اگر چه شعر فرخی جنبه‌ی تعلیمی و اخلاقی ندارد و بیشتر مدحی و وصفی است. با وجود این تقریباً ۷۲ /۱ % از تصاویر شعری او تمثیل است ( نک: جدول و نمودار پیوست) کاربرد این میزان از تصاویر در شعر وی هر چند اندک است؛ اما بیشتر تمثیلاتی که در شعر او به کار رفته است، به صورت مثل سایر درآمده است. « هدف وی از آوردن تمثیل علاوه بر قیاس این است که بتواند با اشاره ای لطیف معانی را به ذهن مخاطب منتقل سازد. بیشتر تمثیلاتی که در شعر فرخی کاربرد دارد خود نوعی مثل سایر است که در بین مردم رواج داشته است ( یوسفی، ۱۳۷۳: صص ۵۸۲ و ۵۸۵). نمونه ای دیگر:

۲-۳-۷٫ مجاز. مجاز گونه‌ای دیگر از خیال‌های شاعرانه و استعمال لفظ در غیر معنای حقیقی آن است (شفیعی کدکنی، ۱۳۸۸: صص۷-۹۶). نکته مهم در هر مجاز وجود قرینه برای آشکار کردن مجاز و داشتن علاقه ( پیوند و ارتباط) در کلام است. مجاز در شعر فرخی کاربرد بسیار اندکی دارد. تنها حدود ۱% تصاویر شعری وی مجاز است. دلیل این امر شاید این باشد که بسیاری از کلمات و ترکیباتی که ممکن است در دوره ای از زبان فارسی تصویری خیال انگیز بوده اند، بر اثر کاربرد فراوان در حوزه‌ی صور خیال قرار نگیرند. به اعتقاد برخی از محققین، این نوع مجازها معمولاً مربوط به زبان خودکار و روزمره هستند و به دلیل کاربردهای فراوان نه می‌توانند منشأ تصویرسازی باشند و نه ارزش ادبی دارند، هر چند مشتمل بر مجاز باشند. مجازی ارزش ادبی دارد که قیاسی و ساخته­ ذهن خلاق شاعر باشد نه سماعی ( نک: صفوی۱۳۹۰: ۱۲۷؛ شمیسا، ۱۳۹۰: ۶۳). کلمات مجازی رایج در شعر فرخی عبارتند از: آب عنب، هفت اورنگ، گُل، سنگ، حواصل، گِل، آهن، سنجاب، جهان؛ مثل:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

جدول و نمودار فراوانی صور خیال در اشعار فرخی سیستانی

برخی دیگر، بیان داشته اند که اگر نطفه مرد اجنبی را به زنی تلقیح نمایند کار حرامی انجام داده و گناهکار هستند و نوزاد به هیچ نحو به زوج ملحق نمی شود زیرا از نطفه او نمی باشد و مرد نمی تواند او را به خود ملحق نماید». در این خصوص، ایشان تلقیح مصنوعی را به دو دلیل حرام دانسته، اول آنکه: شرع مسئله فروج و ناموس را سخت گرفته و ما را از آن بر حذر داشته و جز با اذن شرعی، آن را مباح و جایز نشمرده، سپس، همین که احتمال حرمت داده شده کافی است که خود را باید نگه داشت و احتیاط نمود و دلیل دوم ایشان، آیه سی ام سوره نور است که به حفظ فروج دلالت دارد که چون متعلق حفظ را در این آیه نیاورده می بایست آنرا با هر چیزی حتی تلقیح مصنوعی بر حذر داشت^[۱۵۶] .
پس از بیان دیدگاه های مخالفان با تلقیح توسط اسپرم شخص بیگانه لازم به ذکر است که موافقان این عمل که در اقلیت قرار دارند، از چند جهت روایات مزبور را برای اعلام حکم تحریم ناکافی می دانند: نخست آنکه سند پاره ای از این روایات، از چند جهت روایات مزبور را برای اعلام حکم تحریم ناکافی می دانند : نخست آنکه سند پاره ای از این روایات ضعیف بوده و ارزش استنادی ندارد و دوم اینکه عباراتی چون « تضییع ماء » و « اقرار النطفه فی رحم یحرم علیه » ارتباطی با موضوع بحث ندارند . جمله « رجل اقر نطفه » به آنچه در این خصوص متعارف است (استقرار نطفه در رحم به صورت زنا ) متصرف است. یعنی کسی که با زن محرم آمیزش کند، به شدیدترین عذاب می رسد . از طرف دیگر اگر این عمل به وسیله خود یا شوهر انجام شود مشمول روایت نخواهد بود و عنوان « رجل اقر نطفه » به این رقم تلقیح صدق نخواهد کرد در حالی که تلقیح مصنوعی نوعاً دور از چشم و اختیار صاحب نطفه « اسپرم » انجام می گیرد . در واقع زنی اسپرم مرد اجنبی را در رحم خود مستقر می سازد حال آیا می توان عنوان زنا را به این عمل سرایت دارد ؟ در این بیان شدیدترین عذاب در روز قیامت متوجه چه کسی خواهد بود ؟ صاحب اسپرم یا زن ؟ پس به راحتی در می یابیم که عنوان « اقر نطفه فی رحم » بر مسئله تلقیح مصنوعی صادق نیست .

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

سوم اینکه اگر چه بعضی روایت به نحو عام تضییع منی را ممنوع اعلام می کند ولی پر واضح است که از آن نمی توان حرمت عمل A.I.D ,I,U,I را استظهار نمود چرا که روایاتی وجود دارد که عزل منی را تجویز می نماید و این روایات از حیث سند بر روایات منبع تضییع منی برتری دارند^[۱۵۷] . با توجه به دلیل فوق این دسته از فقیهان بر این عقیده اند که از نگاه روایات هیچ منبع صریحی در خصوص به کارگیری I.V.I برای تزریق اسپرم مردی بیگانه به رحم زنی که با او تلقیح رابطه زناشویی یا قانونی ندارد به نظر نمی آید.^[۱۵۸]
طی استفتائاتی از سید محمد موسوی بجنوردی چنین بر می آید که اولاً، ایشان مسئله را زنا نمی دانند و نظرشان بر این است که به مقتضای قاعده حلال است و کسانی که می گویند حرام است باید دلیل بیاورند، چرا که تعریف زنا بر آن صادق نیست. در خصوص صاحب نطفه هم عقیده دارند که کودک یک اضافه ای به صاحب نطفه (اسپرم) دارد که اضافه و نسبت خارجی است و صرف امر اعتباری شرعی و یا عرفی نیست و این نسبت مکرره بین ولد و والد و همچنین بین ولد و والده از مقولات اضافی است که قهراً از محمولات بالضمائم محسوب می شود. در آخر اضافه می کنند: « سپس صاحب نطفه والد است و صاحب آن رحم ؛ والده .. و خود این نطفه که پرورش پیدا کرده و روح در او دمیده شده است ولد است… والدان او یک صاحب نطفه است و یکی صاحب آن رحمی است که در آن تکون پیدا کرده است »^[۱۵۹].
همچنین، طی استفتائاتی که دکتر محمد هاشم صمدی اهرمی در این خصوص از برخی مراجع عظام نموده اند ^[۱۶۰] نظر آنان جایز بودن بر این امر می باشد . به عنوان مثال، حضرت خامنه ای در جواب این سوال که تلقیح نطفه یا اسپرم بیگانه (غیر از زوج ) در رحم زن شوهر دار شرعاً مجاز است یا خیر فرمودند: » فی نفسه اشکال ندارد » و نیز حاج سید صادق روحانی در پاسخ به سوال فوق نظر دارند که زن شوهردار و غیر شوهردار اگر اجنبیه باشند فرقی ندارند و این مورد بر حسب ادله جایز است و آنچه بعضی خیال کرده اند که ادخال منی در رحم اجنبیه را روایات دلالت بر حرمت آن می کند اشتباه است، قرائنی در روایات است که دلالت دارد بر اینکه حرام آن است که این عمل بواسطه جماع باشد ولی به مقتضای اصاله احتیاط در فروج نباید انجام داد ». موسوی اردبیلی می فرمایند: «وارد نمودن اسپرم بیگانه مستقیماً به داخل رحم زن اشکال دارد ولی چنانچه در خارج از رحم با تخمک لقاح یافته باشد و جنین را به رحم وارد کنند نفی نفسه اشکال ندارد ».
یوسفی صانعی در پاسخ به استفتائی به صورت زیر شرح داده اند:
« در صورتی که زن و مردی بچه نشوند و مشکل از طرف مرد باشد که فاقد اسپرم است به واسطه نبودن در زندگی آنها مشکلات جدیدی پایدار شد و امکان متلاشی شدن زندگی آنها می رود، آیا می شود اسپرم مرد دیگری را با تخمک این زن در دستگاه ترکیب نموده و سپس جنین تشکیل شده را به رحم این زن انتقال داد ؟
صانعی اینگونه پاسخ داده است :
با توجه به اینکه در مواردی که سوال آمده آمیزش نامشروع انجام نمی گردد تا زنا صدق کند و نطفه مرد اجنبی هم وارد رحم زن اجنبیه نمی شود که اقرا ماءالرجل فی رحم الاجنبیه می باشد که غالباً فقها حکم به حرمت داده اند، هیچ یک از صور فی نفسه حرام نمی باشد . لکن چون خارج از طرق عادی و راه های معین شده در شرع است نباید انجام گیرد و به خاطر یک سلسله از عوارض اخلاقی و اجتماعی و غیره که بر اینگونه اعمال اگر با اختیار وبدون اضطرار انجام گیرد مترتب می شود، حرام وغیر جایز است اما در معرض سوال که از موارد ضرورت و حرج و مشقت و مشکل نداشتن فرزند در جامعه ایرانی و فرهنگ سنتی و متلاشی شدن زندگی است، نمی توان گفت که حرام است و جایز می باشد و جوایز نسبت به مفرض سوال در همه صور است با فرض اینکه مشقت باشد هر چند که احوط طریقه آخر است. به هر حال، باید توجه داشت که شوهر که صاحب نطفه نمی باشد . پدر فرزند نیست بلکه پدرش همان صاحب نطفه و مادرش هم کسی است که تخمک از اوست و در رحمش رشد کرده و همه احکام مادری و پدری بر او بار می شود . یعنی اقوام صاحب نطفه و صاحب اسپرم اقوام فرزند می باشند و تعبیر احکام عصر بر همین منوال است.»^[۱۶۱]
و برخی از مراجع مانند سید محمد شاهرودی و سید محمدشیرازی این عمل را با رضایت و اجازه شوهر و زن جایز می دانند ^[۱۶۲]
در بین فقهای اهل تسنن نیز عمدتاً این عمل را حرام می دانند . دکتر یوسف القرضاوی در کتاب الحلال و الحرام فی الاسلام این نوع تلقیح مصنوعی را حرام دانسته و از شیخ شلتوت نقل کردند که گفته است : «این عمل جرمی زشت و گناهی بزرگ است که با زنا یک ماهیت دارد و نتیجه شان که همانا نهادن آب مرد بیگانه در رحم زنی که بین آنها علقه زوجیت شرعی نیست یکی است … ». همچنین، شیخ احمد بن محمد طاحون این نوع از تلقیح مصنوعی را عملی زشت و کثیف و خلاف دین و فطرت می دانند^[۱۶۳].
به هر ترتیب، دیدگاه مخالفان و موافقان با عمل A.I.D اجمالاً عنوان گردید و بطور کلی استدلال مخالفان این عمل در ادله اربعه « اصل احتیاط» است، لذا عقیده دارند در هر موردی که شک در جواز یا حلیت شد باید احتیاط را جاری نمود. در مقابل، موافقان جواز A.I.D استدلال می کنند احتیاط در همه جا امری پسندیده نیست و چه بسا در بسیاری از موارد، بر خلاف احتیاط باشد . بنابراین، عقیده به جریان اصل برائت و قاعده اباحه داشته و بر این نظرند که اصل در اینجا اباحه و جواز است و مادامی که دلیل صریح بر منع و حرمت عملی یافت نشد آن عمل مجاز و حکم آن حلیت است، چرا که خداوند بندگان خویش را در گشایش گذاشتند و آن سان که می دانید دشواری را برآن ننهاده است^[۱۶۴] .
با توجه به آیات و روایات وارده که به مسئله فروج اهمیت فراوانی قائل شده و نیز بسته و نیز بسته شدن نطفه را در زمان زوجیت و نکاح شرعی صحیح قرار داده، در ظاهر و بدو امر این نکته به ذهن می رسد امر تلقیح مصنوعی اسپرم مرد اجنبی بر زن اجنبیه که خواه دارای زوج باشد و نباشد حرام است و این امر در حکم زنا می باشد ولی به نظر می رسد با توجه به استدلال موافقان این امر و با توجه و عنایت به آیات و روایات می توان گفت :۱) از روایات نمی توان بطور صریح ممنوعیت عمل تلقیح مصنوعی زن با اسپرم بیگانه را استنباط کرد چرا که در زمان صدور این احادیث چنین مسئله ای وجود نداشته و به ذهن کسی خطور نمی کرده است ۲) مدارک و استنادات وارد شده مجرای اصل احتیاط نمی باشد بلکه مجرای اصل برائت عقلی است و شبهه، شبهه بدویه می باشد و در شبهات بدویه تحریمیه تمامی اصولیین بر این باورند که باید اصل اباحه را جاری نمود .
همچنین، آیات و روایات ناظر به این عمل مقاربت و تماس بدنی و جنسی هستند که مسلماً عملی حرام و ناپسند محسوب می شوند، و حتی اگر ادخال اسپرم به داخل رحم زن بیگانه را عمل حرامی بدانیم می توان گفت با توجه به همان آیات و روایات و شأن آنها، ترکیب اسپرم مرد بیگانه و تخمک زن در محیط آزمایشگاه عملی مشروع می باشد. که پس از ترکیب اسپرم مرد بیگانه و تخمک زن، جنین تشکیل شده و می توان آنرا در داخل رحم زن صاحب تخمک قرار داد . در هر صورت، حتی اگر این عمل را فی نفسه امری جایز و مباح بدانیم، می بایست در رابطه با تبعات و آثار آن و مسائلی چون نسب و چگونگی انتساب طفل ناشی از تلقیح مصنوعی زن با اسپرم مرد بیگانه، مسائل به طور مفصل مشخص و روشن گردد و گرنه حکم به جواز آن با تاکید و اصرار شرع بر حفظ نسل و پاکی و طهارت آن مغایرت پیدا می کند .
مبحث سوم : تلقیح تخمک زن به رحم زن نازا
این تلقیح در جایی صورت می گیرد که علت نازایی زن فقدان تخمک می باشد و باروری به این صورت است که تخمک زن بیگانه به رحم زن نازا تزریق می گردد تا پس از آمیزش وی با شوهرش، فرزندی از این تخمک و اسپرم شوهر زن نازا،ایجاد شود .
عده ای بر این عقیده اند که از روایاتی که در مبحث قبل ذکر شد استفاده می شود که انعقاد نطفه از اسپرم مرد و تخمک زنی نامحرم حرام است، زیرا اگر چه این روایات در مورد نهادن منی مرد در رحم زنی نامحرم است، لکن پس از الغای خصوصیت از اسپرم زنی نامحرم آمیخته نماید می توان به این روایات بر حرمت این صورت از تلقیح مصنوعی استدلال کرد، چون در این قسمت نیز در نهایت، انعقاد و باروری از ترکیب نطفه های مرد و زن نامحرم است .
به استدلال مذکور می توان اشکال کرد که این مطلب به تنهایی موجب الغای خصوصیت از روایات نمی شود، چون ممکن است از نهاده شدن منی نامحرم در رحم زن، وضعیتی دست دهد که در موقع نهاده شدن منی شوهرش یا تخمک زنی دیگر در رحمش، چنان چیزی پدید نیاید . بنابراین اگر خبر ابن سیابه عمومیت نداشت و بر وجوب احتیاط در مورد فروج و آن چه از آن فرزند پیدا می شود، دلالت نمی کرد به مقتضای اصل برائت این قسم را جایز می دانستیم ^[۱۶۵].
برخی دیگر ضمن تحریم این صورت به استناد روایاتی که قرار دادن منی در مهبل زنی که بر مرد حرام است می نویسند : ـ در این روایات مورد مخصص نیست، بلکه خصوصیت از این مورد برداشته می شود و حرام بودن موردی را که نطفه از اسپرم مرد و تخمک زنی بیگانه بسته می شود، در بر می گیرد و بیرون آوردن تخمک از مهبل این زن و گذاردن آن در مهبل زنی که آمیزش این مرد با او جایز است، هیچ تاثیری در رفع حرمت ندارد و از دایره ی الغای خصوصیت خارج نمی شود ^[۱۶۶]
اکثر فقها با استدلالهایی شبیه به آنچه ذکر شد، معتقدند صورت دوم و سوم تلقیح، از انواع تلقیح حرام می باشند، برای مثال در این مورد صافی گلپایگانی در استفتایی که از ایشان در مورد مسئله مطروحه به عمل آورده است، پس از استدلالات متعدد مستند به آیات و روایات مبنی بر حرمت این نوع تلقیح به مسئله مبهمی اشاره نموده است :« اگر حکم، جواز تلقیح نطفه مرد اجنبی به زن اجنبیه باشد، لازم آن، حکم به جواز تلقیح نطفه پدر به دختر و پسر به مادر و خواهر و سایر محارم است، زیرا در شمول اباحه ظاهریه فرقی بین محارم و غیر محارم نیست، در حالی که شم فقاهتی از تجویز آن ابا دارد و موجب جمع بین اب و اخ و جد و عناوینی از این قبیل می شود ^[۱۶۷]
نظر مخالفی که در این مورد مشاهده گردید نظر سید علی خامنه ای و سید محمد موسوی بجنوردی است، ایشان با مقایسه حالت مطروحه با زنا و بیان تفاوتهای بین این دو به این نتیجه می رسند که در زنا بودن این صورت از تلقیح مصنوعی، شک می کنیم، در اینکه آیا حرام است یا جایز، شک می کنیم . به مقتضای قاعده، حلال است زیرا با توجه به تعریف زنا، این عمل زنا نیست و یکی از عناوینی هم که شرع مقدس حرام کرده است نیست . شک می کنیم در حلیت و حرمت آن فعل، به مقتضای قاعده می گوئیم که این فعل حرام نیست و حکم به حلیت آن میدهیم .
مبحث چهارم : تلقیح اسپرم و تخمک بیگانه در محیط آزمایشگاه و انتقال آن به رحم
شایان ذکر است که در این مورد به دو مطلب اشاره نمود : یکی گرفتن نطفه زن و مرد و آمیختن و آماده کردن آنها برای کاشتن در رحم و دیگری کاشتن آنها در رحم .
مطلب اول : شکی نیست که چنین کاری جایز است چون در زمره عناوین محرمه نیست و هیچ یک از ادله مانعه پیشین شامل این مورد نمی شوند، البته حرمت این عمل به سبب گرفتن نطفه از راه استمناء یا به سبب اینکه مستلزم تماس و نگاه نامحرم است، از محل بحث خارج است همچنین همانطور که اشاره گردید موضوع روایاتی که بر حرمت دلالت می کند نیز از محل بحث خارج است و اما ادعای اینکه عبارت « فی غیر موضعها » از روایات اسحاق، عام است و رحم مصنوعی را نیز شامل می شود، پذیرفته نیست، چون این عبارت به موضع متعارف یعنی رحم منصرف است . در غیر اینصورت، باید عزل نمودن از زوجه شرعی، حتی با اذن وی، نیز حرام باشد .
مطلب دوم : کاشتن نطفه ترکیب شده از تخمک زن و مرد، در رحم با تمام فرضهای آن (اعم از اینکه صاحب اسپرم شناخته شده باشد یا نباشد )
برخی فقها گفته اند : بر فرض که ساختن نطفه کودک از اسپرم و تخمک حرام، ممنوع باشد، حفظ آن پس از قرار گرفتن در رحم، اگر واجب نباشد، دست کم جایز است . به همین دلیل بر زن زناکار حرام است که جنین بوجود آمده از راه حرام را سقط کند ؛ چون روایاتی که بر حرمت دلالت دارد، چنین فرضی را شامل نمی شود و در مورد آن باید به اصل برائت رجوع کرد .
در جواب این سخن می گوئیم : ما دلیلی بر حرمت ساختن نطفه کودک از تخمک و اسپرم حرام نداریم، زیرا موضوع روایات مذکور فقط کاشت نطفه است و تنها فرض دوم یعنی کاشت نطفه را در رحمی که آن رحم بر صاحب اسپرم حرام است شامل می شوند، چون در این روایات مباشرت در انتقال نطفه شرط نشده است و خبر ابن سیابه نیز بر حرمت این فرض دلالت می کند چون بر طبق این روایت در جایی که وقوع نکاح مورد تردید باشد، احتیاط واجب است، لذا به طریق اولی چنین فرضی را که قطعاً نکاحی صورت نگرفته است شامل می شود ^[۱۶۸].
مبحث پنجم : ترکیب اسپرم و تخمک زن و شوهر در آزمایشگاه (مادر جانشین )
این روش به دو صورت می تواند در درمان نازایی تاثیر گذار باشد : یکی اهدای جنین و دیگری اجاره رحم یا رحم جایگزین حالت اول زمانی اتفاق می افتد که زوجین نابارور دارای اسپرم و تخمک سالم نیستند ولی زوجه می تواند جنین را در رحم خود حمل نماید ؛ در این مورد این زوجین از جنین اهدایی زن و شوهر دیگری برای درمان استفاده می کنند. حالت دوم عکس حالت اول است به این نحو که زوجین تحت درمان، دارای اسپرم و تخمک سالم هستند. ولی زوجه نمی تواند جنینی را در رحم خود پرورش دهد . عدم توانایی حمل به دلایل متعددی می تواند اتفاق بیفتد . از جمله فقدان رحم یا وجود بیماریی که بر اثر آن جنین قبل از اتمام مراحل رشد سقوط می گردد . در این صورت جنین متشکل از اسپرم و تخمک زوجین به رحم زن دیگری انتقال می یابد و پس از طی مراحل رشد به صاحبان اسپرم و تخمک تحویل داده می شود . این شیوه درمان به « استفاده از رحم جایگزین » معروف است و صاحب رحم در اصطلاح « مادر جایگزین » یا « دایه جنین » نامیده می شود.
گفتار اول: نظریه فقها
اکثر فقها در مورد این قسم تلقیح قایل به جواز هستند از جمله امام خمینی (ره) آیات عظام : خامنه ای، مکارم،صافی گلپایگانی، سیستانی، مدنی، اردبیلی، صانعی ^[۱۶۹]
در اولین نگاه شاید بتوان گفت این صورت نیز به دلایلی که در مورد صورت سوم، تلقیح اسپرم بیگانه به رحم زوجه نابارور بیان شد از صور ممنوعه می باشد و چنین تلقیحی حرام است . معذالک با ملاحظه ادله و مدارکی که سابقاً بررسی شد می توان اظهار داشت که عمل مزبور فاقد منع شرعی است، زیرا هیچ یک از عناوین محرم شرعی مذکور در ادله بررسی شده در این نوشتار بر عمل مذکور قابل انطباق نیست .
برای درک بهتر این سخن بهتر است آیات و روایات مورد بحث را به صورت مجزا بررسی کنیم و در هر مورد دلایل خود را مبنی بر اینکه حرمت مذکور در آیات و روایات طرح شده در صورت سوم،شامل صورت مورد بحث نمی گردد، بیان کنیم .
گفتاردوم : ارزیابی مفاد آیات مورد استناد
آیاتی که ناظر به « لزوم حفظ فروج از غیر همسران و کنیزان » می باشد مثل آیات ۳۰ و ۳۱ سوره نور آیه ۶ سوره مومنون و آیه ۲۰ سوره معارج هر چند که مفید معنایی فراگیر است، ولی نسبت به افرادی که تحت ضابطه کلی مزبور واقع می شوند، نه هر فردی ^[۱۷۰].
چنانچه لزوم حفظ فروج یک حکم تعبدی محض هم باشد علی الاصول ناظر بر انتقال اجزاء ژنتیکی متعلق به غیر، در شکل اسپرم یا تخمک است و شامل جنین متعلق به غیر نمی باشد . همچنانکه شامل ورود دارو، آب و … جهت درمان، شستشو و سایر جهات دیگر نیست، زیرا جنین، دیگر اجزای ژنتیکی نیست بلکه این موجود قابلیت هایی دارد که اجزاء ژنتیکی مثل اسپرم و تخمک چنین قابلیت هایی ندارد .
حال اگر انشاء حکم مزبور به منظور حفظ نسب و تشخیص هویت پدر و مادر طفل متولد و جلوگیری از ترکیب گامتهای بیگانه باشد، عدم شمول این حکم به مورد مذکور قوی تر است، زیرا در این مورد هم صاحب تخمک مشخص است و هم صاحب اسپرم و هم اینکه بین آنها رابطه زوجیت برقرار است. به عبارت دیگر، ملاک حکم وجوب حفظ فروج جلوگیری از تکون کودک مشتبه النسب یا ولدزنا (در معنای وسیع آن ) در رحم است که این موارد در انتقال جنین متعلق به زوجین بیگانه منتفی می باشد .
در رابطه با شمول روایات مزبور بر انتقال زایگوت و جنین متعلق به غیر تردیدها بیشتر و جدی تر است، زیرا در روایات مزبور، « اقرار النطفه » و « افرغ الماء » تحریم شده است . با توجه به قرائن موجود در این روایات و ظهور عرفی زمان صدور روایات مقصود تنها اجزاء ژنتیکی مرد است، مخصوصاً که در روایات اول واژه نطفه به خود مرد اضافه شده است. بر این اساس تعمیم روایات مزبور به موضوع بحث قابل توجیه نیست زیرا آنچه در فروض مورد بحث موضوع انتقال است اسپرم تنها نیست، بلکه تخمک لقاح شده که شروع به تکثیر سلولی نموده، می باشد و یقیناً تخمک لقاح شده مخصوصاً پس از تکثیر سلولی غیر از اسپرم است . دوم اینکه بر فرض صحت اطلاق عنوان « نطفه » بر تخمک بارور شده، اساساً پذیرش ادعای شمول روایات مزبور به لحاظ اصول زبان شناسی دشوار است . در فهم روایات باید ظرف زمانی صدور روایات را مورد توجه دقیق قرار داد . بر این اساس فهم معنایی فراگیر امکان پذیر نیست، زیرا در زمان صدور روایات مزبور اساساً امکان اخذ تخمک از تخمدان زن و باروری خارج رحمی امکان پذیر نبوده بلکه، حتی به ذهن احدی هم چنین معنایی خطور نمی کرد. عمل مزبور مرهون دانش پزشکی جدید در سالهای اخیر است . بنابراین، چگونه می توان پذیرفت که مقصود از روایات تحریم ادخال نطفه، تحریم انتقال تخمک بارور شده و شروع به تکثیر سلولی نموده باشد ؟ آیا می توان پذیرفت که در زمان صدور روایات مزبور واژه « نطفه » چنین ظهوری داشته است؟ مضافاً بر این امور و بر فرض شمول« نطفه » در روایات موضوع بحث قرائن متعددی وجود دارد که موجب انصراف قطعی آغاز از فروش موضوع بحث می شود . در روایات مزبور، قرائنی چون « من اثر نطفه »، « من اقر نطفه فی رحم محرم علی » و « افرغ ماء فی امراء حراماً » و « لتضییعه النطفه و لوضعه ایاها فی غیر موضعها » وجود دارد که تماماً حکایت از عدم شمول واژه « نطفه » و « ماء » مندرج در روایات مزبور و انصراف قطعی آنها به منی و ماء مرد دارد . براستی آیا استناد واژه نطفه به ضمیر مذکور در روایت اول و یا منع وضع « نطفه » در رحم غیر حلال حاکی از انصراف واژه مزبور به ماء مرد نیست؟ کدام رحم بر زن حلال است که روایت مزبور برخی را استثناء می نماید؟ روایات دیگر هم مسلماً با قرائنی چون « رحم محرم علیه» انصراف به ادخال «نطفه » متعلق به مرد داشته و شامل موجود دیگری به نام زایگوت و جنین که از ترکیب نطفه مرد و زن بوجود میآید نمی باشد ^[۱۷۱].
به نظر می رسد واژه « نطفه » مندرج در روایات مورد بررسی، بیشتر ناظر به موجود ژنتیکی متعلق به مردان و یا حداکثر تخمک زنان بوده و هیچگونه ارتباطی با تخمک بارور شده ندارد . تخمک به محض بارور شدن و لقاح با اسپرم مشمول عنوان دیگر یعنی « علقه » می شود . دلیل اطلاق عنوان مزبور بر این مرحله از رشد سلولی هم تعلق و چسبندگی به جداره رحم و به عبارت دیگر لانه گزینی در صورت فراهم بودن شرایط مناسب است . از قضا در روایات، فرازهایی می توان یافت که صراحتاً یا تلویحاً واژه « نطفه » را منحصر در اجزاء ژنتیکی متعلق به مرد می داند و پس از لقاح آن با تخمک زن مشمول عنوان « علقه » می گردد .
به عنوان مثال در حدیثی از امام صادق (ع) آمده است : « …. ان النطفه اذا وقعت فی الرحم تصیر الی علقه ثم الی مضغه …. » ^[۱۷۲]
همچنین در روایتی منسوب به امام علی (ع) امام ضمن طبقه بندی مراحل رشد اجزاء ژنتیکی زن و مرد به شش مرحله منی، علقه، مضغه، عظم، جنین فاقد روح و جنین دارای روح انسانی فرمود : « النطفه عشرین دنیاراً و هو الرجل یفزع عن عرسه فیلقی نطفه و هی لا تردید ذلک »^[۱۷۳]
با توجه به مواردی که ذکر گردید به نظر می رسد، بر فرض شمول روایات، واژه « نطفه » تنها شامل مرحله قبل از لقاح می باشد و چنانچه بنابر اشاره به مرحله ای پس از آن بوده با قرائنی نظیر « نطفه امشاج » به معنی نطفه ترکیب شده است چنانکه قرآن کریم می فرماید :« انا خلقنا الانسان من نطفه امشاج نبتلیه فجعلناه سمیعاً بصیراً» ^[۱۷۴] یعنی بدرستی که خلقت انسان را از نطفه مخلوط بیان می کند یا : « یا ایها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثی » ^[۱۷۵] یا « الم نخلقکم من ماء مهین فجعلناه فی قرار مکین » ^[۱۷۶] طبیعتاً موجودی که بدین ترتیب تکامل می یابد موجودات ریزی است که از مرد و زن رها می شوند و در هم می آمیزند و همین امر، تعلق و وابستگی خاصی را بین کودک و دو منشأ پیدایش آن بوجود می آورد که علاوه بر آثار طبیعی و ژنتیکی آثار اجتماعی را نیز درپی دارد .
با توجه به مطالبی که بیان گردید به نظر می رسد با عنایت آیات و روایات، الفاظ آنها متضمن حکم ممنوعیت ادخال « نطفه » به رحم زنی بیگانه، بر فرض شمول آنها نسبت به روش های نوین باروری، شامل انتقال تخمک بارور شده نمی باشد .
قانون اهدای جنین در ماده یک فقط آخرین روش تلقیح یعنی ترکیب اسپرم زوج و تخمک زوجه و تشکیل جنین و سپس انتقال آن به رحم زوجه را پذیرفته زیرا تمام فقها و حقوقدانان این روش را تأیید می کنند و خدشه ای بر آن وارد نمی سازد .
شایسته بود قانون روش های دیگری از تلقیح مصنوعی را برای اهدای جنین با توجه به دلایلی عنوان شده قبول می کرد برای مثال، ترکیب اسپرم مرد بیگانه و تخمک زن و انتقال آن به رحم زن و یا A.I.D . زیرا از نظر قانون و آنچه موافقان تحقق نسب طفل متولد از لقاح مصنوعی با اسپرم بیگانه گفته اند استناد به ماده ۱۱۶۷ ق .م کاملاً موجه است و اصل این است که هر فرزند به پدر و مادر طبیعی خود ملحق می شود مگر آنکه تنها موردی که قانون طبق این ماده استناد نموده عمل « زنا » است که با عنایت به اصل تفسیر مضیق از مقررات حقوق خانواده و مواردی که قانون آنها را استثنا نموده است مورد A.I.D را نمی توان از موارد استثنا بر شمارد. همچنین، با توجه به مواد۱۱۵۸ و۱۱۵۹ ق.م و اماره فراش که از امارات و قواعد معتبر قانونی در مقام اثبات نسب مشروع است نیز می توان استدلال و استنباط نمود که الحاق طفل به پدر و مادر طبیعی شامل طفل ناشی از عمل A.I.D . نیز می گردد .
مبحث ششم : تلقیح مصنوعی با بهره گرفتن از اسپرم شوهر مرده در حقوق ایران
اگر بیوه ای که شوهر او مرده است، از اسپرم ذخیره شده شوهر فوت شده اش استفاده کند و در نتیجه طفلی متولد شود، وضعیت پدری طفل به دنیا آمده در حقوق ایران چگونه خواهد بود ؟
در حقوق ایران با استناد به ماده ۷۶۷ قانون مدنی که شرط وراثت را موت حقیقی یا فرضی می داند، می توان دو نوع موت را در نظر گرفت :
۱- موت حقیقی

^[۱۲۶] براساس توافقنامه “وای ریور ” در سپتامبر ۱۹۹۹ م، قرار بود در تاریخ ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۰ میلادی ، کشور مستقل فلسطین اعلام شود . اما این کار ، بر اثر فشارهای سیاسی و اقتصادی رژیم صهیونیستی و ایالات متحده امریکا انجام نشد . مردم فلسطین از روند مذاکردت قطع امید کردند . هفت سال از امضای پیمان اسلو ( ۱۹۹۳ ) می گذشت و آنها هنوز به حقوق خود دست نیافته بودند و همچنان در میان حالت « نه جنگ و نه صلح » باقی مانده بودند . فلسطینیان دریافتند به آرزو و آرمان خود ، یعنی زندگی در کشور مستقل فلسطین دست نخواهند یافت . این بود که وقتی از روند سازش سر خورده شدند ، تصمیم گرفتند که خود سرنوشت خویش را رقم بزنند .^[۱۲۷]
۳-۴-۶ کمپ دیوید دوم
مذاکرات کمپ دیوید در روز ۱۱ جولای ۲۰۰۰ آغاز شد و ۱۴ روز به طول انجامید . باراک در پوشش یک سرباز در جلسه سران شرکت کرد تا یک دیپلمات . وی درخواست عرفات را برای اعطای زمان بیشتر جهت آماده کردن زمینه رد کرد چرا که باور داشت با کمک آمریکایی ها ، قادر خواهد بود شرایط خود را در مورد توافق نهایی بر رقبای خود تحمیل کند . در مورد باراک باید گفت که او از خطوط قرمز خود گذشت و بسته ای را ارائه کرد که راه حلی برای تمام مسائل اصلی درگیری را یعنی زمین ، شهرک ها ، حقوق آوارگان و بیت المقدس را ارائه می داد . ^[۱۲۸]

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

با توجه به دستور کار جلسه مشخص بود که نمی توان به نتایج حاصل از این مذاکرات دلخوش بود . در طول این مذاکرات مسائل مهمی ازجمله قدس ، آوارگان ، مرزها و شهرک های یهودی نشین مطرح شد ولی باز هم به نتیجه راهگشا و مطلوبی نرسید . هرچند آمریکا و به خصوص رئیس جمهور این کشور که سال آخر ریاست جمهوری خود را می گذراند تلاش بسیار زیادی انجام داد تا بتواند با فشار بر طرف فلسطینی و امتیاز گرفتن از آنها اسرائیل را بر سر میز مذاکره نگه دارد ، ولی یاسر عرفات تسلیم این فشارها نشد و مذاکرات به بن بست رسید . عدم توافق طرفین در مسأله قدس ، آوارگان ، مرزها و شهرک های یهودی نشین از مهمترین دلایل شکست این مذاکرات بود .^[۱۲۹]
این مذاکرات از نظر گستردگی و تلاش برای خاتمه بدان تا آن زمان بی سابقه بود و می توان آن را از لحاظ اهمیت با پیمان اسلو مقایسه کرد . باراک و عرفات در کمپ دیوید دوم موافقت کردند ، که در آینده برای پیشبرد مذاکرات صلح تلاش کنند . آنها همچنین اعلام کردند که هدف مذاکرات رسیدن به یک صلح عادلانه و پایدار است و طرفین باید هرچه زودتر امکان دستیابی به توافق در همه زمینه ها برای ایجاد یک وضعیت باثبات را فراهم آورند . اسرائیل و فلسطین بر این نکته تأکید کردند که دستیابی به چنین توافقی فقط بر پایه قطعنامه های ۲۴۲ و ۳۳۸ شورای امنیت میسر خواهد بود . آنها همچنین متعهد شدند جوی را که برای مذاکرات فراهم آوردند که عاری از هرگونه فشار ، ارعاب و تهدید به اعمال خشونت باشد .
در این مذاکرات ایالات متحده امریکا یک نقش محوری و کلیدی را بر عهده گرفته بود فلذا اسرائیل و فلسطین توافق کردند که وجود آمریکا به عنوان یک طرف مذاکره کننده امری حیاتی است و پذیرفتن اینکه هرگونه واکنش و فعالیتی با اطلاع مسئولین آمریکایی صورت بگیرد^[۱۳۰].
این مذاکرات به صورت پنهانی و سری بین طرفین انجام می شد . زیرا با توجه به تجربه اسلو ، طرفین دریافته بودند که هرچه اطلاعات کمتری از مذاکرات به بیرون درز کند ، احتمال پیشرفت مذاکرات بیشتر خواهد بود . در این مذاکرات مسائل مهم و تعیین کننده ای مطرح شده بود ولی به حل و فصل نهایی دست پیدا نکرد و فقط توافقات در زمینه امور شکلی به دست آمد و به صورت ریشه ای و ماهوی به آن پرداخته نشد . ^[۱۳۱]
یکی از موارد مهمی که در این اجلاس مورد بررسی قرار گرفت مسأله قدس بود . اسرائیل و فلسطین در مورد این مسأله مهم جهان اسلام توافق کردند ، که دولت اسرائیل با صرف نظر کردن از مناطق شمال و جنوب قدس آنها را ضمیمه کرانه باختری کند . این محله ها شامل ابودیس ، غیرزید و ابودیس شرقی می باشد و با اطلاق اسم قدس بر آن ، فلسطینیان می توانند آن را به پایتختی حکومتشان انتخاب کنند . در امور شهرداری هم فلسطینیان می توانستند یک نوع سیستم شهرداری زیر نظر حکومت خود گردان را در این منطقه داشته باشند .
از نظر مناطق دینی در قدس نیز مقرر شد مدیریت دینی اماکن مقدس شهر قدیمی قدس تحت اداره فلسطینی – مسیحی قرار گیرد و مطابق راهکار پیشنهاد شده اماکن مسیحی تحت اداره مسیحی ها و اماکن اسلامی تحت اداره مسلمانان و اداره اماکن یهودی با یهودیان باشد . بر اساس این پیشنهاد فلسطینیان می توانستند پرچم فلسطین را روی اماکن مقدس اسلامی و مسیحی نصب کنند . اما باراک در مورد حل و فصل نهایی این امور واکنشی از خود نشان نداد و حل مسأله قدس را به مذاکرات بعدی موکول کرد^[۱۳۲] .
این مذاکرات را می توان یکی از بارزترین نشانه های عدم توافق طرفین بر روی موضوعات مهم و کلیدی دانست . زیرا هر وقت مذاکرات مسائل مهم و ریشه ای را مورد بررسی قرار می دهد این مذاکرات به بن بست می رسد زیرا افکار عمومی طرفین مناقشه حاضر به امتیاز دادن به یکدیگر نیستند . طرف فلسطینی همواره به محوریت قدس به عنوان پایتخت کشور فلسطینی تأکید می کند و نیز همواره حق بازگشت آوارگان فلسطینی را محفوظ می داند . در صورتیکه اسرائیل هرگز به تقسیم بیت المقدس راضی نخواهد شد . از طرف دیگر اسرائیل به خاطر بر هم خوردن بافت جمعیتی سرزمین های اشغالی نمی تواند بازگشت آوارگان را به سرزمین های تحت حاکمیت خودش بپذیرد زیرا در این صورت موجودیت خود را به خطر خواهد انداخت ، و در اصل همانطور که گفته شد می توان این طور نتیجه گرفت که اصولا اسرائیل با تشکیل یک کشور مستقل به عنوان فلسطین مخالف است و حکومت خود گردان را در حد یک ناظر مدنی بر مناطق غزه و اریحا می پذیرد .
شکست این مذاکرات تبعات بسیاری برای دولت حاکم اسرائیل به وجود آورد و سبب تضعیف هر چه بیشتر باراک و هم حزبی هایش شد . با این حال این شکست برای عرفات نیز پیامدهای خاص خود را داشت . عرفات انتظار داشت که در سال ۲۰۰۰ موجودیت کشور مستقل فلسطینی را اعلام کند که این موضوع با توجه به موضوعات پیش آمده عملا به بن بست رسید. ^[۱۳۳]
این مذاکرات دیدگاه همیشگی اسرائیل که هیچگاه امتیازاتی هر چند اندک را به فلسطینیان نمی دهد مورد تأیید قرار داد .
ایهود باراک بارها ادعا می کرد که سخاوتمندانه ترین پیشنهاد را در کمپ دیوید ارائه کرد و عرفات به یک انتخاب عمدی برای بی نتیجه گذاردن مذاکرات روی آورد و برای دریافت امتیازات بیشتر اسرائیل به خشونت متوسل شد . دنیس راس فرستاده ویژه کلینتون به خاورمیانه همچنین همه انتقادات را متوجه عرفات کرد و این بحث را مطرح کرد که در هیچ مرحله ای در کمپ دیوید یا در طول شش ماه پس از آن ، عرفات ظرفیت رسیدن به یک توافق دائمی را از خود نشان نداد . جرمی پرسمن که یک شخصیت علمی است به طور دقیق و عمیق تفسیرهای اسرائیلی و فلسطینی از اجلاس کمپ دیوید را بررسی کرد و نتیجه گرفت که تفسیر طرف فلسطینی به طور قابل توجه ای درست تر از تفسیر طرف اسرائیلی است . ^[۱۳۴]
در یک جمع بندی کلی درباره توافقنامه غزه – اریحا و طرح خود گردانی فلسطینی ها در این دو منطقه ، می توان به طور خلاصه چنین نتیجه گرفت که این قرارداد ، عملیات انتفاضه فلسطین را از صورت مبارزه فلسطینی – اسرائیلی خارج ، و به درگیری فلسطینی با فلسطینی تبدیل کرد ، و اسرائیل را از یک دردسر بزرگ به نام انتفاضه ، برای مدتی مدید نجات داد . اینک صهیونیست ها ، آسوده خاطر ، در پی تحقق اجرای سیاست توسعه طلبی و اسکان یهودیان دیگر کشورها در مناطق گوناگون فلسطین بر آمده اند . ^[۱۳۵]
۳-۴-۷ انتفاضه الاقصی
دیدارآریل شارون ، رهبرحزب ” لیکود ” از مسجد الاقصی است . درروز ۷ مهرماه ۱۳۷۹ ه.ش ،شارون به همراه ۳۰۰۰ سرباز ارتش رژیم صهیونیستی وارد مسجدالاقصی شد .^[۱۳۶] سخنان او در تبدیل مسجد الاقصی به کنیسه و اعلام شهر بیت المقدس به عنوان پایتخت همیشگی کشور اسرائیل ،^[۱۳۷] که در میان عناصر افراطی حزب لیکود سخنرانی کرد و بر مشروعیت خواسته های اسرائیل نسبت به مسجد الاقصی و معبد داوود تأکید کرد . این کار موجب جریحه دار شدن احساسات مسلمانان شد . اعتراض شدید مسلمانان به این اقدام تحریک آمیز شارون ، به درگیری های خونین انجامید . به دنبال کشتار مسلمانان در مسجد الاقصی ، دور جدید ، از قیام انتفاضه آغاز شد و انتفاضه الاقصی نام گرفت . ^[۱۳۸]بسیاری از اسرائیلیان این رهبر نظامی سابق را به تحریک عمدی احساسات متهم کردند ، با این هدف که پاسخی غضبناک را بر انگیخته و امکان هر موفقیت بالقوه در گفتگوهای جاری صلح را خنثی سازد . ^[۱۳۹]
سرخوردگی مردم فلسطین از روند مذاکرات ، و همچنین دلایل اقتصادی و اجتماعی از طرفی و شخصیت آریل شارون از طرف دیگر باعث واکنش شدید مردم سرزمین های اشغالی به این موضوع شد .^[۱۴۰] فلسطینیان آریل شارون را عامل قتل هزاران فلسطینی در ارودگاه های «صبرا » و « شتیلا » می دانند مضافا به اینکه شارون از لحاظ فکری با هر گونه امتیاز دادن به فلسطینیان مخالف بوده است . وی همچنین به سیاست های شهرک سازی اسرائیل در سرزمین های اشغالی سرعت بخشید و به همین خاطر از او به عنوان پدر شهرک سازی یاد می کنند .
این قیام زمانی آغاز شد که اشغالگری و جنایت های صهیونیست ها ، پس از مذاکرات صلح اعراب و اسرائیل و تشکیل حکومت خود گردان فلسطین در غزه و اریحا به ریاست یاسر عرفات ، ادامه یافت . ریشه ها و زمینه اصلی به وجود آمدن این انتفاضه به شرح زیر است . ^[۱۴۱]
ناتوانی تشکیلات خود گردان در تحقق وعده ها و اهداف تعیین شده در حالی که فساد در آن موج می زد ، سرخوردگی ملت فلسطین از توافقات تشکیلات خود گردان با رژیم صهیونیستی و غرب از جمله توافق اسلو ، تقویت گروه های مقاومت در ابعاد نظامی و مردمی که با مبارزه با دشمن را وارد ابعاد تازه ای کرده بود ، تلاش رژیم صهیونیستی برای اجرای توطئه تخریب مسجد الاقصی و پایتختی بیت المقدس ، پیروزی حزب الله لبنان بر رژیم صهیونیستی و اخراج اشغالگران از جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ از جمله عوامل تاثیر گذار بر انتفاضه ارزیابی می گردد . ^[۱۴۲]
اما علاوه بر عوامل یاد شده اقدام شارون در بازدید از مسجد الاقصی یک راهبرد دو سویه برای اسرائیل داشت . در صورت بروز جنبش مردمی مانند آن چیزی که رخ داد اسرائیل با سرکوب شدید آن ها می توانست از اقدامات بعدی آن ها در انجام چنین شورش هایی جلوگیری کند ، و همین امر باعث تضعیف حکومت خود گردان فلسطینی نیز می شد . از طرف دیگر شارون با بازدید از مسجد الاقصی برآینده ی دولت اسرائیل نقش عمده ای داشت و شارون با این اقدام توانست دولت ائتلافی اسرائیل به نخست وزیری باراک را ساقط کند .
اگر چه انتفاضه خود جوش بود و تبدیل سنگ ها به تفنگ از سوی فلسطینی ها و متوسل شدن اسرائیلی ها به راکت ، تانک و حملات هلی کوپترها تعداد تلفات جانی را به طرز بی رحمانه ای افزایش داد .^[۱۴۳] عملیات شهادت طلبانه ، استفاده خمپاره اندازها و جنگ افزارهای جدید توسط فلسطینیان ، اسرائیلی ها را به وحشت انداخت و باعث موج مهاجرت یهودیان به فلسطین متوقف شد . مراکز و اداره مهاجرت از فلسطین ، از یهودیان پر شد و مطبوعات اسرائیل ، این سوال بزرگ را مطرح و بررسی کردند که حضور صهیونیست ها در فلسطین تا چه حد مشروع است و آینده آن چه می شود ؟ ^[۱۴۴]
بر اساس آمارها تنها در هفته ی اول این درگیری ها پنجاه نفر از فلسطینیان کشته شده اند و بسیاری دیگر از آنان مجروح شدند ولی با این حال سرکوب گسترده ی آن ها نتوانست آتش انتفاضه را خاموش کند بلکه آن را شعله ورتر ساخت و منجر به تسری این قیام مردمی به تمامی سرزمین های اشغالی گردید . تلفات صهیونیست ها در سال اول انتفاضه ، ۱۶۳ کشته و صدها مجروح بود . از این میان ، طی پانزده عملیات شهادت طلبانه ، ۶۰ صهیونیست کشته و ۴۳۸ تن دیگر زخمی شدند .^[۱۴۵] هر چند که در این جریان هفت سال انتفاضه ، ملت فلسطین بیش از ۵ هزار شهید ۵۰ هزار بازداشتی و ۵۰ هزار زخمی را تقدیم آرمان های خویش ساخته است ، اما انتفاضه دست آوردهای بسیاری برای این ملت به ارمغان آورده است که راه را بیش از گذشته برای تحقق آرمان هایشان هموار ساخته است . ^[۱۴۶]براساس گزارش کمیته دفاع از اسرا و زندانیان فلسطینی ، و همچنین بر اساس سرشماری انجام شده از زندانیان آزاد شده ، معلوم شد در سال اول انتفاضه ، بیش از ۸۵ درصد از زندانیان فلسطینی ، شدیدترین شکنجه های روحی و جسمی را تحمل کرده اند . از تهاجمات گسترده صهیونیست ها ، حمله به شهر جنین و کشتار بی رحمانه مردم توسط سربازان اسرائیلی بود که در واقع ، تکرار فاجعه اردوگاه های صبرا و شتیلا در لبنان بود . این جنایت ، آن قدر بی رحمانه بود که حتی مقامات آمریکای و انگلیسی نتوانستند آن را انکار کنند و این کشتار را مانند دیگر مجامع عمومی جهانی و نظیر سازمان ملل ، تأکید کرد . اما صهیونیست ها به کار خود ادامه دادند و شهرهایی چون نابلس ، طولکرم ، الخلیل و….. را نیز مورد حمله قرار دادند . ^[۱۴۷]
متعاقب این جنایات ، مسلمانان و دولت مردان کشورهای مسلمان نیز به حمایت از مردم فلسطین پرداختند و این امر و فشار جامعه بین المللی به ارجاع پرونده ی اسرائیل به شورای امنیت سازمان ملل منجر شد . هر چند که آمریکا به عنوان حامی همیشگی اسرائیل در شورای امنیت حضور داشت ، ولی ابعاد فاجعه آنچنان گسترده بود که حتی آمریکا به خود اجازه وتوی این قطعنامه را نداد و قطعنامه ای در محکومیت اقدامات اسرائیل با چهارده رأی مثبت و یک رأی ممتنع به تصویب رسید .
کشورهای مسلمان نیز متفقا به حمایت از اقدامات فلسطینیان پرداختند و روابط سیاسی و اقتصادی خود را با اسرائیل قطع کردند . همچنین آنها دستور به تعطیلی بیش از ۲۰ سفارتخانه آمریکا در کشورهای عربی – اسلامی دادند که این امر موجب دلگرمی فلسطینیان در ادامه مبارزه با اسرائیل شد .^[۱۴۸]
تلاش های بین المللی برای پایان دادن به درگیری ها در سطح جهانی ادامه داشت که از میان آنها می توان به اجلاس پاریس اشاره کرد . این اجلاس در چهارم اکتبر ۲۰۰۰ بعد از گذشت نزدیک به یک هفته در پاریس آغاز به کار کرد . در این اجلاس طرفین توافق کردند که هر چه زودتر آتش بس اعلام شود . این توافق هم کارساز نبود و طرفین بر شدت حملات خود به مواضع یکدیگر افزودند ، به عنان مثال می توان از حمله ی موشکی اسرائیل به نوار غزه نام برد .
بی نتیجه بودن اجلاس پاریس و گسترش ابعاد بحران باعث شد که اجلاسی با حضور حسنی مبارک و آلبرات و عرفات در شرم الشیخ برگزار شود . در این اجلاس ، نیز بر پایان هر چه سریعتر درگیری ها تأکید شد ولی این اجلاس هم بی نتیجه بود . متعاقب این اجلاس ، اجلاس دیگری در شرم الشیخ در تاریخ ۱۶ اکتبر برگزار شد که با حضور عرفات و باراک و ملک عبدالله و حسنی مبارک و خاویر سولانا تشکیل شد و در آن به پایان خشونت و از سرگیری مذاکرات و همکاری میان اسرائیل و فلسطین تأکید شد البته طرفین توافق کردند ، اقداماتی اتخاذ کنند که از تکرار این درگیری ها جلوگیری شود . ^[۱۴۹]
۳-۴-۸ نقشه راه
به رقم اینکه در آغاز ، امریکا هیچ تمایلی برای دخالت در منازعه خاورمیانه نداشت ، به دنبال احساس نیاز به لزوم هماهنگی کشورهای خاورمیانه با اهداف و منابع ملی خود ، با اتخاذ یک استراتژی راهبردی مصمم شد تا به هر شکلی ، منافع ملی خویش را تامین کند . بنابراین ، با ارائه طرح « نقشه راه » و با جلب حمایت کشورهای اروپایی ، روسیه و سازمان ملل ، کوشید تا به هر نحو ممکن ، دو طرف درگیر را به نشستن بر سر میز مذاکره و پذیرفتن این راه حل وادار کند .
در این راستا ، رئیس جمهور ایالات متحده در نشست سران عرب در « شرم الشیخ » اطمینان داد کاری خواهد کرد که هر دو طرف در کنار یکدیگر و با لذت بردن از صلح و امنیت زندگی کنند . وی همچنین ابراز کرد : « بدین دلیل که جهان دوست دارد دولت فلسطین آزاد و در صلح زندگی کند ، دولت این کشور تمام تلاش خود را برای رسیدن به این هدف متمرکز خواهد کرد » . ^[۱۵۰]
طرح نقشه راه را می توان یک مسیر دانست که تنها به گفتگو منجر می شود و نمی توان از آن انتظار بدست آمدن یک نتیجه مطلوب را داشت . در ماه آوریل سال ۲۰۰۳ کوفی عنان – دبیر کل ملل متحد – از طرف ایالات متحده ، روسیه و اتحادیه اروپا ، یک « نقشه راه » برای حل مناقشه اسرائیل و اعراب اعلام نمود . عنان اظهار داشت :
این راه حل که نتیجه مذاکره طرفهاست ، به ایجاد کشور مستقل مردم سالار از فلسطین منجر خواهد شد که با صلح و امنیت در کنار اسرائیل و دیگر همسایگانش زندگی می کند . این راه حل ، بر پایه مصرحات کنفرانس مادرید و اصل زمین در برابر صلح ، قطعنامه های ۲۴۲ ، ۳۳۸ و ۱۳۹۷ شورای امنیت ملل متحد ، توافقات قبلی طرفین و ابتکار عربی پیشنهادی امیر عبدالله ، که در بیروت مورد تأیید سران عرب قرار گرفت ، به اشغالی که در سال ۱۹۶۷ آغاز شد ، خاتمه خواهد داد .
فلسطینیان نقشه ی راه را به طور کامل پذیرفتند ؛ اما دولت اسرائیل چهارده قید و پیش شرط اعلام داشت که بعضی آنها بر سر راه هر گفتگوی صلح نهایی بود . قید و شرط های اسرائیل شامل بود :

1. 1. انحلال همه زیر گروه های فرعی مبارزه جوی فلسطینی ، جمع آوری همه سلاح های غیر قانونی و امحای آنها ؛

1. 1. توقف تحریک علیه اسرائیل ، اما نقشه راه نمی تواند مقرر دارد که اسرائیل باید خشونت و تحریک علیه فلسطینیان را متوقف سازد ؛

1. 1. کنترل اسرائیل بر فلسطین ، از جمله ورود و خروج همه اشخاص و بار ، به اضافه فضای هوایی و طیف الکترو مغناطیسی ؛

1. 1. عدول از حق بازگشت آوارگان به اسرائیل ؛

1. 1. هیچ بحثی پیرامون شهرکهای اسرائیلی در یهودیه ، سامره و غزه یا وضعیت تشکیلات فلسطین و نهاد های آن در اورشلیم انجام نگیرد ؛

1. 1. هیچ اشاره ای به مصرحات اصلی قطعنامه ۲۴۲ ملل متحد نشود .

نتیجه عملی این همه ، آن بود که نقشه راه صلح موضوعیت خود را از دست داد تنها با دو نتیجه : اسرائیل توانست با طرح رشته بی پایان از پیش شرط هایی که هرگز قابل تحقق نیست ، از آن به عنوان یک تاکتیک تأخیری استفاده کند ، و در ضمن به اجرای یک طرفه اهداف خود ادامه دهد ، و ایالات متحده توانست این برداشت را ایجاد کند که مداخله مثبتی در « فرایند صلح » داشته است ، فرآیندی که بوش اعلام کرده در دوران ریاست جمهوری او تحقق نخواهد یافت . ^[۱۵۱]
نقشه راه شامل ۴ بخش مقدمه و ۳ مرحله است که باید تا سال ۲۰۰۵ به نتیجه برسد .
در مقدمه ، توصیف کلی طرح و مراحل آن و همچنین تبیین نقش کمیته چهار جانبه و قواعدی که صلح دائمی بر پایه آن قرار دارد ، گنجانیده شده است .
در مرحله اول ، گروه های فلسطینی باید خشونت علیه اسرائیل را کنار بگذارند و سازمانهای سیاسی فلسطینی نیز به تجدید ساختار داخلی خود بپردازند ، همچنین اسرائیل موظف است شهرک های یهودی نشین را غیر نظامی کند ، آنها را توسعه ندهد و تا ماه مارس سال ۲۰۰۴ برنامه منسجمی را برای عقب نشینی نیروهای نظامی خود از کرانه باختری تعیین کند ، ضمن آنکه در آخرین گام ، نیز باید انتخابات فلسطین برگزار و اعتماد سازی انجام شود .
مرحله دوم ، تشکیل دولت فلسطینی مستقل و برگزاری کنفرانسی بین المللی برای نظارت و پیشبرد این طرح خواهد بود .

تصمیم ­گیری شماره ۱ به ۲(ESM_1,2) ، به صورت زیر گردآوری می شود:
n: تعداد واحدهای تصمیم ­گیری که در این مطالعه برابر با ۱۶ است.
m: تعداد ورودی­های سیستم که در این مطالعه برابر با ۲ است.
s: تعداد خروجی­های سیستم که در این مطالعه برابر با ۳ است.
x_ij-ها: مقادیر ورودی­ ها (x_ij = میزان ورودی i-ام از واحد j-ام) برای مثال X₁₁=4,860,687

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

Y_rj-ها: مقادیر خروجی­ها (y_rj = میزان خروجی r-ام از واحد j-ام) برای مثال Y₂₁=8.07
k: شناسه واحدی که حاشیه امنیت کارایی آن تحت بررسی است که در این مطالعه برابر با ۱ است.
t: شناسه واحدی که حاشیه امنیت کارایی واحدk نسبت به آن سنجیده می­شودکه دراین مطالعه برابر با ۲ است.
δ: پارامتر دقت حاشیه امنیت کارایی که در این مطالعه برابر با ۰۱/۰ است.
نتیجه گام یک مراحل اجرایی الگوریتم در جدول شماره ۴-۱۰ منعکس است لذا گام های بعدی به شرح زیر پیگیری می شود:
گام ۲- = ۱۰۰ % E₁⁰ E_k⁰ =
گام ۳- ۱۵٫۹۶ Y_2,2⁰ =۱۱٫ ۶۱ Y_3,2⁰ =۴۷ Y_1,2⁰
گام ۴- ۰٫۰۱ α =
گام ۵- Y_1,2=Y_1,2⁰ (۱+۰٫۰۱)= ۱۶٫۱۲
۱۱٫۷۳ Y_2,2=Y_2,2⁰ (۱+۰٫۰۱)=
Y_3,2=Y_3,2⁰ (۱+۰٫۰۱)=۴۷٫۴۷
گام ۶- براساس خروجی های جدید واحد شماره ۲، مجدداً کارایی واحد شماره ۱ محاسبه می شود:
E₁= 100 %
گام ۷- چون کارایی محاسبه شده در گام ۶ کمتر از کارایی به دست آمده در گام ۲ نیست، لذا بدون رفتن به گام ۱۰، گام بعدی اجرا می شود.
گام ۸- =۰٫۰۱+۰٫۰۱=۰٫۰۲ α+δ α =
گام ۹- به گام ۵ رفته و مجدداً خروجی های جدید واحد شماره ۲ محاسبه می شود:
Y_1,2=Y_1,2⁰ (۱+۰٫۰۲)= ۱۶٫۲۸
Y_2,2=Y_2,2⁰ (۱+۰٫۰۲)= ۱۱٫۸۴
Y_3,2=Y_3,2⁰ (۱+۰٫۰۲)= ۴۷٫۹۴
مثل گام ۶ و براساس خروجی های جدید واحد شماره ۲، مجدداً کارایی واحد شماره ۱ محاسبه
می شود: E₁= 100 %
چون این دفعه هم کارایی محاسبه شده کمتر از کارایی به دست آمده در گام ۲ نیست، لذا α جدید محاسبه می شود:
=۰٫۰۲+۰٫۰۱=۰٫۰۳ α+δ α =
مجدداً خروجی های جدید واحد شماره ۲ محاسبه می گردد:
Y_1,2=Y_1,2⁰ (۱+۰٫۰۳)= ۱۶٫۴۴
Y_2,2=Y_2,2⁰ (۱+۰٫۰۳)= ۱۱٫۹۶
Y_3,2=Y_3,2⁰ (۱+۰٫۰۳)= ۴۸٫۴۱
با توجه به اینکه کارایی محاسبه شده برای واحد شماره ۱، با خروجی های جدید واحد شماره ۲ همچنان فاقد شرط مندرج در گام ۷ است، این عملیات ادامه می یابد تا نهایتاً با ۲۳/۰ = α کارایی واحد شماره ۱ کاهش می یابد، یعنی:
E₁=0.999<100 % گام ۱۰- لذا حاشیه امنیت کارایی واحد شماره ۱ نسبت به واحد شماره ۲ برابر است با ۲۲ درصد، یعنی:
ESM_1,2=22 %
ذکر این نکته ضروری است که اگر خروجی های واحد شماره۲، تا سقف ۲۰ درصد افزایش یابد، این واحد همچنان نا کارا بوده اما از آن به بعد کارا شده ( با ۲۱% افزایش )، سپس باعث جابجایی مرز کارا نیز می شود.
براساس الگوریتم فوق و به کمک یک برنامه کامپیوتری که در محیط دلفی عمل می کند، حاشیه امنیت کارایی تمام گروه ­های شانزده­گانه آموزشی، نسبت به هم مورد سنجش قرار گرفته که نتایج آن در جدول ۴-۱۱ منعکس است . این جدول پارامتر مورد نظر را در چهار وضعیت واحد کارا به کارا، ناکارا به ناکارا، کارا به ناکارا و ناکارا به کارا به صورت نسبی نشان می دهد.
جدول ۴-۱۱: حاشیه امنیت نسبی کارایی واحدها بر حسب درصد (سطر نسبت به ستون)^[۶۴]

یکی از نویسندگان تحت عنوان طرق حمل و نقل هروئین می‌نویسد: مسافرت هوایی بیشترین حجم حمل و نقل هروئین را عهده دار است در مقابل انتقال از طریق پست در حال کاهش است. این نویسنده در ادامه و تحت عنوان راه های سودآوری اضافه می کند: مهمترین مکان‌های معامله قاچاق هروئین راه های زیر است:
پاکستان، هند، سریلانکا، بنگلادش، تایلند، اندونزی
کشورهای پاکستان، آفریقا به نیجریه، ساحل عاج، تانزانیا، کنیا، اوگاندا، اتیوپی، نگو، گینه، آفریقای جنوبی
پاکستان، کشورهای اروپایی به هلند، یونان، بریتانیا، آلمان، سوئد
پاکستان، عربستان سعودی (امارات متحده عربی، کشورهای آفریقایی )
هند، سریلانکا، بنگلادش
میانمار، چین
چین، مکه، ژاپن(در موارد متعددی مقادیر کمی توسط مسافرین به مکه قاچاق شده است و به ژاپن از طریق پست^[۷۷])
یکی از نویسندگان تحت عنوان قاچاق یا سودآورترین تجارت جهانی می‌نویسد: کوکائین در مزارع کشورهایی مثل پرو، بولیوی، کلمبیا و اکوادور کشت می‌شود پس از تسویه شدن در مراکز تصفیه به لطف و همکاری مأموران فاسد با قایق و هواپیما به مراکز حمل در آمریکای مرکزی، مکزیک و کارائیب، حمل و از آنجا به بازارهای مصرف در فلورایدا، تگزاس و کالیفرنیا در داخل خاک آمریکا ارسال می‌گردد این مثال به درستی خصیصه‌ی سازمان یافته و فراملّی جرم قاچاق موادمخدّر را نشان می‌دهد در کشور خود ما نیز کاروانهای قاچاق موادمخدّر از مرزهای شرقی کشور وارد می‌شوند تا موادمخدر را علاوه بر توزیع در داخل کشور به سوی کشورهای اروپایی و آمریکا ارسال دارند^[۷۸]. امروزه حتی توزیع موادمخدّر در سطح خرد نیز به طور سازمان یافته صورت می‌گیرد. قاچاقچیان خرده پا، مانند توریستها مقادیر کمی از موادمخدّر مثل چند گرم هروئین یا یک کیلو ماریجوانا را به صورت مستقیم به افراد مورد اعتماد منتقل می‌کنند و سود کلانی را به دست می‌آورند برخی از قاچاقچیان نیز برای استفاده از مزایای قانونی مربوط به برخورد ملایم با کودکان از این افراد استفاده می‌کنند^[۷۹]. بروز جنگ در افغانستان به عنوان عامل اصلی قاچاق موادمخدّر به ایران و آوارگی بیش از ۵/۳ میلیون افغانی و پناهندگی آنان به ایران از دیگر عوامل عدم موفقیت مبارزه با قاچاق موادمخدّر به شمار می‌رود، چون برخی از این مهاجران فقط مهاجر صرف نبوده‌اند بلکه عامل پوششی مناسب برای قاچاق موادمخدّر به ایران بودند. ضمن اینکه تعدادی از خود همین مهاجران نیز قاچاقچی موادمخدّر هستند به نحوی که در سال ۷۹ تعداد ۴۰۷۵ نفر از اتباع افغانستان به اتهام قاچاق موادمخدّر در زندانهای ایران به سر می‌برده‌اند که در مقایسه با تعداد اتباع خارجی دیگر بیشترین تعداد متعلق به افغانستان بوده است^[۸۰].

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

به هر روی ترانزیت موادمخدّر و دامنگیرشدن جامعه جهانی به این جرم ، جامعه بین المللی را به مبارزه واداشت. با تشکیل جامعه ی ملل در سال ۱۹۲۰ و کمیته مشورتی برای قاچاق تریاک و سایر داروهای خطرناک و سپس با تأسیس سازمان ملل و تجدید فعالیت پلیس بین المللی تعدادی با نسبت زیاد کنوانسیـون، پروتکل و اسناد مهم بین المللی در قرن بیستم میلادی به تصویب رسید و چند ارگان بین المللی نیز برای اجراء یا نظارت بر اجرای مصوبات بین المللی تأسیس شد از قبیل: الف: هیأت دائمی مرکزی تریاک ب: هیأت کنترل بین المللی موادمخدّر ج: برنامه کنترل موادمخدر که به دفتر مقابله با موادمخدّر و جرم تغییر عنوان یافته است د: کمیسیون موادمخدّر سازمان ملل متحّد و کمیسیون‌های فرعی و منطقهای^[۸۱].
همانگونه که گفته شد ، قاچاقچیان موادمخدّر از گردشگری و سفر به عنوان جزء جداییناپذیری استفاده می‌برند تا سودهای کلانی نصیبشان شود و گاهی نیز افراد، بدون عضویت در تشکیلات و سازمانهای تبهکار به قاچاق موادمخدّر البته، نه در آن شکل گسترده ، مبادرت می‌ورزند امّا سؤال اینجاست که چه دلایلی می‌تواند برای قاچاق موادّمخدر در میان باشد؟ یکی از نویسندگان تحت عنوان عوامل اعتیاد به موادمخدّر، از سال ۴۸ تا آخر سال ۵۷ می‌نویسد: عدم کشت و تولید تریاک در داخل کشور قاچاقچیان را به فکر وارد کردن موادمخدّر به خصوص هروئین از کشورهای دیگر به ویژه ترکیه، پاکستان و افغانستان به ایران انداخت^[۸۲]. عامل مهّمی که نباید از نظر دور داشت قاچاق موادمخدّر یک تجارت سودآور و فسادآور جهانی است شاید بیشتر از سایر جرایم فراملّی با گردشگری و سفر به عنوان یک پدیده اجتماعی گره خورده باشد و این آمیختگی تا سرحدی است که نبود سفر و گردشگری تحقق جرم قاچاق به این حجم عظیم سود را امکان پذیر نمیسازد.
از سوی دیگر آنچه می‌تواند عامل مهم و ترغیب کننده در فرایند فسادانگیز قاچاق موادمخدّر باشد ناتوانی دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی در کنترل مرزهای جغرافیایی می‌باشد به سخن دیگر ضعف در این حوزه امنیتی، قاچاقچیان را به عنوان تلاشگران عرصه ناسالم اقتصادی به سوی خود جلب می‌کند و شاید به همین علت باشد ترانزیت و قاچاق موادمخدر، از نقطه‌ای به نقطهی دیگر دنیا به نسبت زیادتر باشد. آنچه در این میان قابل ملاحظه است کشت خشخاش در نقاط معروف و مشخص دنیا قابل بحث است. فقر و بیکاری دو عامل اثبات شده گرایش به اعتیاد به موادمخدّر است بدون تردید در هر منطقه‌ای که این دو عامل حضور داشته باشد گرایش قاچاقچیان به قاچاق موادمخدّر بیشتر می‌شود ابتدا و در وهله ی اول این قاچاقچیان تلاش خود را مصرانه بر شناسایی مناطق سرمایهگذاری می‌کنند که در آن کشت خشخاش از آزادی مطلق و بی چون و چرا برخوردار است پس با حمل مواد به کشورها و مناطقی که بازار این مواد محسوب می‌شود به دنبال یک تجارت پرسود هستند بدون شک به تحقیق در مورد کشورهایی می‌پردازند که از نظر اقتصادی و قدرت علمی و فرهنگی ضعیف می‌باشند این مطلب که فقر عامل مهم و تأثیرگذاری در وقوع جرم به شمار می‌رود در جرمشناسی به اثبات رسیده است بنابراین فقر برای قاچاقچیان نقطه امید در رهایی به شمار می‌رود. فقر و بیکاری، پل عبور آنها برای دستیابی به سرمایه‌های افسانه‌ای است. بدون تردید انحرافات اجتماعی عامل مؤثری در زمینه میزان قاچاق موادمخدّر، به کشورهای خاص می‌شود. یکی از نویسندگان علوم اجتماعی تحت عنوان نتایج فقر می‌نویسد: بخش زیادی از افراد بیخانمان از ناراحتی‌های جسمی فراوان، اعتیاد به موادمخدّر و بیماری روانی، رنج می‌برند. حتی فقیرانی که بیخانمان نیستند، از نارسایی در سلامت خویش و وابستگان خود رنج می‌برند^[۸۳]. این نویسنده در خصوص بررسی رابطه‌ی فقر و انحراف می‌نویسد: دو شکل فقر و انحراف با هم، رابطه‌ای دو سویه دارند از سویی فقر خود یک انحراف اجتماعی یا یک شکل اجتماعی شناخته می‌شود و از سویی، دیگر به عنوان عامل یا زمینهساز انحراف تلقی می‌شود. پژوهشگران اجتماعی، در بسیاری از بررسی‌ها فقر و یا نمودهای خاص آن را به عنوان یک متغیر مستقل، در مطالعات خود مورد استفاده قرار می‌دهند^[۸۴]. به صورت مطلق و بدون هیچ قیدی نمیتوان اینگونه پنداشت که قاچاقچیان به مثابه ی یک گروه جامعهشناس به نظاره نشسته‌اند تا دریابند که کدام کشور بازار خوبی برای عرضه‌ی این محصول خانمانسوز به شمار می‌رود. بلکه کشوری مثل چین با موادمخدّر اعم از قاچاق و کشت و استعمال، همزاد شده است حال آنکه اقتصاد چین، امروزه جزء اقتصادهای پویای جهانی به شمار می‌رود. طبق آمار موجود سالانه ۴۰ تن هروئین عمدتاً از طریق استان جنوبغربی یونان وارد چین می‌شود که بخش اعظم آن، راهی سایر کشورهای غیرکمونیستی آسیا و نیز کشورهای غربی می‌گردد. کشت تریاک نیز امروزه در حداقل ۱۷ استان از ۳۰ استان چین انجام می‌گیرد. مرکز مبارزه با موادمخدر سیا حدود ۲۰۰۰ هکتار اراضی کشت تریاک را فقط در استان یونان شناسایی کرده است، این امر موجب افزایش تعداد معتادان این کشور نیز شده است از نوامبر سال ۱۹۹۲، تعداد معتادان ثبت شده در چین بالغ بر ۲۵۰ هزار نفر بوده است که البّته بنابر اعتقاد منابع آگاه تعداد واقعی حداقل ده برابر این رقم می‌باشد^[۸۵]. با ملاحظه این آمار، این سؤال به ذهن خطور می‌کند که چطور چین که زمانی، یکی از بهترین نمونه‌های مبارزه با موادمخدّر به شمار می‌آمد در سالهای دهه ۹۰، به یک کشور مشکل دار، در این زمینه تبدیل شد؟ دلیل عمده این امر را باید در خارج از مرزهای این کشور، جستجو کرد در محلی که اصطلاحاً مثلث طلایی تولید موادمخدّر نامبرده می‌شود، یعنی در کشور‌های لائوس،برمه، تایلند^[۸۶].
در خصوص این قسمت دیده می‌شود، فقر و بیکاری عامل قاچاق قاچاقچیان نیست، بلکه یک عامل برونمرزی و مجموعه‌ای از شرایط، علت قاچاق موادمخدّر به یک کشور یا منطقه ی دیگر به شمار می‌رود بنابراین، گاهی عدم کشت خشخاش به صورت مطلق عامل به شمار می‌رود، گاهی فقر و بیکاری عامل قاچاق است گاهی عامل یا عوامل برونمرزی است که از آن جمله می‌توان در مسیر ترانزیت واقع شدن یک کشور را برشمرد. علیالاصول در پاسخ به این سؤال که چه عواملی سبب صورت گرفتن قاچاق موادمخدّر می‌شود می‌توان به این نحوه نگریست که قاچاق موادمخدّر در ابتداییترین مرحله یک تجارت پرسود است. حال قاچاقچیان در راه به دست آوردن بازارهای پرسودتر و پررونقتر، در جستجوی بیوقفه ی بازاری پرعرضه هستند و کجا بهتر از آنجا که فقر و بیکاری موج بزند و بستر را برای اعتیاد به مواد خانمانسوز مخدّر فراهم نماید و گاهی در عرصه‌ی بین المللی بعضی از کشورها بیشتر از کشورهای دیگر، قربانی این موادّ افیونی می‌شود چراکه در مسیر ترانزیت و حمل موادمخدّر قرار گرفته اند.
اگرچه از بحث، فاصله می‌گیریم امّا این نکته را نباید از نظر دور داشت که جوانان و نوجوانان به دلیل عدم کنترل، وفور موادمخدّر، تأثیرپذیری از احساسات و تحریکات جوانی و لذّتجویی، به موادمخدّر پناه می‌برند. در بعضی جوامع اروپایی استعمال موادمخدّر نوعی تفریح و در اوایل به انگیزه ارضاء حس کنجکاوی یا فرار از مشکلات زندگی و روحی، انجام می‌گیرد^[۸۷]. در این عرصه ما به دنبال گرایش به اعتیاد موادمخدّر نبودیم، بلکه به این نگریسته شد که علل قاچاق موادمخدّر چیست؟ که گاهی با علل گرایش به موادمخدّر آمیخته شد که از آن گریز و گزیری نبود، ضمن آنکه قائل به آن هستیم که علل دیگری هم می‌تواند پاسخگوی این سؤال باشد.
مبحث پنجم: تروریسم:
در مورد تاریخچه‌ واژه‌ی تروریسم آنگونه که فرهنگ انگلیسی آکسفورد بیان شده این واژه برای اولین بار در سال ۱۷۹۵ میلادی برای توصیف حکومت ترس و وحشت که در فرانسه در فاصله ی انقلاب سال ۹۴-۱۷۸۹ حاکم بود به کار رفت. البته واژه‌ی ترور به معنای عام آن از اواخر قرن چهاردهـم به کار می‌رفت و نمایانـگر حالت ترس و وحشت شدید بوده است. در سطح حقـوق بین المللی اصطلاح تروریسم برای اوّلین بار در جریان سومین کنفرانس بین المللی کردن حقوق جزا در بروکسل در سال ۱۹۳۰ به کار رفت^[۸۸].
ترور هم یکی از جمله جرایمی است که جامعه ی بین المللی به نوعی با آن درگیر است. این جرم نیز می‌تواند در پوشش یک گردشگر صورت گیرد یا از سفر و گردشگری برای ترور بهره گرفته شود. ترور، گاهی سیاسی است که با اهداف سیاسی انجام می‌شود و گاهی غیرسیاسی است. اهدافی مثل اخاذی همینطور تروریسم گاهی داخلی و گاهی بین المللی و خارجی است^[۸۹]. واژه تروریسم از فعل ترور مشتق شده است که در لغت به معنای ایجاد رعب و هراس در بین مردم و یا مرعوب ساختن دیگران می‌باشد. در فرهنگ آکسفورد تروریسم به وحشت فزاینده یک شخص یا چیزی که وحشت فزاینده‌ای تولید کند، تعریف شده است این فرهنگ ذیل این تعریف، اضافه می‌کند که تروریسم توسل به خشونت برای اهداف سیاسی یا اجبار حکومت به انجام فعل یا ترک فعلی به این وسیله که در بین مردم تولید وحشت کند، چنانچه مشاهده می‌شود تعریف تروریسم ایجاد وحشت در بین مردم برای تحت فشار گذاشتن حکومت می‌باشد به همین دلیل جهت برگرداندن مناسبی در زبان فارسی می‌توان از اصطلاحات وحشتافکنی یا دهشتافکنی استفاده کرد.^[۹۰]
آنچه در ترور نشانه می‌رود، امنیت ملی است و یا آرامش و ایجاد ثباتی که بر زندگی فردی و اجتماعی مردم حاکم است. تروریست‌ها ممکن است برای اینکه بتوانند به مقاصد سیاسی یا حتی، غیرسیاسی خود دست یابند به ترور افراد گروه های غیرسیاسی دست بزنند. «تروریست‌ها برای رسیدن به هدف، ایجاد ناامنی در جامعه، اصولاً افراد و اهداف غیرنظامی بی دفاعی را مورد هدف قرار می‌دهند که عادتاً انتظار حمله به آنها نمیرود. درست به همین دلیل، تروریسم غالباً رعب و وحشت بسیار زیادی تولید می‌کند و همگان احساس ناامنی می‌کنند. روشن است در چنین فضایی بسیاری از حقوق بشر یا مستقیماً نقض می‌شود و یا به طور غیرمستقیم، محدود یا معلق می‌گردد^[۹۱].»
ترور با ایجاد رعب و وحشت فزاینده خود می‌تواند امنیّت ملّی را خدشهدار سازد که در جای خود بدان پرداخته می‌شود. بن مایه‌ی ترور، ایجاد ترس و وحشت عمومی است. به نظر می‌رسد آنچه از ترور در این بخش عرضه شد با ماده ۱۸۵ قانون مجازات امکان قرابتهایی را داشته باشد.
ماده ۱۸۵: سارق مسلح و قطاعالطریق، هرگاه با اسلحه‌ی امنیت، مردم یا جاده را بر هم بزند و رعب و وحشت ایجاد کند محاربه است. البته همانگونه که گفته شد نزدیکی وجود دارد نه تطابق و همسانی. “با دقت در تعریف محاربه هدف سیاسی مرتکبان، شرط تحقق جرم محاربه نیست در حالی که در ترور اصولاً هدف تروریست‌ها، سیاسی است بنابراین ممکن است محاربه ، آنگونه که موردنظر قانون مجازات اسلامی است با هدف سیاسی یا اهدافی همچون سرقت و راهزنی صورت گیرد که در صورت اول با مفهوم تروریسم مترادف خواهد شد. تروریسم نیز ممکن است با محاربه مترادف گردد. از این رو می‌توان بین تروریسم و محاربه، رابطه عموم و خصوص منوجه قائل شد^[۹۲].
در برخی موارد قانونی دیده می‌شود که با تعریفی که انجمن حقوق بینالملل از ترور کرده است مشابه به نظر می‌رسد. تروریسم هر عمل جدی خشونت بار یا تهدید به آن، توسط یک فرد علیه عموم مردم است اعم از اینکه مرتکب، به طور انفرادی عمل نموده باشد یا با همراهی دیگر افراد. این اعمال باید به منظور ترسانیدن افراد، ایجاد جراحت یا مرگ آنها، اخلال در فعّالیت‌های سازمان‌های بین المللی، ایجاد خسارت یا صدمه به امکان یا اموال مذکور یا مداخله در سامانه‌های حمل و نقل و ارتباطی، برای تضعیف روابط دوستانه میان دولت‌ها یا میان اتباع دولت‌های مختلف یا باجخواهی امتیازاتی از دولت‌ها باشد^[۹۳].
ماده ۵۱۵ قانون مجازات اسلامی: هر کس به جان رهبر و هر یک از رؤسای سهگانه و مراجع بزرگ تقلید، سوءقصد نماید چنانچه محارب شناخته نشود به حبس از ۳ تا۱۰ سال محکوم خواهد شد.
ماده ۵۱۶: هرکس به جان رئیس کشور خارجی، یا نماینده‌ی سیاسی آن در قلمرو ایران سوء قصد نماید به مجازات مذکور در ماده ۵۱۵ محکوم می‌شود مشروط بر اینکه در آن کشور نیز نسبت به ایران معامله متقابل شود.
شاید بتوان این دو ماده را از مصادیق ترور دانست، چراکه ترور سبب ایجاد ارعاب و وحشت عمومی می‌شود. ترور می‌تواند امنیت ملی را نشانه برود.
در قانون مجازات اسلامی کراراً امنیت ملی مورد توجه قرار گرفته است بدون اینکه تعریفی از آن به عمل آید^[۹۴].
مفهوم امنیت همزاد جوامع انسانی کوچک و بزرگ بوده است. قبایل کوچک، جوامع اولیه، امپراتوریهای بزرگ جهان باستان و دولت شهرهای یونان هیچکدام با مفهوم امنیت بیگانه نبوده‌اند امّا مفهوم امنیت ملّی یعنی اصطلاحی که از دو واژه امنیت (اسم معنی) و ملّی(صفت) تشکیل شده است، طبعاً مفهوم جدیدی است که با پیدایش پدیده‌ی دولت‌های ملّی در دوران معاصر پدیدار شده است^[۹۵].
اصطلاح امنیت ملّی مدّتها در تکیه ی سیاستمداران و رهبران نظامی به کار می‌رفت بی آنکه کسی درصدد تعریف یا توضیح آن برآید. حتّی محققان و نویسندگان عرصه علوم اجتماعی و سیاسی، ضمن اینکه تصریحاً و تلویحاً این نوشته را در نوشته‌های خود به کار می‌برند تعریفی از این مفهوم به دست ندادند^[۹۶].
به هرروی ذات ترور خشونت است. کمااینکه در تعریف ترور آمده ست: ترور در زبان فرانسه، به معنای هراس و هراسافکنی است و در علوم سیاسی به کارهای خشونتآمیز و غیــرقانونی حکومت‌ها برای سرکوبی مخالفـان خود گفته می شود . و نیز کردار گروه های مبارزی که برای رسیدن به هدف‌های سیـاسی خود دست به کارهای خشونتآمیز و هراسانگیز می‌زنند ترور نامیده می‌شود همچنین ترور به معنای کشتار سیاسی به کار می‌رود^[۹۷].
خشونت به کار گرفته شده در ترور از طریق سلاح‌های گرم و سرد، بمبگذاری، قتل و … اعمال می‌شود.
اهداف مستقیم خشونت ، کسانی‌اند که به مثابه ی ابزار پیام از آنها استفاده می‌شود و طی عملیات تروریستی مستقیماً هدف قرار می‌گیرند. از این افراد طبق برخی دیگر از تعاریف ، با نام هدف ضربه نیز یاد شده است. در واقع تروریست‌ها با ضربه زدن به این اهداف پیام خود را به مخاطبشان می‌رسانند و رعب یا ترس لازم برای پیشبرد مقاصدشان رادر مخاطبان حمله (جامعه ی هدف) ایجاد می‌کنند. اهداف مستقیم خشونت ممکن است به صورت تصادفی یا اتفاقی برگزیده شوند هنگامی که اهداف مستقیم به صورت تصادفی برگزیده می‌شوند از آنها با نام اهداف فرصت ، یاد می‌شود^[۹۸].
یکی از حوادث تروریستی که موضوع بحث را به سفر و گردشگری در عرصه ی این تحقیق نزدیک می‌کند ، حادثه تروریستی ۱۱ سپتامبر است که در این خصوص انگشت اشاره به سوی گروه تروریستی القاعده نشانه می‌رود. این گروه تروریستی با بهره گرفتن از وسیله نقلیه ( هواپیما ) موجب از بین رفتن برج‌های اقتصادی آمریکا شد.
بیگمان یکی از مهمترین و موفقترین حملات از دید تروریست‌ها در ۱۱ سپتامبر اتفاق افتاد. یکی از نقاط اوج این حمله در تلفیق بسیار مؤثر و تکان دهنده‌ای بود که میان اهداف سمبلیک و تصادفی صورت گرفت. در این حمله به واقع پیچیده، از یک سوی برج‌های تجارت جهانی که نماد اقتصاد آمریکا بودند مورد حمله قرار گرفتند و از سوی دیگر بیش از ۳ هزارتن از افرادی که برای کار یا بازدید از این برج‌ها در آن مکان حاضر بودند به صورت تصادفی قربانی گردیدند^[۹۹].
به دلیل افزایش وجود عنصر بین المللی در اعمال تروریستی در سال‌های اخیر واژه تروریسم در اسناد و مدارک بین المللی در طی این سالها به شکل فزاینده‌ای مورد استفاره قرار گرفته است ولی همانطور که قبلاً گفته شد هیچگاه تعریف نشده است. قطعنامه ی شماره ۶۱/۴۰ مورخه ۹ دسامبر ۹۸۵ مجمع عمومی سازمان ملل متحّد، تمامی اعمال و شیوه‌های تروریستی را در هر کجا و به وسیله هر کس مورد استفاده قرار گیرند ، محکوم کرده و آنها را جرم شناخته است. کنفرانس اروپایی وزرای سئول، مقابله با تروریسم به هر شکل آن، یک تجاوز مستمر علیه نهادهای دموکراتیک تمامی اعضای شورای اروپا است^[۱۰۰]. همچنین می‌توان به کنوانسیون اروپایی سرکوب تروریسم منعقده در ۲۷ ژانویه ۱۹۷۷، ماده ۱ کنوانسیون بین آمریکا، برای جلوگیری و مجازات اعمال تروریستی که به شکل جرایم علیه اشخاص ارتکاب می‌یابند منعقده در ۲ فوریه سال ۱۹۷۱، اعلامیه راجع به اصول حقوق بینالملل در مورد همکاری روابط دوستانه بین دولت‌ها بر اساس کشور مللمتحّد که در سال ۱۹۷۰ به عنوان قطعنامه شماره ۲۶۲۵ به اتفاق آراء به تصویب مجمع عمومی سازمان مللمتحّد رسید، اشاره کرد. البته آنچه بدان اشاره شد بهترین‌ها بودند^[۱۰۱].
به هرروی آنچه در این قسمت مورد بررسی قرار گرفت جرایمی بود که به سفر و جهانگردی ارتباط می‌یابد .به دیگر بیان به عنوان ابزار و وسیله‌ای در تحقق این جرایم به شمار می‌رود. چه بسا اگر سفر و جهانگردی را از برخی جرایم جدا نماییم آن جرم قابل تحقق نباشد مثل جرم هواپیماربایی یا جرم جاسوسی که سفر و گردشگری در آن عنصر مهمی به شمار می‌رود تا حدی که بسیاری از جاسوسان با پا نهادن به مرزهای سیاسی کشور های متعدد چون یک جاسوس دو جانبه، به کشف اسرار و اطلاعات مهّم و انتقال آنها به انتقال گیرندگان می‌پردازند.
« پرسشنامه »
Questionnaire
نام و نام خانوادگی: سن: شغل:
جنس: متأهل c مجرد c
Name & last name: Age: Sex:
Job: Married or Single:
Are you traveling with family?

1. 1. Few 2. Many / Several 3. Never 4.some times

آیا با خانواده سفر می کنید؟
۱- کم ۲- زیاد ۳ هیچ گاه ۴:گاهی اوقات
How often do you travel each year?

1. 1. Few 2. Many / Several 3. Moderate 4.necessarily

به چه اندازه در سال سفر می کنید؟
۱- کم ۲- زیاد ۳- متوسط ۴- به ضرورت
For which of the following reasons is the purpose of your travel:

1. 1. Leisure / fun 2. Work

1. 1. Study / Education 4. Visiting of family

علت مسافرت کدام یک از عوامل زیر است؟