:H₀ بین پاسخگویی و رضایتمندی بیمه گذاران بیمه ایران رابطه وجود ندارد.
:H₁ بین پاسخگویی و رضایتمندی بیمه گذاران بیمه ایران رابطه وجود دارد.
این فرضیه به صورت زیر در قالب فرضیۀ آماری تعریف می شود:
که در آن بیانگر ضریب همبستگی بین دو متغیر پاسخگویی و رضایتمندی بیمه گذاران می باشد. چنانچه فرض صفر رد شود، فرضیه تحقیق تأیید می شود.
H₀: 0
H₁: 0
جدول ۴-۱۲: نتایج آزمون فرضیۀ ششم

متغیر وابسته: رضایت بیمه گذاران
تحلیل توصیفی:
با توجه به آنکه مقدار احتمال (عدد معنی داری)، بین متغیر پاسخگویی و رضایتمندی بیمه گذاران، کوچکتر از ۵% می باشد، پس بین پاسخگویی و رضایتمندی بیمه گذاران از نظر آماری رابطه معنی داری وجود دارد. اینکه نوع رابطه بین این دو متغیر مستقیم یا عکس می باشد، بستگی به مثبت یا منفی بودن ضریب همبستگی دارد که به دلیل مثبت بودن آن می توان نتیجه گرفت که با اطمینان بالای ۹۵% فرض H₁ مورد تأیید قرار گرفته و رابطۀ مستقیمی بین پاسخگویی و رضایتمندی بیمه گذاران شرکت بیمه ایران وجود دارد. و این یعنی اینکه احتمالاً با افزایش پاسخگویی در فروش الکترونیکی، رضایتمندی بیمه گذاران شرکت بیمه ایران نیز افزایش می یابد. بنابراین بین پاسخگویی و رضایتمندی بیمه گذاران بیمه ایران رابطۀ مستقیم و مثبتی وجود دارد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۴-۷ بخش چهارم؛ نتایج برآورد مدل پژوهش
با توجه به اینکه متغیر مستقل پژوهش از روایی و پایایی لازم برخوردار است، بنابراین می توان به بررسی رابطۀ بین متغیر مستقل «فروش الکترونیکی» و متغیر وابسته «رضایت مشتریان» بپردازیم. نمودار (۴-۱) اعداد معنی داری مدل ساختاری را نشان می دهد. همان طور که در نمودار (۴-۱) مشخص است ارتباط میان متغیر مستقل «فروش الکترونیکی» و متغیر وابسته «رضایت مشتریان» در سطح اطمینان ۹۵% (P < 0.005) معنی دار است. از این رو نتیجه گرفته می شود که بین فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای و رضایتمندی بیمه گذاران بیمه ایران رابطه معنی داری وجود دارد. مقدار ضرایب همبستگی نیز گویای این مطلب است که داده ها و مدل از برازش خوبی برخوردارند.
اطمینان
سهولت استفاده
کیفیت اطلاعاتی
فروش الکترونیکی
زمان واکنش
کیفیت وب سایت
پاسخگویی
۶۷۵/۰
۸۳۱/۰
۶۴۴/۰
۵۹۸/۰
۸۴۱/۰
۵۷۰/۰
رضایت بیمه گذاران
۶۵۸/۰
شکل ۴-۱: نتایج برآورد مدل پژوهش
فصل پنجم
نتیجه گیری و پیشنهادات
۵-۱ مقدمه
هر پژوهشی با هدف دستیابی به نتایجی جهت افزایش آگاهی و یا کمک به تصمیم گیری در مورد مسأله ای خاص، صورت می گیرد و ارزش آن به میزان کمکی بستگی دارد که در این راستا به پژوهشگر یا تصمیم گیرنده کمک می کند.

ارتقا سطح بهره برداری و نگهداشت بیمارستان
کاهش هزینه ها و افزایش توان مالی بیمارستان
توانمند سازی منابع انسانی
ارتقا سطح آگاهی بیماران و مراجعین
۴.ارزشهای سازمانی
« ارزش های محوری اصول اعتقادی دیر پا و اساسی یک سازمان بوده ، باعث رشد و نمو افراد در قالب گروه می شود . ارزش های محوری یک سازمان به عنوان اصول راهنمای جاویدان به هیچ توجیهی نیاز ندارند و برای افراد درون سازمان ارزش و اهمیت ذاتی دارند .

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

با جمع بندی های انجام شده ،ارزش های محوری در مرکز درمانی امام رضا (ع) عبارتند از :
پایبندی به اجرای سیاست های کلان وزارت متبوع
رعایت نظم و انظباط کاری ،شئونات و اخلاق اسلامی
رعایت حقوق ذینفعان
دانش محوری و شایسته سالاری
حفظ شان و کرامت انسانی
مشارکت جوئی ذینعان
پاسخ گویی و مسئولیت پذیری
۵.عوامل کلیدی موفقیت
عوامل‌ کلیدی‌ موفقیت‌ قابلیت‌هایی‌ است‌ که‌ سازمانها در درون‌ یک‌ کسب‌وکار برای‌ موفقیت‌ باید دارا باشند. این‌ عوامل‌ در محیط‌ کسب‌وکار تعریف‌ می‌شوند (نه‌ در سازمان) و سهل‌الوصول‌ نیستند. آنها فرصتهای‌ بالقوه‌ را به‌فرصتهای‌ بالفعل‌ تبدیل‌ می‌کنند. این عوامل ممکن است بر حسب صنعت و حتی سازمانها متفاوت باشند و لازم است تا شناسایی آنها متناسب با موقعیت رقابتی و محیط کسب و کار سازمان صورت گیرد.
در نهایت با بررسی نظرات موارد ذیل به عنوان عوامل کلیدی موفقیت تعیین گردید:
منابع انسانی متخصص، متعهد و مجرب
بهره مندی از تکنولوژی های تشخیصی و در مانی به روز
همراستایی با سیاستهای وزارت متبوع
یکپارچگی و انسجام در انجام فعالیتها
ارائه کلیه خدمات تشخیصی و درمانی مورد نیاز مراجعه کنندگان در مرکز
بکار گیری مدیریت مشارکتی و بهره گیری از خرد جمعی
توجه به خواسته های مراجعه کنندگان
۶.تحلیل محیط داخلی
محیط داخلی عواملی هستند که ماهیتا بر عملکرد سازمان تاثیر می‌گذارند و تحت کنترل هستند. از بین عوامل داخلی, عوامل قوت عواملی هستند که نسبت به گذشته سازمان, نسبت به متوسط صنعت مزیت به حساب آیند. نقاط قوت سازمان شامل مهارت ها و توانایی هایی است که سازمان را قادر می سازد استراتژی هایش را به درستی و به خوبی طراحی و اجرا کند. در مقابل, عواملی ضعف تلقی می شوند که سازمان توانایی انجام آنها را ندارد در حالیکه قبلا می توانست انجام دهد یا رقبای اصلی این توانایی را دارند.در نهایت با تحلیل محیط داخلی بیمارستان امام رضا ، نقاط قوت و ضعف آن به صورت زیر می باشد:
نقاط قوت
وجود مدیریت مشارکتی و انجام کارها به صورت مشارکتی با نظارت کارشناسان مسئول
بالا بودن سطح توانایی و مهارت های پرستاران
وجود تجهیزات کامل و مناسب در مرکز
ارائه کلیه خدمات اورژانسی به صورت ۲۴ ساعته
داشتن کیفیت ارائه خدمات بهتر نسبت به سایر رقبا
داشتن سهم بازار بیشتر نسبت به رقبا
اعتقاد و تعهد مدیران به اجرای استانداردهای اعتبار بخشی و محورهای حاکمیت بالینی
کسب امتیاز بیمارستان برتر در اولین جشنواره حاکمیت بالینی
داشتن امکانات بیشتر نسبت به رقبا در حوزه تشخیص
سازمان دارای مدیران و نیروی انسانی دارای خلاقیت است.
هیئت امنائی بودن مرکز
بالا بودن سطح علمی و مهارت اساتید
بالا بودن سطح توانایی و مهارت های پرستاران
وجود کتابخانه مجهز برای انجام کارهای تحقیقاتی
تنوع گروه های آموزشی و بیماران بستری در بخش ها
طراحی و استقرار شاخص های دارویی در سیستم HIS
وجود داروخانه های اقماری و الگو آموزشی در بیمارستان
شفافیت گردش ریالی دارو در مرکز
پوشش دارویی کامل بیماران بستری
نقاط ضعف
عدم وجود ساختار اطلاعات مدیریت
خطای زیاد وطولانی بودن زمان سازگاری برای کادر پرستاری بعد از فارغ التحصیلی
وجود مشکل در زنجیره تامین بدلیل تحریم ها و عدم پرداختها به شرکتهای پشتیبان
استفاده بیش از حد از دستگاه ها و افزایش استهلاک آنها

این دیدگاه که از سویی ریشه در نظریه های اقتصادی نظام سرمایه داری دارد، در خصوص تبلیغات تجاری و نقش آن در توسعه اقتصادی، نگرشی بسیار مثبت دارد. اصول بنیادین این نگرش عبارت است از: یک. نقش تبلیغات تجاری به عنوان ابزار اطلاع رسانی صنایع برای ارتباط با مصرف کنندگان؛ دو. نقش تبلیغات تجاری در تسریع رقابت آزاد بین تولیدکنندگان و کالاهای مختلف و درنتیجه، افزایش کیفیت تولیدات؛ سه. نقش تبلیغات تجاری در کمک مالی به رسانه های آزاد، مستقل و غیردولتی در جهت ایفای وظایف اطلاع رسانی و آگاهی بخشی خود؛ چهار. نقش در ازدیاد فروش کالا و در نتیجه، افزایش اشتغال؛ پنج. افزایش توان مالی تولیدکنندگان و شکوفایی اقتصاد؛ شش. نقش تبلیغات تجاری در افزایشفروش و درنتیجه، کاهش قیمت تمام شده و افزایش قدرت خرید مصرف کننده و هفت. افزایش قدرت انتخابمصرف کنندگان به علت رقابت شدید تولیدکنندگان )رسولی، ۱۳۸۶: ۵۰ )

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

دفلور و دنیس دراین باره می نویسند که آگهی های بازرگانی برای کسب وکار و تجارت، همان » نقش بخار برای صنعت را داشته و دارد؛ یعنی تنها نیروی جلوبرنده است و این اصل، بدون هیچ استثنایی امروزه نیز صادق است و انتشار آگهی تجاری نظیر حلّالی برای حسن جریان امور تجاری عمل می کند و برای اقتصاد نوین بازار، پدیده ای لازم و ضروری است(دفلور و دنیس، ۱۳۸۷ ، ۴۲۲-۴۲۳)
جرج استیگلر از معتقدان به این دیدگاه در مقاله ای به این موضوع اشاره می کند که مصرف کنندگان با کسب اطلاعاتی حاصل از تبلیغات می توانند در هزینه های ناشی از اتلاف وقت برای یافتن بهترین کالا صرفه جویی کنند و از آنجا که این اطلاعات به شکلی لذت بخش به خریدار انتقال می یابد، درواقع، کار دشوارِ جستجو را برای خریدار تسهیل می کند و حتی هزینه های ناگزیر برای تشخیص بهترین کالا را برای او کاهش می دهد )پاینده، ۱۳۸۵:(۱۲۵ . اگرچه به این طریق حتی نوعی کیفیت ممتاز و متمایز نیز برای کالا ایجاد و القا می شود که البته مصرف کننده با پیش باور ذهنیِ حاصل از تبلیغات مکرر آن را پذیرفته است، درواقع، شاخصی برای حصول اطمینان از کیفیت متمایز کالا و خدمات ندارد. او تنها به اتکای عادت می خرد و مصرف می کند و باورِ تلقینی حاصل از دریافت و پذیرش آگهی را در خود پایدارتر و تثبیت شده تر می سازد. از سوی دیگر، همین رویکرد که به گونه ای مؤید نظریه ای چون» استفاده و خشنودی« نیز است، زمینه توجه و تا حدودی نگرش مثبت بخشی از نظریه پردازان مکتب مطالعات فرهنگی به تبلیغات تجاری نیز شده است. جان فیسک ۲۸ و طرفداران وی نیز با مطالعه کالا به عنوان عنصری برای کسب اتکای به نفس، و دارنده اطلاعات کالایی را به عنوان عنصری مرجع و مورد عزت و احترام گروه، جزء طرفداران نگرش مثبت به تبلیغات تجاری قرار می گیرند )رسولی، ۱۳۸۶ : ۵۴)
۲ . رویکرد منفی به تبلیغات تجاری
در این دیدگاه که از سویی، مبنای جامعه شناختی و از سویی، مبنای فرهنگی دارد، آگهی های تجاری بیش از آنکه منابع اطلاع رسانی به مردم باشد، عادات مصرفی جدیدی را در خریداران و مصرف کنندگان برمی انگیزد و تقویت می کند. تبلیغات، بیننده و مخاطب را با گزینه های مختلف آشنا نمی سازد بلکه به وی چنین القا می کند که رفع نیازهای انسان تنها با خرید کالا امکان پذیر است و تبلیغ کنندگان به این ترتیب به بازارسازی برای عرضه و فروش بیشتر و درنهایت، کسب سود بیشتر می پردازند. آنان از تبلیغات به منظور دستیابی به این هدف، به صورت ابزاری برای اِعمال اراده خود بر مصرف کنندگان استفاده می کنند. استوارت یوئن یکی از نظریه پردازان این دیدگاه در کتاب خود با عنوان« هدایت کنندگان شعور تبلیغات تجاری و ریشه های اجتماعی فرهنگ مصرفی » استدلال می کند که ضرورت گسترش بازارهای قدیمی و ایجاد بازارهای جدید، توجه تولیدکنندگان دوراندیش را به این موضوع جلب کرد که باید کسب وکار خود را نه فقط بر اساس تولید کالا که همچنین بر اساس ایجاد جامعه ای ازخریداران سامان دهند)پاینده،۱۳۸۵ ۳)این همان جامعه مصرفی از دیدگاه جامعه شناسان است که همواره خود را به منظور ترغیب به مصرف بیشتر در قالب هایی مدرن و متنوع بازتولید می کند. جیمز کَری نیز آگهی را به معنای ترغیب و متقاعد ساختن مصرف کنندگان می داند که به مثابه یک وسیله کنترل اجتماعی عمل می کند(دفلور و دنیس، ۱۳۸۷ :( ۴۲۶ سوت ژالی نیز در کتاب انتقادی خود به نام « رمزگان تبلیغات تجاری »دیدگاه های انتقادی بر مبنای نظریات اقتصاد سیاسی را بررسی می کند )رسولی، ۱۳۸۶ : (۵۹ - ۵۸
وی مصرف را نمادی برای اشاره به عنصر سنجش ناپذیر « قدرت » می داند که تنها از طریق «اندازه و میزان مصرف » تبدیل به عنصری سنجش پذیر می شود. لذا در جامعه سرمایه داری، تعریف عملیاتی قدرت برابر با میزان مصرف یا میزان تملّک اشیاء است؛ هرقدر مصرف و میزان تملّک فرد بیشتر باشد، قدرت وی بیشتر می شود، پس در نتیجه قدرت، تنها یک نماد دارد و آن هم مصرف است. مثال عملی این وضعیت، ساعت رولکس با طلای هجده عیار است که دیگر کارکرد سنجش زمان را ندارد بلکه نشانه ای برای بیان موقعیت، جایگاه و مقام اجتماعی خریدار در نظر مردم است. نومارکسیست ها نیز بر این باورند که تبلیغات تجاری آگاهانه و از طریق فنون پیشرفته روانی، یک رابطه ضروری، یعنی نیاز به مصرف را تبدیل به یک رابطه غیرضروری، یعنی مصرف و ارضاء می کند )رسولی،۱۳۸۶ :۶۳ )
از دیدگاه این منتقدان ، تبلیغات تجاری با علم و آگاهی کامل ، رابطه مصرف و ارضاء را به شکل ها و روش های پیچیده ای رمزگذاری می کند.
۳٫دیدگاه سوم یا آگهی تجاری به منزله گفتمان
این دیدگاه به راست و دروغ بودن اطلاعاتِ ارائه شده در آگهی ها (رویکرد اول( وچگونگی ایجاد میل یا عادت به خرید )رویکرد دوم( کاری ندارد بلکه بیشتر جنبه هایی از آگهی های تجاری را تحلیل می کند که به چگونگی ساخته شدن، رواج یافتن یا به چالش کشیدن ارزش های فرهنگی در جامعه مربوط می شود. در این دیدگاه فرض بر این است که در هر آگهی تجاری، نوعی نظم معنایی برقرار می شود که سلسله مراتبی از ارزش های اجتماعی را منعکس می سازد و یا اشاعه می دهد. درواقع، هر آگهی در حکم تصویری از جامعه ای است که در آن زندگی می کنیم. این تصاویر درمجموع، سیستمی ما و معانی پدیده های روزمره زندگی را « هویتِ » ایدئولوژیک را به وجود می آورد که برایمان تعریف و درک آن ها را آسان تر می کند و نیز لذت ها و امیال غالباً ناخودآگاه ما را به شکلی نمادین باز می نمایاند )پاینده، ۱۳۸۵: ۱۵۲) نتیجه آنکه آگهی های تجاری نوعی گفتمان را می سازد که کارکردی ایدئولوژیک دارد و ابزاری برای ساختن و سامان دادن معانی در زمینه های اجتماعی یا درواقع، حلقه واسطی بین زبان و رفتار اجتماعی است.
انواع تبلیغات بر اساس اهداف
تبلیغات را می توان بر اساس هدف آنها طبقه بندی کرد، بر همین اساس تبلیغات به دسته های زیر طبقه بندی می شود : تبلیغات آگاه کننده و اطلاع دهنده ، تبلیغات ترغیب کننده،تبلیغات یادآوری کننده.
۱-تبلیغات آگاه کننده و اطلاع دهنده
اطلاع رسانی راجع به محصولی جدید، پیشنهاد استفاده جدیدی از محصول، مطلع کردن بازار راجع به تغییری در قیمت، شرح چگونگی کاربرد محصول، توصیف خدمات موجود، تصحیح برداشتهای غلط و رفع شایعات، کاهش نگرانی و ترس مصرف کنندگان از جمله اطلاعاتی است که معمولاً در این گونه از تبلیغات دیده می شود.
این نوع تبلیغات هنگامی که محصول جدیدی به بازار معرفی می شود و هدف ایجاد یک تقاضای اولیه باشد، بسیار مورد استفاده قرار می گیرد. برای مثال زمانی که کامپیوترهای شخصی (PC) برای اولین بار به بازار معرفی شده بود، سازندگان مجبور شدند به منظور اطلاع رسانی به کاربران و مردم از مزایای این کامپیوترهای شخصی از طریق تبلیغات اطلاع رسانی کنند.هدف در این نوع تبلیغات اطلاع رسانی به مشتری پیرامون محصول جدید و یا استفاده ی جدیدی از محصول قدیمی است.
۲-تبلیغ ترغیب کننده
ایجاد ترجیح برای یک برند مشخص، تشویق به خرید مارک شرکت به جای مارک خریداری شده، تغییر استنباطهای مشتریان از ویژگیهای محصول، ترغیب مشتریان به امروز خرید کردن به جای فردا خرید کردن از جمله اقداماتی است که در این گونه از تبلیغات صورت می گیرد.
این نوع آگهی زمانی که رقابت افزایش پیدا کرده باشد و هدف ایجاد یک تقاضا در فضای انتخابی باشد، مورد استفاده قرار می گیرد. در این آگهی ها در بسیاری موارد، به طور غیر مستقیم مقایسه ای بین بین محصول شرکت و محصول شرکت دیگر صورت می گیرد و به همین دلیل است که در بعضی مواقع این آگهی ها را تطبیقی یا Comparitive Advertisement می نامند.
در این تبلیغ، verizon wireless شبکه ی گسترده‌ی خود را با گستردگی شبکه‌ی رقیبش AT&T مقایسه کرده است و از این طریق برتری خود بر رقیب را نمایان ساخته است. هدف، در این نوع تبلیغات، ایجاد نوعی برتری در محصول شرکت در مقایسه با محصول رقیب است.
۳-تبلیغات یادآوری کننده
یادآوری این موضوع به مشتریان که محصول ممکن است در آینده ای نزدیک مورد نیازشان باشد از جمله مواردی است که در این گونه تبلیغات دیده می شود. اما به طور معمول این آگهی به یادآوری برند خاصی می پردازد و این شکل از آگهی ها معمولاً به برندها و شرکتهای شناخته شده مربوط می شود و تنها تلاش می کنند بار دیگر این برند و محصول را به یاد مشتری بیاورند.
به عبارتی دیگر، این نوع تبلیغات زمانی که محصولی در منحنی عمر خود در مرحله بلوغ ^[۱۷]قرار می گیرد و هدف این است که مصرف کنندگان راجع به آن محصول به طور دائم فکر کنند مورد استفاده قرار میگیرد. برای مثال آگهی های پرهزینه کوکاکولا در بازارهای مختلف به این دلیل است که به طور مرتب به مشتریان یادآوری کند هنگام مصرف و نیاز این محصول را فراموش نکنند.هدف، در این نوع تبلیغات، یادآوری کردن به مشتری پیرامون یک محصول بالغ و شناخته شده است.
۲-۹پیشینه تحقیق
الف- تحقیق خارجی
تاکنون تحقیقی برای بررسی تاثیر شاخص های سبک زندگی بر قصد خرید صورت نگرفته است اما پیرامون این موارد تحقیقاتی انجام شده که به بعضی از آن‌ها اشاره می گردد.
کیم یونگ چان در پژوهشی با عنوان تبلیغات، فرهنگ مصرف،فرهنگ‌های جوانی وتکنولوژی رسانه ای رویکرد فرهنگی تاریخی به موسسه MTV را مورد بررسی قرار داده است. وی به طور خاص بر تکامل MTV به عنوان یک رسانه تبلیغاتی که بر سبک زندگی نسل جوان تاثیر گذاشته ،متمرکز شده است( یانگچن،۲۴۹:۲۰۰۱)
از آنجا که توجه به خانواده به عنوان یکی از محورهای ذیل شاخص هویت در این تحقیق مطرح است، باید گفت که محققان و صاحب نظران زیادی ازقبیل: ویلیام لوید وارنر، ون هوتن، گردن، سگالن، سولومون برنقش خانواده درسبک زندگی تأکید داشته‌اند؛ به گونه‌ای که یکی ازاین محققان به نام ون هوتن ضمن توجه به شاخص خانواده و زن، درخصوص ارتباط با فرزندان و ضوابط و روش‌های تربیت کودک نیز توجه نموده و یا لیبرسون نیز شاخص نام گذاری فرزندان را درنوع سبک زندگی مؤثر دانسته است.
ب- تحقیق داخلی
تاکنون تحقیقات گسترده ای درباره پیامهای بازرگانی و پیامد های آن در ایران و سایر کشورها؛ صورت گرفته است(بروجردی، ۱۳۷۹ ؛ شا ه حسینی ، ۱۳۸۲ ؛ پورنوروز، ۱۳۷۷ ؛ منصور ی فر ، ۱۳۸۲؛رسولی۲ / ۱۳۸۲ ؛ پاکروان، ۱۳۷۹ ؛ آقا کیانت، ۱۳۷۶ ؛ جی گانال و دیگران، ۱۹۹۸ ؛ فور نهام، ۱۹۹۷؛ القزار، ۲۰۰۴ ؛ براون، ۱۹۹۸ ؛ جی و دیگران، ۲۰۰۱ ؛ تیلور و دیگران:۱۹۹۷)
در تحقیقی توسط ربانی و رستگار(۱۳۸۷) تحت عنوان« جوان ،سبک زندگی وفرهنگ مصرفی» سبک زندگی جوانان از نظر متغیرهای فرهنگی –اجتماعی مورد بررسی قرار می گیرد.
در مقاله­ای تحت عنوان« بررسی اثربخشی تبلیغات بازرگانی تلویزیون بین شهروندان تهرانی» در شهریورماه ۱۳۸۹، توسط محمدرضا رسولی و کامران کیان منش، به نوعی با وقوف به اینکه تبلیغات ، خود مروج نوعی از سبک زندگی می­باشد، به بررسی تبلیغات تجاری تلویزیونی مطلوب از دیدگاه مخاطبین پرداخته­اند.
با مروری بر نظریه­ های سبک زندگی، فاضلی در کتاب «مصرف و سبک زندگی »معتقد است در سنجش سبکهای زندگی توسط پژوهشگران مختلف، شاخصهای متنوعی به کار رفته است. وی این شاخصها را به شرح زیر طبقه بندی کرده است: ۱مصرف فرهنگی، ۲فعالیتهای فراغت،. ۳ شاخص­ های پراکنده که شامل مدیریت بدن، الگوهای خرید، نامگذاری کودکان، رفتار خانوادگی، و الگوی مصرف غذا می­ شود(فاضلی،۱۳۸۲ : ۲۸-۱۲۷)
وحید شالچی در مقاله­ای تحت عنوان« سبک زندگی جوانان کافی شاپ» هر چند تنها به قشری از جوانان، آن هم افرادی که معمولاً بخشی از اوقاتشان را در کافی شاپ می­گذرانند، می ­پردازد؛ اما توجه به آن تا حدی نمایانگر نوعی از رفتارهای موجود در جامعه ماست. وی در این مقاله، به مقوله هنجارهای انتخاب پوشاک می ­پردازد و نتایج تحقیق خود را بدین گونه ارائه می­دهد:
یکی از عناصر مهم سبک زندگی، سلیقه و هنجارهای مصرف است. نتایج این پژوهش نشان۳۲٫۷ درصد جوانان کافی شاپ مطابق مد بودن را یکی از دو اولویت خود در انتخاب لباس می دانند. ۵۳٫۸ درصد این جوانان زیبایی و رنگ لباس را یکی از دو اولویت اول خود برای انتخاب لباس می دانند. در مقابل تنها ۱٫۳درصد جوانان کافی شاپ ارزانی را جزو اولویت های خود در انتخاب لباس ذکر می کنند. مارک لباس نیز برای ۲۵٫۶درصد ایشان یکی از دو عامل مهم در انتخاب لباس است. ۴۳٫۵ درصد جوانان کافی شاپ تک بودن لباس را به منزله یکی از دو اولویت مهم خود ذکر می کنند و تنها ۵٫۸ درصد مقتضیات فرهنگی کشور را در انتخاب لباس مهم دانسته­ا ند و ۲۶٫۷ درصد نیز دوام لباس را عامل مهمی در انتخاب لباس خود می دانند.
در پرسش دیگری از جوانان کافی شاپ پرسیده شده است که کدام دو ویژگی لباس در انتخاب شما کمترین اهمیت را دارد، ۳٫۶ درصد ذکر کرده­ا ند که زیبایی لباس بی اهمیت است، ۴۰٫۸ درصد ارزانی لباس و مناسب بودن قیمت را بی اهمیت دانسته­ا ند و ۲۶٫۵ درصد نیز مارک دار بودن لباس را و ۱۷٫۹ درصد نیز تک بودن لباس را بی اهمیت دانسته­ا ند، اما کمترین اهمیت درانتخاب لباس را مقتضیات فرهنگی کشور داشته است: بیش از ۵۶ درصد جوانان کافی شاپ این عامل را بی اهمیت می دانند. حدود ۷۰ درصد جوانان کافی شاپ به روز بودن کفش، ساعت و گوشی تلفن همراه را به میزان زیاد و خیلی زیادی با اهمیت می دانند و تنها ۵٫۸ درصد گفته­اندکه به روز بودن کالاهای مصرفی فوق اهمیتی ندارد.سنجش نگرش جوانان کافی شاپ نشان می دهد که حدود ۸۵ درصد جوانان کافی شاپ گسترش توجه به مد و زیبایی اندام در جامعه را نشانه انحطاط فرهنگی نمی دانند. در سبک زندگی جوانان کافی شاپ « مارک » دارای اهمیت زیادی است. اطلاعات از مد نیز بخشی از اطلاعات ضروری در این سبک زندگی است.
محمدرضا رسولی در بخشی از مقاله­ خود تحت عنوان« بررسی مولفه­های سبک زندگی در تبلیغات تجاری تلویزیون» این گونه مطرح می­ کند که آیا تبلیغات تجاری، سبک زندگی مدرن را بیش از سبک زندگی سنتی( دینی) نمایش می­دهد. همچنین اینکه بین سبک زندگی مدرن و تبلیغات رابطه وجود دارد و در سبک زندگی مدرن، تبلیغات برای کالاهای پوشاکی بیشتر از سایر کالاها صورت گرفته است(رسولی، ۷۵:۱۳۸۳)
همچنین رسولی معتقد است، بحث سوق داده شدن مخاطبان به سمت خرید محصولات از طریق تبلیغات، هرچند مطابق با نیاز واقعی آنها نیز نباشد، بیشتر مختص جوامع سرمایه­داری می داند و اثرات آن را در ایران، کمتر می­بیند و معتقد است که مخاطبان دوست دارندکه تبلیغات جنبه اطلاع دهندگی داشته باشد.
فرجی و حمیدی در مقاله­ای تحت عنوان«سبک زندگی و پوشش زنان در تهران»، نتایج تحقیق خود را این گونه بیان می­ کنند: در جوامع امروزی کارکردهای ساده و اولیه لباس کمرنگ شده و درعوض کارکردهای پیچیده­تری مانند خلق هویت و ایجاد تمایز و سبک زندگی برای آن متصور است. جامعه کنونی ایران در فرایند پیچیده جهانی شدن قرار گرفته و نمیتواند راهی کاملاً جداگانه در پیش گیرد. اما از سویی توجه به این نکته هم مهم است که این جامعه میخواهد خصایل بومی، فرهنگی و دینی خود را به فرآیندهایی جهانی تحمیل کند و درصدد نوعی تلفیق میان این دو امر است. علیرغم قدرت بیپایانی که برای فرآیندهایی این چنینی تصور میشود، هنوز هم میتوان شاهد حضور گروه ها و اقشاری بود که بیشتر به استفاده از کارکردهای طبیعی لباس گرایش دارند و چندان در پی تمایزیابی برنمیآیند.
سید علی موسوی در پایان نامه خود تحت عنوان« بررسی سبک های تصمیم گیری مصرف کننده در خصوص خرید پوشاک در شهر تهران» به توضیح سبک های تصمیم گیری مصرف کننده می ­پردازد:
کمال گرایی: به تمایل و قصد مصرف کننده به جستجو برای محصولات با کیفیت اشاره دارد. از مصرف کنندگان با این نوع سبک انتظار می رود تا با دقت نظر و عقلائی تر خرید کنند.
لذت گرایی : مصرف کنندگان لذت گرا، از جستجو برای انتخاب محصولات و خرید کردن لذت می­برند.
سردرگمی : مصرف کنندگانی که در تصمیم گیری خرید سردرگم هستند با انبوهی از اطلاعات از بازار مواجه هستند. آنها اغلب در تصمیم گیری خرید مشکل دارند، زیرا قادر نیستند اطلاعات موجود در خصوص حجم زیاد اطلاعات از محصولات و برندها و همچنین گزینه های موجود در بازار را تجزیه و تحلیل و مدیریت کنند.
مد گرایی : مصرف کنندگان مد گرا، بیشتر به دنبال ویژگی های به روز بودن و تازگی محصولات هستند. آنها سبک های مد روز را دوست داشته و به دنبال کسب هیجان و لذت از خرید کالاهای جدید هستند.
تکانشگری : مصرف کنندگان تکانشگر، مصرف کنندگانی بی توجه و تکانشگر هستند که در هنگام خرید برنامه ریزی نداشته و دقت لازم را به خرج نمی دهند. آنها توجه کمتری به قیمت و ارزش پولی که می پردازند نشان می دهند. این افراد به احتمال بیشتری بعد از خرید خود دچار پشیمانی می شوند، چراکه اغلب تصمیم به خرید آنی و بدون توجه و تفکر قبلی می گیرند.
ارزش گرایی : مصرف کنندگانی که سبک تصمیم گیری آنها ارزش گرایی است، عمدتاً به دنبال قیمت های پائین تر هستند. این افراد خریدارانی مقایسه گر هستند و اغلب هدف آنها به دست آوردن بیشترین ارزش ممکن در عوض پولی که می پردازند می باشد.

تحریم مساوی روی‌کارآمدن تندروها و ادامۀ بحران
تحریم مساوی انفعال و مبارزۀ منحصر به فیس‌بوک
عدم ارائۀ آلترناتیو از سوی تحریمی‌ها
ناممکن‌بودن تحریم گسترده در ایران
مقایسۀ نتایج تحریم و مشارکت در ۷۶، ۸۴ و ۸۸
تحریمی‌ها ۸۸ رأی ندادند
خارج‌نشین‌بودن تحریمی‌ها
سوء استفادۀ تحریمی‌ها از جنبش
مشارکت هرچقدر باشد، حماسه اعلام می‌شود
هم‌زمانی انتخابات شوراها با ریاست‌جمهوری

تحریم، رساندن صدای اعتراض به حاکمیت
تحریم و مبارزۀ مدنی تنها راه تغییر
رأی به تندروترین برای سقوط نظام

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

جدول ۱. تحلیل تماتیک بحث‌ها
۲.۴. انجام و تحلیل مصاحبه‌ها
در بخش دوم جمع‌ آوری داده‌های این پژوهش، از تکنیک مصاحبه عمیق استفاده کردیم. در این بخش از بین افرادی که در بخش اول پژوهش کامنت‌های آن‌ها بررسی شده بود، تعدادی را انتخاب کردیم. در این انتخاب، آن‌چنان‌که در فصل پیش توضیح دادیم، سعی کردیم افرادی با دیدگاه‌های مختلف در طیف نظرات موجود حضور داشته باشند. این طیف شامل کسانی است که گفته‌اند مخالف مشارکت هستند، کسانی که گفته‌اند تردید دارند، کسانی که گفته‌اند از تحریم به مشارکت تغییر نظر داده‌اند، کسانی که گفته‌اند از مشارکت به تحریم تغییر نظر داده‌اند و در نهایت کسانی که گفته‎اند موافق مشارکت هستند. از طرف دیگر سعی کردیم این انتخاب، هم از بین کسانی باشد که در کامنتشان تحلیلی ارائه کرده‌اند و هم از کسانی که نظر یا احساس شخصی خود را نوشته‌اند. همچنین تلاش کردیم این افراد را از کامنت‌های نوشته‌شده در صفحه‌های مختلف و در زمان‌های متفاوت موردبررسی انتخاب کنیم.
با درنظرگرفتن این نکات برای ۱۹۰ نفر (۹۰ زن و ۱۰۰ مرد) از طریق مسنجر فیس‌بوک دعوت‌نامه^[۲۰۶] فرستادیم. ۴۰ نفر به مسیج‌‌های فرستاده‌شده پاسخ دادند و درنهایت ۲۹^[۲۰۷] نفر (۶ زن و ۲۳ مرد) برای مشارکت در پژوهش اعلام آمادگی قطعی کردند. ۳ نفر از مشارکت‌کنندگان حاضر به انجام مصاحبه به‌صورت حضوری شدند، ۴ مصاحبه به‌صورت چت صوتی (وایبر) و بقیه به‌صورت چت نوشتاری (مسنجرهای فیس‌بوک، جی­میل، یاهو، وایبر و واتس‌اپ) انجام شد.
از نظر جنسیت، ۶ نفر از مشارکت‌کننده‌ها، زن و بقیه مرد هستند. از نظر سنی، ۶ نفر از مشارکت‌کننده‌ها ۳۰تا۴۰ساله و بقیه ۲۰تا۳۰ساله هستند. از نظر میزان تحصیلات، ۲ نفر از مشارکت‌کننده‌ها دانشجوی دورۀ کارشناسی هستند، ۲ نفر مدرک دیپلم، ۵ نفر مدرک کارشناسی ارشد و بقیه مدرک کارشناسی دارند. از لحاظ سکونت در ایران یا خارج از ایران هم فقط ۴ مشارکت‌کننده خارج از ایران زندگی می‌کنند. با این توضیح که یکی از مشارکت‌کننده‌ها^[۲۰۸] حاضر به ارائۀ هیچ یک از این اطلاعات نشد.
۱.۲.۴. سیاسی بودن
همه مشارکت‌کننده‌ها کمابیش دغدغه‌های سیاسی دارند.^[۲۰۹] بعضی‌شان بیشتر و بعضی‌شان کمتر. در بین مشارکت‌کننده‌ها، فقط یک نفر، مهدی، است که درحال حاضر در عرصۀ رسمی سیاست ایران فعال است. او از اعضای رده‌بالای جوانان یکی از احزاب اصلاح‌طلب است و از مشاوران یکی از کاندیداها در انتخابات ریاست‌جمهوری ۹۲ بوده است. مشارکت‌کنندۀ دیگری که فعالیت سیاسی دارد، علی است؛ اما او به‌صورت مجازی فعالیت می‌کند و ادمین چند پیج پرطرفدار سیاسی در فیس‌بوک است. مسعود می‌گوید حلقه‌هایی از دوستان سیاسی در فیس‌بوک و دیگر شبکه‌های اجتماعی دارد که به‌طور مداوم با هم درمورد مسائل روز سیاسی بحث می‌کنند. حسین ده سال است که وبلاگ دارد و از وبلاگ‌نویس‌های نسل اول است. آرزو هم در رشتۀ علوم سیاسی تحصیلات آکادمیک در سطح کارشناسی ارشد دارد.
چند نفری می‌گویند تا پیش از اتفاقات سال ۸۸ فعالیت سیاسی داشته‌اند، ولی دیگر فعالیت ندارند و صرفاً اتفاقات سیاسی را دنبال می‌کنند؛ مثلاً یونس می‌گوید در سال ۸۸ عضو هستۀ مرکزی ستاد جوانان میرحسین موسوی بوده است. او می‌گوید در خانواده‌ای بزرگ شده است که همیشه، چه پیش و چه پس از انقلاب، سیاسی بوده‌اند. یا حامد مشارکت‌کنندۀ دیگری است که در پاسخ به سؤال «چقدر سیاسی هستید؟» می‌گوید:
سیاسی… یه زمانی بودم. باتوجه به اتفاقاتی که افتاد [منظورش اتفاقات بعد از ۸۸ است]، خیلی اطراف سیاست نیستم. من اون منش فکری قبلی خودم رو دارم؛ ولی باتوجه به موضوعات و محدودیت‌هایی که پیش اومد، کاری نمی‌کنم.
از بقیۀ مشارکت‌کننده‌ها هم برخی می‌گویند به‌طور جدی پیگیر اخبار و تحلیل‌ها هستند و برخی دیگر می‌گویند به چک‌کردن روزانۀ اخبار بسنده می‌کنند. مثلاً مهدیه می‌گوید:
هر روز به‌صورت ابنورمالی حتماً باید برم سایت‌های خبری رو بخونم و به این خاطر از طرف دیگران معمولاً مسخره هم می‌شم که چرا انقد خبر می‌خونی! یه‌جور عادت هم هست این پیگیری اخبار.
اما اکثر مشارکت‌کننده‌ها می‌گویند در زمان‌هایی مثل انتخابات بیشتر از سایر اوقات پیگیر اخبار و تحلیل‌ها هستند.
۲.۲.۴. فیس‌بوکی بودن
بیشتر از یک‌سوم مشارکت‌کننده‌ها^[۲۱۰] می‌گویند تا چند سال قبل وقت بیشتری، مثلاً چند ساعت را در فیس‌بوک می‌گذرانده‌اند؛ اما این روزها کمتر به فیس‌بوک می‌روند، برخی گاه درحد چنددقیقه چک‌کردن یا چندبار اسکرول‌کردن نیوزفیدشان در روز‌. مشارکت‌کننده‌هایی که از فیس‌بوک به‌عنوان ابزاری برای فعالیت سیاسی استفاده می‌کنند، می‌گویند در جریان اتفاقات بعد از ۸۸، در فیس‌بوک بسیار فعال بوده‌اند و بعد از آن روزها، با ساکت‌شدن فضای سیاسی، استفادۀ آن‌ها از فیس‌بوک نیز کم شده است. مثلاً سعید می‌گوید:
[استفاده‌ام از فیس‌بوک] تا قبل از ۸۸ زیاد [بود]. از ۸۸تا۹۲ افت کرد و یه‌جور سرخوردگی بود. ۹۲ یه‌خورده دلمون گرم شد، یه کمی داغ شد تنوره. اما در حال حاضر بیشتر ارتباط با دوستان و همکارامه. وقتایی که پای سیستم باشم فیس‌بوک بازه. متوسط بیشتر از یه ساعت هست.
چند مشارکت‌کننده دلیل کمترشدن استفاده‌شان از فیس‌بوک را اختلالاتی عنوان می‌کنند که حکومت برای وی‌پی‌ان‌ها و فیلترشکن‌ها ایجاد کرده است. مشغلۀ کاری و پیدایش و همه‌گیرشدن گوشی‌های هوشمند و مسنجرهای آن، دلایل دیگری است که چند مشارکت‌کننده در این زمینه ذکر می‌کنند.
اما مهدی دلیل کم‌شدن استفاده‌اش از فیس‌بوک را وجود فاصله بین فضای فیس‌بوک با فضای واقعی جامعه در کوچه و خیابان عنوان می‌کند. مهدی می‌گوید موضوعات در فضای فیس‌بوکی داغ می‌شود، بر سرش جنجال به‌پا می‌شود و موافقان و مخالفان سرسختی پیدا می‌کند که در بحث‌ها گریبانِ هم را می‌درند؛ اما گاه شاید این موضوعات، به‌علت منتشرنشدن اخبار مربوط به آن در رسانه‌های رسمی و عمومی مثل تلویزیون، به گوش مردم عادی دور از فیس‌بوک و شبکه‌های اجتماعی دیگر نرسد. به نظر مهدی این جامعۀ مجازی که متفاوت از جامعۀ حقیقی است، به او به‌عنوان یک کنشگر سیاسی واقعی که نیازمند اطلاع از سطح آگاهی و مطالبات اجتماع است، داده‌هایی غیرواقعی می‌دهد. او درمورد کم‌شدن استفاده‌اش از فیس‌بوک و دلیل آن می‌گوید:
این رویه دو سال اخیرمه. یه مدتی خیلی فیس‌بوک می‌خوندم. احساس می‌کردم خیلی اسیر دست فضاهای فیس‌بوکی می‌شم. یه روزی همه می‌رفتن به یه چیزی فحش می‌دادن، از یه چیزی تعریف می‌کردن و مثلاً منم تو اون جو قرار می‌گرفتم. بعد میومدم تو محیط عادی زندگیم، می‌دیدم خیلی رابطۀ یک‌به‌یکی بین اون فضای فیس‌بوک و فضای واقعی زندگی نیست. مثلاً گاهی اوقات یه روزی موضوع روز جامعه تو فیس‌بوک می‌شه علی مطهری. بعد شما می‌ری تو خیابون، ما چون دوستامون این کارو تو یه پروژۀ اجتماعی انجام دادن، از بیست تا بقالی تو یه راسته‌ای می‌پرسیدن نظرتون درمورد علی مطهری چیه. چقد دغدغه‌تونه که علی مطهری زندان بره، نره، کتک بخوره، نخوره… بعد می‌دیدیم انقد تفاوت معنی‌داری وجود داره بین اون چیزی که فضای فیس‌بوکی بود، جامعۀ فیس‌بوک بود و یه شهروند واقعی، یعنی اون کسی که داره تو دنیای واقعی زندگی می‌کنه… که به این نتیجه رسیدم برا منی که یه اکتیویست سیاسی واقعی‌ام، خیلی ضرر داره تو این فضا باشم.
درمقابل حدود یک‌سوم از مشارکت‌کننده‌ها^[۲۱۱] هم می‌گویند که به‌طور روزانه زمانی بیشتر از دو ساعت را در فیس‌بوک می‌گذرانند. در این میان پیمان درمقایسه با بقیۀ مشارکت‌کننده‌ها، زمان بسیار بیشتری را در شبکه‌های اجتماعی ازجمله فیس‌بوک می‌گذراند. او می‌گوید همیشه آنلاین است و جزء افرادی است که به این شبکه‌ها معتاد هستند. پیمان در توصیف گره‌خوردنش به فضای مجازی می‌گوید:
زنم از من شاکیه و به نظرش من اعتیاد دارم! چون من همیشه آنلاینم […] من گردن‌درد گرفتم بس‌که کله‌ام تو موبایله […] هر روز می‌رم فیس‌بوک. من پای تلوزیونم، تو فیس‌بوکم. تو تاکسی، تو فیس‌بوکم. می‌رم بخوابم، یه دور می‌رم فیس‌بوک. واقعاً نمی‌تونم بگم چقدر!
با این همه، اکثر مشارکت‌کننده‌ها می‌گویند مراجعه‌شان به فیس‌بوک در زمان‌هایی مثل انتخابات بیشتر از حالت عادی است. مثلاً برخی در انتخابات ۹۲ گاه تا روزانه چهارپنج ساعت را در فیس‌بوک به خواندن خبر و تحلیل و نظرات مختلف می‌گذرانده‌اند.
۳.۲.۴. استفادۀ سیاسی از فیس‌بوک
یکی از جنبه‌های استفاده از فیس‌بوک برای همۀ مشارکت‌کننده‌ها، استفادۀ سیاسی است. برای برخی این جنبه بسیار اساسی است و درواقع مراجعه‌شان به فیس‌بوک بیش از هر چیز دیگری، مثل ارتباط با دوستان یا تفریح، با هدف دنبال‌کردن یا به‌اشتراک‌گذاشتن محتواهای سیاسی‌اجتماعی است. مثلاً مسعود می‌گوید:
الان یه چن سالی هست که من درواقع مهم‌ترین استفاده‌ای که از فیس‌بوک می‌کنم، همین پست‌ها و کامنت‌هاییه که در رابطه با مسائل سیاسی می‌ذارم. دربارۀ مسئلۀ دیگه‌ای نمی‌ذارم. عموماً الان بیشترین استفاده من از فیس‌بوک اینه. البته خب شبکۀ دوستام و مسائل دیگه هم هست. ولی می‌تونم بگم ۷۰-۸۰ درصد از استفادۀ من از فیس‌بوک همینه.
برای برخی دیگر این جنبه کمرنگ‌تر است؛ اما در هر حال اکثر مشارکت‌کننده‌ها می‌گویند فیس‌بوک برایشان به‌عنوان منبع اصلی یا منبع اولیۀ خبر نیست و آن‌ها معمولاً اخبار را به‌طور دست اول از شبکه‌های تلویزیونی، رادیوها، روزنامه‌ها و به‌ویژه سایت‌های خبری می‌گیرند. یکی از دلایل، به‌روزتربودن خبر در سایت‌های خبری درمقایسه با فیس‌بوک است. دلیل دیگر اعتبار خبر است. این مشارکت‌کننده‌ها می‎گویند به اخباری که بدون لینکِ منبع از سایتی معتبر، در فیس‌بوک پخش می‌شود، اعتماد ندارند و پیش از بازنشر آن به‌دنبال اطلاع از درستی یا نادرستی آن می‌روند. البته تعدادی از مشارکت‌کننده‌ها می‌گویند از فیس‌بوک استفادۀ خبری می‌کنند؛ به این صورت که خبرگزاری‌ها و سایت‌ها را از طریق صفحۀ رسمی‌شان در فیس‌بوک دنبال می‌کنند.
درواقع استفادۀ سیاسی اکثر مشارکت‌کننده‌ها از فیس‌بوک، نه برای اطلاع از اخبار که به‌منظور خواندن تحلیل‌های سیاستمداران، فعالان، خبرنگاران و…، اطلاع از نظر دوستان فیس‌بوکی‌شان و اعلام نظر خودشان دررابطه با مسائل روز جامعه استفاده می‌کنند. مثلاً جمشید می‌گوید:
من در لیست دوستانم هم روزنامه‌نگار و فعال اجتماعی‌سیاسی هست، هم هنرمند هست، هم شاعر هست و معمولاً به‌نسبت یکسان به همه می‌پردازم. البته در روزهای خاص همه یک‌جور می‌نویسند. مثلاً الان شاعر و نوازنده هم درمورد مسائل هسته‌ای می‌نویسند. پس می‌شود گفت همه چیز را می‌خوانم. [سهم فیس‌بوک در خبررسانی] تقریباً ناچیزه. اگر هم سهمی داشته باشه از این نظره که سرخطی از خبر رو ببینم، بعد اگر جالب بود در سایت‌های معتبر پیگیر بشم؛ یعنی سرمنشأ می‌تونه باشه، اما منبع من نیست.
خواندن نظرات کاربران عادی فیس‌بوک و بحث‌هایی که پای خبرها یا استتوس‌ها در صفحه‌ها و پروفایل‌ها درمی‌گیرد نیز از دیگر کارهای موردعلاقۀ بعضی از مشارکت‌کننده‌ها است. آن‌ها می‌گویند دوست دارند بدانند مردم عادی درمورد مسائل سیاسی‌اجتماعی چه فکر می‌کنند و چه بحث‌های بر سر آن در سطح جامعۀ فیس‌بوکی در جریان است. مثلاً امین دراین‌باره می‌گوید:
خبرها رو تو صفحات می‌بینم و نظرات زیرش رو هم می‌خونم. نظر مردم برام مهمه. […]دوست دارم نظر دیگران رو بدونم و اینکه نظر مردم بیشتر به چه سمت و سویی هست.
۴.۲.۴. فیس‌بوک و انتخابات ۹۲
با بررسی مصاحبه‌ها می‌توانیم مشارکت‌کننده‌ها را از دو منظر دسته‌بندی کنیم: یکی از منظر تغییر یا عدم‌تغییر نظر انتخاباتی و دیگری از منظر تأثیر فیس‌بوک و فضای آن روی این تغییر. در دسته‌بندی اول، چهار گروه داریم:
اول. کسانی که از ابتدا نمی‌خواسته‌اند رأی بدهند و در نهایت هم رأی نداده‌اند؛^[۲۱۲]
دوم. کسانی که در ابتدا نمی‌خواسته‌اند رأی بدهند، بعد مردد شده‌اند و در نهایت رأی داده‌اند؛^[۲۱۳]
سوم. کسانی که در ابتدا نمی‌خواسته‌اند رأی بدهند، بعد مردد شده‌اند و در نهایت رأی نداده‌اند؛^[۲۱۴]
چهارم. کسانی که از ابتدا می‌خواسته‌اند رأی بدهند و در نهایت هم رأی داده‌اند.^[۲۱۵]
و در دسته‌بندی دوم هم پنج گروه داریم:
اول. کسانی که فیس‌بوک اصلاً روی آن‌ها تأثیری نگذاشته است؛^[۲۱۶]
دوم. کسانی که تأثیر فیس‌بوک روی آن‌ها کم بوده و درمقایسه با عوامل دیگر، تعیین‌کننده نبوده است؛^[۲۱۷]

عوامل خانوادگی مرتبط با وضعیت تحصیلی (تعریف نظری)
عواملی هستند که معرف وضع اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی خانواده دانشجو است(۴۷).
عوامل خانوادگی مرتبط با وضعیت تحصیلی (تعریف عملی)
منظور محقق از عوامل خانوادگی عواملی مانند وضعیت تاهل والدین، سطح تحصیلات والدین، شغل والدین، میزان درآمد خانواده، وضعیت مسکن، محل سکونت والدین، بیماری والدین، درگیری با مسائل و مشکلات خانوادگی و فوت یکی از بستگان درجه اول در طول تحصیل می باشد که با پرسشنامه سنجیده می شود.
عوامل آموزشی نظری (تعریف نظری)
عبارت از عواملی مانند فراگیر، فراده، برنامه، محیط و تجهیزات آموزشی در دانشگاه است که آموزش نظری را تحت تاثیر قرار می دهد(۴۸).
عوامل آموزشی نظری (تعریف عملی)
در اینجا منظور از عوامل آموزشی، عواملی است که به فراگیر، فراده، محیط و امکانات آموزشی در آموزش نظری دانشگاه مربوط می شود که با پرسشنامه سنجیده می شود.
پیش فرضهای پژوهش
یکی از شاخص های مهم ارزشیابی دانشگاه ها، ارزشیابی عملکرد تحصیلی دانشجویان است(۲).
عملکرد تحصیلی به پیشرفت یا افت تحصیلی دانشجویان اطلاق می شود(۴).
پیشرفت و افت تحصیلی مفاهیمی قابل اندازه گیری بوده و با ابزاری به نام آزمون اندازه گیری می شود(۶).
عوامل فردی، عملکرد یا وضعیت تحصیلی دانشجویان را تحت تاثیر قرار می دهد(۲۶).
یکی از مهمترین عوامل پیش بینی کننده چگونگی سازگاری دانشجویان با محیط های جدید به خصوص دانشگاه، مولفه های مرتبط با خانواده دانشجویان و ارتباطات خانوادگی است(۳۴).
عوامل مرتبط با وضعیت تحصیلی در محیط های مختلف، متفاوت است(۲۰).
عملکرد تحصیلی دانشجویان تحت تاثیر پنج عامل آموزشی فراگیر، فراده، برنامه، تجهیزات و محیط آموزشی است که هر یک دارای ویژگی هایی هستند که برحسب شرایط می توانند در موفقیت و شکست تحصیلی دانشجویان تأثیرات متفاوتی داشته باشند(۲۶،۳۱).
شناسایی صحیح عوامل مرتبط با وضعیت تحصیلی دانشجویان، موجب برنامه ریزی مناسب آموزشی می گردد(۱).
ارزشیابی عملکرد تحصیلی دانشجویان علوم پزشکی از اهمیت ویژ ه ای (تعیین وضعیت موجود و نقاط قوت و ضعف) برخوردار است(۵).
محدودیت‌ های پژوهش
برخی هیجانات درونی و وضعیت روحی نمونه ها در هنگام تکمیل پرسشنامه که می تواند بر نحوه پاسخگویی به سؤالات پرسشنامه تأثیر بگذارد، جزء محدودیت های خارج از اختیار پژوهشگر بوده است. همچنین عدم بررسی برنامه درسی به علت زیاد شدن تعداد سوالات پرسش نامه و احتمال عدم پاسخگویی دانشجویان به دلیل وقت گیر بودن آن از محدودیت های دیگر این پژوهش به شمار می رود.
چهارچوب پژوهش
چهارچوب این پژوهش پنداشتی و بر اساس مفهوم ارزشیابی با تاکید بر عملکرد تحصیلی و ارزشیابی آن استوار میباشد، در همین راستا ارزشیابی، انواع ارزشیابی، عملکرد تحصیلی، ارزشیابی عملکرد تحصیلی و عوامل مرتبط با آن مورد بحث قرار میگیرند.
با افزایش تقاضا برای تحصیل در آموزش عالی و گسترش روز افزون دانشگاه ها در سطح جهان، کیفیت آموزش عالی، موضوعی بوده که از سوی صاحبنظران مورد سوال واقع شده است. اما از آنجا که تعریف کیفیت در آموزش عالی مبهم می باشد و در میان صاحبنظران اختلاف بسیاری بر سر تعریف آن وجود دارد لذا قضاوت در باره کیفیت بسیار مشکل است(۲). یونسکو، کیفیت در آموزش عالی را مفهومی چند بعدی می داند که به وضعیت نظام دانشگاهی، رسالت آن و یا به شرایط استانداردهای رشته دانشگاهی بستگی دارد. به طور کلی می توان گفت که کیفیت در یک نظام دانشگاهی با خدمات تخصصی در زمینه های مرتبط با اهداف دانشگاه، نتایج پژوهش های انجام شده و عملکرد شغلی دانش آموختگان ارتباط مستقیم دارد(۱). در این راستا ارزشیابی که قضاوت در مورد کیفیت را ممکن و ساختارمند نموده و مستند بودن کیفیت را مقدور می سازد، از اهمیت ویژه ای برخوردار است(۲). همچنین تدوین و اجرای طرح ها و برنامه های مناسب جهت تحقق اهداف نظام آموزش عالی، کسب اطلاعات از حاصل کار و میزان دستیابی به اهدا ف با بهره گرفتن از ارزشیابی امکان پذیر می باشد(۱، ۳۱) .

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

ارزشیابی عبارت از تعیین ارزش چیزی یا قضاوت درباره ارزش و اهمیت کیفیت یک پدیده می باشد. این واژه در آموزش طبیعاتاً درصدد قضاوت در مورد میزان مطلوب بودن و ارزش پدیده های آموزشی مانند دانشجو، معلم، نظام آموزشی، برنامه درسی و غیره می باشد. وجه مشترک همه این تعاریف تصمیم گیری است. در واقع ارزشیابی فرایندی است که با ایجاد ملاک های قضاوت، مسئولان و تصمیم گیران را در شقوق مختلف تصمیم گیری ها یاری می دهد(۴۹). در حال حاضر ارزشیابی به عنوان یک فعالیت تخصصی در نظر گرفته می شود که مبنای تصمیم گیری عالمانه در نظام آموزشی و انجام تغییرات ضروری و مبنایی برای اعتبار گذاری موسسات آموزشی می باشد. ارزشیابی یک شیوه شناخته شده برای برنامه ریزان آموزشی می باشد که معمولاً از تمام قسمت های برنامه و پس از اجرای برنامه انجام می شود. هدف این نوع ارزشیابی مشخص ساختن جنبه های قوت و ضعف برنامه های آموزشی اجرا شده به منظور ترمیم بخشی از برنامه یا ارائه برنامه جایگزین و یا تداوم برنامه اجرا شده می باشد(۱). با توجه به اهمیت آموزش و نقش آن در پیشرفت جامعه بایستی برنامه های آموزشی را از نظر میزان دستیابی به اهداف به دقت مورد بررسی قرار داد. دانشگاه ها می توانند با ارزشیابی وضعیت آموزشی، نقاط ضعف و قوت خود را تعیین کرده و راهکارهای مناسب را برای ارتقا کیفیت آموزش انتخاب نمایند(۱). با این حال، تعریف جامع تر از ارزشیابی بدین صورت است که ارزشیابی یک فرایند نظامدار برا ی جمع آوری، تحلیل و تفسیر اطلاعات است به این منظور که تعیین شود آیا اهداف مورد نظر تحقق یافته اند یا در حال تحقق هستند و در صورت تحقق، به چه میزان تحقق یافته اند؟(۵۰). ارزشیابی در آموزش عالی عبارت از گردآوری اطلاعات درباره ویژگی های نظام آموزش عالی به منظور قضاوت در مورد آنها و تصمیم گیری و ارائه راه حل در مورد بهبود و ارتقاء کارایی، اثربخشی و کیفیت آنها است. ورتن^[۱۶] و سندرز^[۱۷] معتقدند ارزشیابی در آموزش به یک فعالیت رسمی گفته می شود که برای تعیین کیفیت، اثربخشی، یا ارزش یک برنامه، فرآورده، پروژه، فرایند، هدف یا برنامه درسی به اجرا در آید(۵۱). به طور کلی در ارزشیابی آموزشی، کیفیت به صورت تناسب داشتن موضوع مورد ارزشیابی با اهداف مورد نظر تعریف می شود(۴۹).
شناخته شده ترین و مرسوم ترین نقش ارزشیابی آموزشی عبارتند از :
ارزشیابی نتایج عملکرد دانشجویان در همه زمینه ها
ارزشیابی برنامه های درسی از جهات مختلف
ارزشیابی مقررات، مدیریت ساختار و تشکیلات سیستم های آموزشی
نیتکو^[۱۸] کیفیت را در ارزشیابی پیشرفت تحصیلی به عنوان دانش، مهارت و توانایی هایی که از دانشجویان پس از آموزش انتظار می رود، تعریف کرده است.(۵۲) علاوه بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان، ارزشیابی آموزشی با موضوع های دیگری نیز سروکار دارد. از جمله آنها می توان عملکرد معلمان و مدیران، روش های آموزشی، برنامه های درسی، دوره های آموزشی، مواد آموزشی، پروژه های آموزشی، گروه های آموزشی و سازمان های آموزشی را نام برد. این گونه ارزشیابی های آموزشی از ارزشیابی پیشرفت تحصیلی که در آن صرفاً موفقیت ها و دستاوردهای یادگیری دانش آموزان و دانشجویان مد نظر است معنی گسترده تری دارند. ارزشیابی پیشرفت تحصیلی مفهومی بسیار نزدیک به مفهوم سنجش یادگیری است اما ارزشیابی آموزشی در مفهوم کلی آن معنایی بسیار وسیع دارد. از این لحاظ ارزشیابی آموزشی را می توان در گروه های مختلف زیر قرار داد.
- ارزشیابی از دانش آموزان و دانشجویان: منظور از ارزشیابی از دانشجویان و دانش آموزان عمدتاً ارزشیابی از پیشرفت تحصیلی یا ارزشیابی از میزان یادگیری^[۱۹] آنان است. استفاده از نتایج ارزشیابی دانشجویی و دانش آموزی به ویژه نتایج ارزشیابی پیشرفت تحصیلی نه تنها برای قضاوت درباره عملکرد یادگیرندگان بلکه برای داوری درباره اثربخشی کیفیت آموزش و روش ها و مواد آموزشی نیز مفید می باشد. عمده ترین ملاک قضاوت در ارزشیابی آموزشی هدف های آموزشی از پیش تعیین شده هستند. بنابراین ارزشیابی پیشرفت تحصیلی مهم ترین نوع ارزشیابی آموزشی است که تعیین می کند دانشجویان و دانش آموزان تا چه میزانی به هدف های آموزشی از پیش تعیین شده رسیده اند(۴۹).
- ارزشیابی از برنامه های درسی و مواد آموزشی: ارزشیابی آموزشی گاهی به منظور تعیین اثربخشی برنامه درسی^[۲۰] یا مواد آموزشی^[۲۱] انجام می شود و شامل ارزشیابی از عواملی مانند روش های آموزشی، کتاب های درسی، مواد دیداری- شنیداری و تدارکات فیزیکی و سازمانی است.(۵۰) در ارزشیابی از برنامه های درسی و مواد آموزشی نیز عمده ترین ملاک، پیشرفت تحصیلی یا میزان یادگیری دانش آموزان و دانشجویان است(۴۹).
- ارزشیابی از پروژه ها و برنامه های آموزشی: علاوه بر برنامه های درسی و مواد آموزشی، پروژه ها^[۲۲] و برنامه های^[۲۳] آموزشی ویژه نیز مورد ارزشیابی واقع می شوند(۵۰).
- ارزشیابی از دانشگاه: منظور از ارزشیابی از دانشگاه^[۲۴] این است ک تعیین شود هدف های پیش بینی شده برای دانشگاه به چه میزانی تحقق یافته اند و نقاط قوت و ضعف آنها کدام اند. یکی از جنبه های مهم ارزشیابی از دانشگاه، برنامه آزمون دانشگاه است. هرچه این برنامه، جامع تر و کامل تر باشد اطلاعات بدست آمده نیز به همان نسبت قابل اعتماد تر و با ارزش تر است. در ارزشیابی از دانشگاه پیشرفت تحصیلی دانشجویان و دانش آموزان مهم ترین بخش برنامه آزمون و منبع کسب اطلاعات است. زیرا هدف عمده هر دانشگاهی، ارتقا پیشرفت تحصیلی دانشجویان و دانش آموزان آن است، همچنین علاوه بر آزمون های متداول پیشرفت تحصیلی و متغیرهای شخصیتی، کاربرد پرسش نامه های مختلف، مصاحبه و مشاهده که از طریق آنها اطلاعات لازم از همه افراد و کارکنان دانشگاه بدست می آیند، ضروری هستند(۴۹).
- ارزشیابی از کارکنان دانشگاه: مقصود از ارزشیابی از کارکنان دانشگاه ارزشیابی از همه کسانی است که به طور مستقیم یا غیر مستقیم مسئول بازده های آموزشی موسسه آموزشی هستند. این ارزشیابی بیشتر به منظور تعیین میزان اثربخشی یا کارآمدی هیات آموزشی یا اساتید به کار می رود. لذا مهم ترین نوع ارزشیابی از کارکنان دانشگاه، ارزشیابی اساتید است. همچنین سایر افرادی که در بالا بردن سطح یادگیری و سایر جنبه های موفقیت تحصیلی نیز موثرند، مشمول این نوع ارزشیابی هستند.
به طور کلی، ارزشیابی در عرصه تعلیم و تربیت و تدریس به دلایل مختلف واجد اهمیت است. اهمیت ارزشیابی از یکسو ناشی از فوایدی است که برای دانشجویان، اساتید، نظام برنامه درسی، نظام آموزشی عالی و جامعه در بر دارد و از سوی دیگر، به الزام های آموزشی مربوط می شود که ارزشیابی از عملکرد تحصیلی دانشجویان را ضروری می سازد(۵). وضعیت تحصیلی از آن جهت مورد توجه محققان قرار گرفته است که آنچه می تواند یک فرد، خانواده و در نهایت یک کشور را در مسیر پیشرفت قرار دهد، بهره مندی از افرادی است که نه تنها دارای سلامت روانی مناسبی هستند بلکه در سیستم آموزشی، مدرسه و در سطح دانشگاه، تحصیلات خود را با موفقیت پشت سر گذاشته اند(۴۵).
ارزشیابی عملکرد تحصیلی در آموزش عالی دارای اهدافی است که برخی از این اهداف عبارتند از ارائه بازخورد به دانشجویان برای بهبود یادگیری، ترغیب و تشویق دانشجویان، تشخیص نقاط ضعف و قوت یادگیری دانشجویان، کمک به دانشجویان برای توسعه مهارت های خود ارزیابی، ارائه تصویری از آنچه که دانشجو آموخته است تصمیم گیری درباره ارتقا یا عدم ارتقا دانشجو، رتبه بندی دانشجویان، ارائه گواهی به دانشجویان جهت ادامه تحصیل، اعطای مجوز انتخاب درس های بعدی، فراهم کردن بازخورد برای اعضای هیئت علمی، بهبود و بهسازی کیفیت تدریس و شناسایی نقاط ضعف و قوت دوره آموزشی(۵۳). کن^[۲۵] و نیوبل^[۲۶] معتقدند، اهداف ارزشیابی از عملکرد تحصیلی دانشجویان عبارتند از داوری درباره تسلط بر دانش و مهارتهای بنیادی، تشخیص مشکلات وی، فراهم کردن بازخورد برای دانشجویان، ارزشیابی اثربخشی درس و ایجاد انگیزه مطالعه در آنها و اندازه گیری پیشرفت و موفقیت دانشجو در طی زمان(۳).
همانطور که گفته شد موفقیت و پیشرفت تحصیلی دانشجویان از اهداف اساسی برنامه های آموزشی است(۳۱). از اینرو یکی از انواع مهم ارزشیابی آموزشی، ارزشیابی پیشرفت تحصیلی است(۵۴). پیشرفت تحصیلی مفهومی قابل اندازه گیری است و با ابزاری به نام آزمون اندازه گیری می شود(۶). ارزشیابی پیشرفت تحصیلی، فرآیندی منظم برای تعیین و تشخیص میزان پیشرفت یادگیرندگان در رسیدن به اهداف آموزشی است(۵). یکی از اقدامات ضروری در ارزشیابی پیشرفت تحصیلی سنجش و اندازه گیری عملکرد فراگیران است که جهت انجام این اقدام، نمرات حاصله از آزمون های مختلف به عنوان معیار قابل استفاده می باشند(۷). با فرض روایی قابل قبول امتحانات در سنجش توانایی دانشجویان، نمرات دروس یا دوره های تحصیلی به عنوان معیار تعیین کننده پیشرفت تحصیلی مدنظر قرار خوا هد گرفت(۶، ۷ ، ۸).
در مقابل موفقیت تحصیلی، اغلب اصطلاح افت یا اتلاف نیز مطرح می گردد(۹). در مورد افت تحصیلی تعابیر و تعاریف متفاوتی ارائه شده که وجه مشترک همه آنها، ناتوانی و شکست در انجام و اتمام موفقیت آمیز دوره تحصیلات رسمی است و شامل جنبه های مختلف شکست تحصیلی^[۲۷] می باشد(۱۰) که با معیارهای مختلفی نظیر مشروطی، تکرار درس، طولانی شدن مدت تحصیل، اخراج، انصراف، ترک تحصیل و غیره قابل بررسی است(۱۱). افت تحصیلی شامل جنبه های مختلف شکست تحصیلی چون غیبت مکرر از کلاس، ترک تحصیل قبل از موعد مقرر، تکرار پایه تحصیلی، کیفیت نازل تحصیلات و کسب محفوظات به جای معلومات است(۵۵). برخی دیگر، اتلاف در نظام آموزشی را در قالب اتلاف هزینه های جاری، اتلاف سرمایه گذاری های ثابت و اتلاف ناشی از هزینه های تحمیل شده به خانواده ها توضیح می دهند(۵۶). سازمان یونسکو، مفهوم افت تحصیلی را به تکرار پایه، ترک تحصیل زودرس و کاهش کیفیت آموزشی و تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان نسبت می دهد. افت تحصیلی به صورت یکی از مشکلات عمده ی مراکز آموزش عالی کشور در آمده است(۱۹) که نه تنها ممکن است دانشجویان را از نظر روحی دچار مشکل نماید بلکه از نظر پیشرفت تحصیلی آن ها را در معرض خطر محرومیت از تحصیل نیز قرار می دهد، به گونه ای که ممکن است شرایط جبران این مشکل آموزشی برای دانشجو امکان پذیر نشده و نیز موجب خلل در بهره برداری بهینه از اصول علمی برای تربیت نیروی انسانی، منابع انسانی و مالی و همچنین موجب نارضایتی اجتماعی شود. شناخت علل عدم پیشرفت تحصیلی و اتخاذ راهکارهای پیشگیرانه و مداخله ای می تواند کمکی مؤثر در کاهش افت تحصیلی و در نتیجه بهبود وضعیت جسمی، روانی و آموزشی دانشجویان باشد(۲۳).
با وجود اینکه عملکرد تحصیلی و ارزشیابی آن یکی از رویکرد های مهم نظام آموزشی است، اما ضعف هایی در رویه های فعلی آن به چشم می خورد که مراکز آموزش عالی و دانشگاه ها نیز از این ضعف ها مبرا نیستند و محققان به میزان گسترده ای بر شناسایی عوامل پیش بینی کننده وضعیت تحصیلی تاکید می کنند(۳۰).
به طور کلی عملکرد تحصیلی دانشجویان، به عنوان فرایند پیچیده ای در نظر گرفته می شود، که تحت تاثیر متقابل عواملی است که هم در ارتباط با نهاد آموزشی بوده و هم مربوط به فردیت دانشجو است(۲۶). بر همین اساس متخصصین تعلیم و تربیت عوامل مرتبط با عملکرد تحصیلی را به دو دسته عوامل بیرونی (محیطی) مانند: موقعیت یادگیری، جو اجتماعی مدرسه، جو عاطفی کلاس، تاثیر گروه همسالان و غیره و عوامل درونی (فردی) مانند: انگیزه^[۲۸] علاقه، نیاز به پیشرفت، کسب موفقیت و غیره تقسیم کرده اند(۲۷). در این مطالعه، ۳ دسته از عوامل مرتبط با وضعیت تحصیلی از قبیل عوامل فردی، عوامل خانوادگی و عوامل آموزشی مورد بررسی قرار خواهد گرفت(شکل ۲-۱).
نگاهی به ادبیات مرتبط با وضعیت تحصیلی دانشجویان، نشان می دهد که عملکرد تحصیلی افراد متأثر از عوامل مختلفی است که یکی از این عوامل، عوامل فردی است(۸). عوامل فردی، عواملی است که مربوط به خود دانشجوست و به شرایط جسمی، ذهنی و رفتاری وی باز می گردد. مانند سن، جنس، وضعیت تاهل، داشتن انگیزه، سلامت جسم و روان، توانایی در مدیریت زمان، انتخاب گروه دوستان و غیره(۲۸). همچنین عواملی هستند که به مشخصات فردی و روانی یک فرد مربوط می شود که شامل ویژگی های فردی افراد است. ویژگی های فردی، مجموعه ای از حالات، کیفیات و مشخصات به خصوصی است که یک فرد را از افراد دیگر متمایز می کند(۴۷). منظور محقق از عوامل فردی در این مطالعه عواملی مانند؛ سن، جنس، وضعیت تاهل، رتبه تولد، تعداد افراد خانواده، نوع دیپلم، معدل کتبی دیپلم، رتبه کشوری در کنکور ورودی، نوع سهمیه قبولی در کنکور ورودی، فاصله اخذ مدرک پیش دانشگاهی تا ورود به دانشگاه، رشته تحصیلی، ترم شاغل به تحصیل، علاقه مندی به رشته تحصیلی، محل سکونت در زمان تحصیل، وضعیت بومی بودن، ابتلا به بیماری، اشتغال به کار حین تحصیل، تعداد ساعات اشتغال به کار در هفته، مسئولیت تامین مالی خانواده، درگیری با مسا ئل عاطفی و روانی در طول تحصیل، داشتن مکان مناسب برای مطالعه، داشتن برنامه منظم جهت مطالعه، سابقه مردودی، تعداد دفعات مردودی، سابقه مشروطی، تعداد دفعات مشروطی و ترم تحصیلی مشروط می باشد. عوامل فردی مرتبط با عملکرد تحصیلی که در اینجا به آن پرداخته شده است به ترتیب شامل؛ جنسیت، عوامل جسمانی، شرایط عاطفی- روانی، برنامه ریزی جهت مطالعه و علاقه به رشته تحصیلی می باشد.
جنسیت : برخی مطالعات نشان داده اند که دختران نسبت به پسران دارای توانایی تحصیلی بهتری هستند. همچنان که برخی گزارش ها موید این مسئله است که میزان مردودی و تکرار پایه در پسران بیش از دختران است. با این حال نکته مهم در این زمینه آن است که جنسیت به خودی خود به عنوان یک متغیر نمی تواند باعث افت و شکست تحصیلی گردد(۵۷).
عوامل جسمانی: دانش آموز یا دانشجویی که دارای قوای جسمانی ضعیف باشند از سلامت عمومی خاص برخوردار نبوده، ممکن است نتوانند به اندازه کافی کوشش و فعالیت داشته باشند. از این رو این دسته از افراد ممکن است به دلیل دارا بودن استعداد ابتلا به انواع بیماری ها از پیشرفت تحصیلی باز بمانند(۵۸).
شرایط عاطفی- روانی: این شرایط را می توان به عنوان اصلی ترین عامل پیشرفت و یا افت تحصیلی دانست. بسیاری از دانش آموزان یا دانشجویان با اینکه از بهره هوشی بالاتر از متوسط و ظرفیت یادگیری قابل ملاحظه ای برخوردارند، اما صرفاً به دلایلی از قبیل فقر عاطفی، انگیزه ناکافی، عدم پشتکار، فقدان اعتماد به نفس، عدم کفایت در ابراز وجود، کم بودن احساس خود ارزشمندی، کم رویی، نداشتن نگرش مثبت و قوی برای زندگی و تعارض روانی و … دچار بی رغبتی تحصیلی شده و نمی توانند وضعیت تحصیلی مطلوبی داشته باشند. این قبیل افراد نیازمند تقویت اعتماد به نفس، بالا بردن انگیزه و شناخت و درمان هستند تا آنجا که در حوزه شناختی آنها نگرش مثبت نسبت به خود و محیط اطراف به وجود آید و انگیزه غنی برای تلاش بیشتر و ظاهر ساختن استعدادهای بالقوه در آنها ایجاد شود(۵۹).
برنامه ریزی جهت مطالعه: هر فردی در زندگی برای انجام کوچکترین فعالیت، نیازمند یک برنامه منظم است. برنامه ریزی معین، طبقه بندی کردن، نظم دادن، به ترتیب انجام دادن، مطالعه و تحقیق، شناخت و آگاهی، بررسی موانع و محدودیت ها، پیش بینی و احتمالات، میزان موفقیت یا شکست، تهیه طرح و نقشه و غیره، داشتن هدف و رعایت ملاک و معیارهای انسانی در متن یک برنامه قرار دارد که به فرد در رسیدن به موفقیت کمک می کند. یکی از دلایل عمده شکست و عدم موفقیت انسان ها در رسیدن به ایده آل ها و اهداف خود در زندگی، عدم برنامه ریزی صحیح است. مراحل برنامه ریزی شامل تعیین وضع موجود، هدف، انتخاب روش، اجرای آزمایشی، اجرا و ارزشیابی است(۵۷). برنامه ریزی حرکتی گام به گام، هوشمندانه و منطقی برای رسیدن به سکوی موفقیت است. برنامه ریزی در افزایش میزان درک و یادگیری بسیار موثر است، به طوری که باعث ایجاد علاقه می شود در حالی که بی برنامگی با روی هم انباشته شدن دروس باعث می شود درس های جدید، خوب آموخته نشده و به مرور زمان احساس عقب ماندگی، ضعیف بودن، بی حوصلگی، تنفر از درس و دلهره و شکست را در فرد ایجاد کند. علاوه بر آن برنامه ریزی، تمرکز حواس را آسان تر کرده، ذهن را برای یادگیری بهتر آماده می کند. مهمتر از طرح برنامه، این است که با شدت و قدرت هر چه تمام تر به آنچه تصمیم گرفته شده و برنامه ریزی شده است، عمل شود و با اشتیاق و علاقه در برابر مزاحمت ها، کشمکش ها و احساسات زودگذر مقاومت کرده و از هر لحظه به خوبی بهره برداری شود. با این حال تهیه برنامه مناسب در وهله اول بدون خطا و اشتباه نخواهد بود و از همین رو به تمرین و آزمایش نیاز دارد. اگر اولین برنامه، عملی نباشد باید در حد امکان تغییر داده شود و با توجه به توانایی های فرد دوباره تهیه شود که در این راستا می توان از معلمان، اساتید، دوستان و والدین نیز یاری خواست. با این حال باید در نظر داشت که آنچه فرد را در اجرای برنامه پیروز می کند، ایمان به اهداف است. اگر در اجرای برنامه با سستی و ضعف برخورد شود، مرور مجدد و عمیق اهداف می تواند کمک کننده باشد به گونه ای که هر اندازه ایمان به هدف و میل به پیشرفت بیشتر باشد، به همان اندازه از برنامه بیشتر سود برده می شود(۵۹).
علاقه به رشته ی تحصیلی از جمله عوامل موثر در پیشرفت تحصیلی است. بی علاقگی به رشته ی تحصیلی، ممکن است انگیزه ی پیشرفت تحصیلی را کاهش داده و یا از بین ببرد. در نتیجه، افت تحصیلی، پدیده ی مردودی و ترک تحصیل که از مشکلات و آفات هر نظام آموزشی است، بروز می کند(۵۶).
دومین عامل مرتبط با عملکرد تحصیلی، عوامل خانوادگی است(۱۰). خانواده چیزی بیش از مجموعه افرادی است که در یک فضای مادی و روانی بسر می برند(۳۴). خانواده یک نظام اجتماعی و طبیعی است که ویژگی های خاص خود را دارد و نهاد اولیه هر جامعه ای به شمار می رود که کانون ظهور عواطف انسانی و روابط صمیمانه میان افراد است و می توان گفت عملکرد خانواده تاثیر مستقیم و بسزایی بر عملکرد جامعه دارد(۶۰). روانشناسان معتقدند که شخصیت افراد در پنج سال اول زندگی شکل می گیرد. بنابراین خانواده به عنوان اولین نهاد اجتماعی می تواند نقش بارزی در عملکرد تحصیلی افراد داشته باشد. در دو دهه اخیر، موضوع تاثیر والدین و خانواده بر وضعیت تحصیلی، انگیزشی، عاطفی و اجتماعی دانشجویان مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته و نتایج حاکی از تاثیر گسترده خانواده در جنبه های مختلف زندگی دانشجویان است(۳۶). بطوریکه یکی از مهمترین عوامل پیش بینی کننده چگونگی سازگاری دانشجویان با محیطهای جدید به خصوص دانشگاه، مولفه های مرتبط با خانواده دانشجویان و ارتباط های خانوادگی است(۳۴). یکی از جنبه های کارآمدی خانواده در عملکرد تحصیلی فرزندان پدیدار می شود. موفقیت یا شکست در وضعیت تحصیلی می تواند ناشی از کارکردهای سالم یا ناسالم خانواده باشد(۳۰). فقر مالی، پایین بودن سطح فرهنگ خانواده، اختلاف و کشمکش در خانواده، میزان کنترل فرد توسط والدین، آداب و رسوم حاکم بر خانواده از عوامل خانوادگی هستند که بطور مستقیم یا غیر مستقیم بر وضعیت تحصیلی اثر می گذارند. والدینی که به آموزش و پرورش، سواد، حسن رفتار و معاشرت اجتماعی و یا هر نوع پیشرفت اجتماعی بی توجه هستند، مسلماً در موفقیت تحصیلی فرزند خود تاثیر منفی خواهند داشت. الگو و نمونه بودن والدین یعنی آنچه واقعاً هستند، نه آنچه تصور می کنند، بیش از هر چیز دیگر در کودکان موثر است(۶۱). برخی تحقیقات به رابطه بین وضعیت اجتماعی و اقتصادی خانواده و وضعیت تحصیلی اشاره کرده اند(۶۲). از اینرو می توان نقش خانواده را در زمینه های اقتصادی، فرهنگی و عاطفی مورد توجه قرار داد(شکل ۲-۱).