن

TI

هشداردهنده دما

XV

شیر کنترل جریان

پیشگفتار:
امروزه ایجاد محیطی ایمن که در آن تمامی عوامل آسیب‌رسان شناسایی، ارزیابی، حذف یا کنترل گردیده تا سلامت افراد و تأسیسات را تضمین نماید از اولویت‌های مدیریت‌های صنعتی می‌باشد، علم ایمنی نیز همانند نگرش سنتی به ایمنی عکس‌العملی بوده است یعنی تا هنگامی که حوادث رخ نمی‌داد مدیران به فکر یافتن اشکالات و رفع آنها بر نمی‌آمدند. در دهه‌ های اخیر ملاحظات وجدانی و اخلاقی صاحبان صنایع در کنار الزامات قانونی و تعهدات بیمه‌ای، توجه به علم ایمنی را در جایگاهی ویژه قرار داده است. در این میان از تأثیر زیاد ایمنی بر سود‌آوری و افزایش رقابت با همکاران نیز نباید غافل شد. بنابراین توجه به ایمنی با نگرش پیشگیرانه نسبت به حوادث به ‌خصوص در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی که پتانسیل بالایی جهت ایجاد سوانح انسانی و زیست‌محیطی دارند، محور توجه قرار گرفته است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

صنعت گاز در ایران به دلیل وجود ذخایر عظیم گازی در این کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پالایشگاه‌های گاز یکی از مهم‌ترین قسمت‌های این صنعت به شمار می‌روند و لزوم افزایش ایمنی در این بخش‌ها از مهم‌ترین موارد مورد توجه همه می‌باشد زیرا کوچک‌ترین مشکلی در این صنعت علاوه بر فجایع عظیم زیست‌محیطی و انسانی ممکن است مسایل اقتصادی جبران‌ناپذیری را به کشور تحمیل نماید.
روش‌های متعددی جهت افزایش فرایندهای جاری در صنایع گازی مورد استفاده قرار می‌گیرند که مطالعه مخاطرات و راهبری فرایند^[۱] یکی از بهترین این روش‌ها است. استفاده از این روش در کشورهای صنعتی به صورت یک الزام مطرح می‌شود اجرای این سیستم در کشورهای رو به توسعه شدیداً توصیه شده و در بسیاری از صنایع نفت، گاز و پتروشیمی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اجرای سیستم HAZOP در پالایشگاه‌های ایران به منظور افزایش ایمنی سیستم‌ها به یکی از مهم‌ترین کارهای قابل انجام در این کارخانجات تبدیل شده و تاکنون در بسیاری از صنایع مرتبط با نفت، گاز و پتروشیمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
از کارهای انجام شده در این صنایع می‌توان به مطالعه HAZOP و ارزیابی ریسک برای واحد اوره مجتمع پتروشیمی شیراز، واحدهای شیرین‌سازی مجتمع پتروشیمی رازی، واحد تولید اکسید اتلین مجتمع پتروشیمی اراک، واحد تولید فلور- UCF اصفهان واحد‌های بی‌کربنات‌سدیم مجتمع پتروشیمی شیراز، واحد بازیافت LPG پالایشگاه گاز کنگان، واحد تولید پلی‌استایرن پتروشیمی تبریز، واحد‌‌های بالادستی منطقه دهران و دانان، واحد آبگیری از دریا در پتروشیمی مبین و واحد آیزوماکس شرکت پالایش نفت بندرعباس اشاره نمود. البته فعالیت‌های انجام شده در این زمینه بسیار زیاد و رو به پیشرفت است و هر روز واحدهای بیشتری از مجتمع پتروشیمی تحت این مطالعه قرار می‌گیرند[۱].
دلایل ضرورت و توجیه اجرای پروژه در واحد Utility پالایشگاه پنجم مجتمع گاز پارس جنوبی:

• با توجه به اینکه بیش از ۵ سال از زمان نصب و راه‌اندازی این واحد می‌گذرد و این در حالی است که در واحد Utility هیچ‌گونه مطالعات HAZOP موجود و در دسترس ‌نمی‌باشد و پس از بهره‌برداری واحد، مطالعات شناسایی مخاطرات از طریق مطالعات HAZOP انجام نگردیده است.

• حجم سرمایه‌گذاری بالا به همراه اهمیت بعد استراتژیک تأمین سوخت و انرژی مستمر و مداوم ایجاب می‌کند عوامل مخاطره‌آمیز و عواملی که باعث کاهش نرخ تولید و یا برهم زننده کیفیت محصول می‌گردد، شناسایی و تدابیر لازم برای حذف آن‌ها اتخاذ گردد.

• مراکز دولتی و افراد همیشه در مقابل تغییرات مقاومت نشان می‌دهند. ارائه‌ راهکار‌های علمی، مدون و مستدل از طریق گروهی متخصص و زبده با کمک تجربیات پرسنل خود مجتمع، راه را برای بهبود هر چه سریع‌تر سطح ایمنی و عملیاتی سیستم هموارتر می کند.

هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم ناشی از حوادث هر ساله صدمات مالی و جانی قابل توجهی را متوجه صنایع کشور و علی‌الخصوص صنعت پالایش گاز به دلیل ماهیت فعالیت‌های این صنعت به عنوان یکی از صنایع پرمخاطره کشور می‌سازد، لذا برای جلوگیری از وقوع چنین حوادثی، استفاده از یک روش سیستماتیک برای شناسایی مخاطرات پنهان موجود در واحدهای صنعتی و بازبینی مستمر آن ضروری است.
بسیاری از مدیران و کارشناسان توجه به مسائل ایمنی را صرفه‌جویی در وقت و سرمایه قلمداد می‌کنند. پیاده‌سازی برنامه‌های ایمنی در واحدهای صنعتی، شناسایی پتانسیل‌های خطر و ارائه راهکارهای اجرایی برای پیشگیری و کاهش صدمات ناشی از حوادث، می‌تواند مزایای بسیاری را به لحاظ اقتصادی و استفاده بهینه از زمان در برداشته باشد. از جمله این مزایا می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
کاهش هزینه‌های مربوط به:
تخریب تجهیزات
وقفه در کار
راه‌اندازی مجدد و رسیدن به حالت یکنواختی در فرآیندهای پیوسته
اتلاف مواد