رهبرعزیز، فرزانه وحکیم نظام مقدس جمهوری اسلامی
حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای (مُدظله العالی)
سپاسگزاری
﴿هَـذَا مِن فَضْلِ رَبِّی لِیَبْلُوَنِی أَأَشْکُرُ أَمْ أَکْفُرُ ﴾«نمل/۴۰»
«این از فضل پروردگار من است، تا مرا بیازماید که آیا سپاسگزارم یا ناسپاسى مى‌کنم»
پس ازحمدوسپاس بی کران ازخداوند رحمان برخود فرض می دانم به مصداق سخن گهربار سید الساجدین ،حضرت علی بن الحسین (ع) :«أَشْکَرُکُمْ لِلَّهِ أَشْکَرُکُمْ لِلنَّاس»از زحمات بی دریغ استاد بزرگوارم،سرکارخانم دکترفهیمه کلباسی اصفهانی که با ارائه ی طریق ،راهنمایی های ارزشمندو روشن گرایانه ی خود، بنده ی حقیررا در تهیه ی این پایان نامه یاری نمودندو از استادگرامی سرکار خانم ، دکترمریم حاج عبدالباقی که با حوصله ودقت نظر زحمت مشاوره و ارشاد اینجانب را متقبل شدند،صمیمانه سپاسگزاری نمایم.
ازکلیه ی اساتیـدی که درطول دوره ی تحصیل از محضرشان بصورت حضوری وغیر حضوری کسب فیض نمودیم وهمه ی عزیزانی که بنده ی حقیر رادرتهیه وتنظیم این مجموعه یاری نمودند صمیمانه تشکر می نمایم.سرافرازی وموفقیت همه ی این سروران را ازدرگاه خداوند منان خواهانم.
قاسم سعیدی
بهار ۱۳۹۴
چکیده
قانون علّت ومعلول یا اثرومؤثّر یکی از قوانین عامّ عالم طبیعت است واین قانون به معنای این است که هر پدیده‌ای درعالم علّتی دارد وامکان ندارد چیزی بدون علّت ومؤثر آفریده شده باشد و تمام رویدادهای عالم،ازجمله معاصی و نیکی ها هم درحیطه ی این قانون طبیعی قرار می‌گیرد وآثاروتبعاتی دارد که این آثار گاهی دردنیا ظاهر می‌شود و گاهی در آخرت. بنابراین کنش‏هاى نیک و بدآدمى درتعیین نیک‏بختى ونگون‏سارى انسان دردنیامؤثراست وبازگشت نتایج اعمال انسان اختصاص به سراى آخرت ندارد.لذاضرورت داردانسان باآثارشوم وناگوارگناه آشنا باشد،تا بتواند خودرا ازافتادن درورطه ی گناه حفظ کند،چون اغلب مشکلات،ازعدم آگاهی وشناخت کافی نسبت به اثرناگوارآن ناشی می شود.هدف اصلی این پژوهش،بررسی ومقایسه ی دیدگاه های آقای دستغیب وجوادی آملی درباره ی تاثیرگناه برعمل انسان وروش تحقیق به صورت کتابخانه ای – اسنادی و تجزیه و تحلیل داده ها ی آن، به صورت تحلیلی ـ استنباطی وگرد آوری اطلاعات جهت پاسخ گویی به سؤالات از طریق بررسی اسناد ومدارک کتابخانه ای ،استفاده از نرم افزارها وسایت های اینترنتی بوده است که با کنکاش درنوشته هاوآثار ایشان،مطالب لازم راستخراج نموده،سپس به دسته بندی ومقایسه ی موارد مذکورپرداخته و وجوه اختلاف واشتراک آنهارا بیان نموده ایم.یافته ها،بیانگر این است که اولاً،گناهان اثر داردو تأثیرآنها برعمل انسان،قهری ویقینی است.ثانیاً،پاره ای ازآن ها باعث حبط وابطال اعمال نیک انسان می گردد؛یعنی،نابودکننده ی حسنات انسان براثرسیئات آینده ی اوست. ثالثاً ،گناهان آثار دنیوی واُخروی داردودارای مکافات اند،که مکافات دنیوی آنها نسبت به اُخروی شان کم رنگ تروضعیف ترمی باشد.رابعاً،بین عمل وجزارابطه ی تنگاتنگی وجود داردتا حدّی که به عینیت واتحاد می رسد ودر آخرت انسان عین عمل وحقیقت آن را مشاهده می نماید.خامساً،با توجه به تفاوت دنیا وآخرت،بین پاداش وکیفردنیوی واّخروی اعمال نیز تفاوت های بسیاری وجود دارد که به عنوان؛مثال، کاهش عمر،کیفردنیوی وعدم دخول به بهشت ،کیفر اُخروی عاق والدین است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

واژگان کلیدی :قرآن- مقایسه - گناه – عمل – انسان- دستغیب – جوادی آملی
فهرست مطالب
عنوان صفحه
تحـقیـق
فصل اول……………………………………………………………………………………………………………………………۱
کلیات تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………….۱
۱-۱- مقدمه ۲
۱-۲- بیان مسئله ۳
۱-۳- سابقه و ضرورت انجام تحقیق ۴
۱-۴- اهداف ‌تحقیق ۶
۱-۵- فرضیه های تحقیق ۶
۱-۶- روش تحقیق ۶
۱-۷- تعــریــف مفاهیم وواژگان اختصاصی ۶
فصل دوم: ۸
شناخت گناه و راه های ارتکاب آن و تأثیرگناه برعمل انسان بر اساس دودیدگاه دستغیب و جوادی آملی ۸
*بخش اول- شناخت گناه وراه های ارتکاب آن ۹
۲-۱-۱- گناه درلغت ۹
۲-۱-۲- واژه هاى گناه در قرآن ۱۰
۲-۱-۳- راه های ارتکاب گناه در انسان ۱۴
۲-۱-۴- اقسام گناه ۱۹
*بخش دوم ؛ تا ثیر گناه برعمل انسان براساس د ید گاه دستغیب ۱۹
۲-۲-۱- گناه وآثارآن ۲۰
۲-۲-۲- تقسیم گناه به صغیره وکبیره ۲۴
۲-۲-۳- معیارگناه صغیره و کبیره ۲۴
۲-۲-۴- عوامل تبدیل صغیره به کبیره ۲۶
۲-۲-۵- اصرار برگناه چیست؟ ۳۱
۲-۲-۶- دروغ مصلحتی ۳۳
۲-۲-۷- موارد جوازدروغ ۳۳
۲-۲-۸- مکروهات وآ ثارآن ۳۷
۲-۲-۹- احباط وتکفیر ۳۸
۲-۲-۹-۱- «احباط» به چه معناست؟ ۳۸
۲-۲-۹-۲- «تکفیر» چیست؟ ۴۰
۲-۲-۱۰- تجسم اعمال ۴۱
*بخش سوم :تاثیر گناه برعمل انسان براساس دیدگاه جوادی آملی ۴۱

۴-۱۸ کوشش و کشش
کوشش این است که بنده رهرو همه همت و تمام تلاش خود را بکار بگیرد تا مقامات تبتل تا فنا را پله پله تا ملاقات خدا را با قدمهای خود بپیماید و این رهرو و سالک در پرتو راهنمایی های رهبری راه شناس از هیچ تلاش و طاعتی، و ریاضت و سختی دریغ نکند.
و کشش این است که خداوند از روی مهربانی و بنده نوازی، بنده ای را بدون آنکه خود بداند به نگاه نوازش بنگرد، و به کمند مهر بگیرد و به سوی خود بکشد و یا آنچه را برای بالا رفتن بنده بایستی و بسنده است، برای او فراهم سازد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

هرمس در این باره چنین می گوید:
اگر در آن خیره نظر کنی
با چشمان دل خود،
تو را به طریقت اعلی دلالت خواهد کرد.
مکاشفه خود راهنمای تو خواهد بود،
زیرا این توانایی را دارد،
توانایی منحصر به خویش
که بر آنان که وی را دیده اند سیطره یابد
و آنان را به خود بخواند
درست مانند آهن ربایی که آهن را به خود می کشد
از دل زمین سیاه
(فرک و گندی، ۱۳۸۴،۲۰۲)
شمس الدین محمد لاهیجی در شرح گلشن راز می نویسد: «جذبه عبارت است از نزدیک گردانیدن حق مر بنده را به محض عنایت از لیه و مهیا ساختن آنچه در طی منازل بنده به آن محتاج باشد، بی آنکه زحمت و کوششی از جانب بنده باشد.» (موحد، ۱۳۷۱، ۲۱۵)
حقیقت کهربا ذات تو، کاه است اگر کوه تویی نبود، چه راه است؟
تجلی گر رسد بر کوه هستی شود چون خاک ره، هستی ز پستی
گدایی گردد از یک جذبه شاهی به یک لحظه دهد کوهی به کاهی
(۱۹۵- ۱۹۷/ ۱۰۶)
و گر نوری رسد از عالم جان ز فیض جذبه یا از عکس برهان
دلش با نور حق همراه گردد از آن راهی که آمد باز گردد
ز جذبه یا ز برهان یقینی رهی یابد به ایمان یقینی
کند یک رجعت از سجّین فجار رخ آرد سوی علیین ابرار
(۳۲۸-۳۳۱/ ۱۶۴- ۱۶۵)
۴-۱۹ معاد روحانی
مرگ در اصطلاح عرفا به معنی« خلع جامه ی مادی و طرد قیود وعلایق دنیوی وتوجه به عالم معنوی و فنا در صفات و اسماء وذات است» (سجادی،۱۳۷۰، ۷۱۴)
معاد روحانی آن است که هرمس به آن اعتقاد دارد. از نظر اوچنان که از اشعارش بر می آید روح جاودانه است و به خاطر اعمالی که در دنیا انجام داده است باید پاسخگو باشد و به جایی که درخور اوست منتقل می شود.
بعد از ترک جسم
عقل که سرشت اش الهی است
از همه قیود و تنگناها خلاصی می جوید
و به هیأت نور درمی آید،
به همه جهات امتداد می یابد
روح می ماند تا
داوری گردد و جزا داده شود
به خاطر وظایفی که وا نهاده است.
ارواح جملگی به یک موطن نمی روند.
و بر حسب تصادف هم به جایگاههای متفاوت رهسپار نمی شوند.
بلکه هر یک به موطنی واصل می شود
که شایسته سرشت اوست.
(فرک و گندی، ۱۳۸۴، ۱۶۹)
خداوند در سوره ملک آیه ۲ می فرمایند:
«اَلَّذی خَلَقَ المَوتَ و الحَیَوهَ لِیَبلُوَکُم اَیَّکَم اَحسَنُ عَملاً»
همان که مرگ و زندگی را پدید آورد تا شما را بیازماید که کدامتان نیکوکارترید.
دیدگاه شیخ شبستری:
تنت باشد و لیکن بی کدورت که بنماید از او چون آب، صورت
همه پیدا شود آنجا ضمایر فروخوان آیه ی تُبلیَ السَّرَ آئِر

کوشش‌هایی برای مرتبط کردن مقیاس «منبع کنترل» راتر به رانندگی خطرناک، انجام شده است. این مقیاس حوزه‌ای را که یک فرد احساس می کند بر سرنوشت خود، کنترل دارد، اندازه گیری می کند: افرادی که منبع کنترل درونی دارند معمولاً وقایع را طوری در نظر می گیرند که تحت کنترل آنهاست در حالی که افرادی که منبع کنترل بیرونی دارند، معتقدند آنچه برای آنها اتفاق می افتد به وسیله عوامل بیرونی، تعیین می شود (مثل چهره های قدرت، شانس، تقدیر و غیره). این مسئله اظهار می کند که رانندگان دارای منبع کنترل درونی، ممکن است نسبت به رانندگان با منبع کنترل بیرونی، ایمن تر باشند. به علت اینکه گروه دوم، کمتر احتمال دارد جانب احتیاط را برای اجتناب ار حوادث رعایت کنند. (هویت، ۱۹۷۳) به هرحال، یافته های تجربی، هم با مقیاس اصلی راتر و هم با ابزار اندازه گیری خاصی که برای اندازه گیری منبع کنترل رانندگان ساخته شده بود – مثل مقیاس‌های مونتاگ و کومری^[۱۶۶] (۱۹۸۷) برای اندازه گیری «رانندگی درونی^[۱۶۷]» و «رانندگی بیرونی^[۱۶۸]» (آیورسن و راندرمو، ۲۰۰۲؛ میلر و مولیگان^[۱۶۹] ، ۲۰۰۲؛ ازکان و لاجونن، ۲۰۰۵) تایید شده است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

میلر و مولیگان (۲۰۰۲) و ازکان و لاجونن (۲۰۰۵) اظهار می کنند ممکن است ضرورت داشته باشد که موقعیت خاص رانندگی را در نظر داشته باشیم. شواهدی وجود دارد که درونی ها، ریسک بیشتری در تکالیف (مبتنی بر مهارت^[۱۷۰]) دارند (چون آنها معتقدند آنچه برایشان رخ می دهد نتیجه رفتار خودشان است) در حالی که بیرونی‌ها آمادگی ریسک بیشتری را در وظایف مبتنی بر شانس دارند. تاریس^[۱۷۱] (۱۹۹۷) همچنین دریافت که در انتخاب بین اعمال مطلوب و نامطلوب (مثل انتخاب اینکه آیا از چراغ قرمز عبور کنیم یا نه) منبع کنترل با تحت نظر بودن موقعیت، در ارتباط بود. برای شرکت کنندگان «بیرونی» بین تحت نظر بودن و انتخاب عمل، رابطه قوی وجود داشت در حالیکه این اثر برای شرکت کنندگان «درونی» ضعیف تر بود. تاریس اظهار می کند که برای شرکت کنندگان با منبع کنترل درونی، انتخاب عمل، بیشتر به وسیله ارزش ها و هنجارهای خودشان، تعیین می شد در حالی که برای افراد با منبع کنترل بیرونی، اعمال به وسیله قابل رویت بودن اعمالشان توسط دیگران، تحت تاثیر بود. بنابراین، منبع کنترل با موقعیتی که راننده خود را در آن می‌یابد در تعامل است.
اوزکان و لاجونن (۲۰۰۵)، یک «مقیاس منبع کنترل ترافیکی چند بعدی^[۱۷۲]» را توسعه داده اند که اختصاصاً برای رانندگی، ساخته شده است. تحلیل های آماری نشان می دهد سوالات مقیاس، چهار عامل متفاوت را مطرح می کنند. «رانندگان دیگر» (حوادثی که به رفتار رانندگان دیگر نسبت داده می شود)، «خود» (حوادثی که به رفتار خود فرد، نسبت داده می شود)، «وسیله نقلیه و محیط» (حوادثی که به عوامل بیرونی، نسبت داده می شود)، «تقدیر» (حوادثی که به تقدیر یا به شانس نسبت داده می شود).
بنابراین نتایج اوزکان و لاجونن نشان می دهد که از نقطه نظر ایمنی جاده‌ای نمرات بالا در منبع کنترل درونی، عامل منفی محسوب می‌شود: این رانندگان نسبت به رانندگان با منبع کنترل بیرونی، حادثه بیشتری داشتند. اوزکان و لاجونن اظهار می‌کنند که شاید رانندگان با منبع کنترل درونی بالاتر، درباره توانایی خود برای مدیریت موقعیت‌های ترافیکی و اجتناب از حوادث، خیلی خوشبین و مطمئن بوده و بنابراین خطرناک رانندگی می کنند. نتیجه افزوده دیگر این است که منبع کنترل از هر طریقی اندازه گیری شود هنوز نمی توان طوری نشان داد که به طور ویژه ای تعیین کننده قوی خطر حادثه باشد.
نتیجه گیری نقش عوامل شخصیتی در حوادث
ریمو و آبرگ (۱۹۹۹) اظهار کرده اند «در حوزه روانشناسی ترافیک، علیرغم مطالعات فراوان طراحی شده برای مرتبط کردن سازه های متفاوت شخصیتی به درگیری در حوادث، فقط موفقیت کمی، حاصل شده است». آنها اظهار کرده اند که بیشتر مواقع، فقط در حدود ۵ تا ۱۰% واریانس نرخ تصادفات به وسیله معلومات نمرات تست شخصیت رانندگان، تبیین می شود. و نیز اشاره کرده اند که برای این مسئله، چند دلیل وجود دارد. یکی از آنها مربوط به قابلیت خطاپذیری اندازه گیری های پرسشنامه هاست: آنها احتمالا ویژگی های شخصیتی را به طور ناقص، اندازه گیری می کنند. این مسئله با بی دقتی در بخاطر آوردن حوادث و حوادث نزدیک همراه می شود، به این معنی که داده های مورد استفاده در بیشتر تحلیل های همبستگی، موضوعی برای خطا هستند و این خطا، قدرت آشکار رابطه بین پاسخ های پرسشنامه ها و نرخ حوادث را کاهش می دهد. مشکل دیگر این است که حوادث معمولا چند علتی هستند و عوامل شخصیتی، ممکن است فقط نقطه آغازی دریک زنجیره طولانی از وقایعی باشد که منجر به حادثه می شود.
یک مدل تعاملی از رفتار خطرناک
واضح است که هیچ عامل واحدی، خطرپذیری را پیش بینی نمی کند. دری^[۱۷۳] (۱۹۹۹) اشاره می کند، رانندگی خطرناک احتمالا نتیجه تعامل بین تعدادی از عوامل متفاوت است. یکی از آنها سطح خطری است که فرد آماده پذیرش آن است. این مسئله به وسیله شخصیت (شامل تمایل درونی برای هیجان جویی و سطح پرخاشگری)، تجارب فردی (آموزش راننده و تجارب وقوع حوادث برای او و افرادی که او را می شناسند) و عوامل محیطی ( مثل دوستانی در داخل اتومبیل که راننده می خواهد آنها را تحت تاثیر قرار دهد) تعیین می شود. دومین عامل سطح خطری است که واقعاً در محیط وجود دارد (سطح خطر عینی). عامل سوم، سطح خطر ادراک شده ی فرد است. این مسئله بستگی دارد به حوزه ای که راننده به طور درستی خطر موجود را آشکار کرده و بادقت، توانایی خود را برای مقابله با این خطرات ارزیابی می کند. در مقایسه با رانندگان باتجربه، ممکن است برای تازه کاران، ارزیابی دقیق خطرات، مشکل باشد. به این دلیل که آنها کمتر احتمال دارد در ابتدا خطرات را آشکار کنند و بیشتر احتمال دارد مهارت‌های رانندگی خود را بیش برآورد کنند. عامل نهایی، حوزه‌ای است که فرد احساس می کند رفتار خطرناکش شناسایی شده و به وسیله مراجع قدرت، تنبیه شود.
درعمل، همه این عوامل به طور نزدیکی با هم در تعاملند و در جهت نوع آنها، بستگی به ترکیب خاص رانندگان با شرایط دارد. پیچیدگی بیشتری که باقی می ماند، این حقیقت است که بسیاری از حوادث در نتیجه تعامل بین استفاده کنندگان از جاده رخ میدهد به جای اینکه فقط به علت اعمال یک فرد رخ دهد.
نتایجی درباره نظریه سامالا
برای مقایسه مفاهیمی مثل تعادل خطر و هیجان جویی به نظر می رسد یک رویکرد تعامل گرا، پتانسیل بیشتری برای تبیین تفاوت ها در خطرپذیری بین گروه های مختلف رانندگان و بخصوص بین رانندگان با تجربه و بی تجربه داشته باشد. یافته بسیار شفاف این است که رانندگان مرد جوان، بیشتر در خطر حادثه هستند. رفتار خطرناک آنها ترکیبی از عوامل گوناگون شامل عوامل شخصیتی، توسعه غیر موثر توجه به اطراف، عدم توجه به اینکه در حال حاضر خطری وجود دارد و ایده نادرستی از توانایی های خود آنان ناشی می شود.
قسمتی از مشکل رانندگان جوان این است که مهارت‌های کنترل وسیله نقلیه آنها، نسبت به ادراک خطرشان سریع‌تر توسعه می یابد. معلومات پایه از نظر نظم ترافیکی جاده می‌تواند خیلی سریع در حدود ۱۵ساعت کسب شود (هال^[۱۷۴] و وست، ۱۹۹۶). اما توسعه مهارتهای ادراک خطر خیلی بیشتر طول می کشد: نتیجه اینکه رانندگان تازه کار می توانند سریع رانندگی کنند اما در توجه به این مسئله که سرعت آنها به علت عدم آگاهی از شرایط اطراف خطرناک است، شکست می خورند (براون، ۱۹۸۲). آنها احتمالاً در مجموعه ای از رفتارهای خطرناک (رانندگی خیلی سریع، نبستن کمربند ایمنی و…) درگیر می شوند که هم احتمال روبرویی آن‌ها با حادثه را بیشتر می کند و هم احتمال زنده ماندن آنان را کاهش می‌دهد. مداخلات موثر به منظور کاهش خطرات رانندگی احتمالا نیاز به توجه به این مسئله دارد که چگونه همه این عوامل با هم در تعاملند.
سبک زندگی و رفتار رانندگی
برخی نشان داده اند که سبک زندگی^[۱۷۵] با رفتار رانندگی رابطه دارد. سبک زندگی برای توصیف فرد یا گروه به کار می‌رود (اندرسون، ۱۹۶۸). سبک زندگی وقتی برای فرد بکار می‌رود که بر نیازهای فرد مبتنی است و بر وابستگی، تعلق و پایگاه اجتماعی فرد دلالت می کند و در تحقیقات با شاخص هایی مانند نگرش ها، قضاوت‌ها، ارزش‌ها، باورها و فعالیت های فرد توصیف می شود (برگ، الیاسون، پالمکوسیت و گرگرسن^[۱۷۶] ،۱۹۹۹).
تحقیقات نشان داده رابطه همبستگی معناداری بین سبک زندگی و رفتار رانندگی موجود است (برگ، گرگرسن، ۱۹۹۴؛ شیلیائوتاکیس^[۱۷۷]، دارویری^[۱۷۸]، دماکاکوس^[۱۷۹] ، ۱۹۹۴). مثلاً برگ و گرگرسن (۱۹۹۴) نشان دادند که رانندگان جوان خطرات رانندگی متفاوت ایجاد می کنند که بستگی به سبک زندگی آنان دارد. کسانی که خطرات بالا ایجاد می کنند مشخصاتی مانند عدم فعالیت ورزشی و زندگی اجتماعی گیج کننده دارند و علاقه وافر به ماشین و رانندگی دارند. تحقیقات دیگر نشان داد رانندگان پرخطر مردانی اند که از سرعت زیاد لذت می برند (کوربت^[۱۸۰]، ۲۰۰۳). برخی نشان دادند که رانندگی برای برخی رانندگان جنبه نمایشی دارد و نوعی سرگرمی است (کلارک، وارد، ترومن^[۱۸۱]، ۲۰۰۵). محققان نشان دادند که رابطه سبک زندگی با رفتار رانندگی تحت تاثیر معانی ذهنی رانندگی و نیز تحت تاثیر انگیزه های روانشناختی و عاطفی قرار دارد (مولر^[۱۸۲]، ۲۰۰۲).
سایر نظریه‌ها
نظریه نیازها
رفتار رانندگی پر خطر با نظریه نیازها قابل تحلیل است. نیازها را نمی توان سرکوب کرد بلکه باید شیوه مناسب برای ارضای آنها فراهم نمود (مازلو،۱۳۷۲). لینگرن معتقد است عدم ارضای نیازهای سطح پائین تر موجب ترس و خشم می شود و هرچه بالاتر رویم عدم ارضای نیاز باعث اضطراب و نگرانی می شود (رحیمی نیک،۱۳۷۴). بنابراین انگیزش می تواند به خودمحوری یا عام گرایی منجر شود به این معنی که اگر فرد از نظر انگیزشی در شرایط تعادل باشد یعنی نیازهای سطح پائین فرد ارضاء شده باشد او از مرحله خودمحوری خارج خواهد شد وگرنه خودمحوری آنچنان شدید باشد که بصورت خود شیفتگی درآید که حیثیت طلبی و قدرت طلبی ویژگی‌های بارز آن است (راسکین و تری^[۱۸۳]، ۱۹۸۸؛ شریر^[۱۸۴]، ۲۰۰۲). فردی که نیازهایش ارضاءشده باشد به سطح بالاتر نیازها می رسد که حاصلش کمک به دیگران، ملاحظه دیگران، نوع دوستی و نادیده گرفتن خطاهای دیگران می‌باشد. بنابراین برای کاهش رفتار رانندگی پر خطر تغییر در شیوه ارضای نیازهای اجتماعی می تواند مفید باشد.
دیدگاه کنش اجتماعی
رفتار رانندگی به تعبیر ماکس وبر نوعی کنش متقابل اجتماعی است و کنش اجتماعی شامل چگونگی عمل، تفکر و احساساست که خارج از فرد می‌باشد و دارای قوه اجبار و الزام هستند که به برکت آن خود را بر فرد تحمیل می‌کنند (روشه،۱۳۷۹). تحلیل رانندگی پرخطر را میتوان در فرایند کنش متقابل اجتماعی رانندگان با یکدیگر در نظر گرفت. رانندگان با شیوه رانندگی خود با دیگران بطور درونی گفتگو می‌کنند و یا به پلیس نشان دهند که نمی‌تواند جلو آنها را بگیرد و امثال این‌ها. بنابراین، رانندگان دائماً با رانندگان دیگر یا سرنشینان در تعامل اند و نظر آنان را پیش بینی و تفسیر می‌کنند و رفتار مناسب از خود نشان می‌دهند. این معانی ممکن است به نیازهای اجتماعی وی مربوط باشد مانند نیاز به احترام و تایید، رقابت و مقابله یا جبران، احساس برتری یا برابری، احساس موفقیت و… .
دیدگاه کنترل اجتماعی
کنترل اجتماعی دو نوع مستقیم یا بیرونی و غیرمستقیم یا درونی است. افراد به طور طبیعی تمایل به کج‌رفتاری دارند و اگر تحت کنترل قرار نگیرند چنین می کنند (ریکلس^[۱۸۵] ، ۱۹۷۳).
کنترل مستقیم زمانی است که نهادهای رسمی مانند پلیس، متخلف را از طریق تنبیه یا جریمه وادار به همنوائی می کنند. نظریه کنترل بیرونی یا مستقیم با نظریه انتخاب عقلانی ارتباط دارد. هومنز^[۱۸۶] کنش متقابل اجتماعی را به مثابه کنترل اقتصادی در نظر گرفت زیرا معتقد است افراد هنگام انجام کنش به سود و زیان و عواقب آن می اندیشند و انتخاب عمل زمانی صورت می گیرد که فرد نتیجه محاسبه را مثبت ارزیابی نماید (هومنز، ۱۹۵۸). براساس این نظریه قانون شکنی هنگامی رخ می دهد که افرادی با دو گزینه درست و نادرست مواجه می شوند و گزینه نادرست را برمی گزینند. بر اساس این نظریه می‌توان نتیجه گرفت که هر چقدر احتمال کشف و مجازات تخلف بیشتر باشد تخلف کمتر است. کنترل اجتماعی غیرمستقیم زمانی است که جامعه دارای همبستگی اجتماعی قوی است و فرد احساس تعلق قوی به جامعه دارد و نسبت به جامعه احساس دین می کند (کوزر و روزنبرگ، ۱۳۷۸).
تعهد نسبت به اهداف جامعه و ارزش ها بر اساس کنترل درونی از طریق احساس تقصیر، گناه و شرم افراد را از درگیر شدن در رفتار بزهکارانه باز می دارد (احمدی، ۱۳۸۴).
افرادی که خود کنترلی پایین دارند خودمدارند و نسبت به رنج ها و نیازهای دیگران بی تفاوت و غیرحساس بوده و در مقابل ناکامی ها تحمل کمی دارند. هیرشی معتقد است که ” اعتقاد افراد به اعتبار اخلاقی نظام هنجارهای اجتماعی و رعایت قوانین و مقررات نیز موجب احساس وظیفه اخلاقی نسبت به دیگران می شود و ضعف چنین اعتقادی راه را برای کجرفتاری هموار می کند"(هیرشی^[۱۸۷]، ۱۹۶۹).
تئوری رفتار برنامه ریزی شده^[۱۸۸] و تئوری عمل منطقی^[۱۸۹] در تحقیقات علوم بهداشتی:
تئوری رفتار برنامه ریزی شده و تئوری عمل منطقی از تئوری های مهم در تحقیقات مربوط به روانشناسی و سلامت میباشند. تئوری عمل منطقی درسال ۱۹۷۵ توسط آیزن و فیشبین^[۱۹۰] ابداع شد.
درسالهای ۱۹۸۵ و ۱۹۸۸ این تئوری توسط آیزن توسعه داده شد و تئوری رفتار برنامه دار ریزی شده نام گرفت. هر دو این تئوری‌ها پیشنهاد می‌کنند که میتوان برای رفتارها، انواع مختلفی از منابع را با تعداد کمی از مفاهیم مرتبط به یکدیگر در داخل یک چهار چوب تئوری قرار داد.
این تئوری ها بخصوص تئوری رفتار برنامه ریزی شده برای حفظ و تغییر رفتارهای بهداشتی بکار برده می‌شود. از سال ۱۹۸۵ که تئوری عمل منطقی بازبینی شد و تئوری رفتار برنامه ریزی نام گرفت تا آوریل سال ۲۹۹۴ درحدود ۶۲۲ مقاله درج شده در PsychoINFO و تعداد ۲۳۰ مقاله درج شده در مدل این، از تئوری رفتار برنامه ریزی شده استفاده کرده اند.
زمینه های تاریخی و نظری تئوری رفتار برنامه ریزی شده:
منشاء توسعه و رشد تئوری عمل منطقی و تئوری رفتار برنامه ریزی شده روانشناسی اجتماعی^[۱۹۱] است. روانشناسان علوم اجتماعی میکوشند تا چگونگی و چرایی اثر نگرش بر رفتار را توضیح دهند. آنها می‌کوشند تا درباره اینکه چطور و چگونه عقاید افراد بر اعمال آنها تاثیر می‌گذارد، توضیح دهند. بررسی تاثیر نگرش بر رفتار از سال ۱۸۷۲ بوسیله چارلز داروین شروع شد. داروین نگرش را به عنوان حالت فیزیکی یک احساس تعریف نمود.
دراوایل سال ۱۹۸۲ روانشناسان شروع به توسعه تئوری‌هایی نمودند تا چگونگی تاثیر نگرش بر رفتار را توضیح دهند (آیزن،۱۹۹۶). نتیجه مطالعات روانشناسان اجتماعی در زمینه نگرش و رفتار باعث شد که در بین سالهای ۱۹۲۵-۱۹۱۸ تعداد زیادی تئوری جدید پدید آید. توماس و زننیکی اولین روانشناسانی بودند که بیان کردند که نگرش فرایند ذهنی شخص می‌باشد که تعیین کننده پاسخ های واقعی و بالقوه فرد می‌باشد. در این زمان بود که دانشمندان اجتماعی شروع به بررسی نگرش به عنوان یک پیشگویی رفتار برآمدند. از جمله بررسی‌هایی که در درک رابطه بین نگرش و رفتار موثر بودند عبارتند:
۱- در سال ۱۹۲۹ تورستون روشهایی را برای اندازه گیری نگرش با بهره گرفتن از مقیاس‌های فاصله‌ای ابداع کرد. به دنبال مقیاس تورستون مقیاس لیکرت ابداع گردید که مشهورتر، علمی‌تر و آسان‌تر بود. این مقیاس امروزه زیاد مورد استفاده قرار می‌گیرد (آیزن، ۱۹۸۰؛ فیشبین،۱۹۹۶).
۲-در سال ۱۹۳۵ آلپورت نظر دارد که علی رغم استدلال های قبلی، رابطه بین نگرش و رفتار یک بعدی نمی باشد، بلکه چند بعدی می باشد. نگرش ها به عنوان سیستم پیچیده‌ای می‌باشد که از عقاید افراد درباره شی، احساس فرد نسبت به شی وگرایش فرد نسبت به شی ساخته شده است (آیزن،۱۹۸۰؛ فیشبین، ۱۹۹۶).
۳-در سال ۱۹۴۴ لوئیس گوتمن، مقیاس تراکمی (مقیاس گوتمن) را برای اندازه گیری عقاید درباره شی ابداع نمود (آیزن،۱۹۸۰؛ فیشبین،۱۹۹۶).
۴-بوب در سال۱۹۴۷ ایده تورستون را پذیرفت که نگرش نه فقط به طور مستقیم با رفتار ارتباط دارد بلکه آن می تواند الگوی کلی رفتار را بیان کند (آیزن،۱۹۸۰؛ فیشبین،۱۹۹۶).
۵-در سال۱۹۵۰، دیدگاه چند بعدی بودن نگرش جهانی شد (آیزن،۱۹۸۰؛ فیشبین،۱۹۹۶).
۶-روزنبرگ و هولند در سال۱۹۶۰ بیان کردند که نگرش اشخاص نسبت به یک شی بوسیله احساس، شناخت و رفتار افراد فیلتره می شود (آیزن،۱۹۸۰؛ فیشبین،۱۹۹۶).
۷-درسال۱۹۶۹ ویکر پس از بررسی های مختلف نتیجه گرفت که علی رغم آنچه به نظر می رسد نگرش ارتباط نزدیکی با رفتار دارد، احتمالاً نگرش با رفتارها ارتباط نزدیکی نداشته باشد یا فقط به طور اندک با رفتارهای آشکار ارتباط داشته باشد (آیزن،۱۹۸۰؛ فیشبین،۱۹۹۶).
به دنبال این پیشرفت ها، آیزن و فیشبین سعی کردند تا روش‌هایی بیابندکه رفتار و پیامد آن را پیشگویی می کند. آنها فرض کردند که افراد معمولاً اشخاص کاملاً منطقی می باشند و آنها از اطلاعات در دسترس خود استفاده سیستماتیک می‌کنند و قبل از اتخاذ تصمیم درباره انجام دادن/یا انجام ندادن رفتار، تمام جوانب آن را در نظر می گیرند. بعد از بررسی تمام مطالعات آنها یک تئوری را پیشنهاد دادند که می توانست رفتار و نگرش را قابل درک و پیشگویی نماید. این تئوری، تئوری عمل منطقی نام گرفت. به نظر می رسید که در این تئوری، قصد رفتاری نسبت به نگرش بیشتر رفتار را پیشگویی می نماید.
بعد از اینکه تئوری عمل منطقی در علوم اجتماعی مورد استفاده قرارگرفت، آیزن و سایر محققین دریافتند که این تئوری کافی نمی باشد و چندین محدودیت دارد. یکی از بزرگترین محدودیت ها برای افرادی بود که آنها احساس می کردند کمترین قدرت را بر روی نگرش و رفتارهایشان دارند. برای رفع این محدودیت، آیزن سومین سازه را که کنترل رفتاری درک شده نام داشت به تئوری عمل منطقی اضافه نمود. وی بعد از اضافه کردن این سازه به تئوری عمل منطقی، نام این تئوری را تئوری رفتار برنامه ریزی نامید (گودین^[۱۹۲] ،کوک^[۱۹۳]، ۱۹۹۶؛ مددن^[۱۹۴]، الن^[۱۹۵]، آیزن، ۱۹۹۲).
اساس تئوریک رفتار برنامه‌ریزی شده:
این تئوری از تئوری عمل منطقی منشاء گرفته است که تئوری عمل منطقی نیز کاربرد تئوری دیگری به نام تئوری انتظار-ارزش می باشد (ترنهولم^[۱۹۶] ،۱۹۸۶). در اینجا به طور خلاصه تئوری انتظار-ارزش، تئوری عمل منطقی و تئوری رفتار برنامه ریزی شده توضیح داده می شوند.
تئوری انتظار-ارزش^[۱۹۷]
تئوری انتظار-ارزش از دو ناحیه پژوهشی بوجود آمدند:
۱-بررسی های روانشناسی اجتماعی درباره روابط بین نگرش، اعتقادات و رفتار
۲-تئوری تصمیم گیری رفتاری.
فرضیه اصلی در تئوری انتظار ارزش اصل نیل به حداکثر است. پاسکال^[۱۹۸] به طور رسمی در سال۱۹۶۹ اعلام کرد، ارزش مورد انتظار برای عمل خاص جمع جبری پیامدهای بالقوه یا نتایج آن و ارزش های هر پیامد و ترتیب و توالی آنها می باشد. تئوری انتظار ارزش به دنبال توصیف اینکه چگونه مردم تصمیم می گیرند نمی باشد، بلکه این تئوری روشی برای تعریف عملی و ارزیابی سیستماتیک اجزای تصمیم گیری برای انجام رفتار خاص ارائه می دهند. نتیجه ارزش یا به صورت عینی ارائه می گردد (برای مثال برحسب دلار) یا به صورت ذهنی (مانند خوشبختی). این امر امکان تخمین اثرات نتایج مختلف را در تصمیم گیری فراهم می‌کند. قضاوت های ذهنی ارزش در تئوری تصمیم گیری موسوم به سودمندی و در تئوری عمل استدلالی موسوم به طرز یا تلقی گرایش می باشد. گرایش‌ها قضاوت‌های ذهنی ارزش می باشند که در یک طیف، منعکس کننده تمایل یا عدم تمایل شخص درباره یک موضوع خاص می باشند. این قضاوت های ارزیابی با مقیاسی اندازه‌گیری می شوند که دارای دامنه‌ای از خوب تا بد می باشند. در بررسی‌های روانشناسی اجتماعی که توجه آنها به درک و پیش بینی رفتار معطوف است، ایجاد گرایش موضوع اصلی محسوب می‌شود. درتئوری انتظار ارزش گرایش یا سودمندی می‌تواند جایگزینی برای ارزش و احتمالات ذهنی و اعتقادات جایگزین احتمالات عینی باشد. قاعده تصمیم‌گیری یا اصل نیل به حداکثر به ما می گوید: مردم در انتخاب جایگزین رفتاری معتقدند که حداکثر پیامدهای خوب و حداقل پیامدهای بد را برای آنها خواهد داشت. (تئوری انتظار ارزش فقط در مواردی که مورد کنترل فرد است استفاده می‌شود. رفتارهای اجباری و اضطراری در موقعیت‌هایی که انتخاب برای فرد محدود است، در قلمرو بحث این تئوری نیست) (ترنهلم، ۱۹۸۶).
در مجموع، تئوری‌های انتظار ارزش را می‌توان مدل زنجیرهای وقایع با تفاوت در جزئیات کاربردی هر یک دانست. از این دیدگاه رفتار عبارتست از نقطه پایان وقایع روانشناختی زنجیرهای که با ارزیابی پیامدهای نتایج رفتار مورد نظر شروع می شود. بر اساس این سنجش، تصمیم گیرنده راهی را انتخاب می کند که قصد دنبال کردن آن را دارد. وقایع بعدی با اجرای رفتار انتخاب شده دنبال می شوند. در حالی‌که پیامدهای خاص رفتار مورد نظر کاملاً رابطه متقابل بین پیامدهای رفتاری را مشخص می‌کند و روش علمی برای ادغام ارزیابی‌های مردم از این پیامدها جهت پیش بینی رفتار یا قصد انجام رفتار ارائه می‌دهد اما در اغلب موارد چنین پیامدهایی در چارچوب نظر منظور نشده است. پیامدهای هر رفتاری به طور تجربی در جمعیت هدف بدست می آید در زمینه محتوای مدل، برای استفاده کاربردی این روش ها در تعداد زیادی از رفتارها انعطاف پذیری قابل ملاحظه‌ای وجود دارد. در آموزش بهداشت که رفتارها و همچنین گروه های هدف خیلی متفاوتند، درک مسائل خاصی مربوط به تصمیم گیری افراد و چگونگی این مسائل در زیر گروه ها، وسیله ای قوی برای طرح استراتژی هایی جهت مداخلات موثر فراهم می کند. مرکز توجه تئوری های انتظار-ارزش این می باشد که چطور رفتار افراد با فرایند شناختی افراد مرتبط می‌باشد که این فرایندهای شناختی در ارتباط با ارزشهای ذهنی و انتظارات در نتایج احتمالی یک رفتار ویژه می‌باشند. این تئوری ها بر هویت ساختار شناختی، سبک های شناختی، متمرکز می باشند. هدف نهایی این تئوری‌ها درک و پیشگویی رفتار انسان می باشد (ترنهلم،۱۹۸۶).
افراد تلاش ها و منابع شخصی شان را در راهکارها یا هدفهایی که ارزش کمی برای آنها دارد یا ارزشی برای آنها ندارد، صرف نخواهند کرد. بعلاوه اغلب افراد کوشش‌هایشان را صرف هدف‌هایی نمی کنند که علی رغم جذاب بودن، غیر ممکن و یا دست نیافتنی باشد. تغییر فردی با این چار چوب تئوریک بهتر قابل درک خواهد بود، یعنی توجه به ارزش انتزاعی تغییر و انتظار انتزاعی می باشد که برای رسیدن به آن وجود دارد. اهمیت برانگیختگی ارزش انتزاعی تغییر بر اساس این فرض می باشد که هرچه یک فرد از موقعیت فعلی اش در یک حیطه بخصوص ناراضی باشد، پاداش ها یا منافعی که در ارتباط با یک تغییر مطلوب خواهد بود بزرگتر میباشد. این ارزش انتزاعی تغییر می‌تواند قابل مقایسه با منافع درک شده جهت بکار گیری یک رفتار بهداشتی در نظر گرفته شود. اهمیت انگیزشی انتظار انتزاعی و بدست آوردن موفقیت‌آمیز تغییر یا نتیجه به آگاهی قبلی شخص از موفقیت‌ها یا موفقیت‌های دیگران در رسیدن به نتیجه و اعتماد شخصی به اینکه موفقیت او نیز به همان اندازه و یا بیشتر از دیگران خواهد بود، بستگی دارد. این مفهوم شبیه به مفهوم خودکارآمدی در تئوری شناخت اجتماعی می باشد (مروتی شریف آباد و همکاران، ۱۳۸۴).
تئوری عمل منطقی یا استدلالی
تئوری عمل منطقی در سال۱۹۶۷ بوجود آمد. تئوری عمل منطقی بیانگر مدل‌هایی برای پیش بینی قصد انجام رفتار خاصی، و همچنین تصمیم های شخص درباره عمل کردن یا نکردن رفتار مورد نظر می‌باشد. این تئوری را می‌توان در جمعیت‌ها و رفتارهای گوناگون مورد استفاده قرار داد. این تئوری قدرت پیش‌بینی دقیق درباره رفتار بهداشتی داوطلبانه را داشته و ابعاد مهم تصمیم گیری در تصمیم‌ها و رفتارهای بهداشتی را نشان میدهد. به منظور موثر بودن مداخلات برای تشویق مراجعه کننده‌ها جهت شروع به تغییر در رفتارشان بایستی عوامل و موانع اصلی در تصمیم‌گیری برای تغییر شناسایی شوند (شفیعی،۱۳۷۶).
این تئوری جهت توجیه هر رفتاری که فرد میتواند کنترل کند، قابل استفاده است. در این مدل فرض بر این است که قصد رفتار تعیین کننده مستقیم رفتار است، و بقیه عواملی که بر رفتار تاثیر می گذارند غیر مستقیم می باشند. اندازه گیری قصد باید در رابطه های مستقیم با اندازه گیری رفتار در چار چوب عمل، هدف، موقعیت و زمان باشد، تا بتوان رفتار را بدرستی پیش بینی کرد. قدرت قصد فرد برای انجام یک رفتار خاصی حاصل کارکرد دو عامل است:
۱-گرایش در جهت رفتار

تعهد مجریان دولت الکترونیک
این طرح در سطح استراتژیک مطرح می شود، بنابراین در طرح ملی حکومتداری الکترونیک باید مواردی همچون چشم انداز، اهداف، اولویت ها، اصول، طرح ها و برنامه های کلان و موارد مشابه مورد توجه قرار گیرد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

افزایش سطح آگاهی رهبران و مجریان دولت الکترونیک نسبت به طرح ارائه شده و نیز دریافت اهمیت و کارکرد آن، از اهداف این مرحله است که منجر به افزایش تعهد لازم در آنان جهت استقرار دولت الکترونیک خواهد گردید. رهبران از بُعد مدیریتی و مجریان از بُعد فنی دو عامل انسانی بسیار مهم هستند. این عوامل از بعد نگرش و روند استقرار، به شدت، دولت الکترونیک را تحت تأثیر قرار می دهند و به همین دلیل است که در این مرحله افزایش سطح تعهد و آگاهی هر دو گروه مورد تأکید قرار گرفته است.
مرحله دوم: ایجاد ظرفیت های استراتژیک مورد نیاز دولت الکترونیک
در مرحله دوم الگوی هیکس دو نکته حائز اهمیت است که عبارتند از:
زیر ساخت های حقوقی
رهبری کلان و ساختار اجرایی دولت
زیر ساخت های حقوقی دولت الکترونیک یکی از عوامل مهمی است که اثر بخشی آن را تحت تأثیر قرار می دهد، زیرا دولت الکترونیک مبتنی بر روابط الکترونیکی است و تا زمانی که روابط الکترونیکی پشتوانه حقوقی لازم را پیدا نکند، نمی توان با اطمینان و امنیت لازم به فعالیت در این محیط جدید ادامه داد. دومین نکته ای که در مرحله دوم حائز اهمیت است، ساختار اجرایی دولت الکترونیک و رهبری کلان آن است. دولت الکترونیک همانند بسیاری از طرح ها و برنامه های ملی به سازمانی نیاز دارد که هدایت و راهبری آن را عهده دار گردد. از این رو هیکس بر این اعتقاد است که تعیین نهادی جهت عهده دار شدن هدایت و راهبری طرح های مربوطه، اقدامی ضروری است. تدوین استراتژی دولت الکترونیک بر عهده سازمان مسئول است و نهایتاً باید آن را به تصویب نهایی برساند.
مرحله سوم: ایجاد ظرفیت های استقرار دولت الکترونیک
زیر ساخت ها و توانمندی هایی لازم برای استقرار دولت الکترونیک در این مرحله بررسی می شود در این مرحله هیکس معتقد است در استقرار دولت الکترونیک جهت ایجاد ظرفیت های اجرا سه اقدام ضروری است، که به ترتیب عبارتند از:
توانمندی سازی منابع انسانی با توجه به نیازمندی ها و الزامات دولت الکترونیک
ایجاد زیر ساخت های فنی دولت الکترونیک
ایجاد سیستم های داده جهت استقرار دولت الکترونیک
همان طور که مراحل فرعی مرحله سوم نشان می دهد، دو عامل فنی (سیستم داده و زیر ساخت های فنی) و عامل انسانی (توانمندسازی منابع انسانی) در مرحله آماده سازی ظرفیت های استقرار دولت الکترونیک نقش مهمی ایفا می کنند. از این رو، نیاز سنجی دقیق آموزشی و ارائه آموزش های لازم از یک سو و استفاده از فن آوری های جدید و یکپارچه جهت ایجاد زیر ساخت های فنی از سوی دیگر، خواهد توانست اجرای برنامه را در طول فرایند یاری رساند.
مرحله چهارم: اجرای آزمایشی طرح های دولت الکترونیک
آخرین مرحله در الگوی هیکس، اجرای آزمایشی طرح های دولت الکترونیک است. در این مرحله ابتدا شناسایی و سپس اجرای آزمایشی طرح های مورد نظر، انجام می گردد. بدیهی است با اجرای آزمایشی طرح های دولت الکترونیک سیستم به کاستی ها و نارسایی های خود جهت اجرای کامل طرح های الکترونیکی واقف گشته و با برنامه ریزی دقیق و رفع نارسایی ها قادر خواهد بود. الگوی جدید ارائه خدمات بخش عمومی را جایگزین الگوی سنتی ارائه خدمات کند.
۲-۴-۱۰-۳- الگوی چهار مرحله ای گارتنر^[۴۹]
در الگوی معرفی شده توسط گروه گارتنر(۲۰۰۱) استقرار دولت الکترونیک در یک الگوی چهار مرحله ای دنبال می شود این مراحل عبارتند از:
مرحله اول: ظهور
در این مرحله، سازمان های دولتی، مقدمات استقرار دولت الکترونیک را تجربه می کنند. مثلاً، وب سایت سازمان ها در این مرحله طراحی می شد و قسمتی از اطلاعات آن سازمان جهت استفاده عمومی بر روی وب قرار می گیرد. این اطلاعات می تواند شامل موارد زیر باشد: تشریح فرایند خدمات رسانی در امور مختلف سازمان، فرم های سازمان، اطلاعات مربوط به تاریخچه سازمان، اهداف واحدهای سازمانی، نحوه سازماندهی.
اطلاع رسانی گسترده و شفاف یکی از شاخص های حکمرانی خوب است و همین نکته نیز باعث سهولت فرایند دسترسی شهروند به اطلاعات شده و در نتیجه ارزش وب سایت سازمان های دولتی افزایش می یابد.
مرحله دوم: تعامل
مهم ترین هدف دولت الکترونیک در این مرحله برقراری تعامل میان دولت، شهروند و شرکت ها از طریق شبکه های محلی، اینترنت و پست الکترونیک است. شهروندان و شرکت ها می توانند قسمتی از فرایند خدمات رسانی همچون دریافت فرم ها و تکمیل و ارسال آنها، دریافت اطلاعات و سایر خدمات مشابه را با بهره گرفتن از ابزارهای ارتباطی الکترونیکی بدون مراجعه به سازمان ها دریافت دارند. همچنین تعامل میان سازمان های بخش دولتی نیز در سطح افقی و عمودی ساختار دیوانسالاری دولتی برقرار می شود و سازمان ها قادر خواهند بود به موقع به تبادل داده ها و اطلاعات بپردازند.
مرحله سوم: تراکنش
در مرحله تراکنش، شهروندان می توانند فرایند خدمات رسانی بدون کاغذ را در مورد بعضی از فعالیت های دولت تجربه کنند. سطح پیچیدگی فنی و سازمانی این مرحله در مقایسه با مراحل قبلی، بالاتر است. یکی از چالش های عمده کارگزاران بخش عمومی در این مرحله، مسئله امنیت سیستم ها است و چنانچه به این نکته توجه لازم صورت نگیرد صدمات سنگینی در پی خواهد داشت. عملیاتی نظیر رأی گیری الکترونیکی، پرداخت مالیات، اخذ یا تمدید مجوزها و موارد مشابه از جمله خدمات به موقعی است که ذی نفعان دولت در مرحله تراکنش دولت الکترونیک دریافت خواهند داشت. طراحی مجدد فرآیندهای دنباله دار، به حداقل رساندن خطاهای سیستم و افزایش سطح اعتماد شهروندان به تعاملات بر خط از جمله نکاتی است که باید با دقت بالایی با آنها برخورد کرد.
مرحله چهارم: استقرار الگوی جدید
دولت در این مرحله، رویکرد جدید خدمات رسانی را جایگزین رویکرد سنتی می کند. یکپارچه شدن سامانه های جدا از هم، امکان دسترسی تک نقطه ای به خدمات دولتی، تغییر اساسی در فرآیندها و ساختارها، شکل گیری فرهنگ جدید خدمات رسانی در دولت، صرفه جویی در هزینه ها و کاهش شکاف میان دولت- شهروند از مهم ترین ویژگی های مرحله پایانی الگوی گروه گارتنر به شمار می رود (فیضی ومقدسی،۱۳۸۴،ص۹۰).
۲-۴-۱۰-۴- الگوی چهار مرحله ای لی و لاینه
الگوی چهار مرحله ای لی و لاینه بر مبنای مشاهدات و تجارب نویسندگان در ایالات آمریکا طراحی شده است. این دو صاحب نظر براساس امکان سنجی ها به این نتیجه رسیده اند که دولت الکترونیک یک پدیده تکاملی است نه یک پدیده انقلابی و از این رو، باید به منظور استقرار دولت الکترونیک یک فرایند مرحله ای را دنبال کرد. این الگو دربرگیرنده چهار مرحله است که مرحله اول تا چهارم آن به ترتیب عبارتند از: فهرست کردن، تراکنش، یکپارچه سازی عمودی و یکپارچه سازی افقی، هر کدام از این مراحل از دو بُعد یکپارچه سازی و پیچیدگی فنی و سازمانی قابل تحلیل است. به این معنی که دولت الکترونیک در مراحل آغازین اجرا از سطح یکپارچه سازی اندک و پراکندگی زیاد و نیز پیچیدگی فنی و سازمانی اندک برخوردار است و در مراحل تکمیلی با سطح یکپارچه سازی بالا و پیچیدگی فنی و سازمانی زیادی مواجه خواهد شد (لی و لانیه،۲۰۰۱).
مرحله اول: فهرست کردن
در مرحله اول استقرار دولت الکترونیک، دولت بر آن است تا سازمان های دولتی را به حضور برخط تشویق کند. سازمان ها در این مرحله به ایجاد جایگاه اینترنتی می پردازند و اطلاعات مورد نیاز شهروندان را اعم از اطلاعات مربوط به سازمان، اطلاعات روزآمد، فرم های سازمان و غیره را در این جایگاه اینترنتی قرار می دهند. این جایگاه اینترنتی به گونه ای طراحی شده است که شهروندان و شرکت ها قادر خواهند بود با مراجعه به آن اطلاعات مورد نیاز خویش را جستجو کنند و در صورت لزوم فرم های برخط را نیز دریافت دارند. حضور دولت بر روی شبکه، برای شهروندان تسهیلاتی فراهم می آورد و همچنین مزایایی برای دولت به همراه دارد. یکی از مشکلات کارکنان در بخش خدمات رسانی سازمان های دولتی پاسخگویی به ارباب رجوع است، با استقرار این بخش، قسمت مهمی از اوقات کار کارکنان بخش عمومی که صرف پاسخ به سوالات و ارائه اطلاعات به ارباب رجوع می شد، آزاد می شود و شهروند بدون مراجعه به سازمان قادر خواهد بود بسیاری از اطلاعات مورد نظر و پاسخ به سوالات خود را با مراجعه به جایگاه اینترنتی سازمان دریابد که این امر صرفه جویی در زمان را برای کارکنان و شهروندان به ارمغان خواهد آورد. البته این نکته را باید در نظر داشت که احتمال عدم دسترسی بعضی از شهروندان به اینترنت وجود دارد و دولت می باید همزمان با ارائه خدمات برخط، خدماتی هم با الگوی سنتی برای این دسته از افراد ارائه دهد. کارکرد این مرحله از دولت الکترونیک برای کاربران آن در مقایسه با سایر مراحل در سطح حداقل است، از این رو، می باید به گونه ای جایگاه اینترنتی را طراحی کند که کاربر بتواند به سایر جایگاه های مرتبط نیز دسترسی یابد. از جمله چالش های مرحله آغازین استقرار دولت الکترونیک می توان به مواردی همچون جایگاه اینترنتی سازمان، تخصیص منابع لازم، حفظ و نگهداری اطلاعات برخط، موقتی یا دائمی بودن اطلاعات و به روزآمد کردن آنها متناسب با تحولات و وضع خط مشی های مرتبط اشاره کرد.
مرحله دوم: تراکنش
دومین مرحله از الگوی لی و لاینه تراکنش است که در مقایسه با مرحله اول از پیچیدگی بیشتری برخودار بوده و یکپارچه سازی بیشتری می طلبد. این مرحله با ایجاد تحول در روابط میان شهروند و دولت، شهروند را قادر می سازد تا در هر زمانی که بخواهد به خدمات دولتی برخط دسترسی پیدا کند و با صرف زمان و هزینه کمتر خدمات مورد نظر را دریافت دارد. به عنوان مثال شهروند می تواند از خدمات بانکداری الکترونیک استفاده کند، اقساط یا قبوض آب و برق را بپردازد و یا برای تمدید مجوزهای دریافت شده و پرداخت جریمه ها به صورت برخط اقدام کند. البته هر اندازه کمیت این تراکنش افزایش یابد، دولت به یکپارچه سازی بیشتری نیاز خواهد داشت. در این زمان ارتباط میان شهروند و دولت کاملاً دوطرفه است و دولت با ارائه خدمات به صورت برخط و ایجاد تسهیلاتی برای شهروندان نقش فعال تری به خود خواهد گرفت. دولت الکترونیک در این مرحله نیز همانند مرحله اول با یک سری چالش هایی مواجه خواهد شد. در مرحله تراکنش، دولت الکترونیک از یک سیستم یکپارچه برخوردار نیست و سیستم حالتی پراکنده دارد. به عنوان مثال ممکن است پایگاه داده مربوط به پروانه مطب پزشکان در سطح استان با پایگاه داده مربوطه در سطح کشور مرتبط نباشد (لی و لانیه،۲۰۰۱).
مرحله سوم: یکپارچه سازی عمودی
در مرحله سوم استقرار دولت الکترونیک، یکپارچه سازی عمودی دنبال می شود. در این مرحله سطوح مختلف دولت به یکدیگر متصل شده و امکان کنترل فراسطوحی را برای دولت فراهم می سازند. به عنوان مثال هنگامی که سیستم ثبت اطلاعات بیمه فردی در سطوح مختلف حکومت یکپارچه گردد، اطلاعات بیمه ای وارد شده در سطح محلی ذخیره شده است، به دلیل ایجاد ارتباط آن با پایگاه داده ها در سطوح مرکزی نیز ذخیره خواهد شد و هرگونه تغییری نیز مجدداً در کل سیستم اعمال خواهد گردید. چالش مهم مرحله سوم استقرار دولت الکترونیک، بالا بودن پیچیدگی فنی و سازمانی و برقراری ارتباط بین سیستم هاست.
مرحله چهارم: یکپارچه سازی افقی
براساس این الگو، یکپارچه سازی افقی آخرین مرحله استقرار دولت الکترونیک است. یکپارچه سازی افقی به یکپارچه کردن سیستم با کارکردهای متفاوت اشاره دارد، به گونه ای که یک تراکنش بتواند به صورت خودکار توسط سازمان های مختلف کنتر گردد. یکپارچه سازی افقی این امکان را فراهم می آورد تا پایگاه های داده در بخش های مختلف عملیاتی با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و اطلاعات را میان یکدیگر منتشر کنند، به گونه ای که اطلاعات به دست آمده توسط یک سازمان به تمام بخش های وظیفه ای دولت ارسال گردد. این مرحله با دو چالش عمده فنی و مدیریتی همراه خواهد بود. چالش فنی آن است که دولت الکترونیک به منظور یکپارچه کردن دولت در سطوح مختلف و با کارکردهای متفاوت نیازمند است که همخوانی لازم را میان پایگاه های داده و به طور کلی در سیستم ها ایجاد کند و چالش مدیریتی نیز به این دلیل امکان ظهور می یابد که یکپارچه سازی افقی مستلزم تغییر در چارچوب های ذهنی مدیران است و این در حالی است که به دلیل ساختار وظیفه ای حاکم بر الگوی سنتی نوعی ذهنیت جزیره ای شکل گرفته است که این ذهنیت سنخیتی با الزامات دولت الکترونیک ندارد.
۲-۴-۱۰-۵- الگوی چهار مرحله ای وست
دارل وست الگوی چهار مرحله ای استقرار دولت الکترونیک را سال ۲۰۰۴ به روش ذیل ارائه کرده است.
مرحله اول: طراحی جایگاه های اینترنتی
براساس این الگو، دولت الکترونیک با طراحی جایگاه های اینترنتی در صدد است اطلاعات را به صورت برخط ارائه دهد. اطلاعات در این مرحله بیشتر حالت ایستا دارند و تعاملات اندکی میان کاربرد و مقامات دولتی برقرار می شود.
مرحله دوم: ارائه خدمات به صورت مجزا
مرحله دوم دولت الکترونیک به ارائه خدمات به صورت بخشی اختصاص دارد. هر کدام از سازمان های دولتی با بهره گرفتن از جایگاه اینترنتی سازمان، خدمات را به صورت مجزا از سایر سازمان ها ارائه می دهند و با بهره گرفتن از فن آوری هایی که در اختیار دارند به برقراری تعامل با مراجعین خویش می پردازند.
مرحله سوم: ارائه خدمات به صورت یکپارچه
در مرحله سوم این الگو، مجریان دولت الکترونیک ارائه خدمات به صورت یکپارچه در دستور کار خود قرار می دهند. جایگاه های مختلف اینترنتی در این مرحله از پراکندگی خارج شده و از طریق درگاه الکترونیکی یکپارچه می گردد. دولت الکترونیک با اجرای این مرحله قادر خواهد بود با بهره گرفتن از درگاه الکترونیکی، امکان ارائه خدمات مختلف و اطلاعات گسترده را به شهروندان برخط فراهم آورد و برخلاف مرحله قبلی، کاربران برای به دست آوردن اطلاعات و خدمات برخط با پراکنده بودن جایگاه اینترنتی مواجه نخواهند شد.
مرحله چهارم: تعامل مردم سالارانه
آخرین مرحله الگوی وست، مردم سالاری تعاملی توأم با افزایش پاسخگویی است و دولت الکترونیک به کاربران خود امکان خواهد داد با نمایندگان و مقامات منتخب خویش ارتباط برخط داشته باشند و با تعامل مستقیم، دیدگاه های یکدیگر را مورد بررسی و موشکافی قرار دهند(وست،۲۰۰۴).
۲-۴-۱۰-۶- الگوی پنج مرحله ای سازمان ملل
این الگوی پنج مرحله ای در سال ۲۰۰۱ توسط انجمن مدیریت دولتی آمریکا و واحد اقتصادی عمومی و مدیریت دولتی سازمان ملل با هدف ارزیابی پیشرفت دولت الکترونیک در کشورهای عضو سازمان ملل ارائه شده است.
مراحل این الگو به شرح ذیل است:
مرحله اول: در حال ظهور^[۵۰]

• G3: ژرانیوم (۱۰ سی سی در ۶۰۰ سی سی آب مقطر)

۳-۵- اندازه گیری صفات
۳-۵-۱- عمر گلجایی
طول عمر گلجایی به فاصله شروع تیمار تا زمان پیری گل که همراه با پژمردگی گلبرگ ها می باشد تعریف و به صورت روز بیان شد. میانگین عمر گل­های هر پلات به عنوان عمر گلجایی آن پلات در نظر گرفته شد (شکل ۳-۲ و ۳-۳).
شکل ۳-۲- روز اول عمر گلجایی شکل ۳-۳- پایان عمر گلجایی
۳-۵-۲- افزایش وزن تر
با توجه به میزان وزن نهایی گل، وزن باز برش­ها، وزن ریزش­ها و وزن نهایی، افزایش وزن تر برحسب گرم به ازای هر شاخه گل طبق رابطه زیر محاسبه شد:
وزن تر اولیه - (وزن ریزش ها+ وزن بازبرش ها+ وزن نهایی) = افزایش وزن تر
۳-۵-۳- درصد ماده خشک
پس از پایان عمر گلجایی هر گل، وزن تر آن اندازه گیری شد و در دمای ۷۰ درجه سانتی گراد به مدت ۲۴ ساعت قرار داده شد. پس از اطمینان از خشک شدن کامل گل ها، با ترازوی دیجیتال توزین شد. درصد ماده خشک از رابطه زیر محاسبه شد:
۱۰۰× (وزن تر گل ها در روز آخر÷ وزن خشک)= درصد ماده خشک
۳-۵-۴- جذب آب
با توجه به حجم اولیه محلول گلجایی (۶۰۰ سی سی) و میزان تبخیر اتاق و کاهش حجم محلول گلجایی، جذب آب از فرمول زیر محاسبه شد.
میانگین وزن تر گل ها ÷ (میانگین تبخیر اتاق + محلول باقیمانده در پایان عمر گلجایی)-۶۰۰ = (ml g^-1FW) جذب آّب
۳-۵-۵- محتوای پروتئین گلبرگ
بدین منظور در روز پنجم عمر گلجایی یک شاخه گل از هر پلات خارج شد و توسط دستگاه آون به مدت ۲۴ ساعت خشک شد. سپس مقدار پروتئین موجود در گلبرگ ها به روش بردفورد (۱۹۷۶) اندازه گیری شد (شکل ۳-۴).

شکل ۳-۴- نحوه اندازه گیری پروتئین
۳-۵-۶- افزایش درجه بریکس (درصد ساکارز موجود در ساقه)
برای اندازه گیری این فاکتور از رفرکتومتر دستی استفاده شد. بدین صورت که بعد از باز برش های انتهای ساقه در ابتدا و انتهای عمر گلجایی، یک قطره از آب موجود در برش ها (ریکات ها) بر روی صفحه شیشه ای رفرکتومتر دستی (مدل N-1α ساخت شرکت ATAGO کشور ژاپن) ریخته و درجه بریکس آن هر ۲ روز یک بار خوانده شد. تفاضل بین اعداد به دست آمده از اندازه گیری میانگین بریکس روز دوم و میانگین بریکس روز آخر عمر گلجایی به عنوان درجه بریکس آن شاخه گل در نظر گرفته شد (شکل ۳-۵).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شکل ۳-۵- اندازه گیری درجه بریکس
۳-۵-۷- رنگیزه کاروتنویید گلبرگ
بدین منظور در روز پنجم عمر گلجایی یک شاخه از هر پلات خارج شد و رنگیزه کاروتنویید از روش مزمودهار و مجومدار (۲۰۰۳) اندازه گیری شد.

۳-۵-۸- کلروفیل a، b و کل برگ
به منظور اندازه گیری مقدار کلروفیل، در روز پنجم آزمایش یک شاخه گل از هر پلات جهت اندازه گیری کلروفیل خارج شد. مقدار کلروفیل a، b و کل به روش مزمودار و مجومدار (۲۰۰۳) اندازه گیری شد (شکل ۳-۶).

شکل ۳-۶- استخراج کلروفیل
۳-۵-۹- شاخص کاهش قطر گل
از بزرگترین قطر گل و قطر عمود بر آن به وسیله کولیس دیجیتال یک روز در میان تا آخرین روز عمر گلجایی، میانگین گرفته شد و از فرمول زیر شاخص کاهش قطر گل محاسبه شد:
FOI= (Dn+2/Dn+Dn+4/Dn+2+Dn+6/Dn+4)/3
۳-۵-۱۰- شمارش باکتری ساقه و محلول گلجا
نمونه گیری از انتهای ساقه و محلول گلجا ۲۴ ساعت پس از شروع آزمایش انجام و شمارش باکتری به روش لیو و همکاران (۲۰۰۹) انجام شد (شکل ۳-۷).

شکل ۳-۷- کشت باکتری
۳-۵-۱۱- پراکسیده شدن لیپیدها
برای اندازه ­گیری پراکسیده شدن لیپید­ها، مالون­دی­آلدئید (MDA) با بهره گرفتن از روش هیت و پاکر (۱۹۸۶) به عنوان محصول واکنش پراکسیده شدن اسید­های چرب غشاء اندازه ­گیری گردید. نمونه گیری در روز پنجم انجام گرفت.
۳-۵-۱۲- آنزیم پراکسیداز (POD)
بدین منظور در روز پنجم، یک شاخه گل خارج شد و از گلبرگ های آن برای سنجش فعالیت سینتیکی آنزیم POD از روش یین و همکاران (۲۰۰۷) استفاده گردید.
۳-۵-۱۳- آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز (SOD)
بدین منظور در روز پنجم، یک شاخه گل خارج شد و از گلبرگ های آن جهت ارزیابی فعالیت آنزیم SOD به روش اسپکتروفتومتری و با بهره گرفتن از روش ژیانوپلتیس و رایس (۱۹۹۷) استفاده شد.
۳-۶- تجزیه و تحلیل داده ها
داده ها ابتدا در نرم افزار Excel ثبت شدند، سپس تجزیه و تحلیل آن ها با بهره گرفتن از نرم افزار آماری SAS و مقایسه میانگین ها بر اساس آزمون LSD انجام شد. رسم نمودارها با نرم افزار Excel انجام گرفت.
۴-۱- عمر گلجایی
طبق جدول تجزیه واریانس داده ها اثر تیمارهای مختلف روی عمرگلجایی در سطح ۱ درصد آماری معنی دار بود (جدول ۴-۱).
نتایج حاصل از مقایسه میانگین تیمارها نشان داد که تیمار اسانس ۲ سی سی مورد با ۷۳/۱۵ روز نسبت به شاهد (۷۴/۹ روز) عمر گلجایی را ۶ روز افزایش داد (جدول ۴-۲ و شکل ۴-۱). همچنین ترکیبات استفاده شده در کلیه تیمارها نسبت به شاهد (۷۴/۹ روز) برتر بودند. ضمنا در بین اسانس های مختلف تیمار ۲ سی سی اکالیپتوس با ۱۳/۱۵ روز و تیمار ۱۰ سی سی ژرانیوم با ۷۴/۱۴ روز بیشترین عمر گلجایی را به خود اختصاص داده اند (جدول ۴-۲ و شکل ۴-۱).
شکل ۴-۱- اثر اسانس های مختلف بر عمر گلجایی
شاهد= C
اکالیپتوس ۲ سی سی = O1 مورد ۲ سی سی =M1 ژرانیوم ۲ سی سی=G1
اکالیپتوس ۶ سی سی = O2 مورد ۶ سی سی = M2 ژرانیوم ۶ سی سی =G2